Здраво на сите!
Савубона!
Во Јужна Африка, од каде што потекнувам,
„савубона“ на Зулу значи „здраво“.
Овој збор искажува една прекрасна и моќна намера
зашто „савубона“ буквално значи:
„Те гледам и гледајќи те, ти давам битие.“
Прекрасно - замислете да ве поздравуваат на тој начин.
Но, на што се должи кога се гледаме самите себе си?
На нашите мисли, емоции и нашите приказни
кои ни помагат да успееме
во сè посложениот и напнат свет.
Ова значајно прашање беше во средиштето на мојата работа.
Бидејќи движечката сила е справувањето со нашиот внатрешен свет.
Секој аспект на тоа како љубиме, како живееме,
како воспитуваме и како водиме.
Конвенционалното гледање на емоциите како добри и лоши,
позитивни или негативни,
е круто.
А крутоста во лицето на комплексното може да биде опасно.
Потребни ни се поголеми нивоа на емоционална агилност
за вистинска издржливост и просперитет.
Мојот пат со оваа желба
не започна во светите ходници на универзитетот
туку во безредието и нежностите на животот.
Израснав во белите преградија на апартхејдот во Јужна Африка,
земја и заедница предодредена да не гледа.
Да порекнува.
Токму тоа порекнување овозможи 50-год. расистичко законодавство
додека луѓето се убедуваат себе си дека не прават ништо лошо.
Сепак, најпрво научив за уништувачката сила на порекнувањето
на лично ниво,
пред да разберам што тоа ѝ прави на мојата родна земја.
Татко ми почина еден петок.
Имаше 42 години, а јас имав 15.
Мајка ми шепна да одам да се збогувам со татко ми
пред да одам на училиште.
Ја оставив торбата и поминав низ холот кој водеше таму
каде душата на нашиот дом - татко ми умираше од рак.
Очите му беа затворени, но знаеше дека сум таму.
Во негово присуство, секогаш се чувствував забележана.
Му реков дека го сакам,
се поздравив и заминав на училиште.
На училиште часовите минуваа еден по еден, наука, математика, историја и биологија
додека татко ми го напушташе овој свет.
Низ месеците од мај до ноември,
поминував со вообичаената насмевка.
Не попуштив по ниту еден предмет.
Кога ме прашуваа како ми оди, велев „Добро“.
Ме фалеа зашто сум била силна.
Бев мајстор во тоа да се биде добар.
Но, дома страдавме -
татко ми не успеа да го задржи малиот бизнис
додека беше болен.
Мајка ми пак, сама, тажеше по љубовта на нејзиниот живот,
обидувајќи се да одгледа 3 деца
додека кредиторите чукаа на врата.
Како семејство се чувствувавме финансиски и емоционално скршени.
Јас почнав да пропаѓам, да се изолирам, брзо.
Почнав со храна да ја задушувам болката.
Дремев и ждерев.
Одбивав да ја прифатам сета тежина на мојата болка.
Никој не знаеше, во култура која ја цени позитивноста,
мислев никој не сака да знае.
Но, една личност не успеав да ја излажам дека ја победив тагата.
Наставничка по англиски во осмо одделение ме гледаше со горливите сини очи
додека ни ги подаваше празните тетратки.
Рече: „Напишете што чувствувате.
Кажете ја вистината.
Напишете како никој да не чита.“
Така едноставно,
бев повикана да ја покажам автентично мојата болка и тага.
Беше едноставен чин,
но за мене една мала револуција.
Таа револуција започна во мојата тетратка
пред 30 години
и ја оформи работата во мојот живот.
Тајната, тивка преписка со самата себе си.
Како гимнастичар,
започнав да се движам надвор од крутоста на порекнувањето
кон она што сега го нарекувам
емоционална агилност.
Убавината на животот е нераскинлива од неговата ранливост.
Млади сме сè додека не сме.
Шетаме по улиците секси
сè додека еден ден не сфатиме дека сме незабележителни.
Ги напнуваме нашите деца и еден ден сфаќаме
дека е тишина таму каде некогаш стоеше детето,
кое го пробива својот пат некаде во светот.
Здрави сме додека некоја дијагноза не нè фрли на колена.
Единствената извесност е неиззвесноста,
но сепак не управуваме со слабоста успешно и оддржливо.
Светската здравствена организација вели дека депресијата
во моментот е водечката причина за попреченост во светот -
ги надминува ракот
и срцевите заболувања.
И во време на големи сложености,
невидени технолошки, политички и економски промени,
гледаме како луѓето тежнеат
сè повеќе да се затворат во крутоста на нивните емоции.
