ที่จุดหนึ่งในชีวิตของเรา
พวกเราแทบจะทุกคนต้องเคยอกหัก
คนไข้ของผม ชื่อแคธี วางแผนงานแต่งงานของเธอตอนอยู่มัธยมต้น
เธอวางแผนว่าจะได้เจอคนที่จะมาเป็นสามี
เมื่ออายุ 27
อีกหนึ่งปีต่อมาก็จะหมั้นกัน
แล้วก็แต่งงานกันอีกหนึ่งปีหลังจากนั้น
แต่พอแคธีอายุ 27 เธอไม่ได้เจอคนที่จะมาเป็นสามี
แต่เจอก้อนเนื้อในเต้านม
เธอต้องรับการใช้เคมีบำบัด ที่มีผลข้างเคียงรุนแรงอยู่หลายเดือน
และเข้ารับการผ่าตัดเจ็บตัวหลายครั้ง
พอเธอพร้อมที่จะกระโดดเข้าไป ในวงการหาคู่นัดคู่หมายอีกครั้ง
เธอก็เจอก้อนเนื้อในเต้านมอีกข้าง
และต้องผ่านกระบวนการรักษาอีกรอบหนึ่ง
ถึงยังไง แคธีก็หายป่วย
และเธอก็กระตือรือร้นที่จะหาสามีต่อไป
ทันทีที่ขนคิ้วงอกขึ้นใหม่
เวลาคุณไปออกนัดแรกในนิวยอร์คซิตี้
คุณจำเป็นต้องใช้คิ้วเพื่อ แสดงอารมณ์หลากหลายน่ะ
(เสียงหัวเราะ)
ไม่นานต่อมา เธอได้พบกับริชและตกหลุมรัก
ความสัมพันธ์นั้นเป็นไปอย่าง ที่เธอหวังไว้ทุกอย่าง
หกเดือนต่อมา
หลังจากสุดสัปดาห์ที่น่ารักในนิวอิงแลนด์
ริชก็จองโต๊ะอาหารที่ร้านโปรดแสนโรแมนติก
แคธีรู้เลยว่าเขาต้องขอเธอแต่งงาน
เธอแทบจะสะกดกลั้นความตื่นเต้นไว้ไม่อยู่
แต่คืนนั้น ริชไม่ได้ขอเธอแต่งงาน
เขาบอกเลิกกับเธอ
แม้ว่าเขาจะแคร์เธอมากแค่ไหน เขาแคร์เธอจริงๆ
เขาเพียงแค่ไม่ได้รัก
แคธีรู้สึกเหมือนหัวใจแตกเป็นเสี่ยงๆ
หัวใจของเธอแตกสลายโดยแท้ ทีนี้ เธอก็ต้องรักษาตัวอีกครั้ง
แต่ห้าเดือนผ่านไปหลังจากที่เลิกกัน
แคธีก็ยังหยุดคิดถึงริชไม่ได้
หัวใจของเธอยังแหลกสลายอยู่
คำถามคือ
ทำไมถึงเป็นอย่างนั้น
ทำไม ผู้หญิงที่เข้มแข็ง มุ่งมั่นเหลือเชื่ออย่างเธอ
ไม่สามารถที่จะใช้ ความเข้มแข็งมุ่งมั่นแบบเดียวกับ
ที่ช่วยให้เธอผ่านพ้นการรักษาตัว จากโรคมะเร็งอยู่สี่ปีมาได้
ทำไมมันถึงลำบากนักสำหรับพวกเราหลายคน
ที่จะฟื้นคืนจากอาการหัวใจสลายได้
ทำไมกลไกของการจัดการแบบเดียวกัน
ที่ช่วยให้เราผ่านปัญหาสารพัดในชีวิตมาได้
ถึงช่วยอะไรเราไม่ได้เลยเมื่อเราอกหัก
ในระยะยี่สิบปีที่ผมรักษาคนไข้มา
ผมได้พบกับผู้คนทุกวัย จากภูมิหลังทุกแบบ
ที่เจอกับอาการหัวใจสลายทุกรูปแบบ
และผมได้เรียนรู้มาว่าอย่างนี้
เวลาคุณอกหักรักสลาย
สัญชาตญาณแบบเดียวกันที่คุณใช้อยู่เป็นปกติ
จะพาคุณไปตามเส้นทาง ที่ผิดพลาดซ้ำแล้วซ้ำอีก
