Tôi cho rằng câu chuyện phải bắt đầu
có lẽ là vào những năm 1960,
khi tôi lên bảy hay tám tuổi,
tôi xem các phim tài liệu của Jacques Cousteau trong phòng khách
trong khi đeo mặt nạ bơi và đôi chân vịt.
Sau mỗi tập phim, tôi đều phải chạy vào bồn tắm
vừa bơi trong bồn vừa nhìn nhìn lỗ thoát nước,
bởi vì không phải ở đấy thì còn gì đáng nhìn hơn nữa chứ?
Cho đến khi tôi bước sang tuổi 16,
tôi đã theo đuổi ngành đại dương học,
khám phá và lặn
và sống trong môi trường dưới nước, như ở đây, ngoại vi quần đảo Florida Keys,
trong tổng cộng 30 ngày.
Brian Skerry đã chụp những tấm hình này. Cảm ơn Brian.
Và tôi đã lặn xuống những độ sâu mà con người ta có thể chịu được ở khắp các đại dương trên hành tinh
và đây là một trong những tàu ngầm có thể lặn sâu nhất thế giới,
được điều hành bởi chính phủ Nhật Bản.
Sylvia Earle và tôi
đã tham gia chuyến thám hiểm trên con tàu này
20 năm trước, ở Nhật Bản.
Tôi đã lặn xuống độ sâu gần 5500 m,
tới một khu vực mà tôi đã nghĩ
sẽ là vùng bảo tồn nguyên vẹn của đáy biển.
Nhưng khi tới đó, tôi tìm thấy
rất nhiều túi nilon và các loại rác khác.
Đó thực sự là bước ngoặt của đời tôi,
khi tôi bắt đầu nhận ra rằng
tôi không thể chỉ lấy làm vui mà nghiên cứu và khám phá;
tôi cần đặt nó trong một bối cảnh.
Tôi cần hướng tới các mục tiêu bảo tồn.
Vì vậy tôi bắt đầu làm việc
với tạp chí National Geographic Society cùng các báo khác
và dẫn các cuộc thám hiểm tới Nam Cực.
Tôi đã dẫn ba cuộc thám hiểm lặn tới Nam Cực.
Chuyến đi 10 năm trước có ảnh hưởng sâu sắc
khi chúng tôi khám phá ra núi băng lớn, kí hiệu B-15,
núi băng trôi lớn nhất trong lịch sử, đã vỡ khỏi khối băng Nam Cực.
Và chúng tôi đã phát triển công nghệ
để lặn vào bên trong và bên dưới núi băng ấy,
kỹ thuật này tương tự các tấm đệm nhiệt trên thận của chúng ta
với một bình ắc quy có thể kéo đi được,
nhờ đó, giống như dòng máu chảy qua thận,
nó sẽ trở nên ấm hơn
trước khi quay trở lại mạch máu.
Nhưng sau ba chuyến đi tới Nam Cực,
tôi quyết định rằng có lẽ nên làm việc trong vùng nước ấm thì hơn.
Và cùng năm đó, cách đây 10 năm,
tôi đi về hướng bắc, tới Quần đảo Phượng hoàng.
Tôi sẽ kể cho các bạn ngay bây giờ đây.
Nhưng trước đó, tôi chỉ muốn các bạn dành một lúc suy ngẫm biểu đồ này.
Bạn có thể thấy cái này trong nhiều dạng hình khác nhau,
nhưng đường trên cùng biểu thị diện tích được bảo vệ
trên đất liền trên toàn thế giới,
nó chiếm khoảng 12%.
Và bạn có thể thấy rằng nó tăng vọt lên
vào những năm 60, 70 của thế kỷ trước.
Và đến hiện tại nó đang ở dạng đường cong rất đẹp.
