ကောလိပ်ပညာရေးကို ရဖို့ဆိုတာ
အနှစ် ၂၀ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုပါ၊၊
ဆင်းဆင်းရဲရဲ ကြီးပြင်းလာတဲ့အခါ
ဒီလောက်အဝေးကြီး တွေးဖို့ ကျင့်သားမရဘူးလေ။
ဒီအစား ဘယ်မှာ နောက်အစားအစာရမလဲနဲ့ ကိုယ့်မိသားစု ဒီလအတွက် ငှားခကို
ဘယ်လိုပေးမလဲဆိုတာကို တွေးနေမိတယ်လေ။
ဒါ့အပြင် ကျွန်တော့ မိဘတွေနဲ့ သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ မိဘတွေဟာ
အငှားကားမောင်းတာ၊ အစောင့်လုပ်တွေနဲ့တင် အဆင်ပြေတယ့်လို့ ထင်မိပုံရတယ်။
ကျွန်တော် ဆယ်ကျော်သက်ရောက်မှပဲ
ဒါတွေကို မလုပ်ချင်ဘူးဆိုတာ သဘောပေါက်ခဲ့တယ်။
အဲဒီအချိန်က ကျွန်တော့ပညာရေးရဲ့ သုံးပုံနှစ်ပုံမှာရောက်နေပြီး
ဒါတွေကို တစ်ပတ်ပြန်ကျော့ဖို့ အရမ်းနောက်ကျလုလုပါ။
ဆင်းဆင်းရဲရဲ ကြီးပြင်းလာတဲ့အခါ ချမ်းသာချင်တယ်လေ။
ကျွန်တော်လည်း မထူးပါဘူး။
ခုနှစ်ယောက်မှာ ဒုတိယအကြီးဆုံးဖြစ်ကာ
New York က Queens မှာ အစိုးရ အကူနဲ့ မိခင်တစ်ဦးတည်းက
ပျိုးထောင်ခဲ့တာပါ။
ဝင်ငွေနိမ့်ပြီး ကြီးပြင်းတာအကြောင်းပြုကာ
မောင်နှမတစ်တွေ New York City ရဲ့ အရုန်းကန်ရဆုံး
အများပိုင်ကျောင်းတွေမှာတက်တယ်။
ကျွန်တော် ခုနှစ်တန်းမှာ အကြိမ် ၆၀ ကျော် ပျက်ကွက်ခဲ့တယ်၊
အကြောင်းက အတန်းကိုသွားချင်စိတ် မရှိလို့ပါ။
အထက်တန်းမှာ ဘွဲ့ရနှုန်းက ၅၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိပြီး
ဒီထက်တောင် ဆိုးတာက
ကျောင်းပြီးတဲ့ ကလေး ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းပဲ
ကောလိပ်အတွက် အသင့်ဖြစ်တာ။
ကျွန်တော် ကောလိပ်ကို တကယ်ရောက်တော့
ကောလိပ် တက်ရတယ်ဆိုရင်
တို့ဆရာတွေက တို့ လက်တွေကို ဘယ်လို ထောင်ခိုင်းလဲလို့
သူငယ်ချင်း Brennan မေးခဲ့တယ်။
Brennan ပြောတော့ လန့်သွားတယ်။
Karim ငါ ဒီမေးခွန်း တစ်ခါမှ အမေးမခံခဲ့ရဖူးဘူးကွ၊"
အမြဲတမ်းကတော့ "မင်း ဘယ်ကောလိပ်တက်မှာလဲ"ပဲ။
ဒီမေးခွန်းဖွဲ့ပုံက သူ့အတွက်
ကောလိပ်မတက်ခဲ့ရတာကို လက်မခံနိုင်စရာဖြစ်အောင် လုပ်ခဲ့တယ်၊
ဒီခေတ်မှာ မတူတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခု အမေးခံရတယ်။
