Ik wil jullie graag laten zien
hoe architectuur
het leven in mijn gemeenschap heeft helpen veranderen
en kansen voor hoop heeft gecreëerd.
Ik kom uit Burkina Faso.
Volgens de Wereldbank is Burkina Faso
een van de armste landen ter wereld,
maar hoe ziet opgroeien
op zo'n plek eruit?
Ik ben daar een voorbeeld van.
Ik ben in het dorpje, Gando geboren.
In Gando was geen elektriciteit,
geen schoon drinkwater en geen school.
Maar mijn vader wilde
dat ik leerde lezen en schrijven.
Daarom moest ik mijn familie verlaten
toen ik zeven was en in een stad gaan wonen
ver van mijn dorp
zonder contact met mijn familie.
Zo zat ik daar zes jaar
in zo'n klas
met meer dan 150 kinderen.
Zo gebeurde het dat ik op school
vernam dat een klasgenoot was overleden.
Er is nu nog niet veel veranderd.
Mijn dorp heeft nog steeds geen elektriciteit.
In Burkina Faso gaan nog steeds mensen dood
en schoon drinkwater
is nog steeds een groot probleem.
Ik had geluk omdat dit een gegeven is
in zo'n dorp.
Maar ik had geluk.
Ik kreeg een studiebeurs.
Ik kon in Duitsland gaan studeren.
Ik hoef jullie niet uit te leggen
welk groot voorrecht het is
om vandaag hier voor jullie te staan.
Het is een erg grote stap van Gando,
mijn dorp in Burkina Faso
naar Berlijn in Duitsland, om architect te worden.
Dat is een heel grote stap.
Wat moest ik doen met dit voorrecht?
Vanaf mijn studententijd wilde ik zorgen
voor betere mogelijkheden voor andere kinderen in Gando.
Ik wilde mijn vaardigheden gebruiken om een school te bouwen.
Maar hoe doe je dat als je nog student bent
en je hebt geen geld?
Ik maakte tekeningen
en vroeg geld.
Fondsen werven was niet makkelijk.
Ik vroeg zelfs aan mijn klasgenoten
om minder uit te geven aan koffie en sigaretten,
en mijn schoolproject te sponsoren.
Het was een groot wonder dat ik twee jaar later
vijftigduizend Amerikaanse dollars had opgehaald.
Toen ik thuis kwam in Gando
om het goede nieuws te brengen,
was mijn volk dolbij.
Maar toen ze doorhadden
dat ik klei wilde gebruiken,
waren ze in shock.
"Een gebouw van klei overleeft het regenseizoen niet
en Francis wil dat we daar een school mee bouwen.
Waarom heeft hij zo lang
in Europa gestudeerd
in plaats van met ons op het veld te werken?"
Mijn volk bouwt altijd met klei,
maar vindt dat geen innovatie.
Ik moest iedereen overtuigen.
Ik praatte met de gemeenschap
en kon iedereen overtuigen.
We konden aan de slag,
de vrouwen en mannen,
iedereen uit het dorp,
bouwde mee.
Ik mocht zelfs traditionele technieken toepassen.
Een vloer van klei bijvoorbeeld,
jongemannen staan zo, stampend
urenlang
en toen kwamen hun moeders
en zij stampten in deze positie,
urenlang, voegden water toe en stampten.
En toen kwamen de polijsters.
Ze polijstten het urenlang met een steen.
Dit is het resultaat:
mooi glad, als babybilletjes.
(Gelach)
Het is niet gephotoshopt. (Gelach)
Dit is de school die we met de gemeenschap hebben gebouwd.
De muren zijn gemaakt
van blokken geperste klei uit Gando.
De dakconstructie is gemaakt
van goedkope stalen liggers
die normaal in beton zitten verstopt.
Het plafond van het klaslokaal
is gemaakt van beide samen.
De school had een simpel uitgangspunt:
zorgen voor comfort in het klaslokaal.
Vergeet niet dat het in Burkina Faso 45 graden kan zijn,
dus ik wilde met eenvoudige ventilatie
een klaslokaal maken
dat geschikt is voor onderwijzen en leren.
Dit is het project nu,
twaalf jaar oud, nog steeds in uitstekende conditie.
De kinderen zijn er gek op.
Voor mij en mijn gemeenschap
was dit project een groot succes.
Het gaf mogelijkheden
om meer projecten in Gando te doen.
Ik kon veel projecten doen
en ga er hier
maar drie met jullie delen.
