Мајка ми се обидуваше да ми објасни нешто
за баба ми и времето кога растела,
но не обрнував многу внимание
зашто имав само пет години и бев ужаснат.
Само што ја изгледав Зелената Дама.
А една недела пред тоа го гледав филмот „Годзила“,
оној за огромниот влекач кој разорува цел град ,
и мислата за зеленото чудовиште ми се врежа во сеќавањето.
Сепак, таму бев со мајка ми на врвот на Долен Менхетн
и зјапав во неа:
во нејзините рогови,
нејзините мускули-
и сето тоа ме плашеше.
И не знаев дали е чудовиште или херој.
Решив да го прашам тогашниот Гугл:
„Мамо! Мамо!
(Смеа)
Мајка ми ми објасни дека Зелената Дама е всушност Статуата на слободата
и дека таа ги поздравува имигрантите кога идат.
Делот од објаснувањето на мајка ми што мојата млада глава не го разбираше
беше тоа што, според мајка ми,
долго време пред нас,
Зелената Дама била всушност кафеава,
кафеава како мене
и дека бојата се променила низ годините,
како впрочем и Америка.
Делот кој е навистина интересен во врска со ова.
Кога таа ја промени својата боја,
ме натера да размислувам за себе.
Сето тоа имаше смисла,
бидејќи како Американец од прва генерација
јас бев опкружен со имигранти.
Всушност, во моето опкружување, од луѓето кои ме поддржуваат,
и ме исполнуваат,
барем двајца се странци.
На мојот живот како Американец повлијаеле многу новодојдени,
а веројатно повлијаеле
и на вашите животи.
Има над 40 милиони имигранти во САД.
Според официјалните податоци,
1/4 од децата во државата имаат еден родител странец.
Ја знам статистиката бидејќи проучувам глобални миграциски движења.
Работам како новинар и последниве години
го документирам животот на државјаните на САД
кои изгубиле луѓе поради депортација.
И бројките се огромни.
Од 2008 до 2016,
над 3 милиони луѓе беа „отстранети по барање“,
тоа е техничкиот термин за депортирање.
Постои економска, политичка, психолошка и емоционална цена
на овие депортирања-
миговите кога овие синџири се кинат.
Го запрашав еден американски војник:
„Зошто се пријави да се бориш во оваа војна?“
Ми одговори:
„Се гордеам да ја бранам мојата земја.“
Но, бев настојчив ,
„Кога си во базата
и слушаш бомби како експлодираат на далеку,
и гледаш војници како се враќаат смртно ранети,
во тој миг, кога знаеш дека можеш да бидеш следната жртва
што значи тогаш „мојата земја“?
Ме погледна.
„Мојата земја е мојата жена,
моето семејство,
моите пријатели, моите војници.“
Она што таа го кажа
е дека „мојата земја“ е збир на овие силни врски,
овие социјални алки.
Кога социјалните алки ќе заслабнат,
и самата земја ослабнува.
Пропуштаме еден битен аспект во дебатата за миграциска политика.
Наместо да се фокусираме на поединци,
треба да се свртиме кон алките околу нив,
зашто тие се луѓето кои се оставаат назад:
гласачите, даночните обврзници,
оние кои страдаат заради загубата.
Не се само децата на депортираните
кои се засегнати.
Имате браќа и сестри од кои ве делат граници.
Имате другари, наставници,правници,
технолози, научници, лекари,
кои се мачат да ја најдат смислата на новата реалност
кога социјалните алки ќе се скршат.
Овие се вистинските животи зад сите статистики кои доминираат
во дискусиите за миграциските политики.
Но, честопати не помислуваме на нив.
Се обидувам да го променам тоа.
Еве една вистинска животна приказна што ја дознав
и се`уште ме прогонува.
Ги сретнав Рамон и син му во 2016,
истата година и двајцата беа протерани од државата.
Рамон беше депортиран во Јужна Америка
а син му, кој беше наредник во армијата на САД,
беше прераспределен.
Депортиран,
прераспределен.
Ако го погледнете случајот на Рамон,
не можете јасно да видите колку длабоко бил приврзан кон земјата.
Но, погледнете го син му:
државјанин на САД кој ја брани земјата која го протерала татко му.
Социјалната алка е клучот овде.
Еве друг пример кој ги прикажува овие критични поврзаности.
Група граѓани во Филаделфија беа загрижени за сопствената работа,
зашто законскиот сопственик на ресторанот кај што работеа
бил имигрант без документи,
и властите му се настремиле.
Луѓето го бранеа.
Адвокатот тврдеше
дека тој е премногу важен за локалната средина
за да биде депртиран.
Дури приложија и мислење од гости во ресторанот-
мислење од гостите!
На крај судијата пресуди т.н. „судска дискреција“
и му дозволија да остане во државата,
но само заради тоа што се зеде предвид социјалната алка.
Има 23 милиони не-државјани во САД,
според официјалните федерални податоци.
Тука не се вклучени оние без документи
зашто нивниот број се сепак посложени проценки.
Да погледнеме тоа што имаме.
23 милиони социјални алки,
околу 100 милиони поединци
чии животи можат да бидат засегнати заради депортирање.
Стресот поради тоа владее кај народот.
Анкетата во 2017 на УКЛА за жителите на Лос Анџелес
покажа дека 30% од жителите на округот на Лос Анџелес
се под стрес заради депортирање,
не заради поединечното протерување
туку зашто членовите на нивните социјални алки биле во опасност.
Не велам дека никогаш никој не треба да е депортиран;
Не го барам тоа.
Она што сакам е да погледнеме од пошироки размери.
Ако сте со мене на иста бранова должина ,
затворете ги очите за миг
и проучете ја вашата социјална средина.
Кој од вашите е роден надвор?
Како ќе се чувствувате ако ви се скрши социјалната алка?
Споделете ја вашата приказна
Јас градам глобална архива од профили во прво лице
и ги поврзувам со технологија на мапирање
за да се види каде точно се кршат овие социјални алки,
зашто ова не е само американски проблем.
Во светот има околу 1/4 милијарда мигранти,
луѓе кои живеат, љубат и учат во земји каде не се родени.
И во мојот живот и кариера и јас сум бил еден од нив:
во Кина, Африка, Европа.
И секој пат кога станувам еден од овие странци,
оние чудни типови во новата земја-
не можам а да не се вратам во сеќавањата
кога бев во Долен Менхетн со мајка ми
пред повеќе децении,
и бев исплашен,
кога ја здогледав зелената дама.
И постојано си поставувам едно исто прашање
кога ја гледам
и сите нејзини реплики кои очигледно се кафени
па дури и сликите кои ја прикажуваат на почетокот
како не толку зелена-
кога го гледам сето тоа
прашањето кое си го поставувам како истражувач
е истото она кое ме збунуваше пред многу години:
Дали е таа чудовиште
или херој?
Благодарам!
(Аплауз)