Их сургуульд суралцах нь
20 жилийн хөрөнгө оруулалт.
Гэхдээ хэрвээ чи ядуу өссөн бол
тэр хүртэл сэтгэхээр төлөвшсөн биш.
Харин оронд нь чи дараагийн хоолоо хаанаас олох вэ?
Гэр бүл чинь сарын түрээсээ яаж төлөх вэ? гэж бодож байдаг.
Үүнээс гадна миний болон найзуудын маань эцэг эх
такси жолоодож, цэвэрлэгч, харуул хийгээд болгож л байх шиг байсан.
Харин би өсвөр насандаа
тэдгээр зүйлсийг хиймээргүй байгаагаа мэдсэн.
Тэр үед би боловсролынхоо 3-ны 2-г дүүргэчихсэн,
нөхцөл байдлыг эргүүлэхэд бараг л оройтчихсон байсан.
Ядуу өссөн хүмүүс баян болохыг хүсдэг.
Би ч ялгаагүй байсан.
Би Нью Йорк хотын Күийнсэд,
улсын тэтгэмжээр амьдарч байсан ганц бие ээжийн
7 хүүхдийн 2 дахь хүүхэд байлаа.
Бага орлоготой өссний ачаар
ах дүү нартайгаа хамт Нью Йоркийн
хамгийн хүндрэлтэй улсын сургуульд суралцсан.
7-р ангид байхдаа 60 гаруй удаа
хичээл тасалсан байсан.
Зүгээр л хичээлдээ явмааргүй санагддаг байсан учраас.
Ахлах сургуулийн ангийнхны маань 55% нь л төгсдөг,
бүр муу нь мэдээ нь
төгсөгчдийн зөвхөн 20% нь л коллежид ороход бэлэн байсан.
Би үнэхээр коллежид орж чадсныхаа дараа
багш маань коллежид орох сонирхолтой сурагчдыг
гараа өргө гэж хэлдэг байсныг
Брэннан гэдэг найздаа хэлсэн.
Харин тэр:
"Карим аа, надаас хэн ч ингэж асууж байгаагүй"
гэхэд би их гайхсан.
Түүнээс "Аль коллежид явах вэ?" гэж л асуудаг байсан.
Асуулт тавигдсан байдал нь л түүнийг коллежид явахгүй байх нь
байж боломгүй зүйл гэдгийг харуулж байна.
Одоо үед би харин өөр асуулт сонсдог.
"Чи яаж чадсан юм бэ?"
Хэдэн жил би зүгээр л аз байсан гэж хариулсан ч
үнэндээ зөвхөн аз байсан юм биш.
Ах бид 2 ахлах сургуулиа яг зэрэг төгсөөд их сургуульд сурч байгаад
ах маань 2-хон жилийн сургуулиа хаяхад
яагаад ах маань гараад, би сурсаар л байгааг
ойлгохыг хүссэн.
Харин би Корнэлл их сургуульд
Ерөнхийлөгчийн Тэтгэлэгтэй Судлаачаар ажиллаж эхлээд л
улсын тэтгэмжээр ганц бие ээжтэй өссөн, сурч байсан сургууль шиг маань
сургууль төгссөн хүүхдүүдийн боловсролын үр дүн
ямар байдгийг ойлгож эхэлсэн.
Энэ үед л би ахынхаа замналыг ойлгож эхэлсэн юм.
Бас нэгэн ойлгосон зүйл бол
боловсролын салбарыг өөрчилсөн эрхмүүд болох
Боловсролын яамны нарийн бичиг байсан Арни Даункэн,
"Америкт заах нь" байгууллагын үүсгэгч байгуулагч Уэнди Копп
гэх мэт хүмүүс миний сурсан шиг
улсын сургуульд явдаггүй байсныг харлаа.
Бидний хийж буй боловсролын шинэчлэлт голдуу
хүмүүсийн өрөвдсөн хандлагаас үүсэлтэй.
Жишээ нь
"Явж тэдгээр ядуу айлын хүүхдүүд,
өрөвдөлтэй хар арьстай эсвэл Латин хүүхдүүдэд тусалцгаая" гэнэ.
Оронд нь бид хүүхдүүдийг илүү ойлгож харилцаж болно шүү дээ.
Жишээ нь над шиг гаралтай, тэр орчинд өссөн хүмүүс
"Та нарын нүүр тулгарсан бэрхшээлүүдийг би мэднэ,
тэдгээр саадыг даван туулахад тусламаар байна"
гэж болно шүү дээ.
Өнөөдөр миний яаж амжилттай их сургуульд орсны асуухад
би тусламж хүсэхээсээ хэзээ ч ичиж байгаагүй маань
хамгийн их тусалсан гэж хэлдэг.
Хөрөнгөтэй эсвэл дундаж амьдралтай гэр бүлийн хүүхэд
бэрхшээлтэй тулгарвал
эцэг эх эсвэл багш нь хүүхдийг тусламж хүсээгүй байсан ч
ирээд туслалцаа үзүүлэх магадлал өндөр.
