Mia formo de angla tute fremdos al vi.
Bone, ĉar vi povos ripozi post ĉiuj tiuj elstaraj homoj.
Mi devas diri, ke mi sentas min iom ĝenita,
ĉar ĝenerale mi pensas, ke mia laboro estas senutila.
Nu, mi vere sentas min senutila.
Kaj nun, post Carolyn kaj la aliaj, mi sentas min kiel sterkaĵero.
Kaj mi tute ne scias kial mi estas ĉi tie.
Vi sendube jam spertis tion, kion mi nomas la koŝmaro de la trompisto:
oni puŝas vin sur operejan scenejon kaj ordonas: "Ek, kantu!"
Kia teruraĵo... (Ridoj)
Do, ĉar mi havas nenion por montri, nenion por diri,
ni provu paroli pri io alia.
Ni komencu parolante pri
-- nur por pasigi la tempon, ne estas interese -- kiel mi laboras.
Kiam oni min petas fari ion similan al tio por kio mi estas konata,
t.e. lemonpremilo, neceseja broso, dentopikilo, belaj necesejaj seĝoj,
kaj kial ne -- dentobroso?
mi ne provas dezajni dentobroson.
Mi ne diras: "Ho, tio estos bela aĵo", aŭ ion similan.
Tio ne interesas min.
Ĉar estas diversaj tipoj de dezajno.
Unue, la tiel nomata cinika dezajno,
t.e. la dezajno elpensita en la 50-aj de Raymond Loewy,
kiu diris, ke malbelaĵoj vendiĝas malbone, kio estas terura.
Laŭ tio, dezajno devas nur esti ilo por vendado,
por fari produktojn pli allogaj, k.s.,
tiel, ili vendiĝas pli: tio estas aĉa, malaktuala, ridinda.
Mi nomas tion cinika dezajno.
Poste, narcisisma dezajno;
t.e. mirinda dezajnisto, kiu dezajnas nur por aliaj mirindaj dezajnistoj. (Ridoj)
Poste, estas homoj kiel mi, kiuj provas meriti la ekziston,
kiuj hontas fari senutilan taskon, kaj provas fari ĝin alimaniere.
Ili provas, mi provas, ne fari la aĵon por ĝi mem sed por la rezulto,
por la utilo por la homo, la persono kiu uzos ĝin.
Ekzemple: la dentobroso -- mi ne pensas pri dentobroso.
Mi pensas: "Kio estos la efiko de la broso en la buŝo?"
Kaj por kompreni la efikon de la dentobroso en la buŝo,
Mi devas imagi tiun, kiu posedas ĉi-buŝon.
Kia estas la vivo de la posedanto de ĉi-buŝo? En kia socio la ulo vivas?
Kia civilizo kreas ĉi-socion?
Kiu bestospecio kreas ĉi-civilizon?
Kiam mi alvenas -- post unu minuto, mi ne estas tiel inteligenta --
kiam mi alvenas al la nivelo de besto- specio, tio fariĝas vere interesa.
Mi tute ne havas povon ŝanĝi ion ajn.
Sed kiam mi revenas, mi povas kompreni, kial mi devas ne fari ĝin,
ĉar hodiaŭ ne fari ĝin estas pli pozitiva ol fari ĝin aŭ kiel mi faru ĝin.
Sed revenante al la bestospecio, oni povas konstati interesaĵojn.
Interesaĵojn, kaj grandan malfacilaĵon.
La grandan malfacilaĵon antaŭ ni.
Ĉar neniu homa produktaĵo
ekzistas ekster tio, kion mi nomas "la granda bildo."
La granda bildo estas nia rakonto, nia poezio, nia romantikismo.
Nia poezio estas nia mutacio, nia vivo.
Ni memoru, kaj oni tion vidas en iu ajn libro de mia 10-jaraĝa filo,
ke vivo ekis antaŭ ĉ. 4 miliardoj da jaroj -- 4.2?
(4.5)
Jes, 4.5, Bone... (Ridoj) Mi estas nur dezajnisto,
dezajnisto de kristnaskaj donacoj.