"ဘယ်လို စခန်းသွားနိုင်အောင် လုပ်ခဲ့လဲ။"
နှစ်အတော်ကြာကြာ ကျွန်တော် ကံကောင်းခဲ့တယ်ပေါ့၊
ဒါပေမဲ့ ကံချည်းမဟုတ်ပါဘူး
ကျွန်တော်နဲ့ကျွန်တော့အကို တစ်ချိန်တည်း
အထက်တန်းကျောင်းပြီးကာ
နောက်ပိုင်း သူ နှစ်နှစ် ကောလိပ်ကနေထွက်တော့
သူက ကျောင်းထွက်ပြီး ငါက ဘာလို့ ဆက်သင်ယူနေတာလဲဆိုတာ
နားလည်ချင်ခဲ့တယ်။
သမ္မတဆိုင်ရာ သုတေသန ပညာရှင်အဖြစ် Cornell ကိုသွားတော့မှ
အစိုးရအကူအညီနဲ့ မိခင်တစ်ဦးတည်းက ပျိုးထောင်ခံရခြင်းနဲ့
တက်ခဲ့တဲ့ ကျောင်းတွေကို တက်ခြင်းရဲ့ တကယ့် ပညာရေးဆိုင်ရာ
အကျိုးဆက်တွေကို စတင် သိရှိခဲ့တယ်။
အကိုရဲ့ လမ်းကြောင်းက ကျွန်တော်ကို လုံးဝ နားလည်အောင် စလုပ်ပေးတဲ့အချိန်ပါ။
သိရသေးတာက ကျွန်တော်တို့ အလေးစားရဆုံး ပညာရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားတွေ၊
အမေရိကန် ပညာရေးဝန်ကြီးဟောင်း Arne Duncan၊
Teach For America ကို ထူထောင်သူ Wendy Kopp တို့လိုလူတွေဟာ
ကိုယ်တက်ခဲ့တဲ့ မြို့လယ်ကောင်က ကျောင်းမျိုး မတက်ဖူးကြတာပါ။
ပညာရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု အများအပြားဟာ သမစိတ္တ ချဉ်းကပ်မှုက မောင်းနှင်တာပါ။
အဲဒီမှာ လူတွေပြောတာက
"ဒီမြို့လယ်ကောင်က ကလေးတွေ (သို့) ဒီလူမည်းနဲ့ လက်တင်ကလေးတွေကို
သွားပြီး ကူညီကြစို့။"
မျှဝေခံစားတဲ့ ချဉ်းကပ်မှုအစား
ဒီဝန်းကျင်မှာ ကြီးပြင်းခဲ့တဲ့ ကျွန်တော့လို့ လူတွေပြောနိုင်တာက
"မင်းတို့ကြုံ နေရတဲ့ အခက်အခဲတွေကို သိတယ်၊
ဒါတွေကျော်လွှားဖို့ ကူညီချင်တယ်"
ဒီနေ့ ဘယ်လို စခန်းသွားခဲ့ပုံအကြောင်း မေးခွန်းတွေရှိတဲ့အခါ
အကြီးမားဆုံး အကြောင်းရင်းတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့
အကူအညီတောင်းဖို့ မရှက်ခဲ့တာကို မျှဝေပါတယ်။
ပုံမှန် အလတ်တန်းစား (သို့) ကြွယ်ဝတဲ့ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုမှာ
ကလေးတစ်ယောက် ရုန်းကန်နေရတယ်ဆိုရင်
သူတို့အကူအညီမတောင်းတာတောင် မိဘ(သို့) ဆရာတစ်ယောက်က သူတို့ကို