คุณไปเชื่อสิ่งที่ใจบอกคุณไม่ได้หรอก
ตัวอย่างเช่น เรารู้จากงานวิจัยเรื่องคนอกหักว่า
ความเข้าใจชัดเจนว่าทำไมความสัมพันธ์ถึงจบลง
สำคัญจริงๆ ที่จะให้เราสามารถก้าวต่อไปได้
แต่กระนั้น ครั้งแล้วครั้งเล่า
เวลาที่เราได้รับคำอธิบายที่ง่ายๆ และจริงใจ
อย่างที่ริชบอกกับแคธี
เราก็ปฏิเสธมัน
อาการอกหักสร้างความเจ็บปวดแก่จิตใจอย่างมาก
ใจของเราบอกเราว่า สาเหตุก็ต้องสาหัสพอๆ กัน
แล้วความรู้สึกลึกๆ ในใจนี้ ก็มีพลังเหลือขนาด
จนกระทั่งพวกเราบางคนที่ว่า เป็นคนมีเหตุผล และรู้จักไตร่ตรอง
ยังสามารถสร้างเรื่องลึกลับ กับทฤษฎีสมคบคิดต่างๆ ขึ้นมาได้
โดยที่ไม่มีอะไรจริงเลย
แคธีเกิดปักใจเชื่อว่า จะต้องมีอะไรบางอย่างเกิดขึ้นแน่ๆ
ระหว่างที่เธอไปพักผ่อนอย่างโรแมนติกกับริช
ที่ทำให้เขาหมองหมางกับความสัมพันธ์
แล้วเธอก็หมกมุ่นครุ่นคิดว่ามันคืออะไร
เธอใช้เวลาหลายชั่วโมงนับไม่ถ้วน
ทบทวนถึงทุกนาทีของสุดสัปดาห์นั้นในใจ
ค้นหาในความทรงจำถึง เรื่องที่น่าจะเป็นต้นเหตุซึ่งไม่มีอยู่
ใจของแคธีหลอกล่อ ให้เธอวุ่นวายค้นหาสิ่งที่ไม่มีอยู่
แต่อะไรกันที่บังคับให้เธอ อยู่กับความคิดนั้นตั้งหลายเดือน
การอกหักนี้ร้ายกาจกว่า ที่เราตระหนักกันมากนัก
มีเหตุผลอย่างหนึ่งว่า ทำไมเราถึงอยู่ในภาวะอย่างนั้นอยู่เรื่อย
แม้กระทั่งเวลาที่เรารู้ว่า มันจะทำให้เรารู้สึกแย่ลง
การศึกษาเรื่องสมองแสดงว่า
อาการขาดความรักโรแมนติก
กระตุ้นกลไกเดียวกันในสมองที่ถูกกระตุ้น
เวลาที่คนติดยากำลังถอนตัวจากสารเสพติด และขาดยาอย่างโคเคนและกัญชา
แคธีกำลังอยู่ในภาวะขาดยา
แต่เนื่องจากเธอหาเฮโรอีน ซึ่งคือการอยู่กับริชจริงๆ ไม่ได้
จิตใต้สำนึกของเธอจึงใช้เมธาโดน ซึ่งคือความทรงจำที่เธอมีกับเขา
สัญชาตญาณของเธอบอกเธอว่า เธอกำลังไขปัญหาเรื่องลึกลับ
แต่จริงๆ แล้ว สิ่งที่เธอกำลังทำอยู่
คือ การให้สิ่งที่ตัวเองจำเป็นต้องได้
นี่คือสิ่งที่ทำให้การรักษา อาการอกหักของเธอเป็นไปได้ยาก
คนติดยารู้ว่าตัวเองเสพติด
และรู้ตัวเวลาที่ใช้ยา
แต่คนที่หัวใจสลายนั้นไม่รู้ตัว
แต่ตอนนี้ คุณรู้แล้ว
ถ้าคุณหัวใจสลาย คุณจะเมินเฉยอยู่ไม่ได้
คุณจะต้องรับรู้ว่า ไม่ว่าจะรู้สึกอยากแค่ไหน
ทุกครั้งที่นึกถึงเรื่องที่อยู่ในความทรงจำ ทุกข้อความที่คุณส่งไป
ทุกวินาทีที่คุณลอบติดตามอดีตคนรักของคุณ ตามโซเชียลมีเดีย