Điều đó có nhiều khả năng là bởi
đó là khi người ta nhận thức được các vấn đề môi trường
nhờ Ngày Trái Đất
nhờ tất cả những thứ đã diễn ra trong thập niên 60 - như những người Híp-pi
tôi nghĩ, nhờ mọi thứ đều đã thật sự có ảnh hưởng đến nhận thức toàn cầu.
Nhưng diện tích đại dương được bảo vệ
về cơ bản là đường thẳng
cho đến tầm này - nó đang có vẻ đi lên.
Tôi tin rằng chúng ta đang ở điểm vọt lên
của diện tích được bảo vệ ở đại dương.
Tôi nghĩ chúng ta đáng lẽ phải tới đó sớm hơn nhiều
nếu chúng ta có thể thấy những gì đang diễn ra trên các đại dương,
như những gì ta thấy đang diễn ra trên đất liền.
Nhưng không may, đại dương là một tầm nhìn mờ ảo,
khiến cho ta không thể thấy điều gì đang xảy ra.
Do vậy, chúng ta bị tụt hậu so với sự bảo vệ cần có.
Nhưng nhờ các bình dưỡng khí và các tàu lặn
và những công việc chúng ta đang thực hiện ở đây
sẽ giúp sửa chữa điều đó.
Vậy, Quần đảo Phượng hoàng nằm ở đâu?
Chúng là diện tích đại dương được bảo vệ lớn nhất thế giới,
cho đến tuần trước
khi Quần đảo Chagos giành lấy danh hiệu đó.
Nó nằm giữa Thái Bình Dương. Mất khoảng năm ngày đường tới đó, kể từ mọi hướng.
Nếu bạn muốn tới Quần đảo Phượng hoàng,
đi từ đảo Fiji sẽ mất năm ngày,
đi từ Hawaii hay Samoa cũng sẽ mất từng đó thời gian.
Nó nằm chính giữa Thái Bình Dương,
ngay ở Xích đạo.
Mười năm trước, tôi chưa từng nghe thấy tên nó,
hay tên của quốc gia ngụ trên đó, Kiribati,
cho tới lúc hai người bạn của tôi, những người sống trên một con tàu lặn ở Fiji, bảo rằng
"Greg này, cậu sẽ dẫn chuyến thám hiểm khoa học tới đám đảo đó chứ?
Chưa có ai từng lặn ở đấy đâu."
Và tôi nói, "Ừ.
Nhưng kể cho tớ xem chúng ở đâu, và quốc gia nào ở đó."
Và đó là lần đầu tiên tôi biết về các đảo này
và không hề biết mình đang tiến đến đâu.
Nhưng tôi đã tham gia cuộc mạo hiểm ấy.
Hãy để tôi đưa cho các bạn điểm đỉnh ở đây, diện tích được bảo vệ của Quần đảo Phượng hoàng.
Nó là phần nước rất sâu của hành tinh chúng ta.
Độ sâu trung bình khoảng 3650 m.
Có nhiều núi đáy biển ở Quần đảo Phượng hoàng,
chúng là một phần đặc biệt của diện tích được bảo vệ.
Các núi đáy biển rất quan trọng đối với đa dạng sinh học.
Thực tế là núi dưới đại dương còn nhiều hơn trên cạn.
Sự thực thú vị làm sao.
Và Quần đảo Phượng hoàng rất giàu các núi này.
Nó là một vực thẳm - hãy nghĩ về nó trong một không gian ba chiều rộng lớn,
một không gian ba chiều sâu thẳm
với hàng đàn cá hồi, cá voi,
mọi loài sinh vật ở tầng sâu của đại dương
như chúng ta từng thấy trước đây.
Đây là con tàu đã đưa chúng tôi tới đó
để thực hiện nghiên cứu này ở thời kỳ đầu
và quần đảo trông như thế này, bạn có thể thấy phía xa trên hình.
Chúng có độ cao rất gần với mực nước,
và tất cả đều không có người sinh sống, ngoại trừ một hòn đảo
có khoảng 35 người trông nom trên đó.
