ကျွန်မက အမြင်ပိုင်း အနုပညာရှင်ဖြစ်ပြီး
Plastic Pollution Coalition ရဲ့ ပူးတွဲ တည်ထောင်သူလည်းဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်မရဲ့အနုပညာလက်ရာအတွက် ပဓာန ကုန်ကြမ်းအဖြစ်
ပလပ်စတစ်အိတ်တွေကို ဖြတ်တောက်ကာ စပ်ချုပ်ပြီးလုပ်ကိုင်နေတာ
အနည်းဆုံး နှစ် ၂၀ ရှိနေပါပြီ။
ဒါတွေကို သုံးဘက်မြင်လက်ရုတွေ၊ ပန်းပုတွေနဲ့
ဖန်တီးမှုအနုပညာတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲပါတယ်။
ပလပ်စတစ်တွေနဲ့လုပ်ကိုင်ပြီး ပထမ ရှစ်နှစ်အကြာမှာ
ကျွန်မရဲ့လက်ရာတစ်ချို့ဟာ ပပ်ကြားအက်လာပြီး
ပလပ်စတစ် အပိုင်းလေးတွေအဖြစ် ပြိုပျက်လာတယ်။
ကျွန်မတွေးမိတာက "ကောင်းလိုက်တာ၊
ငါတို့လိုပဲ ခဏပန်းပဲ"လို့ပေါ့။
ပလပ်စတစ်အကြောင်း နည်းနည်း ထပ်ပြီး ကိုယ့်ဘာသာ သင်ယူအပြီးမှာ
ဆိုးဝါးတဲ့အရာတစ်ခုလို့ သဘောပေါက်ခဲ့တယ်။
အစိတ်အပိုင်းလေးတွေအဖြစ် ပြိုပျက်တဲ့ ပလပ်စတစ်က အမြဲတမ်း
ပလပ်စတစ် ဖြစ်နေတာကြောင့် ဆိုးဝါးတဲ့အရာပါ။
ကျွန်မတို့တွေ့ရှိနေတာက
ဒါအများစုက ပင်လယ်ဝန်းကျင်ထဲမှာဆိုတာပါ။
ဒါနဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်က
ပစိဖိတ် အမှိုက်ကွက်နဲ့ ဝဲ အကြောင်း သိလာခဲ့တယ်။
ကျွန်မရဲ့ ကနဦးတုံ့ပြန်မှုက
ဒီအကြောင်းသိရတဲအခါ လူအတော်များများရဲ့
ပထမဆုံး တုံးပြန်မှုလို့ထင်တယ်၊
"အလိုလေး၊
ငါတို့သွားရှင်းလင်းဖို့လိုတယ်"ပေါ့။
ဒါနဲ့ ကုန်သင်္ဘောတစ်စီး၊
လုပ်ငန်းကနေ နာထားတဲ့ ဆွဲသင်္ဘောနှစ်စီး၊
ကရိန်းတစ်ခု၊ ခုတ်စက်တစ်ခု၊
အအေး ပုံလောင်းစက်တစ်ခုနဲ့သွားဖို့​
အဆိုတစ်ခု ဖန်တီးခဲ့တယ်။
ကျွန်မရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ဝဲဆီသွားပြီး
ဒီပြဿနာကို အသိပေးပြီး
ပလပ်စတစ်ကို စကောက်၊
အပိုင်းလေးတွေစိတ်ပြီး မဖွံ့ဖြိုးသေးတဲ့ လူမှုရပ်ရွာတွေက
ဆောက်လုပ်ရေး ကုန်းကြမ်းတွေအဖြစ် သုံးဖို့ အလားအလာရှိတဲ့
အုတ်ခဲတွေမှာအအေးခံ ပုံသွင်းဖို့ပါ။
ဒီဝဲကတော့ကို ရောက်ဖူးပြီး
ပင်လယ်ဝန်းကျင်မှာ ပလပ်စတစ်ပြဿနာကို
လေ့လာနေသူတွေနဲ့ စတင် ဆွေးနွေးတယ်၊
ဒီလိုလုပ်အပြီးမှာ
ကမ္ဘာတစ်လွှားက နေစဉ်ထုတ်လုပ်တဲ့ ပမာဏနဲ့ဆို
