Şimdi sizlere bir kelimenin gücünden bahsedeceğim:
"Cihad"
Müslümanların büyük çoğunluğu için
cihad, inanç için içsel bir mücadeledir.
Bu mücadele; ahlâksızlığa, günaha,
cazibeye, şehvet ve aç gözlülüğe karşı bir mücadeledir.
Bu mücadele,
kişinin, hayatını Kur'an'da yazılı bulunan ahlâk yasalarına göre yaşamasının mücadelesidir.
Bu kendine özgü düşüncesi ile cihad kavramı
Hıristiyanların fazilet kavramı kadar önemli bir yere sahiptir.
Bu noktadan bakarsanız, cihad gerçekten çok güçlü bir kelime
ve bunun yanında kendi içinde neredeyse gizemli bir yankılaşımdır.
İşte bu yüzden, yüzlerce yıldan beri
Müslümanlar her yerde erkek çocukları için olduğu gibi
kız çocukları için de "Cihad" ismini kullanırlar.
Tıpkı, Hıristiyanların kız çocukları için "Grace" (Fazilet) ismini kullanmaları gibi.
Tıpkı Hinduların, benim halkımın, kız çocuklarımız için,
Sanskritçe de ruhani bir ibadet anlamını taşıyan "Bhakti" ismini kullanmamız gibi.
Ancak İslam'ın içinde her zaman
cihadın sadece içsel bir mücadele değil,
aynı zamanda inancı tehdit eden güçlere karşı
harici bir mücadele olduğuna inanan azınlık gruplar oldu.
Bu tür gruptaki insanlar
bu mücadele içinde bazen silahlanmanın gerektiğine inandı
ve binlerce Müslüman genç
cihad fikirlerini pratiğe dökmek için
1980'de Afganistan'da Sovyet işgaline karşı savaşmak için
ülkeye akın etti.
Bu onların fikrine göre bir cihaddı
ve kendilerini "cihad" kelimesi ile aynı kökten gelen
"Mücahidler" kelimesi ile isimlendirdiler.
Sonra biz bunu unuttuk, ancak bir süre sonra
Mücahitler bu ülkede, yani Amerika'da ünlendiler.
Biz onları günahkâr komünistlere karşı savaşan
kutsal savaşçılar olarak düşündük.
Amerika, onlara silah ve para verdi,
destek ve cesaret verdi.
Ancak bu grup, küçük, çok güçsüz bir grup,
azınlık içinde bile bir azınlık iken
bir anda yepyeni ve tehlikeli bir
cihad konsepti ile karşımıza çıktılar
ve bu defa, bu grup Usame Bin Ladin tarafından yönetilmeye başladı.
O da, cihad düşüncesini değiştirmeye başladı.
Ladin'in cihad anlayışı, küresel bir savaşa dönen bir terörden ibaretti.
İlk olarak uzak düşmanları hedef alan, batıdaki Haçlı güçlerinden
Amerika'ya karşı bir savaş
ve bu cihad anlayışı içinde pratiğe döktüğü şeyler
dehşet verici, çok korkunç
ve büyük bir darbe idi.
Onun cihad ile ilgili bu yeni tanımlaması
sadece Batı'ya saplanmadı.
Biz işin doğrusunu bilmiyorduk ve hiç sorgulamadık.
Biz sadece bu akıl hastası adamın
ve O'nun ruh hastası takipçilerinin yaptıkları şeyin adının cihad olduğunu
ve cihadın da bu anlama gelmesi gerektiğini düşündük.
Ancak bu durumda olanlar sadece bizler değildik. Müslüman Dünyası'nda bile onun cihad anlayışı kabul görmeye başladı.
Geçtiğimiz sene Tunus'taydım.
Orada çok küçük bir caminin ihtiyar imamı ile tanıştım.
15 yıl önce torunun ismini gerçek anlamı ile Cihad koyduğunu
ve bu ismin gerçek anlamı ile
onun ruhani dünyasına ilham vermesini umduğunu söyledi.
Ancak 11 Eylül saldırısından sonra
farklı bir düşünceye sahip olmaya başladığını söyledi.
Eğer torununu dışarıda ve insanların içinde
bu isimle çağırırsa
Ladin'in cihad anlayışını destekleyen birisi olarak görüneceğinden endişe duyuyordu.
Cuma günleri camide cihad kelimesinin
gerçek anlamını insanlara anlatmaya çalışıyordu,
ancak camiye gelen diğer cemaatı müslimin
uçakların kuleye çarptığı ve kulenin yıkıldığına dair
fotoğraf ve videoları görmüştü.
