Unë jam nje artiste vizuale
dhe gjithashtu jam një bashkëthemeluese e një kualicioni të ndotjes nga plastika.
Kam punuar me qese plastike
të cilat i pres dhe qep perseri per ti perdorur si material kryesore për artin tim
për 20 vitet e fundit.
I kthej ato në pjesë dy dhe tre dimensionale
dhe ne skulptura dhe instalime.
Pas tete vitet e para te punes time me plastiken,
disa nga punët e mia filluan të prishen
dhe të shnderrohen në copëza të vogla plastike.
Atehere mendova, "Shkelqyeshem".
Është jeteshkurter sikurse dhe ne."
Pasi mesova pak më tepër rreth plastikës,
Realisht zbulova se kjo ishte dicka e keqe.
Eshte gjë e keqe që plastika shperbehet në copëza të vogla
sepse është gjithsesi plastikë.
Dhe ajo cka ne po zbulojmë
është se shumica e tyre është në ambiente detare.
Si rrjedhoje, ne vitet e fundit,
mësova rreth mbetjeve te Pacifikut dhe mbeturinat e tij.
Dhe reagimi im i parë --
dhe mendoj se po ashtu ky është reagimi i shumë njerëzve
që mësojne rreth tij--
është, "Oh Zoti im!
Ne duhet të dalim atje dhe ta pastrojmë atë."
Pra unë zhvillova një propozim
për të vajtur atje me një anije mallrash
dhe me dy peshkatarë dekontronistë,
një vinc, një makinë ashkash
dhe një makine perpunimi materiali ne menyre te ftohte.
Dhe qëllimi im ishte të shkoja atje dhe të
ngrija vemendjen rreth kësaj gjëje
dhe të filloja të mblidhja plastiken,
ta ndaja në copëza të vogla dhe ta kaloja me pas ne tulla
qe mund te perdoreshin potencialisht si material ndërtues
në komunitete të pazhvilluara.
Fillova të flas me njerëz
të cilet kishin qene neper zonat e ndotura
dhe që kishin studiuar problemet me plastiken në ambientet e marinës
dhe duke e berë këtë gjë,
e kuptova se pastrimi i saj
do ishte një gjë shumë e vogël
në krahasim me sasin që gjenerohet
cdo ditë rreth botës,
dhe kjo më zgjoi kurreshtjen per ta pare problemin nga një kendvështrim tjetër.
Dhe perfundimi ne te cilin arrita është:
ne duhet te gjejmë një menyre që ta ndalim rubineten.
Ne duhet ta presim saracineskën e plastikes
nje përdoruese dhe qe flaket tutje,
të cilat po futen në ambientet e marinës cdo ditë
në masë globale.
Duke e pare kete situate, une u nevrikosa shume.
Nuk isha i perqendruar vetem në plastikë
që ju mund ta imagjinoni në mesin e oqeanit Paqësor--
për të cilin kam mësuar qe tashme ka
11 vende, potencialisht me plastikë
në 5 oqeanet kryesore të botës.
Nuk janë vetem vendet e ndotura te plastikës për të cilat jam e shqetesuar --
është plastika në supermarket.
Unë shkoj në supermarket dhe i gjithë ushqimi im është i paketuar në plastikë.
Të gjitha pijet janë të paketuara në plastikë,
madje edhe tek dyqani i ushqimeve te shëndetshme.
Jam gjithashtu e shqetesuar edhe për plastiken në frigoriferë,
sikunderse dhe për toksinat qe rrjedhin prej plastikes
tek ne, në trupin tonë.
Keshtuqe, së bashku me një grup tjetër njerëzish
me të cilet ndaja shqetesimin për këtë teme,
krijuam Koalicionin për Ndotjen nga Plastika.
Ne kemi shumë iniciativa ne te cilat jemi duke punuar,
mirepo disa prej tyre janë shumë të thjeshta.
Njëra është: Nëse 80 deri në 90 përqind
e asaj që po gjejmë në oqean --
mbetjet e marines që jemi duke e gjetur-- është plastikë ,
atëhere përse nuk duhet ta therrasim me emrin qe ka.
Është ndotje nga plastika.
Reciklimi -- pothuajse cdokush përfundon librat e tyre
rreth të qenurit te gjelbërt dhe te qendrushem me idene e reciklimit.
Hidhni dicka ne koshin e plehrave dhe nuk mendoni fare më për të.
Cili është realiteti i saj?
Në Shtetet e Bashkuara, më pakë se 7 përqind e plastikës është e recikluar.
Dhe nese me të vërtet shkoni me thelle,
vecanerisht kur behet fjale per plastiken e shisheve,
shumica e tyre është riciklim me cilesi te ulet,
apo e djegur, apo derguar në Kinë.
Është e recikluar keqazi dhe e berë në gjëra me pa vlere,
kurse një gote qelqi mund të jetë një gote qelqi serish
osw mund të përdoret serisht --
një shishe plastike nuk mund të jetë kurre me një shishe plastike.
Pra, ky është një problem i madh për ne.
Një gjë tjetër për të cilen ne po hulumtojme dhe po i kerkojme njerëzve te mendojne rreth
është se ne kemi shtuar një R të katërt
përpara shprehjes
Redukto, Ripërdor, Riciklo," tre R-të,
dhe ajo është Refuzo.
Kurdoherë, refuzoni plastiken nje perdorimshme.
Alternativat egzistojnë;
disa prej tyre janë shumë të vjetra.
Unë për veten time për momentin jam duke mbledhur këta mbajtes të mirë Pyrex
dhe duke i përdorur këto në vend të mbajtesve të plastikes Glad dhe Tupperware
për të mbajtur ushqim.
Une e di se jam duke berë një shërbim
për vetëveten dhe familjen time.
Eshte shumë e thjeshtë të marrësh një shishe metali
apo një shishe xhami,
nëse jeni duke udhëtuar dhe ju keni harruar të sillni enën e hekurt
dhe ta mbushni me ujë ose ujë të filtëruar,
kundrejt blerjes së ujit në shishe të plastikës.
Mendoj se atë që dua t'ju them të gjithve këtu --
dhe e di që ju këtu dini shumë gjëra rreth kësaj teme --
është qe ky perben një problem te madh në oqeanet,
mirepo ky është një problem të cilin e kemi krijuar ne si konsumatorë
dhe ne mund ta zgjidhim atë.
Ne mund ta zgjidhim këtë problem duke ngritur fushata ndergjegjesimi rreth kësaj cështje
dhe ti mësojmë njerëzit të zgjedhin alternativa.
Pra kurdoherë që është e mundur të zgjidhet një alternative
tjeter nga ajo e nje plastike nje perdorimshme.
Ne mund ta këpusim bishtin -- ti lidhim bishtin kësaj
në oqeanet tona
dhe duke e berë këtë,
të ruajmë oqeanet tonë, të ruajme planetin tonë, të ruajmë vetëtveten.
Faliminderit. (Duartrokitje)