ရှင်းလင်းခြင်းဟာ
ဆင့်ပါးစပ် နှမ်းပက်လိုဖြစ်နေမယ်ဆိုတာနဲ့
နောက်ဆုတ်ပြီး ပိုကြီးမားတဲ့ ပုံရိပ်ကို
ကြည့်ဖို့လိုတာ သဘောပေါက်လိုက်တယ်။
ပိုကြီးမားတဲ့ပုံရိပ်က
ဘုံပိုင်ခေါင်းကို ပိတ်ဖို့ ၊ နည်းလမ်းရှာဖို့လိုတာပါ။
တစ်ခါသုံး ပလပ်စတစ်ရဲ့ အဆို့ကို
ဖြတ်ပစ်ဖို့လိုတာပါ၊
ဒါတွေက ပင်လယ်ဝန်းကျင်ကို တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာနဲ့
နေ့တိုင်းဝင်နေတာလေ။
ဒိတော့ ဒါကိုကြည့်ရင်း ကျွန်မ တကယ် စိတ်တိုနေတာလည်း သိလိုက်တယ်။
ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာအလယ်မှာ သင်စိတ်ကူး ကြည့်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့
ပလပ်စတစ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျွန်မ မပူပန်တာကိုပါ၊
ဒီအထဲက ကျွန်မသိထားတာတွေက
ကမ္ဘာ့ အဓိက သမုဒ္ဒရာ ငါးခုမှာ
ရှိလာနိုင်တဲ့ပလပ်စတစ် ဝဲ ၁၁ ခု၊
ကျွန်မ ပူပန်မိတာက ဒီပလပ်စတစ် ဝဲပဲမဟုတ်ဘဲ၊
ကုန်ပဒေသာတိုက်ထဲက ပလပ်စတစ် ဝဲပါ။
ကုန်ပဒေသာတိုက်ကိုသွားတော့ စားစရာအားလုံးပလပ်စတစ်နဲ့ထုတ်ထားတယ်။
သောက်စရာတွေအားလုံး ပလပ်စတစ်နဲ့ထုတ်ထားတယ်။
ကျန်းမာရေး အစားအသောက်စျေးမှာတောင်ပါ။
ရေခဲသေတ္တာထဲက ပလပ်စတစ်ကိုလည်း ပူပန်မိပြီး
ပလပ်စတစ်ကနေ ကျွန်မတို့ကို၊ ကျွန်မတို့ကိုယ်တွေထဲကို
ပျော်ဝင်တဲ့ အဆိပ်အတောက်တွေကို ပူပန်မိတယ်။
ဒီတော့ ဒီပြဿနာကိုပဲ ကြည့်နေတဲ့
အခြားလူတစ်စုနဲ့ အတူစုပြီး
Plastic Pollution Coalition ကို ဖန်တီးခဲ့တယ်။
လုပ်တဲ့ ပဏာမခြေလှမ်းတွေ အများကြီးရှိပေမဲ့
တစ်ချို့ကတော့ သိပ်ပြီး အခြေခံကျပါတယ်။
တစ်က သမုဒ္ဒရာထဲမှာ ကျွန်မတို့တွေ့နေတဲ့
၈၀ ကနေ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းဟာ
သမုဒ္ဒရာထဲက ပင်လယ် အမှိုက်က ပလပ်စတစ်ဆိုဂင်
ဒါကို အရှိအတိုင်းခေါ်ရအောင်လေ။
ဒါက ပလပ်စတစ် ညစ်ညမ်းမှုပါ။
ပြန်သုံးခြင်းဟာ၊ လူတိုင်းဟာ စာအုပ်တွေနဲ့ အဆုံးသတ်တာမျိုးပါ၊
ပြန်သုံးခြင်းရဲ့စိတ်ကူးပါတဲ့ တာရှည်ခံခြင်းနဲ့ စိမ်းလန်းခြင်းပါ။
အမှိုက်ပုံးထ တစ်ခုခုထည့်ပြီး ဒီအကြောင်း ထပ်တွေးစရာမလိုတော့ဘူး။
