Chciałbym porozmawiać o potędze słowa:
dżihad.
Dla ogromnej większości praktykujących muzułmanów,
dżihad jest wewnętrzną walką za wiarę.
To walka wewnętrzna, walka przeciwko rozpuście, grzechowi,
pokusie, żądzy, chciwości.
Jest to walka, by żyć zgodnie
z moralnym kodeksem Koranu.
W tym pierwotnym znaczeniu, koncepcja dżihadu jest równie ważna
dla muzułmanów, co koncepcja łaski dla chrześcijan.
Dżihad to słowo o wielkiej mocy i postrzegając je w ten sposób,
zyskuje ono niemal mistyczny oddźwięk.
Dlatego też przez setki lat
muzułmanie nadawali dzieciom imię Dżihad,
zarówno córkom, jak i synom,
podobnie chrześcijanie nazywają swoje córki Grace (łaska),
i tak jak my, Hindusi nazywamy swoje córki Bhakti,
co oznacza w sanskrycie umiłowanie ducha.
Jednakże w Islamie zawsze istniała mała grupa,
mniejszość, która wierzy, że dżihad
to nie tylko wewnętrzna, ale również zewnętrzna walka
przeciwko siłom zagrażającym wierze lub wiernym.
Niektórzy z tych ludzi wierzą, że w tej walce
podjęcie broni może być w porządku.
I tak tysiące młodych muzułmanów,
którzy przybyli do Afganistanu w roku 1980
by walczyć przeciwko sowieckiej okupacji muzułmańskiego kraju,
w swoich umysłach walczyli dżihad,
czynili dżihad,
a samych siebie nazwali Mudżahedinami
słowem o tym samym źródle, co słowo dżihad.
Nie pamiętamy już tego, ale wtedy
Mudżahedini byli w tym kraju, w Ameryce, wychwalani.
Uważano ich za świętych wojowników,
podejmujących dobrą walką przeciw bezbożnym komunistom.
Ameryka dała im broń, dała im pieniądze,
dała im poparcie.
Lecz wewnątrz tej grupy, malutka, mniejsza grupa,
mniejszość w mniejszości,
wymyślała nową i niebezpieczną
koncepcję dżihadu.
Grupa ta dostała się pod przywództwo Osamy bin Ladena,
który "udoskonalił" tę koncepcję.
Jego wyobrażeniem dżihadu była globalna wojna terrorystyczna,
pierwotnie wycelowana w odległego wroga,
w krzyżowców z zachodu. Wojna przeciwko Ameryce.
Rzeczy, które uczynił w pogodni za tym dżihadem
były tak straszliwe, tak potworne
i miały tak wielki wpływ,
że jego definicja stała się jedyną jaka pozostała,
nie tylko tu na zachodzie.
Nie znaliśmy żadnej lepszej. Nie zatrzymaliśmy się, by zapytać.
Po prostu założyliśmy, że jeśli szalony człowiek i jego zwolennicy
nazywali to, co zrobili dżihadem, to znaczy, że właśnie takie jest jego znaczenie.
Ale nie chodzi tylko o nas. Nawet w muzułmańskim świecie,
jego definicja dżihadu zaczęła zyskiwać akceptację.
Rok temu w Tunezji spotkałem imama
z małego meczetu, starszego mężczyznę.
Piętnaście lat temu nazwał swoją wnuczkę Dżihad,
w starym rozumieniu. Miał nadzieję, że to imię
zainspiruje ją do duchowego życia.
Jednak po zamachu z 11 września,
zaczął się zastanawiać.
Martwił się, że gdyby zawołał ją tym imieniem,
zwłaszcza na zewnątrz, w miejscu publicznym,
mógłby zostać uznany za zwolennika bin Ladenowskiego wyobrażenia o dżihadzie.
W piątki w swoim meczecie, wygłaszał kazania
starając się odzyskać znaczenie słowa,
ale jego zgromadzeni, ludzie którzy przychodzili do jego meczetu,
widzieli już nagrania. Widzieli zdjęcia
samolotów lecących na wieże, a także ich upadek.
