Wat is kapitalisme?
Kapitalisme is in principe een groep markten.
Er kan een markt voor limonade zijn,
een markt voor citroen,
een markt voor bestelwagens die citroenen vervoeren,
een markt die die bestelwagens voorziet van brandstof,
markten die hout verkopen om limonadekraampjes te maken.
Kapitalisme wordt, zoals je weet,
ofwel gevierd,
ofwel veroordeeld.
Het wordt vereerd of verguisd.
Ik ben hier om te bepleiten dat dit komt doordat kapitalisme,
in de moderne betekenis, verkeerd begrepen wordt.
Ik vind dat kapitalisme niet gezien moet worden als een ideologie,
maar wel als een besturingssysteem.
Denk aan je iPhone.
Je iPhone brengt hardware en software samen.
Apps en hardware.
Beschouw alle hardware als de materiële realiteit rondom je
en alle apps als ondernemerschap, creatieve energie.
Tussen de twee is er een besturingssysteem.
Zoals er vooruitgang is in hardware,
is er vooruitgang in software.
Het besturingssysteem moet volgen.
Het moet gecorrigeerd worden, het moet geüpdatet worden,
er zijn nieuwe versies nodig.
Dit moet allemaal symbiotisch gebeuren.
Het besturingssysteem moet steeds geavanceerder worden
om de innovaties te kunnen volgen.
En als je het ziet als een besturingssysteem
begrijp je ook dat het onvermijdbaar is
dat de ideologische taal zich loskoppelt
van wat de traditionele aanhangers van het kapitalisme denken.
Maar zelfs in de constitutie kun je zien
dat nog voor de grondleggers met het eerste amendement begonnen --
met vrije meningsuiting, vrijheid van religie en vrije pers --
ze dachten aan patenten en auteursrecht.
Ze spraken over de rol van de regeringen om kunst en wetenschap te promoten.
Dat is waarom ik morgen geen zoekrobot kan maken met de naam Goggle.
(Gelach)
De g's zijn niet van Google,
maar ik kan het niet doen, omdat er verwarring mogelijk is.
Dus zelfs in eigendomsrechten zit ambiguïteit verwerkt.
Enzoverder.
En rond 1900 worden nieuwe vormen van eigendom geïntroduceerd.
Beeld je bijvoorbeeld in dat je in 1900 in het bezit was van 100 are land
ergens in het middenwesten.
Je kan gemakkelijk zien waar jouw hek stopt
en het eigendom van je buur begint.
Nu vraag ik je:
waar stopt je eigendom in de hoogte?
Stopt het op 300 meter,
1500 meter, 3000 meter?
Het maakt niet uit,
want, buiten de verschijning van enkele luchtballonnen,
kon de mens niet vliegen.
Drie jaar later kon dat wel.
Nu was het ineens wel relevant of je eigendom eindigt op 300 meter,
1500 meter of 3000 meter.
Er was iemand nodig om dat te bemiddelen.
Dat is precies wat er gebeurde.
En binnen 5 à 10 jaar,
wanneer Amazon een pakketje bij je buur wil leveren over jouw huis,
afkomstig van die UPS bestelwagen,
zullen we moeten beslissen: stopt je eigendom op anderhalve meter,
3 meter, 15 meter, 30 meter?
Waar stopt het?
Er bestaat geen ideologie die zal zeggen waar je eigendom stopt.
Het is een besturingssyteem.
En we zullen hetzelfde zien met wagens.
Enkele jaren nadat de broers Wright leerden vliegen,
begonnen mensen steeds meer autos te gebruiken.
Het regulerend systeem -- het besturingssysteem --
moest ineens aangepast worden voor de veiligheid van de consument.
De gebruikers van wagens vormden een gevaar voor paarden,
voetgangers, trolleys, enzoverder.
En ineens waren er voor de chauffeurs van deze wagens rijbewijzen, oogtesten,
geregistreerde voertuigen, snelheidslimieten, wegcodes,
zodat paarden, voetgangers en auto's naast elkaar kunnen bestaan.
Het moest achterwaarts compatibel zijn.
Een nieuwe uitvinding moet compatibel zijn met ontwikkelingen uit het verleden.
Zo zullen we binnen vijf à tien jaar hetzelfde zien met zelfrijdende auto's --
die gebruikt zullen worden naast gewone auto's.
Dit is belangrijk omdat binnen 10 jaar
drones en zelfrijdende autos weer door iets anders wordt overtroffen.
De meest waardevolle economie ter wereld --
de grootste economie ter wereld --
zal een land zijn dat geleid wordt door communisten.
De Chinezen blijken heel goed te zijn in kapitalisme.
Dit zal tot grote problemen leiden
en zal een identiteitscrisis veroorzaken in de Verenigde Staten.
Voor een lange tijd was de vrije markt synoniem
met vrijheden zoals vrije meningsuiting, vrije pers en vrijheid van religie.
Ineens zal deze gelijkstelling ontkoppeld worden.
Wanneer het ontkoppeld wordt,
ondervinden we misschien dat democratie, het veelvoud aan stemmen,
eigenlijk kapitalisme belemmert,
want een staat zonder democratische regering
kan zeer snel een reglementair kader uitwerken voor drones,
voor elektrische wagens, voor zelfrijdende wagens,
voor gelijk welke innovatie
waarmee ze denken het Westen een stapje voor te zijn.
Dit is iets vrij unieks in de Amerikaanse belevenis.
Daarom is het belangrijk om Amerikaans kapitalisme te beschouwen
als een besturingssysteem en niet als een ideologie.
Als je het bekijkt als een ideologie,
dan kan goeie politiek leiden tot zeer slechte regelgeving.
Marktresultaten, democratische principes
en het gevecht om de stemmen
kunnen vooruitgang vertragen.
In de komende jaren,
tijdens het zich voltrekken van deze politieke cyclus,
zul je zien hoe de Amerikaanse democratie
de uitdagingen aangaat die kapitalisme en moderniteit vormen.
Ik vraag beleidsbepalers om te overwegen om ideologie los te maken van economie
en te denken over hoe goede regelgeving uiteindelijk goede politiek kan worden.
Bedankt.
(Applaus)