Jullie zullen niks van mijn 'Engels' snappen.
Zo kun je mooi even pauzeren van al die fantastische sprekers.
Ik ben zo niet erg op mijn gemak,
omdat ik mijn baan meestal volledig waardeloos vind.
Ik voel me nutteloos.
Na Carolyn en alle anderen voel ik me beroerd. (Gelach)
Ik weet echt niet waarom ik hier ben.
Soms heb je een nachtmerrie, waarin je een valsspeler bent.
Je komt bij een opera en ze duwen je naar voren: 'Zing.'
Dat kan ik niet. (Gelach)
Ik heb niks te laten zien, niks te vertellen.
Laten we het over iets anders hebben.
Ik kan om te beginnen, al is het niet interessant, uitleggen hoe ik te werk ga.
Als iemand vraagt waar ik om bekend sta:
citruspers, toiletborstel, tandenstoker, mooie toiletbrillen
en waarom geen tandenborstel?
Ik probeer geen tandenborstel te ontwerpen.
Ik probeer niet iets erg moois te maken. Dat interesseert me niet.
Er zijn namelijk verschillende soorten design.
Eén ervan is het cynische design.
Dat werd uitgevonden door Raymond Loewy in de jaren ' 50.
Hij zei: 'Iets lelijks verkoopt slecht; le laid se vend mal.'
Verschrikkelijk. Design wordt slechts gebruikt om te verkopen.
Om het product sexyer te maken, zodat de fabrikant meer verkoopt.
Dat is belachelijk en achterhaald.
Dat heet cynisch design.
Toen kwam het narcistische design:
een fantastische ontwerper ontwerpt alleen voor dito ontwerpers. (Gelach)
Daarna kwamen de mensen zoals ik, die werken aan hun bestaansrecht,
zich schamen voor dit nutteloze beroep, die het anders proberen te doen.
Ik probeer geen ding te maken om het ding,
maar om het resultaat. Om wat het oplevert voor de gebruiker.
Bij een tandenborstel denk ik niet aan de borstel zelf.
Ik denk over het effect van de borstel in de mond.
Om dat effect te begrijpen,
moet ik me voorstellen, van wie die mond is.
Welk leven heeft deze mondeigenaar?
In welke samenleving leeft deze gast?
Welke beschaving creëert deze maatschappij?
Welke diersoort creëert deze beschaving?
Als ik aankom bij - dat duurt even, want ik ben niet zo slim -
als ik aankom bij de diersoorten, dan wordt het echt interessant.
Ik heb niet de macht iets te veranderen.
Toch begrijp ik, waarom ik het niet zal doen,
omdat het beter is om het niet te doen, dan om het wel te doen.
Als ik terugga naar de diersoorten, wordt iets duidelijk.
Daar ligt zichtbaar de grote uitdaging.
De grote uitdaging vóór ons.
Niets dat de mens maakt,
valt buiten het grotere geheel.
Het grotere geheel is ons verhaal, onze poëzie, onze romantiek.
Onze poëzie is onze verandering, ons leven.
Vergeet niet - je ziet het in alle boeken van mijn zoon van tien -
dat het leven begon
vier miljard jaar geleden ongeveer 4,2 miljard?
Vanuit het publiek: 4,5.
Ja, en half. Oké! (Gelach)
Ik ben maar een kerstcadeau-ontwerper.
In den beginne was er de oersoep
deze eerste soep - ploep ploep -
was vieze modder, geen leven, niks.
Toen - pfiew pfiew - kwam bliksem - pfiew pfiew -
brengt leven - ploep ploep - dat sterft.
Miljoenen jaren later - pfiew pfiew - ploep ploep - ah, ontwaakt!
Uiteindelijk lukt het en ontstaat leven.
We waren oerdomme bacteriën.
We kopiëren onszelf bij het voortplanten... of zo, je weet wel.