Trong lịch sử, gần như chúng chưa từng bị cư ngụ
bởi vì kể cả trong những giai đoạn xa xưa
những đảo này cũng vẫn nằm ở vị trí quá xa
so với những ánh đèn nơi phồn hoa đô hội ở Fiji, Hawaii và Tahiti
đối với các thủy thủ người Po-ni-lê-di cổ
những người tung hoành ngang dọc Thái Bình Dương.
Nhưng chúng tôi đã tới đó,
và tôi đã có cơ hội nghiên cứu khoa học cũng như trải nghiệm cá nhân tuyệt diệu và độc nhất
tới một nơi chưa ai từng lặn xuống
chỉ cần tới một hòn đảo bất kỳ và nói, "Nào, ta lặn ở đâu nhỉ?
Hãy thử ở kia đi,"
rồi nhảy ùm xuống nước.
Cả cuộc sống cá nhân lẫn sự nghiệp của tôi đều đã thay đổi.
Đột nhiên tôi thấy một thế giới
mà tôi chưa bao giờ trông thấy trước đây ở các vùng biển khác -
hàng đàn hàng đàn cá dày đặc
chúng làm ánh sáng chiếu xuống từ mặt nước bị che mờ
các rặng san hô nối dài liên tục
cứng chắc và đầy màu sắc
cá lớn ở khắp nơi
rất nhiều cá đuối.
Một hệ sinh thái, và đó là thời gian đẻ trứng của cá vẹt.
Có khoảng 5000 con cá vẹt mũi dài đang đẻ trứng
ở lối vào một trong những đảo của Quần đảo Phượng hoàng.
Bạn có thể trông thấy loài cá này cuộn lại thành hình cầu
và có một vùng mây mù ở đây
là nơi chúng trao đổi trứng và tinh trùng để sinh sản.
Những gì vốn là thiên chức của đại dương
nhưng hiện tại ở rất nhiều nơi, đại dương rất khó có thể làm được
bởi hoạt động của con người.
Quần đảo Phượng hoàng và tất cả những phần thuộc xích đạo trên hành tinh của chúng ta
đóng vai trò rất quan trọng đối với các ngư trường cá ngừ
đặc biệt là giống cá ngừ vây vàng bạn thấy ở đây.
Quần đảo Phượng hoàng là một cứ điểm hết sức quan trọng của cá ngừ.
Và cá mập - chúng tôi đã gặp cá mập trong những chuyến lặn đầu tiên,
cùng một lúc, có tới 150 con cá mập,
đây là chỉ thị sinh thái
của một hệ thống cực kỳ khỏe mạnh.
Lúc ấy tôi đã nghĩ những cảnh quan
của một vùng nguyên vẹn không bị xâm phạm
chắc đi mãi cũng không hết mất
nhưng cuối cùng cũng đến khúc cuối.
Ngoài đại dương, chúng tôi còn thám hiểm bề mặt quần đảo -
đấy là vùng chim làm tổ hết sức quan trọng
một trong những vùng chim làm tổ quan trọng nhất ở Thái Bình Dương và trên toàn thế giới.
Chúng tôi đã hoàn thành chuyến du hành.
Đây lại là khu vực đó.
Bạn có thể thấy Quần đảo - có tám đảo -
nhô lên khỏi mặt nước.
Những đỉnh nằm dưới nước là các núi đáy biển.
Hãy nhớ rằng một ngọn núi đáy biển biến thành một hòn đảo khi nó nhô khỏi mặt nước.
Vậy các vấn đề của Quần đảo Phượng hoàng là gì?
Chúng tồn tại ở đâu?
À, chúng tồn tại ở nước Cộng hòa Kiribati
và Kiribati nằm ở trung tâm Thái Bình Dương
trên ba cụm đảo.
Cụm đảo Gilbert ở phía tây.
Chính giữa là cụm đảo Phượng hoàng,
là nơi tôi đang đề cập đến.
