Heb je je ooit afgevraagd wat dieren denken en voelen?
Laten we beginnen met een vraag:
houdt mijn hond echt van mij of wil ze alleen een beloning?
Het is makkelijk te zien dat onze hond echt van ons houdt.
Makkelijk te zien, toch,
wat er in dat wazige koppie omgaat.
Wat gaat er in om?
Er gaat zeker iets in om.
Maar waarom is altijd de vraag of ze van ons houden?
Waarom draait altijd alles om ons?
Waarom zijn we zulke narcisten?
Ik heb een andere vraag gevonden om aan dieren te stellen.
Wie ben jij?
Er zijn capaciteiten van het menselijk intellect
waarvan we denken dat deze alleen bij het menselijk intellect horen.
Maar is dat waar?
Wat doen andere wezens met die hersenen?
Wat denken en voelen ze?
Is het mogelijk om hier achter te komen?
Ik denk dat er een manier is.
Verschillende manieren.
We kunnen kijken naar de evolutie, naar hun hersenen
en naar hun gedrag.
Allereerst moeten we ons realiseren dat ons brein een erfenis is.
De eerste zenuwcellen kwamen van kwallen.
Kwallen brachten de eerste chordadieren voort.
De eerste chordadieren brachten de eerste gewervelden voort.
De gewervelden verlieten de zee,
en hier zijn wij.
Het is nog steeds waar dat een zenuwcel er hetzelfde uitziet
bij een rivierkreeft, een vogel en bij jou.
Wat zegt dat over het intellect van de rivierkreeft?
Kunnen we daar iets over zeggen?
Het blijkt dat wanneer je een rivierkreeft
veel kleine elektrische schokjes geeft elke keer dat hij uit zijn hol komt,
hij angst zal ontwikkelen.
Als je de rivierkreeft hetzelfde medicijn geeft
dat gebruikt wordt voor angststoornissen bij mensen,
wordt hij rustig, komt naar buiten en gaat op onderzoek uit.
Hoe laten we merken hoe belangrijk hun angst voor ons is?
Meestal koken we ze.
(Gelach)
Octopussen gebruiken gereedschap, zoals ook de meeste apen doen,
en ze herkennen gezichten van mensen.
Hoe prijzen we de aapachtige intelligentie van deze ongewervelde?
Meestal gekookt.
Als een tandbaars een vis een spleet van het koraal injaagt,
zal hij soms naar een plek gaan waarvan hij weet dat er een murene slaapt,
die murene een signaal geven om hem te volgen,
en de murene begrijpt dat signaal.
De murene kan de spleet ingaan om de vis te vangen,
maar de vis kan ontsnappen en dan kan de tandbaars hem pakken.
Dit is een zeer oud partnerschap dat we nog niet zo lang kennen.
Hoe prijzen we dit oude partnerschap?
Meestal gebakken.
Er zit een patroon in en dit zegt veel meer over ons
dan over hen.
Zeeotters gebruiken gereedschap
en ze maken tijd vrij tijdens hun bezigheden
om hun kinderen te laten zien wat ze moeten doen.
Dat noemen we lesgeven.
Chimpansees geven geen les.
Orka's geven les en orka's delen voedsel.
Wanneer evolutie iets nieuws maakt,
zal het eerst de op voorraad zijnde, bestaande onderdelen gebruiken,
voordat er iets nieuws ontwikkeld wordt.
Ons brein is het resultaat
van miljoenen jaren evolutie.
Als je het menselijk brein vergelijkt met dat van een chimpansee,
zie je dat we eigenlijk hele grote chimpanseehersenen hebben.
Het is goed dat onze hersenen groter zijn, want we zijn al zo onzeker.
(Gelach)
Maar, oh oh, hier is een dolfijn,
grotere hersenen met meer plooiingen.
Misschien zeg je: oké, we zien hersenen,
maar wat zegt dat over het intellect?
We kunnen de werking van het intellect terugzien in de logica van het gedrag.
Deze olifanten, zoals je kunt zien,
zijn aan het rusten.
Ze hebben een schaduwplek gevonden onder de palmbomen
waar ze hun baby's kunnen laten slapen,
terwijl ze zelf een dutje doen maar wel waakzaam blijven.
Wij vinden dit beeld heel logisch,
net zoals zij het zelf logisch vinden,
want onder dezelfde zon, op dezelfde vlaktes,
luisterend naar het gebrul van dezelfde gevaren,
zijn ze geworden zoals ze zijn en zijn wij geworden zoals we zijn.