Słyszeli bin Ladena mówiącego, że to właśnie był dżihad,
i okrzyknęli dla niego zwycięstwo. Stary imam martwił się,
że jego słowa nie trafiają do nikogo. Nikt nie zwracał uwagi.
Mylił się. Niektórzy ludzie zwracali uwagę,
ale z innych powodów.
Wtedy Stany Zjednoczone wywierały nacisk
na wszystkich arabskich sojuszników, łącznie z Tunezją,
by stłumić ekstremizm w ich społecznościach.
Imam znalazł się nagle na celownikach
tunezyjskich służb wywiadowczych.
Wcześniej nie zwracali na niego uwagi...
Starszy człowiek, mały meczet...
Ale wtedy zaczęli składać mu wizyty,
czasami odciągali go, by zadać mu pytania,
zawsze te same:
"Dlaczego nazwałeś swoją wnuczkę Dżihad?
Dlaczego wciąż powtarzasz to słowo na swoich piątkowych kazaniach?
Nienawidzisz Amerykanów?
Co cię łączy z Osamą bin Ladenem?".
Dla tunezyjskiej służby wywiadowczej
i innych organizacji tego typu w całym arabskim świecie,
dżihad równał się ekstremizmowi,
Bin Ladenowska definicja została uznana.
Taka była potęga słowa wypowiedzianego przez niego.
Wypełniało to starego imama wielkim smutkiem.
Powiedział mi, że spośród wielu zbrodni bin Ladena,
ta w jego odczuciu, ta do której nie przyłożono wystarczająco dużo uwagi,
odebrała to słowo, tę piękną ideę.
On nie tyle przywłaszczył je sobie, co je wykradł,
upodlił, zdeprawował
i zmienił w coś, czym nigdy nie miało być,
po czym przekonał nas wszystkich, że to zawsze był
globalny dżihad.
Jednak dobra wiadomość to taka,
że globalny dżihad jest prawie zakończony, jak to określił bin Laden.
Umierał jeszcze przed jego śmiercią,
a teraz ledwo stoi na nogach.
Sondaże muzułmańskiego świata pokazują,
jak niewielkie jest wśród muzułmanów zainteresowanie
globalną świętą wojną przeciwko zachodowi,
przeciwko odległemu wrogowi.
Zapas młodych mężczyzn gotowych walczyć i umierać w tej sprawie maleje.
Równie ważny, a może nawet bardziej,
zapas pieniędzy na rzecz tych działań również maleje.
Zamożni fanatycy, sponsorujący wcześniej
tego typu działania obecnie są mniej hojni.
Co to dla nas, mieszkańców zachodu oznacza?
Czy to znaczy, że możemy otworzyć szampana,
umyć ręce, wycofać się, spać spokojnie w nocy?
Nie. Wycofanie się nie wchodzi w rachubę,
ponieważ jeśli pozwolimy lokalnemu dżihadowi przetrwać,
stanie się on dżihadem międzynarodowym.
Istnieje obecnie wiele różnych
brutalnych dżihadów na całym świecie.
W Somalii, na Mali, w Nigerii,
w Iraku, w Afganistanie, Pakistanie, są grupy, które utrzymują,
iż są spadkobiercami spuścizny Osamy bin Ladena.
Używają jego retoryki.
Używają nawet znaku firmowego, który stworzył dla swojego dżihadu.
W ten sposób istnieje teraz Al-Kaida w muzułmańskim Maghrebie,
jest Al-Kaida na Półwyspie Arabskim,
a także w Iraku.
Są też inne grupy - w Nigerii, Boko Haram,
w Somalii, al Shabaab. Wszyscy składają hołd Osamie bin Ladenowi.
Ale jeśli dobrze się przyjrzeć,
oni nie prowadzą globalnego dżihadu.
Toczą bitwy o znacznie bardziej ograniczone sprawy.
Zwykle dotyczą one etniczności, rasy, odłamu religii
lub jest to walka o władzę.