Cụm đảo Line nằm phía đông.
Nó là quốc đảo san hô lớn nhất thế giới.
Và ở đó
có khoảng 110.000 người
cư trú trên 33 hòn đảo.
Họ kiểm soát 14 ki-lô-mét khối nước biển,
lượng đó nằm trong khoảng 1 đến 2%
của nước biển trên toàn Trái đất.
Khi lần đầu tiên tôi tới đó -
tôi chỉ biết được tên quốc gia này mười năm về trước -
và người ta sẽ hỏi tôi
"Sao anh lại đến cái nơi được gọi là Kiribati thế?"
Câu hỏi đó nhắc tôi nhớ đến một truyện cười quen thuộc
khi tên trộm nhà băng bước ra khỏi tòa án với đôi tay bị còng
và người phóng viên hét lên, "Này, Willy, sao cậu lại cướp nhà băng?"
Và cậu ta trả lời, "Vì tất cả tiền nằm đấy."
Và tôi sẽ bảo người ta, "Sao tôi lại đến Kiribati á?
Bởi vì đại dương nằm đó."
Về cơ bản họ là một quốc gia
kiểm soát phần lớn nước ở vùng xích đạo
của trung tâm Thái Bình Dương.
Họ cũng là một đất nước
đang lâm vào hiểm họa đáng sợ.
Mực nước biển đang dâng lên,
và Kiribati, cùng với 42 quốc gia khác trên thế giới,
sẽ chìm dưới nước trong vòng 50 tới 100 năm nữa
do biến đổi khí hậu
và sự tăng mực nước biển được tạo ra bởi sự tăng nhiệt độ
khiến băng tan, và nước ngọt chảy vào biển cả.
Quần đảo chỉ nằm cao hơn một đến hai mét
tính từ mực biển.
Một số đảo trong đó đã chìm dưới nước rồi.
Và các quốc gia này phải đối mặt với một vấn đề thực sự.
Cả thế giới phải đối mặt với một vấn đề.
Chúng ta làm gì với những nạn dân
đã mất nhà của họ trên hành tinh của chúng ta?
Gần đây, tổng thống Maldives
đã tiến hành một cuộc họp nội các mô phỏng
bên dưới nước
để nhấn mạnh tình trạng nguy khốn của những quốc gia này.
Đó là việc chúng ta cần quan tâm đến.
Nhưng hãy quay lại với Quần đảo Phượng hoàng,
đó là chủ đề của bài nói chuyện này.
Sau khi quay lại, tôi đã nói
phải, những gì ta đã tìm thấy thật tuyệt vời.
Tôi muốn quay lại và chia sẻ với chính phủ Kiribati,
những người đang ở Tarawa,
nhóm đảo cực tây.
Vì vậy tôi bắt đầu liên hệ với họ -
bởi thực tế họ đã cho phép tôi thực hiện chuyến đi này -
tôi nói, "Tôi muốn tới để cho các ngài biết chúng tôi đã tìm thấy gì."
Vì lý do nào đó, họ không muốn tôi đến,
hoặc là khó tìm được lúc và nơi thích hợp, mọi sự mất một thời gian,
nhưng rốt cuộc họ cũng bảo, "Được rồi, anh có thể tới.
Nhưng nếu tới, anh phải mua bữa trưa
cho tất cả những người đến dự hội nghị."
Tôi đáp, "Được, tôi vui lòng mua bữa trưa.
Ai muốn gì cũng được."
Sau đó David Oburra, một nhà sinh học nghiên cứu về san hô, cùng với tôi đến Tarawa,
chúng tôi thuyết trình trong hai giờ
về những phát hiện đáng kinh ngạc ở Quần đảo Phượng hoàng.
Và đất nước đó chưa từng biết về những việc ấy. Họ chưa từng có bất kỳ dữ liệu nào về khu vực này.
Họ chưa từng có bất kỳ thông tin gì về Quần đảo Phượng hoàng.