คุณเพียงแต่กำลังป้อนสิ่งที่คุณเสพติด
ทำให้รู้สึกเจ็บปวดรวดร้าวลึกลงไปอีก
และทำให้การฟื้นฟูใจยุ่งยากขึ้น
การฟื้นคืนจากอาการอกหัก ไม่ใช่การเดินทาง
หากเป็นการต่อสู้ และเหตุผลคืออาวุธที่แข็งแกร่งที่สุดของคุณ
ไม่มีคำอธิบายถึงการบอกเลิกใดๆ จะน่าฟังน่าพอใจ
ไม่มีหลักเหตุผลใดๆ ที่จะขจัดความรู้สึกเจ็บปวดของคุณไปได้
เพราะฉะนั้น อย่าไปพยายามหาคำอธิบาย อย่าไปรอมัน
แค่ยอมรับคำอธิบายที่คุณได้รับ หรือไม่ก็แต่งขึ้นมาเองสักเรื่อง
แล้วก็หยุดตั้งคำถามเสียที
เพราะคุณจำเป็นต้องยอมรับการสิ้นสุดนั้น เพื่อต่อต้านการเสพติด
และคุณต้องการอะไรอย่างอื่นด้วย
นั่นคือ คุณต้องเต็มใจที่จะปล่อยวาง
ที่จะยอมรับว่ามันจบลงแล้ว
ไม่อย่างนั้น ใจของคุณจะใช้ความหวังหล่อเลี้ยงไปเรื่อยๆ
และทำให้การตัดใจช้าออกไปอีก
ความหวังบ่อนทำลายได้อย่างไม่น่าเชื่อ เมื่อหัวใจสลาย
หัวใจที่สลายเป็นนักบงการชั้นยอด
มันสั่งให้เราทำในสิ่งที่ตรงกันข้าม โดยสิ้นเชิงได้อย่างง่ายดาย
ตรงข้ามกับสิ่งที่เราต้องทำเพื่อฟื้นฟูใจ
ง่ายอย่างน่าทึ่ง
สิ่งที่มักจะเกิดขึ้นมากที่สุดอย่างหนึ่ง เวลาที่เราหัวใจสลาย
คือการเห็นว่าคนที่หักอกเรานั้นดีเลิศ
เราใช้เวลาหลายๆ ชั่วโมง นึกถึงรอยยิ้มของพวกเขา
นึกถึงว่ามันทำให้เรารู้สึกดีขนาดไหน
นึกถึงเวลาที่เราไต่ขึ้นไปบนภูเขาด้วยกัน และรักกันใต้แสงดาว
แต่ทั้งหมดนั้นก็รังแต่จะทำให้ การสูญเสียของเรายิ่งเจ็บปวดมากขึ้น
เรารู้หมดแหละ
แต่เราก็ยังปล่อยใจให้วนเวียน คิดถึงเรื่องที่เจ็บปวด
ราวกับเป็นเชลยของเพลย์ลิสท์ ที่เล่นซ้ำไปมาแบบที่เราต้องทนฟัง
(เสียงหัวเราะ)
การอกหักทำให้การคิดถึง เรื่องเหล่านั้นเกิดขึ้นในใจ
เพื่อหลีกเลี่ยงคิดว่าเขาคนนั้นดีเลิศไปหมด คุณจะต้องสร้างสมดุล
โดยนึกถึงเวลาที่เขาหน้านิ่วคิ้วขมวดด้วย อย่าคิดถึงแต่รอยยิ้ม
นึกถึงว่า มันทำให้คุณรู้สึกแย่แค่ไหน
และที่ว่า หลังจากรักกันใต้แสงดาวแล้ว คุณหลงทางตอนไต่เขาลงมา
ทะเลาะกันแทบคลั่ง และไม่พูดกันไปสองวัน
ผมจะบอกให้คนไข้ของผมทำรายการโดยละเอียด
ถึงทุกอย่างที่ว่าทำไมเขาไม่เหมาะกับเรา
คุณสมบัติที่แย่ๆ ทั้งหมด และเรื่องที่กวนประสาทคุณ
แล้วบันทึกรายการนั้นไว้ในโทรศัพท์
(เสียงหัวเราะ)
พอคุณมีรายการนี้แล้ว
คุณต้องใช้มัน
พอผมได้ยินคนไข้ตั้งท่า จะนึกถึงความเลิศเลอของใคร