လာကယ်မယ်ဆိုတဲ့ အခွင့်ကောင်းတစ်ခုရှိတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒီကလေးပဲ ဆင်းဆင်းရဲရဲ ကြီးပြင်းလာပြီး
အကူအညီမတောင်းဘူးဆိုရင်
ဘယ်သူမှ သူတို့ကို မကူညီတဲ့ အခွင့်ကောင်းရှိတယ်။
လူမှုရေး လုံခြုံမှုကွန်ရက်တွေ မရှိသလောက်ပါ
ဒါနဲ့ လွန်ခဲ့တဲ့ ခုနှစ်နှစ်က
အများပိုင်ပညာရေးစနစ်ကို ကိုယ်တွေ့ ရှုထောင့်ကနေ
ပုံသွင်းပြီး စတင်ပြုပြင်ပြောင်းလဲခဲ့တယ်။
နွေရာသီကျောင်းနဲ့ စတင်ခဲ့တယ်။
ချမ်းသာတဲ့ကလေးနဲ့ ဆင်းရဲတဲ့ကလေးတွေ (သို့) လူမည်းနဲ့ လူဖြူကလေးတွေကြားက
ပညာရေးဆိုင်ရာ ရယူနိုင်မှု ခြားနားချက်ဖြစ်တဲ့့
အောင်မြင်မှု ကွာဟချက်ရဲ့ သုံးပုံနှစ်ပုံဟာ
နွေရာသီ သင်ယူခြင်း ဆုံးရှုံးမှုလို့
တိုက်ရိုက် မှတ်ယူနိုင်တယ်လို့ သုသေသနကဆိုပါတယ်။
ဝင်ငွေနိမ့်တဲ့ ရပ်ကွက်တွေက ကလေးတွေဟာ
စာသင်နှစ်အတွင်း သင်ခဲ့ရတဲ့ သုံးလနီးပါးစာကို
နွေရာသီအတွင်းမှာ မေ့ကြတယ်။
ဆောင်းဦးမှာ ကျောင်းကို ပြန်လာတော့
သူတို့ ဆရာတွေက နောက်ထပ်နှစ်လကို အဟောင်းတွေ
ပြန်သင်ရင်း ကုန်ဆုံးကြတယ်။
ဒါက ငါးလပါ။
အမေရိကက ကျောင်းစာသင်နှစ်ဟာ ၁၀ လပဲရှိပါတယ်။
ကလေးတွေဟာ နှစ်စဉ် သင်ယူခြင်း ငါးလဆုံးရှုံးရင်
ဒါဟာ သူ့ပညာရေးရဲ့ တစ်ဝက်ပါ။
တစ်ဝက်ပါ။
ကလေးတွေ နွေရာသီအတွင်း ကျောင်းမှာရှိရင် ဒုံရင်းပြန်မဆိုက်နိုင်ပေမဲ့
အစဉ်အလာ နွေရာသီကျောင်းတွေက ပုံစံချတာ ညံ့ပါတယ်။
ကလေးတွေအတွက် ပြစ်ဒဏ်လိုခံစားရပြီး
ဆရာတွေအတွက် ကလေးထိန်းသလိုမျိုးခံစားရတယ်။
ဒါပေမဲ့ ကျောင်းစာသင်နှစ်က ဇွန်လ နောက်ဆုံးပတ်မှာကုန်ပြီး တစ်ပတ်ကြာတာနဲ့
နွေရာသီကျောင်းစတဲ့အခါ ကျောင်းအုပ်တွေကို ထိရောက်တဲ့
နွေရာသီ အစီအစဉ် စီမံဖို့ ဘယ်လိုမျှော်လင့်နိုင်လဲ။
လူမှန်တွေကိုရှာဖို့၊ ထောက်ပံ့ရေးတွေဖြေရှင်းဖို့နဲ့
ကလေးတွေ၊ ဆရာတွေကို
စိတ်လှုပ်ရှားစေကာ ဆွဲဆောင်မှုရှိတဲ့သင်ရိုး ညွှန်တမ်းတွေထုတ်ဖို့ အချိန်မလောက်ဘူး။
ဒါပေမဲ့ ဆန္ဒပြင်းပြတဲ့ ပညာပေးသူတွေ ဖွံ့ဖြိုးဖို့ ဆရာတွေကို
သင်ကြားရေးနည်းပြတွေအဖြစ် အခွင့်ပေးတဲ့ အစီအစဉ်တွေ
နွေရာသီအတွင်းမှာ ဖန်တီးမယ်ဆိုရင်ရော။
ကလေးတွေရဲ့ ကောလိပ်ရည်မှန်းချက်တွေ ပြီးမြောက်အောင်ကူဖို့