Sau buổi thuyết trình, ngài Bộ trưởng Bộ ngư nghiệp bước đến chỗ tôi
ông nói, "Greg này, anh có biết rằng
anh là nhà khoa học đầu tiên
đã từng quay trở lại
và kể cho chúng tôi nghe phát hiện của mình không."
Ông nói, "Chúng tôi thường cấp phép
cho các nghiên cứu trong vùng biển của mình
nhưng thường thường hai ba năm sau đó, chúng tôi mới nhận được một thông báo ngắn
hoặc một cuốn sách tái bản.
Anh là người đầu tiên quay lại và kể cho chúng tôi nghe anh đã làm gì.
Và chúng tôi thật lòng cảm kích việc ấy. Chúng tôi sẽ mua bữa trưa nay cho anh.
Mà anh rảnh bữa tối nay chứ?"
Tôi rảnh bữa tối đó,
và tôi đã đi ăn tối với ngài Bộ trưởng Bộ ngư nghiệp Kiribati.
Qua bữa ăn,
tôi biết được rằng Kiribati kiếm phần lớn thu nhập của mình -
và quốc gia này rất nghèo -
phần lớn thu nhập có được là nhờ
bán quyền cho phép các quốc gia khác
đánh bắt cá trong vùng biển của họ
bởi vì Kiribati không có khả năng
tự đánh bắt.
Thỏa thuận họ đạt được là
quốc gia khai thác
phải đưa cho Kiribati 5%
của tổng giá trị thu được.
Vì vậy, nếu nước Mỹ
kiếm được một triệu đô la
từ đánh bắt tôm hùm ở rặng san hô
thì Kiribati thu được 50.000$.
Và bạn biết không, cái đó đối với tôi không có vẻ là một thỏa thuận hay.
Vì vậy tôi hỏi ngài bộ trưởng
"Các ngài có cân nhắc tình huống
khi các ngài vẫn được trả tiền --
chúng tôi sẽ tính toán để tìm ra giá trị của nguồn tài nguyên là bao nhiêu --
nhưng các ngài phải không đánh bắt các loài tôm cá, cá mập,
trong phạm vi mặt nước đó.?"
Ông ấy dừng lại, rồi nói, "Có chứ, chúng tôi muốn làm thế
để giải quyết vấn đề đánh bắt cá quá mức của chúng tôi,
và tôi nghĩ chúng tôi sẽ gọi nó là chứng chỉ đánh bắt ngược."
Ông ấy đã nghĩ ra cụm từ chứng chỉ đánh bắt ngược.
Và tôi nói, "Đúng vậy, chứng chỉ đánh bắt ngược."
Chúng tôi rời khỏi bữa tối ấy
thật sự không biết đi đâu để tiến đến mục tiêu đó.
Tôi quay về Mỹ và bắt đầu tìm kiếm
xem có thể tìm ra các ví dụ đã có
về các loại chứng chỉ đánh bắt ngược
đã được cấp phát.
Hóa ra chưa từng có.
Không có thỏa thuận nào trên các vùng biển
trong đó các quốc gia được đền bù vì không đánh bắt cá.
Điều đó diễn ra trên đất liền,
nơi những cánh rừng mưa ở Nam Mỹ và Châu Phi,
những người chủ đất được trả tiền
để không chặt cây.
Và tổ chức Bảo tồn Quốc tế đã thực hiện một cơ số các thỏa thuận đó.
Vì vậy tôi đến tổ chức Bảo tồn Quốc tế
đưa họ vào cuộc trong vai trò cộng tác
và thực hiện quá trình
nhằm đánh giá nguồn lợi thủy sản,
để quyết định xem Kiribati nên được đền bù bao nhiêu,
số lượng các loài cá ở đó ra sao,
rồi mang đến một nhóm các đối tác khác --
như chính phủ Australia,
chính phủ New Zealand, ngân hàng thế giới.