We zijn al heel lang buren.
Niemand zal deze olifanten als ontspannen dieren zien.
Ze zijn duidelijk erg bezorgd over iets.
Waar zijn ze zo bezorgd over?
Het blijkt dat als je stemmen van toeristen opneemt
en je speelt dat geluid af op een verborgen speaker in de struiken,
dat olifanten dit negeren omdat toeristen hen niet lastigvallen.
Maar als je de stemmen van herders opneemt,
die speren bij zich dragen en olifanten vaak pijn doen bij confrontaties,
zullen de olifanten zich verzamelen en wegrennen van de verborgen speaker.
Olifanten weten niet alleen dat er mensen zijn,
ze weten dat er verschillende typen mensen zijn
en dat sommigen niet en sommigen wel gevaarlijk zijn.
Ze houden ons al langer in de gaten dan wij hen.
Zij kennen ons beter dan wij hen kennen.
We hebben dezelfde behoeften:
voor onze kinderen zorgen, zoeken naar voedsel, overleven.
Of we nu uitgerust zijn om te wandelen in de heuvels van Afrika,
of uitgerust zijn voor diepzeeduiken, we zijn praktisch hetzelfde.
Onder de huid zijn we verwanten.
De olifant heeft hetzelfde skelet,
de orka heeft hetzelfde skelet,
als wij.
We zien dat er geholpen wordt waar dat nodig is.
We zien nieuwsgierigheid in de jeugd.
We zien familiebanden.
We herkennen genegenheid.
Baltsgedrag is hofmakerij.
En dan vragen wij: "Hebben zij bewustzijn?"
Wanneer je een algehele narcose krijgt, raak je bewusteloos,
wat betekent dat je nergens meer gevoel hebt.
Bewustzijn is simpel gezegd dat je iets voelt.
Als je ziet, als je hoort, als je voelt, als je je iets gewaarwordt,
ben je je bewust en zij zijn zich bewust.
Sommige mensen zeggen
dat er bepaalde dingen zijn die mensen mensen maken
en één van deze dingen is empathie.
Empathie is het vermogen van de geest om je te kunnen inleven in je medemens.
Het is erg nuttig.
Als je metgezellen zich sneller gaan bewegen,
krijg je het gevoel dat je moet opschieten.
Nu is iedereen gehaast.
Besmettelijke angst is de oudste vorm van empathie.
Als je metgezellen opeens schrikken en wegvliegen,
heeft het geen zin om je af te vragen:
"Goh, waarom gaan ze nou ze allemaal weg?"
(Gelach)
Empathie is oud, maar empathie, zoals allles in het leven,
bevindt zich op een hellend vlak en heeft zijn uitwerking.
De basis van empathie is: jij bent verdrietig, dat maakt mij verdrietig.
Als ik geluk zie, word ik gelukkig.
Dan is er nog iets dat ik sympathie noem,
iets afstandelijker:
"Het spijt me om te horen dat je grootmoeder is overleden.
Ik heb niet hetzelfde gevoel, maar ik snap het, ik weet wat je voelt
en het raakt mij."
Als we gemotiveerd worden om uit sympathie te handelen
dan noem ik dat compassie.
Verre van dat wat ons menselijk maakt,
menselijke empathie is verre van perfect.
We vangen empathische wezens, we doden ze en eten ze op.
Misschien zeg je: oké, maar dit zijn andere soorten.
Dit is maar jacht, mensen zijn roofdieren.
Maar onze eigen soort behandelen we ook niet al te best.
Als mensen íets weten over het gedrag van dieren
dan is het wel dat je nooit menselijke gedachten en emoties
moet toeschrijven aan andere soorten.
Ik vind dit onverstandig,
want wanneer je ze wel door de bril van menselijke gedachten en emoties ziet,
krijg je het beste idee van wat ze doen en wat ze voelen,
omdat hun hersenen praktisch hetzelfde zijn als die van ons.
Ze hebben dezelfde structuren.
Dezelfde hormonen die zorgen voor onze stemming en motivatie
zijn ook aanwezig in hun hersenen.
Het is niet wetenschappelijk om te zeggen dat ze honger hebben wanneer ze jagen,
en dat ze moe zijn wanneer hun tong uit hun bek hangt,
maar als ze zich vrolijk en blij gedragen wanneer ze met hun kinderen spelen,
te zeggen dat we geen idee hebben of ze mogelijk iets ervaren.
