Algunha vez vos preguntastes que pensan e senten os animais?
Comecemos cunha pregunta:
A miña cadela quéreme ou só quere unha caricia?
É doado ver que a nosa cadela realmente nos quere.
É doado velo, non?
Que está a pasar...
...nesa cabeciña peluda?
Que está a pasar?
Algo está a pasar.
Por que sempre preguntamos se nos queren?
Por que sempre é sobre nós?
Por que somos tan narcisistas?
Atopei outra pregunta para os animais.
Quen sodes?
Hai aptitudes da mente humana
que tendemos a crer que só son da mente humana
Pero é certo?
Que fan outros seres con eses cerebros?
Que pensan e senten?
Hai modo de sabelo?
Creo que o hai.
Creo que hai moitas maneiras.
Podemos fixarnos na evolución,
mirar os seus cerebros e ver que fan.
O primeiro que hai que lembrar: o noso cerebro é herdado.
As primeiras neuronas viñeron das medusas.
As medusas orixinaron ós cordados.
Os cordados orixinaron ós vertebrados.
Os vertebrados saíron do mar e aquí estamos.
O que é certo é que unha neurona, unha célula nerviosa, parece a mesma
nun cangrexo, nun paxaro ou en vós.
Que nos di iso...
...sobre a mente dos cangrexos?
Podemos dicir algo?
Resulta que...
...se se lle dá a un cangrexo pequenas descargas eléctricas
cada vez que tenta saír da súa toba, xerará ansiedade.
Se se lle dá ó cangrexo o mesmo medicamento
usado para tratar a ansiedade nos humanos,
reláxase, sae e explora.
Como amosamos o que nos importa a ansiedade dos cangrexos?
Fervéndoos.
Os polbos usan ferramentas,
como os simios, e recoñecen rostros humanos.
Como celebramos a intelixencia simiesca destes invertebrados?
Fervéndoos.
Se un mero persegue un peixe ata unha greta no coral,
irá onde sabe que hai unha morea durmindo
e diralle á morea "sígueme",
e a morea entenderá ese sinal.
A morea pode entrar na greta e coller o peixe,
pero o peixe pode fuxir e o mero atrapalo.
Esta é unha antiga colaboración que acabamos de descubrir.
Como celebramos esa antiga colaboración?
Fritíndoos.
Está xurdindo un patrón que di máis sobre nós
ca sobre eles.
As londras mariñas usan ferramentas
e sacan tempo do que están a facer
para amosarlles ás crías que facer, ó que se chama ensinanza.
Os chimpancés non ensinan.
As candorcas ensinan e comparten comida.
Cando a evolución fai algo novo, usa as pezas que ten,
sácaas do caixón, antes de dar un novo xiro.
O noso cerebro chegounos
a través dun longo período de tempo.
Se comparamos o cerebro humano co do chimpancé,
vemos que temos un gran cerebro de chimpancé.
Isto é algo bo para nós, porque somos inseguros.
Pero están os golfiños
cun cerebro meirande e máis circunvolucións.
Quizais estades dicindo "vemos cerebros,
pero que teñen que ver
coa mente?"
Podemos ver o funcionamento da mente
na lóxica do comportamento.
Estes elefantes, como podedes ver, están a descansar.
Atoparon sombra
so unha palmeira baixo a cal dormen as súas crías
mentres eles sonean, mais vixiantes.
Entendemos esa imaxe
así como eles saben o que fan
porque baixo o mesmo sol nas mesmas chairas
escoitando os ouveos dos mesmos perigos,
convertéronse no que son e nós no que somos.
Fomos veciños por moito tempo.
Ninguén diría que estes elefantes están relaxados.
Están moi preocupados por algo.
Que lles preocupa?
Se gravades as voces dos turistas
e as reproducides cun altofalante escondido nuns arbustos,
os elefantes ignorarano porque non os molestan.
Pero se gravades as voces dos pastores
que levan lanzas e os feren en enfrontamentos nas áreas de auga,
os elefantes agruparanse e fuxirán do altofalante oculto.
Non só saben que hai humanos,
saben que hai distintos tipos
e que algúns son bos e outros perigosos.
Estiveron observándonos máis tempo que nós a eles.
Coñécennos mellor do que nós a eles.
Temos os mesmos imperativos:
coidar dos nosos bebés, atopar comida, manternos vivos.
Tanto se nos equipamos para facer sendeirismo
nas montañas de África ou para somerxernos no mar,
somos os mesmos. Somos parentes baixo a pel.
O elefante ten o mesmo esqueleto,
a candorca ten o mesmo esqueleto ca nós.
Vémolos axudar onde se necesita.