Quỹ Oak và Tạp chí địa lý Quốc gia
cũng là những nhà tài trợ lớn.
Về cơ bản, chúng tôi đã thiết lập một khu bảo tồn
với ý tưởng ủng hộ tiền bạc
để trả một khoản thù lao tương đương với lượng cá đáng lẽ sẽ bị đánh bắt
cho quốc gia rất nghèo này
để họ giữ cho khu vực không bị đụng đến.
Khi đi được nửa đường thực hiện tiến trình này, tôi gặp tổng thống Kiribati,
Ngài Anote Tong --
ông là một nhà lãnh đạo rất quan trọng,
một người đàn ông thật sự có tầm nhìn xa trông rộng --
khi tôi tiếp cận ông ấy, ông đã bảo tôi hai điều.
Ông nói, "Greg này, có hai việc tôi muốn anh làm.
Một là, hãy nhớ tôi là một chính khách,
vì thế anh hãy đi làm việc với các bộ trưởng của tôi
và thuyết phục người dân Kiribati rằng đây là ý tưởng tốt.
Thứ hai, tôi muốn anh tạo ra các nguyên tắc
sẽ trường tồn hơn nhiệm kỳ tổng thống của tôi.
Tôi không muốn thực hiện việc như thế này
nếu nó sẽ bị bỏ đi sau khi tôi rời vị trí."
Chúng tôi đã có sự lãnh đạo rất mạnh mẽ, một tầm nhìn rất tốt
và nhiều khoa học gia, nhiều luật sư đã tham gia vào.
Rất nhiều bước đã được tiến hành để làm xong việc đó.
Về cơ bản bởi vì Kiribati nhận ra rằng
làm việc này là giúp cho lợi ích của chính họ.
Họ nhận ra rằng đây là một nguyên tắc phổ biến
rằng họ đã tìm ra cách làm việc
với cộng đồng nhằm bảo tồn nguồn lợi tự nhiên.
Và rồi vào năm 2002,
khi mọi sự của việc này đã chín muồi,
bỗng nhiên sự kiện tẩy trắng san hô đã xảy ra ở Quần đảo Phượng hoàng.
Đây là nguồn tài nguyên chúng tôi đang định cứu,
và hóa ra nó đã trở thành sự kiện nóng nhất
chúng tôi từng ghi nhận.
Đại dương đã nóng lên, như nó vẫn thi thoảng xuất hiện trong lịch sử,
và cái nồi lẩu đó được tạo thành và quây lại
ngay khu vực Quần đảo Phượng hoàng, trong sáu tháng.
Nhiệt độ lên cao hơn 32 độ C trong sáu tháng.
Về cơ bản, nó đã giết
60% lượng san hô.
Đột nhiên khu vực chúng tôi đang bảo vệ
giờ bỗng dưng chết, ít nhất là những khu vực san hô.
Dĩ nhiên các khu vực sâu thẳm và diện tích mặt nước không bị ảnh hưởng,
nhưng san hô, thứ mọi người muốn nhìn vào, lại gặp rắc rối lớn.
Ồ, tin tốt là nó đã phục hồi
và phục hồi nhanh,
nhanh hơn bất cứ rặng san hô nào chúng tôi từng thấy.
Tấm ảnh này mới được chụp bởi Brian Skerry vài tháng trước
khi chúng tôi quay lại Quần đảo Phượng hoàng
và khám phá ra rằng nhờ diện tích được bảo vệ
và những tập đoàn cá mạnh khỏe
giúp tảo không phát triển quá độ
và giúp phần còn lại của rặng san hô phát triển tốt,
san hô đang bùng nổ, đang bùng nổ trở lại.
Việc này gần giống như một người
nhiễm nhiều bệnh,
rất khó để khỏe lại, bạn có thể chết,
nhưng nếu chỉ phải lo một bệnh, bạn có thể khỏe hơn.
Đấy là câu chuyện liên quan đến sự tăng nhiệt độ do biến đổi khí hậu.
