Tôi muốn bạn nhìn vào chiếc bút chì này
Nó là một vật. Một vật hợp pháp.
Những quyển sách bạn có, hay chiếc xe hơi bạn sở hữu cũng vậy
Chúng đều là vật hợp pháp.
Những chú khỉ bạn sẽ thấy ngay sau tôi,
cũng là một vật hợp pháp.
Bây giờ, tôi có thể làm thế này đối với một vật hợp pháp.
Tôi có thể làm điều tôi muốn với quyển sách hay chiếc xe.
Những chú khỉ này, bạn sẽ thấy.
Bức ảnh này được một người đàn ông tên James Mollison chụp lại
cũng chính ông đã viết cuốn sách "James và Others Apes".
Và ông đã kể trong cuốn sách ấy, rằng mọi chú khỉ trong đó,
đều mồ côi
chúng nhìn bố mẹ chúng chết ngay trước mắt.
Chúng chỉ là vật hợp pháp.
Vì vậy qua nhiều thế kỉ, vẫn tồn tại 1 bức tường pháp lý
chia tách vật thể hợp pháp với pháp nhân.
Một mặt, những vật hợp pháp là vô hình trước các thẩm phán.
Chúng không được tính đến trong pháp luật.
Chúng không có bất cứ quyền hợp pháp nào.
Chúng không có tư cách để nhận được quyền hạn hợp pháp
Chúng là những kẻ nô lệ.
Phía bên kia bức tường pháp lý là những con người hợp pháp.
Pháp nhân thì lại hữu hình trước luật pháp.
Luật pháp tính đến họ.
Họ có nhiều quyền lợi.
Có tư cách để nhận được vô số quyền hạn.
Và họ là những ông chủ.
Bây giờ, tất cả động vật đều là vật hợp pháp.
Tất cả con người đều là những pháp nhân.
Nhưng là một con người và một pháp nhân
ngày nay, lại chưa bao giờ đồng nghĩa với pháp nhân
Con người và cá thể tự nhiên không hề đồng nghĩa với nhau.
Mặt khác,
Có rất nhiều người qua hàng thế kỉ
chỉ là những vật tồn tại hợp pháp.
Nô lệ là vật hợp pháp.
Phụ nữ, trẻ em đã từng là những vật thể hợp pháp.
Quả thực, qua nhiều thế kỉ qua, việc đấu tranh vì quyền con người
đã tạo lỗ hổng trên bức tường pháp lý và bắt đầu tiếp thêm hi vọng
cho những thứ người ấy và biến họ thành những cá thể hợp pháp.
Nhưng chao ôi, lỗ hổng đó đã đóng lại.
Bây giờ, bên kia là các pháp nhân,
nhưng sẽ không chỉ giới hạn ở con người.
Ví dụ như có nhiều pháp nhân thậm chí không phải là loài vật sống.
Ở Mỹ,
chúng tôi nhận thấy thực tế rằng các tập đoàn cũng là pháp nhân.
Ở Ấn Độ tiền độc lập,
một tòa án nêu rằng người theo đạo Hindu là pháp nhân,
và nhà thờ hồi giáo là một pháp nhân.
Năm 2000, tòa án tối cao Ấn Độ
nêu rằng những cuốn sách kinh thánh của người Sikh là pháp nhân,
và năm 2012, chỉ mới vừa đây thôi,
có một hiệp ước giữa người dân bản địa New Zealand
và nhà vua, đồng ý rằng một con sông là một pháp nhân
sở hữu chính lòng sông của nó.
Vào năm 1980, tôi đọc cuốn sách của Peter Singer,
khi đó tôi còn tóc nâu bờm xờm
và tôi đã bị lay động bởi nó,
bởi vì tôi là luật sư và tôi muốn lên tiếng cho sinh mạng thấp cổ bé họng,
bảo vệ cho những gì không thể tự bảo vệ mình
và tôi đã không nhận ra hàng tỷ tỷ sinh mạng không được bảo vệ như thế nào
thì hàng triệu động vật như thế ấy.
Và tôi trở thành một luật sư đấu tranh cho động vật.
Và vào năm 1985, tôi nhận ra tôi đang cố gắng đạt được thứ
rõ ràng là bất khả,
và lý do là những khách hàng của tôi,
tất cả động vật tôi đang cố gắng bảo vệ,
chỉ là những vật hợp pháp vô hình.