Vemos curiosidade no novo.
Vemos os lazos de conexións familiares.
Recoñecemos o afecto.
O cortexo é o cortexo.
E preguntámonos:
son conscientes?
Cando vos poñen anestesia xeral, quedades inconscientes,
polo que non sentides nada.
A consciencia séntese coma algo.
Se vedes, oídes, sentides, dádesvos conta de algo,
sodes conscientes e eles son conscientes.
Algúns din que hai cousas que fan humanos ós humanos
e unha delas é a empatía.
A empatía é a facultade de comprender o estado anímico dos compañeiros.
É algo moi útil.
Se os vosos compañeiros se moven rápido,
sentides que necesitades apurarvos. Todos temos présa agora.
A forma máis antiga de empatía é contaxiar o medo.
Se os vosos compañeiros se asustan e foxen,
non sería útil pensar
"pregúntome por que todos marcharon".
A empatía é vella, pero a empatía, como todo na vida,
ten distintos graos e a súa elaboración.
Está a empatía básica:
se estades tristes, síntome triste. Véxovos felices, síntome feliz.
Logo está o que chamo simpatía, un pouco máis distante:
sinto que a túa avoa finara.
Non sinto a mesma dor, pero enténdoa, sei o que sentes e preocúpome.
E se estamos motivados para reaccionar á simpatía,
chámoo compaixón.
Lonxe de ser o que nos fai humanos,
a empatía humana está lonxe da perfección.
Reunimos criaturas empáticas, matámolas e comémolas.
Quizais pensedes "son especies diferentes.
Só é depredación e o humano é depredador".
Pero tampouco tratamos ben á nosa propia especie.
Quen parece que só coñece algo sobre o comportamento animal,
sabe que non se deben atribuír pensamentos e emocións humanos
a outras especies.
Creo que é unha parvada,
porque atribuír pensamentos e emocións humanos a outras especies
é a mellor e primeira idea sobre o que fan e senten,
porque os seus cerebros son os mesmos cós nosos.
Teñen as mesmas estruturas.
As mesmas hormonas que crean o estado de ánimo e nos motivan,
tamén están neses cerebros.
Non é científico dicir que cando teñen fame, cazan
ou que están cansos cando as súas linguas colgan
e que cando xogan coas súas crías e están ledos e felices
non temos nin idea de se están a experimentar algo.
Iso non é científico.
Un xornalista díxome:
como sabes que os animais poden pensar e sentir?
Comecei a buscar nos centos de referencias científicas
que puxen no meu libro
e comprendín que a resposta estaba no cuarto comigo.
Cando a miña cadela deixa a alfombra e vén onda min, non ó sofá, a min
e dá a volta sobre o lombo e expón o seu ventre,
ela pensou "quero que me rasquen o ventre.
Sei que podo ir onda Carl. El entenderá o que lle pido.
Sei que podo confiar nel porque somos familia.
Fará o traballo e sentireime ben".
Ela pensou e sentiu,
e non é máis complicado ca iso.
Pero vemos a outros animais e dicimos:
"candorcas, lobos, elefantes.
Non o ven así".
Ese macho da aleta alta é L41.
Ten 38 anos.
A femia á súa esquerda é L22.
Ten 44 anos.
Coñécense desde hai décadas.
Saben quen son eles.
Saben quen son os seus amigos. Quen son os seus rivais.
A súa vida segue unha traxectoria.
Saben onde están todo o tempo.
Este elefante é Philo.
Era un macho novo.
Este é el catro días despois.
Os humanos non só sentimos dor,
tamén causamos moita.
Queremos tallar os seus dentes.
Por que non podemos esperar a que morran?
Os elefantes habitaban desde a beira do Mar Mediterráneo
ata o cabo de Boa Esperanza.
En 1980 había grandes redutos de elefantes
en África central e oriental.
E agora o seu hábitat está desfeito en pequenos fragmentos.
Esta é a xeografía dun animal
ó que estamos extinguindo,
Un compañeiro, a criatura máis magnífica da terra.
Claro que coidamos máis a nosa fauna nos Estados Unidos.
No Parque Nacional de Yellowstone,
matamos todos os lobos.
Matamos todos os lobos ó sur da fronteira con Canadá.
Pero no parque, os vixías fixérono nos anos 20
e 60 anos despois tiveron que traelos,
porque a poboación de alces estaba descontrolada.
Logo veu a xente.
Miles de persoas viñeron ver os lobos,
os máis visibles e accesibles do mundo.
Eu fun alí e vin esta incrible familia. Unha manda é unha familia.
Ten adultos reprodutores e novos de varias xeracións.
Vin a manda máis estable e famosa do Parque Nacional de Yellowstone.
