Dit is een begraafplaats voor apparatuur.
Het is een typische laatste rustplaats
voor medische apparatuur van ziekenhuizen in Afrika.
Hoe komt dit?
De meeste medische apparatuur in Afrika wordt geïmporteerd.
En vaak is ze niet geschikt voor de plaatselijke omstandigheden.
Het personeel heeft soms een speciale opleiding nodig
om de apparatuur te gebruiken, onderhouden en repareren.
Misschien is het niet bestand tegen hoge temperaturen en vocht.
En vaak vereist zulke apparatuur een constante, betrouwbare stroomtoevoer.
Een voorbeeld van een medisch instrument
dat op zo'n begraafplaats terecht kan komen
is een echoscopie-monitor om de hartslag van ongeboren baby's te meten.
Dit is standaardzorg in rijke landen.
Op plaatsen met minder middelen is de standaardzorg vaak
een vroedvrouw die naar de hartslag van de baby luistert
met een hoorn.
Deze methode wordt al meer dan 100 jaar gebruikt
en hangt af van de vaardigheid en ervaring van de vroedvrouw.
Twee jonge uitvinders uit Oeganda bezochten enkele jaren terug
de prenatale afdeling in een lokaal ziekenhuis
toen ze nog IT-student waren.
Ze zagen
dat de vroedvrouw heel vaak geen hartslag kon detecteren
als ze probeerde te luisteren met deze hoorn.
Dus vonden ze hun eigen foetale hartslagdetector uit.
Ze pasten de hoorn aan en verbonden hem met een smartphone.
Een app op de smartphone neemt de hartslag op, analyseert hem
en geeft de vroedvrouw een heel scala aan informatie
over de toestand van de baby.
Deze uitvinders --
(Applaus)
heten Aaron Tushabe en Joshua Okello.
Een andere uitvinder, Tendekayi Katsiga,
werkte bij een ngo in Botswana die hoorapparaten maakte.
Hij zag dat deze hoorapparaten
batterijen nodig hadden die vervangen moesten worden,
vaak aan een prijs die niet betaalbaar was
voor de meeste gebruikers die hij kende.
Als ingenieur reageerde Tendekayi daarop door het volgende uit te vinden:
een batterijoplader op zonne-energie met herlaadbare batterijen,
voor gebruik in die hoorapparaten.
Hij was mede-oprichter van het bedrijf Deaftronics,
dat nu Solar Ear produceert.
Dat is een hoorapparaat dat werkt op zijn uitvinding.
Mijn collega, Sudesh Sivarasu, vond een slimme handschoen uit
voor mensen die lepra hebben gehad.
Zelfs als ze genezen zijn van de ziekte
kan er schade zijn aan de zenuwen
waardoor velen geen gevoel in hun handen meer hebben.
Hierdoor kunnen ze zich verwonden.
De handschoen heeft sensoren voor temperatuur en druk
en kan de gebruiker waarschuwen.
Het is eigenlijk een kunstmatig tastzintuig
om verwondingen te voorkomen.
Sudesh vond deze handschoen uit nadat hij voormalige lepralijders observeerde
tijdens hun dagelijkse bezigheden
en zo kennis verwierf over de risico's en gevaren in hun omgeving.
De uitvinders die ik net heb opgenoemd
integreerden techniek in gezondheidszorg.
Dit is wat biomedische ingenieurs doen.
Aan de universiteit van Kaapstad
hebben we het vak Gezondheidsinnovatie en -design.
Veel postdoctorale studenten in biomedische techniek volgen het.
Het doel van het vak is om de studenten te laten kennismaken
met de filosofie van design.
Studenten worden aangezet contact te zoeken in gemeenschappen
terwijl ze oplossingen zoeken voor gezondheidsproblemen.
Een van de groepen waarmee we werken, is een groep oudere mensen
in Kaapstad.
Voor een recent klasproject moesten ze een oplossing zoeken
voor de hoorproblemen van deze oudere mensen.