หรือทำท่าจะแว่บไปหวนหาอดีตเวลาที่มาหาผม
ผมก็จะบอกว่า "ดูในโทรศัพท์ครับ"
(เสียงหัวเราะ)
ใจของคุณจะพยายามบอกว่า ใครคนนั้นเลิศเลอสมบูรณ์แบบ
แต่ไม่หรอก และความสัมพันธ์นั้นก็ไม่ได้สมบูรณ์แบบด้วย
และถ้าคุณต้องการจะตัดใจจากเขาให้ได้ คุณก็ต้องเตือนตัวเองอย่างนี้
บ่อยๆ ด้วย
ไม่มีใครในพวกเราที่จะมีภูมิคุ้มกันจากการหัวใจสลาย
คนไข้ผม ชื่อมิเกล ผู้บริหารบริษัทซอฟท์แวร์แห่งหนึ่ง
หลังจากที่ภรรยาของเขาตายไปได้ห้าปี
ในที่สุด เขาก็พร้อมที่จะออกเดทนัดอีก
ไม่ช้า เขาก็พบกับชารอน
แล้วเรื่องรักหวือหวาก็ตามมา
แนะนำให้ลูกที่โตแล้วรู้จักกันทั้งสองฝ่าย หลังคบกันได้หนึ่งเดือน
แล้วย้ายเข้ามาอยู่ด้วยกันหลังจากสองเดือน
ในวัยกลางคน เวลาเดทกัน เขาไม่มาต้วมเตี้ยมเสียเวลากันหรอก
มันเหมือนหนังเรื่อง ทุกหัวใจมีรัก บวกกับเรื่อง เร็ว แรง ทะลุนรกน่ะ
(เสียงหัวเราะ)
มิเกลมีความสุขกว่าที่ เขาเคยรู้สึกมานานหลายปี
แต่คืนก่อนหน้าที่จะครบรอบหนึ่งปี
ชารอนก็ทิ้งเขาไป
เธอตัดสินใจย้ายไปอยู่เวสต์โคสต์ เพื่อจะได้อยู่ใกล้พวกลูกๆ มากขึ้น
และเธอไม่ต้องการมีความสัมพันธ์ แบบอยู่ห่างไกลกัน
มิเกลรู้สึกเหมือนถูกโจมตีไม่ทันตั้งตัว และแพ้ย่อยยับ
เขาแทบจะทำอะไรไม่ได้เลยที่ ที่ทำงานอยู่หลายเดือน
จนเกือบจะถูกให้ออกจากงาน
ผลลัพธ์อีกอย่างหนึ่งของอาการอกหักคือ ความเหงาและความเจ็บปวด
สามารถทำให้สติปัญญาของเรา ทำหน้าที่บกพร่องไปได้
โดยเฉพาะเวลาที่ทำงานซับซ้อน ที่ต้องอาศัยตรรกะและการใช้เหตุผล
มันทำให้ไอคิวของเราลดลงชั่วคราว
แต่ไม่ใช่แค่ความรุนแรงของความเศร้าเท่านั้น
ที่ทำให้เจ้านายของเขางง
มันเป็นเรื่องของระยะเวลา
มิเกลก็งุนงงเพราะเรื่องนี้เหมือนกัน
และรู้สึกอึดอัดขัดเขินด้วย
"ผมเป็นอะไรไป" เขาถามผมในช่วงที่เราคุยกัน
ผู้ใหญ่ที่ไหนกันใช้เวลาเกือบปี ตัดใจจากความสัมพันธ์ที่ยาวนานหนึ่งปี
อันที่จริง มีผู้ใหญ่หลายคนเลยเป็นอย่างนั้น
อาการอกหักมีลักษณะเหมือน การสูญเสียและการเศร้าโศกทั่วไป
นอนไม่หลับ มีความคิดแทรกซ้อน
ระบบภูมิคุ้มกันผิดปกติ
ร้อยละสี่สิบมีภาวะซึมเศร้าแบบรุนแรง
อาการอกหักเป็น การบาดเจ็บทางจิตใจที่ซับซ้อน
มันมีผลกระทบกับเราในหลายๆ ด้าน
ตัวอย่างเช่น ชารอนเป็นคนที่ชอบสังคม
และเป็นคนกระตือรือร้น
เธอจัดงานอาหารค่ำที่บ้านนั้นทุกสัปดาห์