ဒါရဲ့အစစ်အမှန်က ဘာလဲ။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုမှာ ပလပ်စတစ် ၇ % မရှိတရှိဘဲ ပြန်သုံးတယ်။
တကယ် စစ်ဆေးကြည့်ရင်
အထူးသဖြင့် ပလ်စတစ်ပုလင်းဆိုတဲ့အခါမှာ
အများစုက တစ်ဆင့်နိမ့် ပြန်သုံးတဲ့၊
(သို့) ပြာချထားတဲ့(သို့) တရုတ်ကို ပို့တာတွေပါ။
တစ်ဆင့်နိမ့်ပြန်သုံးတဲ့ (သို့) သိပ်မဆိုးတဲ့ အရာတွေဆိုပေမဲ့
ဖန်ပုလင်းဟာ ဖန်ပုလင်းပြန်ဖြစ်ပြီး
ထပ်သုံးနိုင်ပါတယ်၊
ပလပ်စတစ်ပုလင်းကတော့ ပလပ်စတစ်ပုလင်း ဘယ်တော့မှ ပြန်မဖြစ်နိုင်ဘူး။
ဒါက ကျွန်မတို့အတွက် ပ​ြဿနာက​ြီးတစ်ခုပါ။
ကျွန်မတို့ ကြည့်နေပြီး လူတွေကို စဉ်းစားခိုင်းတဲ့ နောက်တစ်ခုက
Reduce, Reuse, Recycle" ဆိုတဲ့
R သုံးလုံးရှေ့မှာ
စတုတ္ထ R ကို ထည့်လိုက်တာပါ။
ဒါက refuse ပါ။
အခွင့်သင့်တိုင်း တစ်ခါသုံး ပလပ်စတစ်တွေကိုပြန်သုံးပါ။
အခြားရွေးစရာတွေ ရှိပါတယ်။
တစ်ချို့ဟာ အင်မတန် ရှေးဆန်ပါတယ်။
အခု ကျွန်မကိုယ်တိုင် Pyrex ဘူးတွေ ကောက်နေပြီး
Glad နဲ့ Tupperware ဘူးတွေအစား အစားအစာတွေ
သိမ်းဖို့ သုံးနေပါတယ်။
ကျွန်မဟာ ကိုယ်တိုင်နဲ့ မိသားစုအတွက်
လုပ်ပေးနေတယ်ဆိုတာ သိပါတယ်။
သံမဏိ ပုလင်း(သို့) ဖန်ပုလင်းကို
ရွေးဖို့ သိပ်လွယ်ပါတယ်။၊
သင်ဟာ ခရီးထွက်နေပြီး ရေ (သို့) စစ်ထားတဲ့
ရေဖြည့်ထားတဲ့ သံမဏိ ပုလင်းကို ယူလာဖို့မေ့ခဲ့ပြီး
ပလပ်စတစ် ရေပုလင်း ဝယ်တာအစားပေါ့။
ကျွန်မ အထင် ဒီက လူတိုင်းကို ပြောချင်တာက
ဒီပြဿနာအကြောင်း သင်တို့ အများကြီးသိတာသိပါတယ်၊
သမုဒ္ဒရာတွေထဲကက ဧရာမ ပြဿနာတစ်ခုဆိုပေမဲ့
ဒါက ကျွန်မတို့ စားသုံးသူတွေအဖြစ်နဲ့ ဖန်တီးခဲ့တဲ့ ပြဿနာဖြစ်ပြီး
ကျွန်မတို့ ဖြေရှင်းနိုင်ပါတယ်။
ဒီပြသနာကို အသိပေးခြင်း၊ လူတွေကို အခြားရွေးစရာတွေ ရွေးဖို့
ပညာပေးခြင်းနဲ့ ဖြေရှင်းနိုင်ပါတယ်။
ဒီတော့ အခါသင့်တိုင်း တစ်ခါသုံး ပလပ်စတစ်ထက်
အခြားရွေးစရာတွေကို ရွေးဖို့ပါ။
ပင်စည်ကို ဖြတ်နိုင်ပါတယ်၊ ဒါရဲ​့ပင်စည်ကို
သမုဒ္ဒရာတွေထဲကို မျှောဖို့ပါ၊
ဒီလိုလုပ်ခြင်းနဲ့
သမုဒ္ဒရာတွေ၊ ကျွန်မတို့ကမ္ဘာနဲ့ မိမိကိုယ်ကိုယ် ကယ်တင်ပါ။
ကျေးဇူးတင်ပါတယ် (လက်ခုပ်သံများ)