Ladin'in bunun bir cihad olduğunu söylediğini
ve bunun bir zafer olduğunu iddia ettiğini duymuşlardı.
Tabi ki imam söylediklerini kimsenin dikkate almadığından dolayı endişe duymuştu.
Yanlış düşünüyordu, bazı insanlar dikkate alıyordu,
ancak farklı sebeplerden ötürü.
Amerika Birleşik Devletleri, bu noktada Tunus da dahil olmak üzere
bütün Arap müttefiklerine toplumlarındaki tüm radikallerin
başını ezmeleri için baskı yapıyordu
ve bu imam da bir anda Tunus İstihbarat Servisi'nin
ilgi odağı haline geldi.
Daha önce kimse kendisine bu şekilde aldırış etmemişti.
En nihayetinde; yaşlı bir adam ve küçük bir cami.
Ancak şimdi dikkate alınmaya başlanıyordu
ve bazen kendisini soruların içine sürüklüyorlardı.
Her seferinde aynı sorular ile karşılaşıyordu:
"Neden torununun ismini Cihad koydun?"
"Neden Cuma vaazlarinde cihad kelimesini kullanıyordun?"
"Amerikalılardan nefret ediyor musun?"
"Usame Bin Ladin ile bağlantın nedir?"
Tunus İstihbarat Servisi
ve bunun gibi Arap Dünyası'ndaki tüm teşkilatlar için
cihad radikalizm ile aynı anlama geliyordu.
Bin Ladin'in cihad tanımlaması artık kurumsallaşmış bir hale gelmişti.
Bu, kendisinin bir kelimeye yüklediği bir güçtü
ve bu güç bu yaşlı imamı üzüntüye boğmuştu.
İhtiyar imam bana Ladin'in bir çok suçunun yanında
aslında yeterli derecede dikkate alınmayan bir suçu olduğunu söyledi.
Ladin, bu kelimeyi aldı, bu güzel kavramı aldı
ve alıkoyarcasına sahiplendi,
itibarını düşürdü ve yozlaştırdı.
Bu kelimeyi asla olmayan bir kavrama çevirdi
ve herkesi bunun anlamının her zaman
küresel bir cihad olduğuna inandırdı.
Ama iyi haber şu ki
Bin Ladin'in tanımladığı manada küresel cihad neredeyse bitti.
Kendisi ölmedi ama kavramı can çekişiyor.
Bu ara son demlerini yaşıyor.
Müslüman Dünyası'ndaki kamuoyu yoklamaları gösteriyor ki
Müslümanlar arasında Batı'ya ve uzak düşmanlara karşı
kutsal anlamda bir küresel savaş düşüncesi
yok denecek kadar azalmış durumda.
Bu uğurda savaşacak ve hayatını verecek gençlerin sayısı azalıyor.
Gençlerin sayısı kadar bu savaş için gereken paranın tedariki de
aynı şekilde güçleşiyor.
Bu tür faaliyetlerin bir önceki varlıklı fanatikleri
artık sponsor olmak için eskisi kadar cömert değiller.
Peki Batı için bu ne anlama geliyor?
Artık bir şampanya patlatıp
ellerimizi bununla yıkadıktan sonra tüm bağlantıları kesip, geceleri rahatça uyuyabilir miyiz?
Hayır! Bağlantıyı kesmek bir seçenek değil.
Çünkü eğer yerel cihad olaylarına izin verirseniz
bu bir süre sonra uluslararası bir cihada dönüşecektir
ve ikisi arasında da çok büyük farklar bulunmuyor.
Şiddetli cihad düşüncesi dünyanın her yerinde bulunuyor:
Somali, Mali, Nijerya,
Irak, Afganistan, Pakistan
Kendilerini Usame Bin Ladin'in mirasının varisleri olarak gören gruplar bulunuyor
ve bu gruplar Ladin'in hitabetlerini
ve hatta kendisinin cihad "markası"nı kullanıyorlar.
Şimdi İslam Mağribi'nde yeni bir El-Kaide canlanıyor,
Arap Yarımadası'nda bir El-Kaide,
Mezopotamya'da bir El-Kaide.
Tabi farklı yerel gruplar da yer alıyor: Nijerya'da Boko Haram,
Somali'de Al-Shabaab... Hepsi Usame Bin Ladin'e hürmetlerini sunuyorlar.
Ancak yakından bakarsanız
bunlar küresel cihad adına değil,
daha dar alandaki meseleler için savaşıyorlar.
Bu genellikle bir etnik köken ile, bir ırk ile yahut bir mezhep ile
bir güç savaşı şeklinde uygulanıyor.