เธอกับมิเกลไปเที่ยวนอนแคมป์กับคู่อื่นๆ
ถึงมิเกลจะไม่ใช่คนเคร่งศาสนา
เขาก็ไปโบสถ์กับชารอนทุกวันอาทิตย์
กลุ่มสมาชิกที่โบสถ์ต้อนรับเขาเข้ากลุ่ม
มิเกลไม่ได้สูญเสียแค่ชารอนเท่านั้น
เขาสูญเสียชีวิตทางสังคมทั้งหมดของเขาไปด้วย
นั่นคือ ชุมชนที่โบสถ์ของชารอน
เขาสูญเสียเอกลักษณ์ของการเป็นคู่กัน
ตอนนี้ มิเกลรู้ว่า การเลิกกันทำให้เกิดช่องว่างขนาดใหญ่ในชีวิตเขา
แต่สิ่งที่เขาไม่ได้นึกถึงคือ
ช่องว่างนั้นมีหลายช่อง
และนั่นเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง
นอกจากจะช่วยอธิบายว่า ทำไมอาการอกหักถึงมีผลทำลายย่อยยับ
มันยังบอกด้วยว่า จะรักษาได้ยังไง
ในการที่จะรักษาฟื้นฟูหัวใจสลายของคุณ
คุณจำเป็นต้องหาพวกช่องโหว่ของคุณให้เจอ แล้วอุดมันเสีย
ผมต้องบอกว่า ทุกช่องด้วย
ช่องโหว่ในความเป็นตัวตนของคุณ
คุณต้องสร้างความเชื่อขึ้นมาใหม่ ว่าคุณเป็นใคร และชีวิตของคุณเป็นยังไง
ช่องโหว่ในชีวิตสังคมของคุณ
กิจกรรมที่หายไป และแม้กระทั่งพื้นที่ว่างเปล่าบนผนัง
ที่เคยมีรูปภาพแขวนอยู่
แต่ทั้งหมดนี้จะไม่มีประโยชน์อะไรสำหรับคุณ
ถ้าคุณไม่ป้องกันความผิดพลาด ที่จะทำให้คุณฟื้นฟูใจได้ล่าช้า
อย่างการแสวงหาคำอธิบายที่ไม่จำเป็น
การเห็นว่าคนในอดีตของคุณเลิศเลอแทนที่จะเน้นว่า เขาไม่เหมาะกับคุณตรงไหน
ความคิดและพฤติกรรมตามใจตัวเอง ที่ยังให้เขาเป็นดารานำแสดง
ในช่วงชีวิตในเวลาต่อไปของคุณ
ในช่วงที่เขาไม่ควรเป็นตัวประกอบด้วยซ้ำ
การตัดใจจากภาวะหอกหักเป็นเรื่องยาก
แต่ถ้าคุณไม่ยอมปล่อยใจไปผิดทาง และเริ่มขั้นตอนดูแลใจ
คุณจะทุกข์ทรมานน้อยลงอย่างมาก
และไม่ได้มีแต่คุณที่จะได้ประโยชน์
คุณจะน่ารักขึ้นในหมู่เพื่อนฝูง
คุณจะสนใจครอบครัวมากขึ้น
นี่ยังไม่ได้นับเงินเป็นพันล้าน ที่อาจเสียหายจากผลิตภาพที่ถูกบั่นทอน
ในที่ทำงาน ซึ่งน่าจะหลีกเลี่ยงได้
เพราะฉะนั้น ถ้าคุณรู้จักใครที่หัวใจสลาย
เห็นใจพวกเขาเถอะ
เพราะกำลังใจจากคนรอบข้างสำคัญมาก ที่จะช่วยให้พวกเขาฟื้นตัวได้
และอดทนด้วย
เพราะพวกเขาจะต้องใช้เวลามากกว่า ที่คุณคิดว่าพวกเขาน่าจะใช้
และถ้าคุณกำลังเจ็บปวดอยู่
ขอให้รู้ไว้ว่า
มันยาก มันเป็นการรบในจิตใจของคุณ
และคุณต้องหมั่นเพียร ถึงจะชนะได้
แต่คุณมีอาวุธ
คุณสามารถต่อสู้ได้
และคุณจะหายเศร้าเสียใจ
ขอบคุณครับ
(เสียงปรบมือ)