Daarna worden we vis, daarna kikkers;
daarna apen en dan worden we, wie we nu zijn: superapen.
Het leuke is, dat wij superapen
pas halverwege het verhaal zijn.
Stel je voor. Van domme bacterie tot ons -
met microfoon, computer, iPod - ligt vier miljard jaar.
We weten, vooral Carolyn weet,
dat wanneer de zon zal imploderen,
de aarde zal branden, ontploffen, ik weet niet wat
en dit staat voor over vier miljard jaar gepland?
Ja, ze zei: 'Zo ongeveer.'. Dat betekent dat we op de helft zijn.
Fantastisch! Schitterend!
Stel je het voor, zo symbolisch.
Omdat de bacteriën die we waren, geen idee hadden van wie we vandaag zijn.
We hebben nu geen idee van wat we over vier miljard jaar zullen zijn.
Dat is een fantastisch gegeven.
Dat is onze poëzie, ons mooie verhaal, onze romantiek.
Mutatie. We zijn mutanten.
Als we niet volledig begrijpen en ernaar handelen dat we mutanten zijn,
gaan we voorbij aan ons verhaal.
Elke generatie denkt dat zij de laatste is.
We kijken op deze manier naar de aarde.
'Ik ben de man. De laatste man.
We zijn vier miljard jaar geëvolueerd, nu ben ik er, dus we stoppen ermee.' (Gelach)
Dit is het tot in de eeuwigheid: Iemand met een rode jas.
Ik weet het niet zeker. (Gelach)
Intellect is nog maar net ontstaan, er is nog zoveel te doen.
Het is nog zo pril.
Niemand wordt verplicht om een genie te worden,
maar iedereen moet meedoen.
Om mee te doen als mutant, is een minimum aan oefening vereist.
Een minimum aan sport.
De eerste is makkelijk:
de plicht van de blik.
Ik probeer het uit te leggen.
Zo lopen
is oké,
je kan lopen,
alleen kun je, door zo te kijken, een kuil over het hoofd zien.
Je zult vallen en overlijden. Gevaarlijk.
Daarom kun je deze kijkrichting proberen.
Als ik iets zie - hop hop - ga ik verder - hop hop.
Ik kijk meer omhoog, maar het is nog steeds erg egoïstisch.
Je overleeft het wel.
Als ik wat verder omhoog kijk, zie ik jullie.
'Daar zijn jullie. Hoe is het, kan ik helpen?
Ik kan een nieuwe tandenborstel, of toiletborstel voor jullie ontwerpen,' zoiets.
Ik leef in een samenleving, een gemeenschap. Dat is oké.
Ik kom in de buurt
van intelligentie.
Hoeveel je vanaf dit niveau je blik omhoog brengt,
hoe belangrijker je zult zijn voor de maatschappij, de samenleving.
Hoe meer je je blik omhoog werpt, om verder en hoger te kijken,
hoe belangrijker je voor ons evolutieverhaal bent.
Dat betekent dat intelligente mensen deze hoek bestrijken. Dat is het intellect.
Van hier tot daar: het genie.
Ptolemaeus, Eratosthenes, Einstein, zulken.
Niemand is verplicht een genie te zijn.
Al is het beter.
Probeer tijdens de opleiding een goede mutant te zijn.
Er is een valkuil:
het verticale.
Omdat als je verticaal naar boven kijkt...
"Mijn God daar is God!"
God is een valkuil. God is het antwoord als we geen antwoord hebben.
(Applaus)
Als je hersenen niet groot genoeg zijn en je het niet begrijpt,
dan denk je, "Dat is God!" Dat is belachelijk.
Je moet niet omhoog gaan springen,
want daarna ontstaat een andere valkuil.
Als je zo kijkt, kijk je naar het verleden,
of als je zeer flexibel bent, kijk je in jezelf.
Dat heet schizofrenie en dan ben je ook dood.