Vì vậy tôi quyết định rằng
chỉ có một cách là ít nhất một số chúng,
phải bước qua lỗ hổng mà chúng tôi cố gắng mở ra lại
và bắt đầu đem hi vọng cho loài vật thích đáng bước qua lỗ hổng
sang bên kia ranh giới của để trở thành pháp nhân.
Ngay thời điểm ấy, có rất ít người biết hay nói về
quyền chính đáng của động vật,
về ý tưởng cấp quyền pháp lý hoặc tính người pháp lý cho động vật.
Và tôi biết rằng phải mất thời gian dài để hoàn thành nó.
Và vì vậy năm 1985, tôi cho rằng tôi có thể mất là 30 năm
trước khi có khả năng bắt đầu cuộc đấu tranh này.
một chiến dịch dài hơi, để có thể mở ra một lổ hỗng khác trên bức tường đó.
Nhưng hóa ra tôi đã bi quan, tôi chỉ mất 28 năm thôi.
Vì vậy điều mà tôi phải làm để bắt đầu kế hoạch không chỉ là
viết những bài phê bình luật lệ và dạy học, viết sách,
mà tôi phải bắt đầu đi sâu vào chi tiết
về cách để khởi tụng cho vụ kiện này nữa.
Vì vậy việc tôi cần làm đầu tiên là xác định nguyên nhân khởi kiện là gì
một nguyên nhân khởi kiện hợp pháp
Và nguyên nhân khởi kiện chính là phương tiện để luật sư
đưa ra lý luận của mình trước tòa.
Hóa ra là đã có một vụ thú vị
xảy ra gần 250 năm trước ở Anh là vụ Somerset và Stewart,
khi ấy một nô lệ da đen đã sử dụng hệ thống pháp luật
và từ một thứ tồn tại hợp pháp trở thành pháp nhân.
Tôi đã hứng thú đến mức viết luôn một cuốn sách về điều đó.
James Somerset bị bắt cóc từ Tây Phi năm cậu lên 8 tuổi.
Cậu đã sống sót ở Middle Passage,
và được bán cho một thương nhân Xcốt-len tên là Charles Stewart ở Virginia.
20 năm sau đó, Stewart mang James Somerset đến Luân Đôn,
và sau khi đến đây, James quyết định anh sẽ bỏ trốn
Việc đầu tiên là làm lễ rửa tội,
vì anh muốn nhận bố mẹ đỡ đầu,
bởi vì đối với nô lệ ở thế kỉ 18,
họ biết rằng trách nhiệm lớn lao của cha mẹ đỡ đầu
là có thể giúp họ trốn thoát.
Vào mùa thu năm 1771,
James Somerset chạm trán với Charles Sterwart.
Chúng tôi không hề biết những gì diễn ra, nhưng sau đó James đã biến mất.
Charles Stewart giận dữ thuê những người bắt nô lệ
lùng sục khắp Luân Đôn,
tìm và mang anh ta
quay lại tàu "Ann và Mary" đang neo đậu tại cảng Luân Đôn.
anh ta bị xích lại tại bong tàu,
con tàu nhổ neo đến Jamaica
ở đây James bị rao bán trong chợ nô lệ
và bị xử 3 đến 5 năm
thu hoạch mía ở Jamaica.
Bấy giờ, bố mẹ đỡ đầu của James bắt đầu hành động.
Họ gặp gỡ một thẩm phán quyền lực nhất,
Lord Mansfield, thẩm phán tối cao tòa án King's Bench,
và họ yêu cầu ông phát hành một trát đình quyền giam giữ theo thông luật
thay mặt cho James Somerset.
Lúc bấy giờ, các thẩm phán nói tiếng Anh có ban hành thông luật
khi họ không ở trong nội các bằng quy chế hoặc hiến pháp,
và trát đình quyền giam giữ gọi là Trát Tối cao
Chữ T in hoa, T in hoa,
và nó có nghĩa là bảo vệ bất cứ ai khỏi bị tước đoạt đi nguyện vọng.
Khi trát được ban hành.
Người tống giam phải đưa người bị tống giam ra tòa
và cung cấp lý do pháp lý để có thể tước đoạt tự do thân thể của người khác.