Dat is niet wetenschappelijk.
Een verslaggever zei tegen mij:
"Misschien, maar hoe weet je zeker dat andere dieren denken en voelen?"
Ik doorzocht al mijn honderden wetenschappelijke refenties
die ik in mijn boek had gezet
en ik realiseerde mij dat het antwoord bij me in de kamer was.
Wanneer mijn hond van het vloerkleed naar mij toekomt --
niet naar de bank, maar naar mij --
en ze rolt op haar rug en laat haar buik zien,
heeft ze de gedachte gehad: "Ik wil dat iemand over mijn buik wrijft.
Ik weet dat ik naar Carl kan gaan,
hij zal begrijpen wat ik wil.
Ik weet dat ik hem kan vertrouwen, want hij is familie.
Hij kan het, dit wordt genieten."
(Gelach)
Ze heeft gedacht en ze heeft gevoeld,
en het is echt niet ingewikkelder dan dat.
Maar we zien andere dieren en we zeggen: "Oh kijk, orka's,
wolven, olifanten.
Die zien het niet zo."
Dat mannetje met die grote vin is L41.
Hij is 38 jaar.
Het vrouwtje aan zijn linkerzijde is L22.
Zij is 44.
Zij kennen elkaar al jaren.
Zij weten precies wie zij zijn.
Zij weten wie hun vrienden zijn.
Zij weten wie hun rivalen zijn.
Hun leven volgt de lijn van een loopbaan.
Ze weten altijd waar ze zijn.
Deze olifant heet Philo.
Hij was een jong mannetje.
Dit is hem vier dagen later.
Mensen kunnen niet alleen verdriet voelen, maar ook veel verdriet veroorzaken.
Wij willen hun tanden.
Waarom kunnen we niet wachten tot ze dood zijn?
Ooit vond je olifanten vanaf de kust van het Middellandse-Zeegebied
helemaal tot aan Kaap de Goede Hoop.
In 1980 waren er enorme gebieden met olifanten
in Centraal en Oost Afrika.
Nu is hun leefgebied in kleine stukjes uiteengevallen.
Dit is de geografie van een dier dat we met uitsterven bedreigen,
een medewezen van ons, het meest imposante wezen op land.
Natuurlijk zorgen we veel beter voor onze fauna in de Verenigde Staten.
In Yellowstone National Park hebben we alle wolven gedood.
Sterker nog: we hebben alle wolven gedood ten zuiden van de Canadese grens.
De parkwachters deden dit in het park in de jaren 20,
om ze 60 jaar later weer terug te moeten brengen,
omdat het aantal elanden uit de hand liep.
Toen kwamen de mensen.
Duizenden mensen kwamen naar de wolven kijken,
de meest toegankelijk waarneembare wolven ter wereld.
Ik ben er geweest en bekeek deze ongelofelijke wolvenfamilie.
Een roedel is een familie.
Er zijn een paar volwassen leiders en jongen van verschillende generaties.
Ik heb gekeken naar de beroemdste en meest stabiele roedel in het Yellowstone Park.
Toen ze net buiten de grens dwaalden,
werden twee volwassenen gedood,
inclusief de moeder,
die we soms het alfavrouwtje noemen.
Dit leidde direct tot rivaliteit bij de rest van de familie.
Zussen schopten andere zussen eruit.
Deze links probeerde dagenlang opnieuw terug te keren in de familie.
Zij lieten dat niet toe omdat ze jaloers op haar waren.
Ze kreeg te veel aandacht van twee nieuwe mannetjes
en ze was vroegrijp.
Dat was te veel voor ze.
Ze kwam dwalend buiten het park terecht en werd neergeschoten.
Het alfamannetje eindigde verstoten door zijn eigen familie.
Terwijl de winter er aankwam,
verloor hij zijn territorium, zijn jachtondersteuning,
zijn familieleden en zijn partner.
We hebben zoveel leed bij ze veroorzaakt.
Het is wonderlijk dat ze ons niet meer kwaad doen.
Deze walvis was net klaar met het opeten van een stuk grijze walvis
samen met zijn metgezellen die deze walvis hadden gedood.
De mensen op de boot hoefden nergens bang voor te zijn.
Deze walvis is T20.
Hij is net klaar met het verscheuren van een zeehond met zijn twee metgezellen.
De zeehond woog bijna net zoveel als de mensen op de boot.
Ze hoefden nergens bang voor te zijn.