Çoğunlukla da bir ülke içinde,
hatta bir ülkenin küçük bir bölgesi içinde gerçekleşen bir güç savaşı.
Bazen Irak'tan Suriye'ye, Mali'den Cezayir'e
Somali'den Kenya'ya sınırları aşıyorlar,
ancak uzak düşmanlar için küresel bir cihad
ideali ile yola çıkmıyorlar.
Ancak bu rahatlayalım
anlamına gelmiyor.
Yakın zamanda El-Kaide'nin son ev sahipliğini yapan ve
halen Amerika'ya ve Batı'ya hücum etme arzusunu taşıyan
Yemen'de bulundum.
El-Kaide'nin eski okulu, Yemen.
İç çamaşırlarında bomba taşıyan
gençleri hatırlarsınız belki.
Amerikalı Müslümanları ayaklanmaya ve şiddete
teşvik ediyorlardı,
ancak son zamanlarda ilgilerini başka yerlere çevirdiler.
Geçtiğimiz sene Güney Yemen'in bir kısmını kontrol altına aldılar
ve Taliban anlayışı ile yönettiler.
Sonra Yemen'in askeri güçleri beraber hareket ettiler
ve sıradan halk bu topluluğa karşı ayağa kalktı
ve kendilerini istifaya zorladılar.
Gerçekleştirdikleri faaliyetlerin ve yaptıkları hücumların çoğunluğu doğrudan Yemenlilere yönelikti.
Sanırım şimdi asıl gelmemiz gereken noktaya gelebiliriz:
Tıpkı tüm siyasi faaliyetler gibi tüm cihadlar da yereldir.
Ancak bu, bizim bunlarla ilişkimizi kesebileceğimiz anlamına gelmiyor.
Çünkü hepimiz Afganistan'da mücahitlerin Sovyet Ordusu'nu
bozguna uğrattığı filmi gördük
ve boş verdik.
Öfkemiz kutlama şampanyamız ile birlikte patladığı sırada
Taliban Kabil'i ele geçirmişti
ve biz "Yerel cihad bizim sorunumuz değildir" dedik.
Sonra da Taliban Kandahar'ın anahtarını Usame Bin Ladin'e verdi.
Ladin de bunu bizim problemimiz haline getirdi.
Görmezden gelirseniz eğer yerel cihad, küresel bir cihad haline gelir.
İyi haber şu ki, bu böyle olmak zorunda değil.
Biz şu an bununla nasıl mücadele edeceğimizi biliyoruz.
Araçlarımız ve bilgimiz var.
Küresel cihad ile mücadeleden ve küresel cihada karşı kazanılan zaferlerden...
çıkardığımız dersleri kullanabilir
ve bunları yerel cihadlarda kullanabiliriz.
Nelerdi bu dersler? Biz Usame Bin Ladin'i kimin öldürdüğünü biliyoruz:
Seal Team 6
Peki Bin Ladinizm'i kimin neden öldürdüğünü biliyor ve anlıyor muyuz?
Küresel cihadı kim bitirdi?
Bütün çözümlerin cevapları yerel cihadların arasında yatıyor.
Bin Ladinizm'i kim öldürdü? Bin Ladin'in kendisi ile başlayalım.
Büyük ihtimalle 11 Eylül saldırısı kendisi için muazzam bir başarıydı.
Gerçekte ise, kendi sonunun başlangıcıydı.
Ladin, 3.000 masum insanı öldürdü
ve bu Müslüman Dünyası'nda bile korku ve tiksinti ile karşılandı.
Bu da gösteriyor ki kendisinin cihad anlayışı
asla yaygın hale gelemez.
Kendi kendisini aklını kaçırmış yandaşlarını yönetmeye
mahkûm etti.
11 Eylül saldırısı gücüne güç katmadı, aksine sonunu getirdi.
Bin Ladinizm'i kim öldürdü? Abu Musab Al-Zarqawi öldürdü.
Aslında o da yüzlerce intihar bombacısını Amerikalıların da değil, Iraklıların,
Sünni ve Şii Müslümanların üzerine hücum ettiren,
El-Kaide'nin Irak'taki sadist elebaşıydı.
El-Kaide'nin, Batılı haçlılara karşı
İslam'ın koruyucusu olduğu iddiaları
Iraklı Müslümanların kanlarına gömüldü.
Peki Usame Bin Ladin'i kim öldürdü? "The Seal Team 6"
Peki Bin Ladinizm'i kim öldürdü? Al-Jazeera öldürdü.