Харин ядуу гэр бүлийн яг ижилхэн хүүхэд
хэцүү байсан ч тусламж хүсэхгүй бол
хэн ч ирж дэмжихгүй байх магадлал их өндөр.
Одоогоор харагдахуйц хэмжээний
нийгмийн халамж, хамгаалалт нээлттэй байхгүй байгаа.
Тэгэхээр 7 жилийн өмнө би энэ үзэл бодлоороо
нийтийн боловсролын системийг өөрчилж эхэлсэн.
Тэгээд би зуны сургуулиар эхэлсэн.
Судалгаагаар бол хар ба цагаан арьстай,
эсвэл баян ба ядуу хүүхдүүдийн хооронд гардаг
сурлагын амжилтын ялгаа нь
зун хичээл огт хийдэггүйтэй шууд холбоотой байдаг.
Бага орлоготой орчинд амьдардаг хүүхдүүд зуны амралтын турш
сургуульд 3 сар сурсан мэдлэгээ мартдаг байна.
Намар хичээл эхлэхэд
багш нар нь хуучин зүйлийг сэргээх гэж дахин 2 сар зарцуулдаг.
Энэ чинь нийтдээ 5 сар.
Америкт нэг хичээлийн жил 10 сар байдаг.
Хэрвээ хүүхдүүд жил бүр 5 сар алддаг бол
боловролынхаа талыг авч чадахгүй байна гэсэн үг.
Хагасыг.
Хэрвээ хүүхдүүд зуны турш хичээлээ давтсаар байсан бол
мэдлэгээ мартахгүй,
гэхдээ уламжлалт зуны сургуулиудын систем чанар муутай байдаг.
Хүүхдүүд шийтгэл л гэж хүлээж авдаг.
Харин багш нарт зүгээр хүүхэд асарч байгаа мэт санагддаг.
Зуны сургууль хичээл амарснаас 7 хоногийн дараа эхэлдэг бол
бодлого төлөвлөгчид хэрхэн үр ашигтай зуны хөтөлбөр
боловсруулж чадах билээ?
Зөв хүмүүсээ олоод, зохион байгуулалтанд орж
хүүхдүүд болон багш нарт сонирхолтой байх хөтөлбөр хийхэд
хангалттай цаг байхгүй байгаа юм.
Гэхдээ хэрвээ бид зуны туршид
мэргэжлийн багш нар нь хүүхдүүдэд үлгэр дууриалал болдог,
сургагч бэлтгэх боломжтой хөтөлбөр хэрэгжүүлвэл ямар бол?
Коллежийн боловсролтой, үлгэр дууриалал бүхий хүмүүсийг
хүүхдүүдэд коллежид явах хүсэлтэй болгох зорилгоор
багшлуулвал ямар вэ?
Боломжтой, эрх мэдэлтэй, амжилттай яваа хүмүүс
бусад залуу нөхөддөө зааж сургаж,
боловсролдоо хөрөнгө оруулахад нь урам зориг өгвөл яах вэ?
Хэрвээ бид эрх мэдлийг хүүхдүүдэд шилжүүлэн,
ямар коллежид явмаар байгааг нь асууж,
тэдний явахыг хүсдэг зуны сургуулийн хөтөлбөр боловсруулж чадвал
зун сурлагын амжилт буурахаас сэргийлж
амжилтын ялгааны 66%-ийг үгүй хийвэл ямар вэ?
Энэ зун гэхэд манай багийнхан
Нью Йорк хотын хамгийн буурай бүс хэсгийн
4000 бага орлоготой хүүхдүүдэд тусласан бөгөөд
300 гаруй урам өгөх үлгэр жишээ багш нарыг бэлдэж,
1000 гаруй улирлын чанартай ажлын байр бүтээсэн байх юм.
(Алга ташилт)
Манай сурагчид амжилт гаргаж байна.
2 жилийн хараат бус үнэлгээнээс харахад
бидний хүүхдүүд зуны сурах цагийг алдахгүй байснаар
тоо бодох чадвар нь 1 сараар,
унших чадвар нь 2 сараар дэвшдэг байна.
Ингээд хичээл эхлэхэд 3 сарын мэдлэгээр дутуу орохын оронд
тэд математикийн хичээлд 4 сараар илүү мэдлэгтэй бөгөөд
унших чадвар нь 5 сараар илүү орно.
(Алга ташилт)
Хэрвээ та нар надад 10 жилийн өмнө
жилийн зөвхөн 2 сарыг үр дүнтэй өнгөрүүлснээр
Ivy League-н их сургуулийг шилдэг оюутнуудын нэгээр төгсч,
улсын боловсролын системд бага ч гэсэн нөлөө үзүүлэх боломжтой гэвэл
миний өгөх хариулт
"Үгүй дээ, ямар ч боломжгүй" байх байсан.
Бүр их сэтгэл хөдөлмөөр зүйл нь
хэрвээ бид алдах байсан 5 сарын хугацааг
зөвхөн 2 сарын ажлаар нөхөж чадвал,
жилийн бусад цагийг үр бүтээлтэй зохицуулвал
бидэнд нээгдэх боломжуудыг төсөөлье!
Баярлалаа
(Алга ташилт)