Од една страна можеме опседнато да си ги оплакуваме чувствата.
Да се заглавиме во нашите мисли.
Убедени дека сме во право.
Или измачувани од нашите извори на вести.
Или пак, можеме да ги потиснеме емоциите,
туркајќи ги на страна
и да ги дозволиме само оние чувства кои ги сметаме легитимни.
Во анкетата што ја спроведов со над 70.000 испитаници,
открив дека една третина од нас -
една третина -
се обвинуваме дека имаме т.н. „лоши емоции“
како тага,
гнев или страдање.
Или активно се трудиме да ги тргнеме настрана овие чувства.
Ова не си го правиме само себе си,
туку и на луѓето кои ги сакаме, нашите деца -
можеби ненамерно ги караме заради емоциите кои ги сметаме негативни,
бараме решение
и не успеваме да им помогнеме
да ги согледаат овие емоции како суштински вредни.
Нормалните, природни емоции сега се сметаат за добри или лоши.
Да се биде позитивен стана нова форма на морална коректност.
На луѓето кои имаат рак им се вели да бидат позитивни.
На жените да престаната да бидат бесни.
Листата продолжува.
Тоа е тиранија.
Тоа е тиранија на позитивноста.
И сурова е.
Безобзирна.
Неефективна.
Тоа го правиме себе си,
тоа го правиме и на другите.
Ако постои заедничка одлика
за патетика, потиснување и лажна позитивност, тогаш тоа е ова:
сите тие се крути реакции.
Ако постои лекција што може да ја научиме
од неизбежниот крај на апартхејдот
е дека ригидното порекнување не успева.
Неоддржливо е.
За поединци, за семејства,
за општества.
И додека ги гледаме ледените појаси како се топат,
тоа е неоддрживо за нашата планета.
Истражувањата за емоционалните потиснувања покажуваат
дека кога емоциите се потиснуваат или игнорираат,
тие стануваат посилни.
Психолозите ова го нарекуваат амплификација.
Како чоколадната торта во фрижидер-
колку повеќе ја игнорирате,
(Смеа)
толку повеќе ве привлекува.
Мислите дека ги контролирате несаканите емоции ако ги игнорирате,
но, всушност тие ве контролираат вас.
Внатрешната болка секогаш излегува надвор.
Секогаш.
И кој ја плаќа цената?
Ние ја плаќаме.
Нашите деца,
нашите колеги,
нашите заедници.
Да не ме сфатите погрешно.
Не сум против среќата.
Сакам да сум среќна.
Јас сум прилично среќна личност.
Но, кога ги туркаме нормалните емоции за да сме лажно позитивни,
ја губиме способноста да развиеме вештини за да се справиме со светот каков што е,
а, не каков ние сакаме да биде.
Сретнав стотици луѓе кои ми кажуваа што не сакаат да чувствуваат.
Велеа:
„Не сакам да пробам зашто не сакам да се разочарам.“
или: „Сакам само ова чувство да си оди.“
„Разбирам“ - им велам,
„Но, вие имате желби на мртов човек.“
(Смеа)
(Аплауз)
Само мртов човек
никогаш нема несакани или вознемирувачки чувства.
(Смеа)
Само мртов човек никогаш не е потресен,
нема скршено срце,
нема искусено разочарување кое доаѓа со неуспехот.
Тешките емоции се дел од нашиот договор со животот.
Не мора да имате значајна кариера
или да одгледувате семејство,
или да го оставите светот како подобро место
без стрес и неудобност.
Неудобноста е цената за влез во живот кој има смисла.
Па, како да почнеме да ја разориме крутоста
и да ја прегрнеме емоционалната агилност?
Како млада ученичка,
кога се наведнав кон оние празни страници,
почнав да ги оттргнувам чувствата
кои требаше да ги доживувам.
и започнав да го отворам срцето кон она што вистински чувтвував.
Болка,
тага,
загуба,
и каење.
Истражувањата покажуваат
дека радикалното прифаќање на сите наши емоции-
дури и хаотичните, најтешките-
се камен-темелник на издржливоста, на успехот,
и на вистинската, на автентичната среќа.
Но, емоционалната агилност е повеќе од прифаќање на емоциите.
Знаеме дека и прецизноста е важна.
Во моето истражување открив дека зборовите имаат суштинска важност.
Најчесто ги опишуваме чувствата со брзи и лесни дефиниции.
„Под стрес сум“ најчесто се користи.