Przeważnie, jest to walka o władzę w kraju,
albo nawet w niewielkim jego regionie.
Sporadycznie wyjdą poza granice,
z Iraku do Syrii, z Mali do Algierii,
z Somalii do Kenii, ale oni wcale nie walczą
globalnego dżihadu przeciwko jakiemuś odległemu wrogowi.
Ale to nie znaczy,
że możemy odpocząć.
Ostatnio byłem z Jemenie...
To dom ostatniej odnogi Al-Kaidy,
która wciąż chce zaatakować Amerykę i Zachód.
To tradycyjna Al-Kaida.
Możecie pamiętać tych ludzi.
To ci, którzy próbowali przysłać tu "majtkowego zamachowca"
i przy pomocy Internetu próbowali podjudzać
amerykańskich muzułmanów do przemocy.
Ale oni zostali ostatnio rozproszeni.
Ostatniego roku, przejęli kontrolę nad częścią południowego Jemenu,
i prowadzili ją w stylu talibów.
Wtedy jemeńskie wojsko zorganizowało się,
a zwykli ludzie powstali przeciwko nim,
wypędzili ich, i od tego czasu, większość ich działań,
większość ich ataków była skierowana w Jemeńczyków.
Więc myślę, że możemy teraz powiedzieć,
tak jak politycy, że każdy dżihad jest lokalny.
Lecz to wciąż nie jest powód byśmy się wycofali,
ponieważ już to widzieliśmy, w Afganistanie.
Kiedy Mudżahedini pokonali Związek Radziecki,
odpuściliśmy sobie.
Zanim z szampana uleciał gaz,
talibowie przejęli kontrolę nad Kabulem,
a my stwierdziliśmy, że lokalny dżihad, to nie nasz problem.
I wtedy talibowie dali klucze do Kandaharu
Osamie bin Ladenowi. A on sprawił, że to był nasz problem.
Lokalny dżihad, jeśli go zignorujemy, staje się na nowo globalnym dżihadem.
Dobra wiadomość to taka, że tak wcale nie musi być.
Teraz już wiemy jak z tym walczyć.
Mamy środki. Mamy potrzebną wiedzę,
a także możemy wyciągnąć wnioski z poprzednich doświadczeń
związanych z walką przeciwko globalnemu dżihadowi,
i zastosować je wobec lokalnego dżihadu.
Czego się nauczyliśmy? Wiemy kto zabił bin Ladena:
SEAL Team Six.
Czy wiemy i rozumiemy kto zabił binladenizm?
Kto położył kres globalnemu dżihadowi?
Tam kryje się rozwiązanie odnośnie lokalnego dżihadu.
Kto zakończył binladenizm? Zacznijmy od samego bin Ladena.
On pewnie uważał zamach z 11 września za swe największe osiągnięcie.
W rzeczywistości był to początek jego końca.
Zabił 3.000 niewinnych ludzi, co wypełniło
muzułmański świat przerażeniem i odrazą,
a to znaczyło, że jego wyobrażenie o dżihadzie
nie mogłoby stać się głównym nurtem.
Skazał samego siebie na potępienie poprzez działanie na krańcu szaleństwa
swojego własnego społeczeństwa.
Zamach z 11 września nie wzmocnił go; on go zgubił.
Kto zniszczył binladenizm? Abu Musab az-Zarkawi –
wyjątkowo sadystyczny przywódca irańskiej Al-Kaidy,
który wysłał setki zamachowców-samobójców, by atakowali
nie Amerykanów, lecz Irańczyków. Muzułmanów, sunnitów i szyitów równo.
Wszystkie deklaracje, iż Al-Kaida była obrońcą Islamu
przeciw "zachodnim krzyżowcom"
utonęła we krwi irańskich muzułmanów.
Kto zabił Osamę bin Ladena? SEAL Team Six.
Kto zniszczył binladenizm? Al Jazeera,
razem z połową tuzina arabskich stacji informacyjnych,
ponieważ przechytrzyły one stare, państwowe
stacje w wielu z tych krajów,
które stworzono, by trzymać informacje z dala od ludzi.