ကောလိပ်ပညာတတ် စံတွေကို
သင်ကြားရေး အဖွဲ့သားတွေအဖြစ် အခွင့်ပေးလိုက်ရင်ရော။
အောင်မြင်မှု မြင့်မားတဲ့ ကလေးတွေကို
သင်ကြားပေးသူတွေအဖြစ် သူတို့ရဲ့ ငယ်ရွယ်တဲ့ အဖော်တွေကို သင်ပြဖို့
သူတို့ ပညာရေးမှာ မြှပ်နှံဖို့ စေဆော်စေ ရင်ရော။
ကလေးအားလုံးကို ပညာရှင်တွေအဖြစ် အခွင့်ပေးပြီး
သူတို့ ဘယ်ကောလိပ်ကို သွားမယ်ဆိုတာမေး၊
နွေရာသီ သင်ယူခြင်း ဆုံးရှုံးမှာကို လုံးဝ ဖယ်ရှားဖို့
သူတို့တက်ချင်တဲ့ နွေရာသီကျောင်းကို ပုံစံထုတ်ခိုင်းပြီး
အောင်မြင်မှု ကွာဟချက် သုံးပုံနှစ်ပုံ ပိတ်ရင်ရော
ဒီနှစ်နွေရာသီမတိုင်ခင် ကျွန်တော့အသင်းဟာ ဝင်ငွေနိမ့်တဲ့ ကလေး ၄၀၀၀ ကျော်ကို ကူညီ၊
ဆန္ဒပြင်းတဲ့ ဆရာ ၃၀၀ ကျော်ကို သင်တန်းပေးကာ
New York City ရဲ့အနွမ်းပါးဆုံး ရပ်ကွက်တွေမှေ
ရာသီအလိုက် အလုပ် ၁၀၀၀ ကျော်ကို ဖန်တီးခဲ့ပြီးဖြစ်လိမ့်မယ်။
(လက်ခုပ်သံများ)
ကျွန်တော်တို့ကလေးတွေ အောင်မြင်နေပါတယ်။
သီးခြား ချင့်တွက်မှုတွေရဲ့ နှစ်နှစ်တာက
ကလေးတွေကို နွေရာသီ သင်ယူခြင်း ဆုံးရှုံးမှုကို ဖယ်ပြီး
သင်္ချာမှာ တစ်လ၊ ဖတ်စာမှာ နှစ်လတိုးအောင်
လုပ်ဖို့ပြောပါတယ်။​
ဒီတော့ ဆောင်းဦး သုံးလနောက်ကျပြီး ကျောင်းကို ပြန်မယ့်အစား
အခုသူတို့ဟာ လေးလကြိုပြီး သင်္ချာ၊ ငါးလကြိုပြီး
ဖတ်စာနဲ့ ပြန်သွားပါတယ်။
(လက်ခုပ်သံများ)
လွန်တဲ့ဆယ်နှစ်က ကျွန်တော့ကို ပြောခဲ့ရင်
ကျွန်တော်ဟာ Ivy League တက္ကသိုလ်တစ်ခုကနေ အတန်းရဲ့ ထိပ်တန်း ၁၀ % မှာ ဘွဲ့ရကာ
ပြက္ခဒိန်နှစ်ရဲ့ နှစ်လကို ကိုင်တွယ်ရင်းကပဲ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အများပိုင်ကျောင်း
ပညာရေး စနစ်မှာ အရာထင်တာလုပ်ဖို့ အခွင့်တစ်ခုရလိမ့်မယ်။
ကျွန်တော် ပြောခဲ့လိမ့်မှာက
"ဟာ၊ မဖြစ်နိုင်တာ"
ပိုတောင် စိတ်လှုပ်ရှားစရာက
ဆုံးရှုံးတဲ့ ငါးလကို နှစ်လတည်းနဲ့ ပြန်ပုံစံထုတ်ကာ တားဆီးနိုင်ရင်
ကျန်တဲ့ ပြက္ခဒိန်နှစ်ကို ကိုင်တွယ်ရင်းက
ကျွန်တော်တို့ ဖွင့်ပေးနိုင်တဲ့ ဖြစ်နိုင်ခြေတွေကို
စိတ်ကူးကြည့်လိုက်ပါ။
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
(လက်ခုပ်သံများ)