Lord Mansfield phải quyết định ngay lập tức,
bởi vì nếu James Somerset chỉ là một vật hợp pháp,
anh ta sẽ không đủ tư cách để có trát đình quyền giam giữ,
muốn đủ tư cách anh phải là pháp nhân.
Vì vậy Lord Mansfield quyết định ông sẽ giả định,
rằng James Somerset quả thực là một pháp nhân,
và ông ban hành trát và James được mang đến
bởi thuyền trưởng của con tàu.
Đã có hàng loạt những tin đồn trong 6 tháng sau đó.
Vào ngày 22 tháng 6, 1772, Lord mansfield nói rằng chế độ nô lệ đáng ghê tởm.
và ông đã dùng từ "đáng ghê tởm",
rằng thông luật không ủng hộ điều này, và ông yêu cầu trả tự do cho James.
Tại thời điểm ấy, James Somerset trải qua một sự chuyển biến về pháp lý.
Con người tự do bước ra khỏi tòa án
hoàn toàn giống hệt người nô lệ đã bước vào.
nhưng dưới đôi mắt luật pháp, họ chẳng hề có điểm chung.
Việc tiếp theo chúng tôi làm là Dự án Nonhuman Rights,
do tôi sáng lập, sau đó xem xét những giá trị và nguyên lý
mà chúng tôi muốn trình cho thẩm phán?
Những giá trị và nguyên lý nào mà chúng hấp thụ từ dòng sữa mẹ,
chúng được dạy ở trường luật, hay được chúng sử dụng mỗi ngày,
chúng tin tưởng bằng tất cả tâm hồn và chúng tôi chọn tự do và bình đẳng.
Bạn có quyền tự do
bởi vì các bạn sống cùng với nhau,
và một quyền tự do căn bản bảo hộ cho một quyền lợi căn bản
Quyền lợi tối cao trong thông luật
là quyền tự chủ và tự quyết định.
Cho nên chúng mạnh mẽ đến nỗi ở một nước áp dụng thông luật,
nếu bạn vào bệnh viện và bạn từ chối các liệu pháp cứu chữa y tế,
thẩm phán sẽ không thể bắt ép bạn,
bởi vì họ tôn trọng sự tự chủ và tự quyết định của bạn.
Bạn có quyền bình đẳng
bởi vì bạn giống như những người khác,
có lề thói tương tự nhau.
Như thế, họ có quyền, và bạn giống học
thì bạn cũng có quyền tương tực.
Tòa án và các cơ quan lập pháp luôn vạch những ranh giới
Người được hưởng quyền, người không.
Nhưng phải đảm bảo được quyền lợi tối thiểu
ranh giới này là phương tiện hợp lý để tiến đến mục đích hợp pháp hóa.
Dự án Nonhuman Rights tranh luận rằng việc tạo ra ranh giới
để biến những sự sống tự do và có quyền quyết định thành nô lệ
như sinh vật bạn thấy đằng sau tôi đây
là xâm phạm quyền bình đẳng.
Chúng tôi đã nghiên cứu qua 80 khu vực pháp lý
phải mất 7 năm để có thể tìm ra một nơi
mà chúng tôi muốn đệ đơn kiện đầu tiên.
Chúng tôi chọn bang New York.
Sau đó chúng tôi quyết định ai sẽ là nguyên đơn.
Và đó là loài tinh tinh,
không chỉ vì Jane Goodall ở trong ban giám đốc dự án
mà bởi vì Jane và nhiều người khác,
đã nghiên cứu sâu sắc về tinh tinh qua hàng thập kỉ qua.
Chúng tôi biết về khả năng nhận thức đặc biệt của chúng,
những năng lực đó cũng tương tự như ở loài người.
Vì vậy chúng tôi chọn tinh tinh, và sau đó bắt đầu tuyển chọn
những chuyên gia hiểu biết khả năng nhận thức của tinh tinh.
Chúng tôi đã tìm thấy người cần tìm ở Nhật, Thụy điển, Đức, Xcot len, và Mỹ,
và, họ đã viết bản tuyên thệ dài 100 trang
đưa ra 40 đặc trưng về
khả năng nhận thức phức tạp của tinh tinh
hoặc cá nhân hoặc tập thể,
tất cả phù hợp với quyền tự chủ và tự quyết định.