Al Jazeera poinformowała ich, pokazała im,
co zostało powiedziane i zrobione w imię ich religii,
odsłoniła hipokryzję Osamy bin Ladena i Al-Kaidy,
dała im informacje,
które pozwoliły im wyciągnąć własne wnioski.
Kto zniszczył binladenizm? Arabska wiosna,
ponieważ pokazała młodym muzułmanom drogę
do zmian w sposób,
w jaki Osama bin Laden,
ze swoją ograniczoną wyobraźnią, nigdy nie byłby w stanie tego zrobić.
Kto pokonał globalny dżihad? Amerykańskie wojsko,
razem ze swoimi sprzymierzeńcami
walczącymi na odległych polach bitew.
I prawdopodobnie nadejdzie czas, gdy dostaną należne za to wyróżnienie.
Wszystkie te czynniki i wiele innych,
niektórych z pośród nich jeszcze w pełni nie rozumiemy,
złożyły się
na pokonanie potworności jaką jest binladenizm,
globalnego dżihadu, potrzeba było wspólnego wysiłku.
Jednak, nie wszystko to zadziała w przypadku lokalnego dżihadu.
Amerykańskie wojsko nie wejdzie do Nigerii,
by zająć się Boko Haram,
mało prawdopodobne też, że SEAL Team Six zjawi się
u przywódców Al-Shabaab, by ich zdjąć.
Jednak wiele ze znanych już czynników
jest teraz nawet silniejszych. Połowa roboty jest wykonana.
Nie musimy wymyślać wszystkiego od początku.
Idea brutalnego dżihadu, w którym wśród ofiar przeważają muzułmanie,
jest już całkowicie zdyskredytowana.
Nie musimy do tego wracać.
Stacje telewizyjne i Internet informują
i mobilizują młodych muzułmanów do działania w nowy sposób.
Arabska wiosna stworzyła rządy,
wśród nich wiele islamskich,
które wiedzą, że dla własnego dobra,
muszą wziąć na siebie ekstremistów będących pośród nich.
Nie musimy ich nakłaniać, ale musimy im pomóc,
ponieważ oni jeszcze przez to nie przechodzili.
Kolejna dobra wiadomość – wiele rzeczy, których potrzebują
my już mamy i jesteśmy w nich dobrzy:
wsparcie ekonomiczne, nie tylko pieniądze, lecz specjalistyczną wiedzę,
technologię, wiedzę,
prywatne inwestycje, uczciwe warunki handlu,
medycynę, edukację, wsparcie techniczne na rzecz szkolenia
ich sił policyjnych, by stały się skuteczniejsze,
dla ich sił antyterrorystycznych, by stały się sprawniejsze.
Mamy tego mnóstwo.
Są też rzeczy, których potrzebują
a w których nie jesteśmy zbyt dobrzy. Może nikt nie jest.
Czas, cierpliwość, subtelność, zrozumienie...
To jest trudniejsze do zaoferowania.
Obecnie mieszkam w Nowym Jorku. W tym tygodniu,
na stacjach metra zawisły tam plakaty,
opisujące dżihad jako brutalny.
Przez wszystkie lata, podczas których odkrywałem Bliski Wschód
nigdy nie byłem tak pewny,
że przepaść pomiędzy światem muzułmańskim i Zachodem
zmniejsza się bardzo szybko,
jednym z wielu powodów mojego optymizmu
jest świadomość, że istnieją miliony,
setki milionów ludzi, muzułmanów, jak stary imam z Tunezji,
którzy przywracają pierwotne znaczenie tego słowa
odnawiają jego oryginalny, piękny cel.
Bin Laden jest martwy. Binladenizm został zniszczony.
Jego definicję dżihadu można wymazać.
Temu dżihadowi możemy powiedzieć: "Do widzenia. Idź sobie".
Prawdziwemu dżihadowi powiemy, "Witaj z powrotem. Powodzenia".
Dziękuję. (Brawa)