Ben Sierra Leone'da doğup büyüdüm,
Batı Afrika'daki küçük ve çok güzel,
hem maddi kaynaklar
hem de yaratıcı yetenekler
bakımından zengin bir ülkede.
Ancak, Sierra Leone'nun 90'lı yıllarda on yıl süren
ve tüm köylerin yakılıp yıkıldığı iç savaştan
dolayı kötü bir şöhreti vardır.
Bu süre boyunca yaklaşık 8.000 erkek, kadın ve çocuğun
kol ve bacakları kesilmiştir.
Yaklaşık 12 yaşlarındayken ailemle beraber
bu saldırılardan birinden kaçtığımızda
kendi çocuklarımı bizim yaşadıklarımızı yaşamaktan korumak için
elimden gelen her şeyi yapmaya karar verdim.
Aslında, onlar artık savaşın ve amputasyonun
güç elde etme taktiği olmadığı
bir Sierra Leone'nun parçası olacaktı.
Tanıdığım, sevdiğim insanların
bu yıkımın yaralarını sarışını izlerken
beni çok üzen şey ülkede
uzuvları kesilmiş olan çoğu insanın
protezlerini kullanmamasıydı.
Sebebi, sonradan öğrendiğim üzere
protez soketlerinin düzgün oturmadığı için
canlarını yakmasıymış.
Protez soketi, uzvu kesilmiş kişinin
kesik uzvuna taktığı ve böylece
uzvu protez ayağa bağladığı parçadır.
Gelişmiş ülkelerde bile
bir hastanın rahat bir soket alabilmesi
3 haftadan yıllara kadar çıkabiliyor, tabi alabilirse.
Protez kullananlar tek parça protez soketleri yapmak için
hala kalıp çıkarma ve kalıba dökme gibi
geleneksel yöntemler kullanıyor.
Bu tür soketler genelde hastanın uzvuna
dayanılmaz ölçüde baskı yaparak
yaralara ve su toplamasına neden oluyor.
Protez ayak
ne kadar güçlü olursa olsun.
Eğer protez soketiniz rahat değilse
bacağınızı kullanamazsınız, ki bu da açıkça
bizim çağımızda kabul edilemez bir şey.
Yaklaşık iki buçuk yıl önce bir gün,
Profesör Hugh Herr ile tanıştım ve o bana
bu sorunun nasıl çözüleceğini bilip bilmediğimi sordu.
"Hayır, henüz değil,
ama öğrenmeyi çok isterim" dedim.
Böylece, MIT Medya Laboratuvarı'nda
doktora çalışmam olarak
hızlı ve ucuz bir şekilde
klasik soketlerden daha rahat
protez soketleri tasarladım.
Hastanın anatomisinin gerçek biçimini yakalamak için
manyetik rezonans görüntülemesini kullandım ve
normal kuvvetlerde iç gerilme ve deformasyon noktalarını
daha iyi tahmin edebilmek için
sonlu elemanlar modellemesini kullandım,
sonra da üretilmek üzere bir protez soketi yaptım.
Hastanın anatomisinde
gerekli yerlerdeki baskıyı azaltan
çok parçalı bir protez soketi yapmak için
üç boyutlu yazıcı kullandık.
Kısacası, çabuk ve ucuz
yeni soketler yapmak için verileri kullanıyoruz.
Son bir denemede, Medya Laboratuvarı'nda,
artık tamamladık,
hastalarımızdan biri, Amerikalı bir gazi,
düzinelerce protez giymiş
neredeyse 20 yıllık bir ampüte,
bizim yazdırdığımız parçalardan biri hakkında dedi ki,
"Çok yumuşak, yastıkların üzerinde yürüyormuşsun gibi
ve çok çekici."
(Gülüşmeler)
Günümüzde engellilik
kimseyi manidar yaşamlar sürmekten
alıkoymamalı.
Umudum ve dileğim şu ki, araştırma grubumuzda
geliştirdiğimiz araçlar ve yöntemler
ona ihtiyacı olanlara çok işlevli protezler
götürmekte kullanılabilir.
Bana göre, savaş ve hastalıktan etkilenen ruhları
iyileştirmeye başlamanın yolu
bedenleri için rahat ve ekonomik
arayüzler oluşturmaktır.
Sierra Leone'da veya Boston'da,
umarım bu yalnızca onları iyileştirmekle kalmaz,
aynı zamanda onların insan potansiyeli anlayışlarını da değiştirir.
Çok teşekkür ederim.
(Alkışlar)