De studenten, onder wie veel ingenieurs,
dachten aanvankelijk dat ze een beter hoorapparaat zouden ontwerpen.
Ze brachten wat tijd door met de bejaarden
en praatten met artsen en verzorgers.
Ze kwamen er snel achter dat goede hoorapparaten al bestonden,
maar veel bejaarden die ze nodig hadden en er makkelijk één konden krijgen,
hadden er geen.
En veel mensen die een hoorapparaat hadden
gebruikten het niet.
De studenten realiseerden zich
dat veel bejaarden in ontkenning waren over hun gehoorverlies.
Er hangt een stigma vast aan hoorapparaten.
Ze kwamen er ook achter dat de omgeving van de bejaarden
niet was aangepast aan hun slechte gehoor.
Zo waren er veel echo's in hun huizen en buurtcentra,
die het lastig maakten om goed te horen.
Dus, in plaats van een nieuw en beter gehoorapparaat te ontwerpen,
hielden de studenten een audit over de omgeving,
om zo de akoestiek te kunnen verbeteren.
Ze zetten ook een campagne op om aandacht te vragen voor hoorverlies
en om het stigma rond hoorapparaten te bestrijden.
Dit gebeurt vaak als er aandacht wordt besteedt aan de gebruiker --
in dit geval ouderen --
en aan hun noden en de context.
Vaak moet je afstand nemen van de focus op technologie
en het probleem herformuleren.
Deze probleembenadering door te luisteren en contact te maken,
is niet nieuw.
Maar ingenieurs werken vaak niet zo.
Zij willen nieuwe technologie ontwikkelen.
Eén van onze studenten heeft wat ervaring met het ontwikkelen van software.
Hij had vaak producten ontworpen
die de klant uiteindelijk niet goed vond.
Als een klant een product afwees,
werd er vaak gezegd op zijn bedrijf
dat de klant gewoon niet wist wat hij wilde.
Nu hij de lessen heeft gevolgd, zegt de student ons
dat hij zich nu realiseert
dat híj niet wist, wat de klant wilde.
Een andere student vertelde ons
dat ze had geleerd om empathisch te ontwerpen,
in plaats van te focussen op functionaliteit,
zoals ze geleerd had tijdens haar ingenieursopleiding.
Al deze voorbeelden illustreren dat we vaak blind zijn voor de echte noden
omdat we technologie najagen.
We hebben technologie nodig.
We hebben hoorapparaten nodig, en foetale hartslagdetectors.
Hoe komen we tot meer succesverhalen voor medische apparatuur in Afrika?
Hoe creëren we meer uitvinders,
in plaats van te vertrouwen op een paar uitzonderlijke mensen
die de échte noden kunnen zien
en een oplossing bieden die werkt?
Wij concentreren ons op de noden en de mensen en de context.
"Ligt voor de hand", zeg je misschien,
"Natuurlijk is context belangrijk."
Maar Afrika is een divers continent,
met grote verschillen in gezondheid, rijkdom, inkomsten en onderwijs.
Als we aannemen dat onze ingenieurs en uitvinders al genoeg weten
over de verschillende situaties in Afrika
om problemen te kunnen oplossen in diverse gemeenschappen
en in gemarginaliseerde groepen
dan kunnen we het mis hebben.
Maar als wij, mensen die in Afrika wonen,
niet per se genoeg weten hierover,
dan kan iemand met de juiste vaardigheden en motivatie even op bezoek komen,
een beetje luisteren en bezig zijn
en vertrekken met genoeg kennis om dingen uit te vinden voor Afrika.
Maar context begrijp je niet door oppervlakkige interactie.
Het draait om verregaande betrokkenheid,
en een onderdompeling in onze realiteit met al haar moeilijkheden.
En wij, in Afrika, zijn al ondergedompeld.
Wij bezitten reeds een sterke, rijke basiskennis
vanwaaruit we oplossingen kunnen vinden voor onze eigen problemen.
Laten we dus niet te veel vertrouwen op anderen
terwijl ons eigen continent overloopt van ongebruikt talent.
Bedankt.
(Applaus)