Al Jazeera ve diğer yarım düzine Arapça uydu haber istasyonu.
Çünkü bunlar bir çok ülkedeki devlet merkezli,
toplumlarından tüm gerçekleri saklamak üzere dizayn edilmiş
eski televizyon istasyonlarının etrafını sarmışlardı.
Al Jazeera, dinleri adına söylenen ve yapılan
şeyleri getirip gösterdi onlara.
Usame Bin Ladin'in ve El-Kaide'nin iki yüzlülüğünü gösterdi
ve onlara gerekli bilgileri verdi ve kendi sonuçlarına
ulaşmalarına imkan tanıdı.
Bin Ladinizm'i kim öldürdü? Arap Baharı öldürdü.
Çünkü bu, genç Müslümanlara değişimi getirmek için
bir anlamda,
Bin Ladin'in hayallerinin asla tasavvur
edilemeyeceğini gösterdi.
Peki kim küresel cihadı mağlup etti? Amerikan Ordusu yaptı bunu.
Amerikan askeri, müttefikleri ile birlikte, uzaklardaki savaş alanlarında
yaptı bunu.
Belki zamanı geldiğinde onlar da hak ettikleri itibarı görürler.
Tüm bu faktörler ve fazlası göz önüne alındığında
biz halen bazılarını tam manası ile anlamadık.
Bin Ladinizm kadar büyük bir canavarlığı ve küresel cihadı
mağlup etmek için bir araya gelindiğinde,
grup çabasına ihtiyaç duyulur.
Şimdi, bu tür şeyler yerel cihadlar üzerinde işe yaramıyor.
Amerikan ordusu Boko Haram'la savaşmak için
Nijerya'ya girmeyecek
veya düşünülenin aksine Seal Team 6 göreve çıkarak
Şebab'ların liderlerini ele geçirmeyecek.
Ancak bu anlatılan oyunların içindeki tüm faktörler
artık eskisinden daha güçlüler. İşin yarısı zaten bitti.
Tekerleği tekrar icat etmemize gerek yok.
Daha fazla Müslümanın öleceği bir cihad düşüncesi
bir çok toplum tarafından zaten gözden çıkarıldı.
Biz buna geri dönmek zorunda değiliz.
Uydu televizyonları ve internet
Müslüman genç nesli heyecan verici şekilde güçlendiriyor.
Arap Baharı yeni hükümetler ortaya çıkardı,
bir çoğu İslamcı hükümetler.
Ama kim bilir, belki de kendilerini koruma için olabilir
kendi içlerinde kendi radikallerini bulundurmaya ihtiyaçları olabilir.
Onları ikna etmemiz gerekmiyor ancak onlara yardım etmemiz gerekiyor.
Çünkü onlar daha önce buraya hiç gelmediler.
Yine iyi bir haber, ihtiyaçları olan bir çok şeye biz sahibiz
ve biz verme konusunda gayet iyiyiz.
Ekonomik destek, sadece para değil, aynı zamanda uzmanlık,
teknoloji, bilgi,
kişisel yatırım, adil ticari imkanlar,
ilaç, eğitim, eğitim için gereken teknik destek,
polis güçlerinin daha etkili olması için gereken destek,
terör karşıtı güçlerinin daha etkili olması için gereken destek
Biz bu tür şeylerin hepsine sahibiz.
Onların ihtiyacı olan bazı şeylere ise
ne yazık ki sahip değiliz, belki de kimse sahip değildir.
Zaman, sabır, anlayış.
Bunlar vermesi zor olan şeyler.
Ben şu an New York'ta yaşıyorum.
Daha bu hafta, metro istasyonunda cihadı barbarlık olarak
tanımlayan posterler asılmıştı.
Ama Ortadoğu üzerine yoğunlaştığım bunca yıl içinde
bugün olduğum kadar iyimser olmamıştım.
Müslüman Dünyası ile Batı arasındaki açık
hızlı bir şekilde kapanıyor.
İyimser olmama sebep olan bir çok sebebimden bir tanesi de
orada milyonların olduğunu biliyor olmam.
Yüz milyonlarca insan
Tunus'ta cihad kelimesinin gerçek anlamını inşa eden
...ve bu kutsal amacına geri kazandırmaya çalışan yaşlı imam gibi Müslümanlar var.
Bin Ladin öldü. Bin Ladinizim ise mağlup edildi.
Cihad'a yüklediği anlam ise silindi.
Bu cihad için "Güle güle, kurtulduk!" diyebiliriz.
Gerçek cihad için ise "Tekrar hoşgeldin, iyi şanslar" diyebiliriz.
Teşekkürler...