Một trong số những nhận thức ấy là chúng có ý thức.
Và chúng ý thức được rằng chúng có ý thức.
Chúng biết mình có tư duy. Và loài khác cũng vậy.
Chúng biết mình là những cá thể, và có thể sống.
Chúng hiểu rằng chúng đã sống ngày hôm qua và sẽ tồn tại đến ngày mai.
Chúng có thể trải qua thời gian tâm lý. Chúng nhớ những gì xảy đã xảy ra.
Chúng dự đoán được tương lai,
vì vậy thật là khủng khiếp khi cầm tù chú tinh tinh một mình.
Một việc mà ta chỉ làm với những tội phạm nghiêm trọng nhất,
và chúng ta làm điều tương tự với tinh tinh mà không hề mảy may suy nghĩ
Chúng có những giá trị đạo đức.
Khi chúng chơi trò chơi kinh tế với con người,
Chúng tự động đưa ra đề nghị công bằng, thậm chí dù không cần phải làm như vậy.
Chúng giỏi toán. Chúng hiểu những con số.
Chúng có thể làm toán cơ bản.
Chúng hiểu ngôn ngữ, hay để đứng ngoài bất đồng ngôn ngữ,
chúng chủ động tham gia giao tiếp
chú ý đến thái độ của những người
đang nói.
Chúng có văn hóa.
Văn hóa vật thể, văn hóa xã hội.
Văn hóa tượng trưng.
Các nhà khoa học ở rừng Taï ở bờ biển Ivory
đã thấy rằng tinh tinh dùng đá để đập vỡ
lớp vỏ vô cùng cứng của hạt.
Họ đã nghiên cứu rất lâu,
đã khai quật và tìm thấy
nền văn hóa vật thể, cách mà chúng làm điều đó
những viên đá này, đã qua ít nhất 4300 năm,
qua 225 thế hệ tinh tinh.
Vì vậy chúng ta cần tìm hiểu về tinh tinh.
Tinh tinh,
2 con đầu tiên được tìm thấy ở New York.
Cả hai có thể sẽ chết trước khi chúng ta khởi kiện.
Sau đó chúng tôi tìm thấy Tommy.
Đó là chú tinh tinh bạn nhìn thấy sau lưng tôi.
Chúng tôi đã tìm thấy chú trong cũi,
trong một căn phòng với đầy cũi
trong nhà kho lớn trên lô đất đã được sử dụng ở trung tâm New York.
Chúng tôi thấy Kiki, bị điếc một tai.
Ở sau cửa hàng bằng xi măng ở phí tây Massachusetts.
Và chúng tôi tìm thấy Hercules and Leo.
2 chú tinh tinh nhỏ
đang được sử dụng để nghiên cứu giải phẫu và y khoa ở Stony Brook.
Chúng tôi tìm thấy chúng.
Và vì vậy tuần cuối cùng của tháng 12 năm 2013,
dự án quyền động vật đệ 3 đơn kiện trong toàn bang New York
sử dụng bộ luật phổ thông tranh luận về tự do thân thể
đã được sử dụng với James Somerset,
và chúng tôi đã yêu cầu các thẩm phán này ban hành luật phổ thông về tự do thân thể
Chúng tôi muốn tinh tinh tự do,
muốn mang chúng đến Khu bảo tồn tinh tinh,
ở Nam Florida
một hồ nhân tạo với 12 hoặc 13 hòn đảo--
khoảng 0,8 đến 1,2 hecta đủ cho 2 tá tinh tinh sinh sống
tự do.
Và những chú tinh tinh này sẽ sống cuộc đời của chúng,
với bạn bè của chúng trong môi trường gần Africa nhất có thể.
Bây giờ, tất cả những vụ này vẫn còn tiếp diễn.
Chúng tôi vẫn chưa nhờ Lord Mansfield của mình.
Nhưng chúng tôi sẽ. Và sẽ.
Đây là một cuộc kiện tụng quy mô và kéo dài. Chúng tôi sẽ.
Trích lời của Winston Churchill,
cách mà chúng ta nhìn những sự vụ là chúng chưa kết thúc,
thậm chí chưa bắt đầu kết thúc,
nhưng có thể là kết thúc của một sự bắt đầu.
Cảm ơn.
(Vỗ tay)