Но постојат огромни разлилки помеѓу стресот и разочарувањето,
или стресот и познатиот ужас од сознанието „погрешна кариера одбрав“.
Кога прецизно ги дефинираме емоциите,
можеме да ја откриеме вистинската причина за нашите чувства.
Нешто што научниците нарекуваат потенцијал за готовност
се активира во мозокот и овозможува да превземеме конкретни чекори.
Но не било какви чекори, туку вистинските чекори за нас.
Бидејќи нашите емоции се податоци.
Емоциите имаат сијалички кои светнуваат за нештата за кои се грижиме.
Обично немаме силни емоции
за нешта кои ништо не ни значат.
Ако сте бесни кога читате вести,
бесот е можеби сигнал дека цените еднаквост и чесност-
и можност да превземете активни чекори
да си го обликувате животот во таа насока.
Кога сме отворени кон тешки емоции,
во можност сме да креираме реакции кои се во склад со нашите вредности.
Но, има еден важен предуслов.
Емоциите се податоци, не се директиви.
Можеме да им пристапуваме и да им ја откриваме вредноста
без да имаме потреба да ги слушаме.
Како што можам на син ми да му пристапам кога е лут поради сестричката
но, не и да го охрабрувам во замислата да ја подари
на првиот непознат во трговскиот центар.
(Смеа)
Ние ги поседуваме емоциите , не нè поседуваат тие нас.
Кога ќе ја усвоиме разликата меѓу како се чувствуваме во сопствената мудрост
и што правиме во текот на активноста која е ускладена со вредностите,
го пробиваме патот до нашето најдобро издание како битие
преку емоциите.
Па, како изгледа ова во вистинскиот живот?
Кога чувствувате силна, тешка емоција,
не брзајте да излезете од емоцијата.
Спознајте ги нејзините рамки, допрете до вашите срца.
Што ви кажува емоцијата?
Не обидувајте се да речете „Јас сум“, како на пример „Јас сум тажен/тажна“
Кога велите „Јас сум“,
не зборувате вие туку емоцијата.
Вие сте вие, а емоцијата е изворот на податоци.
Обидете се да ја сфатите суштината на емоцијата:
„Забележувам дека чувствувам тага“
или „Забележувам дека чувствувам бес“.
Постојат основни вештини за нас,
нашите семејства, нашите заедници.
Тие се значајни и за нашето работно место.
Во моето истражување,
кога видов што им помага на луѓето да се прикажат во најдобро светло,
открив еден моќен придонес:
индивидуализирано внимание.
Кога на луѓето им е дозволено вистински да ги чувствуваат своите емоции,
тогаш даваат резултати ангажираноста, креативноста и иновативноста.
Разноврсноста не се само луѓето
туку и онаа што е во луѓето.
Вклучително и разноврсноста на емоциите.
Најагилните, најотпорните поединци, тимови,
организации, семејства, заедници
се градат врз отвореноста кон природните човечки емоции.
Ова ни дозволува да кажеме:
„Што ми кажуваат емоциите?“
„Кое дејство ќе ме доведе до моите вредности?“
„Што ќе ме оттргне од моите вредности?“
Емоционалната агилност е способност да се биде со емоциите
со љубопитност, посветеност
и особено со храброста да се превземат чекори поврзани со вашите вредности.
Кога бев мала,
се будев среде ноќ ужасно исплашена од помислата за смртта.
Татко ми ќе ме тешеше со нежни тапкања и бакнежи.
Но, никогаш не ме лажеше.
„Сите ќе умреме, Сузи“ - ми велеше.
„Нормално е да се плашиш.“
Не се обидуваше да постави штит помеѓу мене и реалноста.
Ми требаше време да ја разберам моќта
на начинот на кој ме водеше низ оние ноќи.
Ми покажа дека храброста не значи отсуство на страв,
храброста е страв кој чекори.
Никој од нас не знаеше дека за 10 кратки години
тој нема да е жив.
Тоа време за секој од нас е бесценето
и прекратко.
Но, кога ќе дојде нашиот миг
да се соочиме со својата ранливост,
во тој краен миг,
ќе не праша:
„Дали си агилен?“
„Дали си агилен?““
Нека тој миг биде безрезервно „да“.
„ДА“ кое е родено од преписката со срцето низ целиот живот.
И во спознавањето самите себе си.
Зашто спознавајќи се себе си,
ќе можете да ги спознаете и другите:
единствениот оддржлив начин да се оди напред
во овој кршлив, прекрасен свет.
Савубона.
Ви благодарам!
(Смеа)
Благодарам!
(Аплауз)
Благодарам!
(Аплауз)