Đấy là mối đe dọa duy nhất,
tác động duy nhất mà rặng san hô phải đối mặt.
Không có đánh bắt cá, không có ô nhiễm, không có phát triển ven biển,
và rặng san hô có điều kiện phục hồi hoàn toàn.
Giờ tôi nhớ lại bữa tối tôi đã ăn với ngài Bộ trưởng Bộ ngư nghiệp 10 năm trước
khi chúng tôi lần đầu tiên đưa vấn đề này ra và tôi đã rất háo hức trong bữa tối ấy
tôi đã nói, "Ồ, tôi nghĩ rằng một cộng đồng hướng tới bảo tồn
có thể bao trùm ý tưởng này, bộ trưởng."
Ộng ấy dừng lại, nắm tay vào nhau và nói,
"Phải, Greg,
nhưng ý tưởng sẽ phải được đưa thành chi tiết," ông nói.
Chắc chắn nó đã làm được việc ấy.
Mười năm qua, hết chi tiết nọ đến chi tiết kia
bao hàm từ việc thiết lập pháp lý,
cho tới các khám phá nghiên cứu đa dạng,
các kế hoạch viễn thông,
như tôi đã nói, các đội luật sư,
biên bản ghi nhớ
thành lập nên Hội đồng Ủy thác của Quần đảo Phượng hoàng.
Và giờ chúng tôi đang trong quá trình gây quỹ đầy đủ.
Kiribati đã ngừng các hoạt động khai thác
ở trạng thái hiện tại trong khi chúng tôi gây quỹ.
Chúng tôi vừa mới có cuộc họp của Hội đồng Ủy thác PIPA ba tuần trước.
Nó là một thực thể được xây dựng và vận hành
với đầy đủ chức năng
để thỏa thuận chứng chỉ đánh bắt ngược cho quốc gia.
Và Hội đồng Ủy thác PIPA giữ chứng chỉ đó
và trả cho quốc gia khoản tiền tương ứng.
Nó là một hệ thống rất căn cơ,
rất vững bền và được lên kế hoạch tốt.
Và nó là một hệ thống từ dưới lên trên,
điều rất quan trọng là hệ thống này làm việc
từ dưới lên trên để bảo đảm công việc.
Các điều kiện cho sự thành công được liệt kê ra ở đây.
Các bạn có thể tự đọc chúng.
Nhưng tôi sẽ nói điều quan trọng nhất trong suy nghĩ của tôi
đó là hoạt động trong phạm vi các lực lượng thị trường
của hoàn cảnh.
Và điều đó đảm bảo rằng chúng ta có thể tiếp tục theo hướng này
nó sẽ giúp mang lợi ích cho chính Kiribati
cũng như lợi ích cho cả thế giới.
Tôi sẽ trình bày slide cuối cùng,
làm thế nào để chúng ta nhân rộng điều này?
Làm thế nào chúng ta hiện thực hóa giấc mơ của Sylvia?
Rốt cuộc chúng ta dẫn việc này đi đến đâu?
Đây là Thái Bình Dương
với các khu vực được bảo vệ
và các vùng bảo tồn rộng lớn.
Như bạn có thể thấy,
chúng tôi có các vùng đánh dấu trên đại dương này.
Tôi vừa mô tả cho các bạn một câu chuyện
đằng sau khu vực hình chữ nhật ở chính giữa, đó là Quần đảo Phượng hoàng,
những mỗi điểm đánh dấu xanh trên đó
đều có câu chuyện của chính mình.
Và điều chúng ta cần làm bây giờ
là khi nhìn toàn bộ Thái Bình Dương
trong toàn cảnh của nó
và tạo một mạng lưới các khu vực được bảo vệ
trên Thái Bình Dương
để chúng ta có đại dương lớn nhất trên hành tinh
được bảo vệ và tự duy trì bền vững
qua thời gian.
Cảm ơn rất nhiều.