Ze eten zeehonden.
Waarom eten ze ons niet?
Waarom kunnen wij ze vertrouwen in de buurt van onze peuters?
Waarom keerden orka's terug naar in dichte mist verdwaalde onderzoekers
om ze kilometers lang door de mist te begeleiden
tot vlak voor het huis van de onderzoekers aan de kust?
En dit is meer dan eens gebeurd.
In de Bahama's woont een vrouw die Denise Herzing heet,
ze bestudeert gevlekte dolfijnen en zij kennen haar.
Ze kent ze erg goed. Ze weet precies wie ze zijn.
Zij kennen haar. Ze herkennen de onderzoeksboot.
Als ze eraan komt, is het een vrolijk weerzien.
Op één keer na, toen ze eraan kwam en ze niet bij de boot wilden komen,
en dat was echt vreemd.
Ze kwamen er niet achter wat er aan de hand was,
totdat er iemand aan dek kwam
en mededeelde dat één van de mensen aan boord was overleden
tijdens een dutje in zijn kooi.
Hoe konden de dolfijnen weten dat er net een menselijk hart was gestopt?
Waarom zouden zij dit erg vinden?
En waarom zouden ze hier bang van worden?
Deze geheimzinnige dingen zinspelen op alles wat er omgaat
in het hoofd van ieder wezen dat deze aarde met ons deelt,
iets waar we bijna nooit over nadenken.
In een aquarium in Zuid Afrika,
leefde Dolly, een kleine babytuimelaar.
Ze werd nog gezoogd en op een dag nam de verzorger een sigarettenpauze
en al rokend keek hij door het raam van hun zwembad.
Dolly kwam er aan en keek naar hem,
ging terug naar haar moeder, dronk zo'n twee minuten bij haar,
kwam terug naar het raam
en liet een wolk melk vrijkomen dat haar hoofd omringde als rook.
Deze babytuimelaar kreeg op één of andere manier
het idee om melk te gebruiken om rook mee uit te beelden.
Wanneer mensen het ene gebruiken om het andere uit te beelden,
noemen we dat kunst.
(Gelach)
Dat wat ons menselijk maakt
zijn niet de dingen waarvan we denken dat ze ons menselijk maken.
Wat ons menselijk maakt
is dat in alle facetten die ons en hun intellect gemeen hebben,
wij het meest extreem zijn.
Wij zijn het meest meelevende,
het meest geweldadige, het meest creatieve
en het meest vernietigende dier dat ooit geleefd heeft op deze planeet;
wij zijn een mengelmoes van al deze dingen.
Maar liefde is niet wat ons menselijk maakt.
Het is niet specifiek voor ons.
Wij zijn niet de enigen die geven om onze partners.
Wij zijn niet de enigen die geven om onze kinderen.
Albatrossen vliegen regelmatig in een paar weken tijd 10 tot 16.000 km
om één grote maaltijd te bezorgen aan hun kuiken dat op hen wacht.
Ze nestelen op de meest afgelegen eilanden in de wereldzeeën
en zo ziet dit eruit.
Het leven doorgeven van generatie op generatie is de keten van bestaan.
Als dat stopt, verdwijnt alles.
Als er iets heilig is, dan is het dit,
en in deze heilige relatie komt ons plastic afval.
Al deze vogels hebben plastic in hun lichaam.
Dit is een albatros van zes maanden oud, klaar om veren te krijgen --
gestorven,
vol met rode sigarettenaanstekers.
Dit is niet de relatie die we zouden moeten hebben
met de rest van de wereld.
Maar wij, die onszelf hebben vernoemd naar ons intellect,
denken nooit na over de gevolgen.
Wanneer we nieuw menselijk leven in de wereld verwelkomen,
verwelkomen we onze baby's in een wereld met andere wezens.
We schilderen dieren op de muren.
We schilderen geen mobiele telefoons.
We schilderen geen werkruimtes.
We schilderen dieren om ze te laten zien dat we niet alleen zijn.
We hebben gezelschap.
Elk dier dat voorkomt in de schilderijen van de Ark van Noach,
dat voor de redding in aanmerking kwam, is nu in levensgevaar,
en wij zijn hun zondvloed.
We begonnen dus met een vraag:
Houden ze van ons?
We gaan een andere vraag stellen.
Zijn wij in staat om te gebruiken wat we hebben
om er in ieder geval voor te zorgen dat ze kunnen blijven bestaan?
Dank je wel.
(Applaus)