Het eerste is natuurlijk de uitbreiding van de school.
Hoe leg je tekeningen en techniek uit
aan mensen die niet kunnen lezen of schrijven?
Ik heb een prototype gemaakt.
De innovatie was om een kleiboog te bouwen
Samen met mijn team sprong ik erop en het werkte.
De gemeenschap kijkt. Het werkt nog steeds.
We konden dus bouwen. (Gelach)
We zijn doorgegaan met bouwen en dit is het resultaat.
De kinderen zijn blij en zijn er dol op.
De gemeenschap is erg trots. We hebben het gemaakt.
Zelfs dieren, zoals deze ezels,
houden van onze gebouwen.
(Gelach)
Het volgende project is de bibliotheek in Gando.
We hebben geprobeerd
om verschillende ideeën in onze gebouwen te introduceren
maar we hadden vaak niet veel materiaal.
We hebben in Gando potten van klei.
We wilden die gebruiken om openingen te maken.
We brachten ze naar de bouwlocatie.
We zagen ze af,
leggen ze op het dak
voordat we het beton gieten
en dit is het resultaat.
De openingen laten warme lucht naar buiten
en licht naar binnen.
Simpel.
Mijn meest recente project in Gando
is een middelbare school.
Dat wil ik met jullie delen.
De innovatie in dit project
is het storten van modder zoals je doet met beton.
Hoe stort je modder?
We beginnen met het maken van veel bekistingen, zoals je kunt zien.
Als alles klaar is,
en je weet wat het beste recept is
en de beste vorm,
begin je met de gemeenschap te werken.
En soms kan ik weg.
Ze doen het zelf.
Zo kon ik hier komen spreken.
Een andere factor in Gando is de regen.
Als er regen komt,
gaan we onze kwetsbare muren
snel tegen de regen beschermen.
Verwar dit niet met Christo en Jeanne-Claude.
Het is gewoon hoe we onze muren beschermen.
(Gelach)
De regen in Burkina valt snel
en daarna heb je overal in het gebied overstromingen.
Voor ons is de regen goed.
Het brengt zand en gruis naar de rivier.
Dat hebben we nodig om te bouwen.
We wachten gewoon tot de regen ophoudt.
We nemen het zand, mengen het met klei
en we bouwen door.
Dat is alles.
Het Gando-project was altijd verbonden met het opleiden van mensen.
Ik wilde dat op een dag
als ik er niet meer ben,
ten minste één iemand uit Gando
doorgaat met dit werk.
Maar verrassend genoeg leef ik nog steeds.
(Gelach)
Mijn volk kan zijn vaardigheden gebruiken
om geld te verdienen.
Als jonge man uit Gando moet je om te verdienen
de streek verlaten
en naar de stad gaan. Soms moet je het land verlaten
en sommigen komen niet meer terug,
zodat ze de gemeenschap verzwakken.
Nu kunnen ze blijven
en op verschillende bouwplaatsen werken
en geld verdienen om hun gezin te onderhouden.
Dat is een nieuw voordeel.
Jullie weten het,
ik heb met dit werk veel prijzen gewonnen.
Natuurlijk heeft dat geleid tot mogelijkheden.
Ik ben bekend geworden.
Maar de reden waarom ik doe wat ik doe,
is mijn gemeenschap.
Als kind ging ik naar school
en kwam elke vakantie terug naar Gando.
Aan het eind van elke vakantie
zei ik mijn gemeenschap gedag
en liep van het ene erf naar het andere.
Alle vrouwen in Gando openen zo hun kleding
en geven me hun laatste stuiver.
In mijn cultuur is dat een symbool van diepe genegenheid.
Als zevenjarige was ik onder de indruk.
Ik vroeg mijn moeder:
"Waarom houden deze vrouwen zoveel van mij?"
(Gelach)
Ze antwoordde:
"Ze dragen bij aan jouw opleiding,
hopende dat je succesvol zult zijn
en op een dag terugkomt
om de kwaliteit van leven van deze gemeenschap te verbeteren."
Ik hoop dat ik mijn gemeenschap trots heb gemaakt
door dit werk,
en ik hoop dat ik aan jullie de kracht
van de gemeenschap heb bewezen
en heb laten zien dat architectuur
insprirerend kan zijn voor gemeenschappen
om hun eigen toekomst te vormen.
"Merci beaucoup.' (Applaus)
Dank jullie wel.
Dank jullie wel. (Applaus)