Cando vagaban fóra da fronteira,
dous dos seus adultos foron asasinados,
a nai incluída,
á que ás veces chamamos femia alfa.
O resto da familia sumiuse nunha rivalidade entre irmáns.
As irmás expulsaban a outras irmás.
Esa da esquerda intentou durante días volver coa súa familia.
Non llo permitiron porque tiñan celos.
Estaba chamando a atención de dous machos novos
e ela era a precoz.
Iso foi demasiado para elas.
Acabou vagando fóra do parque e recibindo un disparo.
O macho alfa acabou expulsado da súa familia.
Cando chegou o inverno,
perdeu o seu territorio, o seu apoio de caza,
os membros da súa familia e a súa parella.
Causámoslles moita dor.
O misterio é
por que non nos fan máis dano?
Esta candorca acababa de comer parte dunha foca gris
cos seus compañeiros, quen a mataran.
Esa xente do bote non tiña nada que temer.
Esta candorca é T20.
Acababa de partir unha foca en tres con dous compañeiros.
A foca pesaba tanto coma a xente do bote.
Non tiñan nada que temer.
Aliméntanse de focas.
Por que non nos comen?
Por que podemos confiarlles os nosos fillos?
Por que as candorcas van por investigadores perdidos na néboa
e os guían durante quilómetros ata que a néboa desaparece
e o seu fogar aparece aí, na costa?
Isto pasou máis dunha vez.
Nas Bahamas, unha muller, Denise Herzing,
estuda os golfiños manchados e eles coñécena.
Ela coñéceos moi ben. Sabe quen son todos.
Eles coñécena. Recoñecen o barco de investigación.
Cando aparece, é unha reunión feliz. Agás unha vez, ela chegou
e eles non querían achegarse, o que era moi raro.
Non sabían que pasaba ata que alguén saíu a cuberta
e anunciou que unha das persoas a bordo finara
durante unha sesta na súa liteira.
Como sabían os golfiños que un dos corazóns humanos
acababa de parar?
Por que lles importaba?
E por que os asustou?
Estes misterios apuntan a todo o que pasa
nas mentes que están con nós na Terra
sobre as que case nunca pensamos.
Nun acuario en Suráfrica
había unha pequena cría de arroaz chamada Dolly.
Estaba lactando
e un día un vixiante nun descanso
estaba a mirar pola fiestra á súa piscina, fumando.
Dolly achegouse e mirouno,
foi onda a nai,
lactou un minuto ou dous
volveu á fiestra
e soltou unha nube de leite que lle cubriu a cabeza como o fume.
Dalgún xeito,
esta cría de arroaz tivo a idea
de usar leite para representar o fume.
Cando os humanos usan algo para representar outra cousa,
chamámolo arte.
O que nos fai humanos non é o que cremos que nolo fai.
O que nos fai humanos é que,
de todo o que as nosas mentes e as súas teñen,
nós somos os máis extremos.
Somos os máis compasivos,
os máis violentos, os máis creativos
e o animal máis destrutivo que houbo neste planeta.
e somos todo iso xunto.
Pero o amor non é o que nos fai humanos.
Non é especial para nós.
Non somos os únicos
que nos preocupamos polos demais.
Non somos os únicos que nos preocupamos
polos nosos fillos.
Os albatros voan nove, ás veces 16.000 quilómetros
durante semanas para entregar unha comida,
unha gran comida, ás súas crías que os esperan.
Aniñan nas illas máis remotas dos océanos do mundo
e así é como son.
Pasar a vida dunha xeración a outra é a cadea do ser.
Se se para, todo remata.
Se hai algo sagrado, é isto,
e a esa relación sagrada chega o noso lixo de plástico.
Todos estes paxaros teñen plástico neles.
Este é un albatros de seis meses
listo para emplumar, morto, cheo de chisqueiros vermellos.
Esta non é a relación que se supón que temos que ter
co resto do mundo.
Pero nós, que nos identificamos logo do noso cerebro,
nunca pensamos nas consecuencias.
Cando damos a benvida a un novo humano no mundo,
damos a benvida ós nosos bebés na compañía doutras criaturas.
Pintamos animais nas paredes. Non pintamos móbiles.
Non pintamos espazos de traballo.
Pintamos animais para amosarlles que non estamos sós.
Temos compañía.
E cada un deses animais en cada pintura da arca de Noé,
considerados dignos de salvación está en perigo mortal agora,
e o seu diluvio somos nós.
Comezamos cunha pregunta:
quérennos?
Imos facer outra pregunta.
Somos capaces de usar o que temos
para coidalos o suficiente
para deixalos continuar?
Moitas grazas.