Een goede mutant
kijkt daarom elke ochtend omhoog,
boven het horizontale vlak, in het domein van de intelligentie.
Nooit vergeten: zo! Zeer belangrijk.
Wat kan ik er nog meer over zeggen?
We bezien van een afstand
het verloop van de evolutie.
Dat is duidelijk positief.
Van een afstand verloopt de evolutie gelijkmatig.
Maar als je inzoomt, verloopt die nogal hakkelig.
Hij bestaat uit licht en schaduw.
Het licht is de beschaving, de schaduw is de barbarij.
Het is erg belangrijk te weten waar we ons bevinden.
Want niet op elk moment in de cyclus
heeft u dezelfde plichten.
Ook al was het niet helemaal fantastisch,
maar in de jaren 80 was er weinig oorlog.
Zo kunnen we ons voorstellen, dat de beschaving beschaafd kan worden.
Mensen zoals ik zijn dan aanvaardbaar.
Het is een luxeperiode.
We hebben tijd om te denken, te praten over kunst en zo.
Het is oké. We zijn in het licht.
Soms, zoals nu, vallen we snel
van het licht naar de schaduw.
We vervallen barbarij, in veel verschillende gedaantes.
Die barbarij kan er anders uitzien dan hoe we die kennen.
Er is een ander soort barbarij.
Daarom moeten we ons aanpassen.
Als de barbarij terugkeert: vergeet dan
die mooie stoelen, het mooie hotel,
het design, spijtig genoeg ook de kunst.
Vergeet dat alles. Er geldt een andere prioriteit. Een urgentie.
Je moet terug naar politiek, naar 'radicalisering',
sorry als dat geen Engels is.
Je moet weer ten strijde trekken.
Daarom schaam ik me zo voor mijn werk.
Ik probeer het daarom maar zo goed mogelijk te doen.
Maar ook al doe ik het zo goed mogelijk -
Daarom ben ik de beste! - Het stelt niks voor.
Want het is niet het juiste moment.
Daarom zeg ik dat
niks bestaat, als het niet in het juiste ritme zit.
Het ritme van onze mooie droom, van deze beschaving.
En omdat we allemaal moeten bijdragen aan het afronden van dit verhaal.
Omdat het scenario van deze beschaving -
over liefde, vooruitgang en dergelijke - oké is,
maar er zijn zo veel verschillende scenario's van andere beschavingen.
Het scenario van deze beschaving, stond steeds
in het teken van kracht, intellect.
Een goddelijk concept.
Wij zijn nu God. We zijn bijna klaar met het verhaal.
Dat is uiterst belangrijk.
Als je niet precies begrijpt, wat er gebeurt,
kun je niet vechten, werken en bouwen.
Dan loop je ruggelings de toekomst tegemoet.
Zo kun je vallen, dat is gevaarlijk.
Je moet het echt begrijpen.
Omdat ik bijna klaar ben, zal ik dit verhaal herhalen.
Mooi is, dat we binnen vijftig, zestig jaar onze beschaving kunnen vervolmaken.
We bieden onze kinderen de mogelijkheid een nieuw verhaal te maken.
een nieuwe poëzie, een nieuwe romantiek.
Miljarden mensen zijn al geboren, werkten, leefden en stierven vóór ons.
die mensen hebben zo hard gewerkt.
We hebben mooie spullen gemaakt, mooie cadeaus. We weten zo veel.
We kunnen onze kinderen zeggen: 'Oké, klaar, dat was ons verhaal. Klaar!
Nu heb jij een taak: bedenk een nieuw verhaal. Maak nieuwe poëzie.
De enige regel is, dat we geen idee hebben hoe het volgende verhaal eruitziet.
Wij geven je een onbeschreven blad. Bedenk het maar.
We geven je de beste hulpmiddelen. Ga het nu maar doen.'
Daarom blijf ik werken, zelfs aan toiletborstels.
(Applaus)