Kaj antaŭe ekzistis tiu supo, nomita "supo pratempa".
Tiu supo -- blop blop blop --
estis ia kotaĉo, sen vivo, nenio.
Kaj tiam -- pŝu-ŝu -- fulmo -- pŝu -- alvenas --
pŝu-ŝu -- kreas vivon -- blop blop -- kiu tuj mortas.
Post milionoj da jaroj -- pŝu-ŝu, blop-blop -- ha, vekiĝu!
Finfine, sukceso, kaj vivo aperas.
Ni estis ege stultaj. La plej stulta el la bakterioj.
Eĉ, mi pensas, ke ni kopias nian manieron reprodukti, vi scias kion mi aludas,
kaj io de -- ho ne, forgesu tion.
Poste ni iĝis fiŝo; poste ni iĝis rano;
poste ni iĝis simio; poste ni iĝis tio, kio ni estas hodiaŭ: supera simio,
kaj amuzege, la supera simio estas nur duono de la rakonto.
Ĉu vi povas imagi? De la stulta bakterio ĝis ni,
kun mikrofono, komputilo, kaj iPod: 4 miliardoj da jaroj.
Kaj ni scias, kaj precipe Carolyn scias, ke kiam la suno implodos,
la tero brulos, aŭ eksplodos, mi ne scias,
kaj tio estas planita post kvar, kvar miliardoj da jaroj?
Jes, ŝi diris ion similan. Bone, t.e. ni estas je la mezo de la rakonto.
Mirige! Belege!
Ĉu vi povas imagi? Tio estas tre simbola.
Ĉar la bakterio, kio ni estis, ne sciis, kio ni estas hodiaŭ.
Kaj hodiaŭ, ni ne scias, kio ni estos post 4 miliardoj da jaroj.
Kaj tiu estonteco estas mirigega.
Tio estas nia poezio. Tio estas nia bela rakonto.
Ĝi estas nia romantikismo. Mu-ta-cio. Ni estas mutaciuloj.
Kaj se ni ne profunde komprenas, se ni ne asimilas, ke ni estas mutaciuloj,
ni tute miskomprenas la rakonton.
Ĉar ĉiu generacio pensas, ke ĝi estas la fina.
Ni havas tiun manieron rigardi Teron:
"Mi estas la Homo. La Fina Homo.
Ni mutaciis dum 4 miliardoj da jaroj antaŭe, sed nun ni haltu. Fin'. (Ridoj)
Ĝis la fino, por eterno, estas ulo kun ruĝa jaketo."
Mi ne certas pri tio. (Ridoj)
Ĉar jen kiel ni komprenas mutaciojn, k.s.
Estas multo por fari; estas tiel nova.
Kaj io grava: neniu devas esti geniulo,
sed ĉiu devas partopreni.
Kaj partopreno, por mutaciulo, reprezentas minimumon da ekzerco.
Ni povas diri tion.
La ĉefaĵo -- inter multaj --
sed tiu ĉi estas facila, estas la devo pri imago.
Lasu min klarigi. Mi provu.
Se vi marŝas tiel... bone, bone, vi povas marŝi,
sed eble, ĉar vi marŝas kun okuloj tiel, vi ne vidos, ho, tiun truon.
Kaj vi enfalos ĝin kaj mortos. Danĝere.
Tial, eble, vi provos havi ĉi tiun vidangulon.
Bone, mi povas vidi, se mi trovas ion, supren..., kaj tiel daŭras, supren...
Mi levas la angulon, sed ĝi estas ankoraŭ tre -- egoisma... -- jes, egoisma.
Vi pluvivas. Bone.
Se vi levas la nivelon de la okuloj iom pli,
"Mi vidas vin, ho, vi estas tie, kiel vi fartas? Mi povas helpi vin,
mi povas dezajni por vi novan dentobroson, novan necesejobroson,"
Mi vivas en socio; mi vivas en komunumo.
Vi eniras la teritorion de inteligenteco.
Ekde tiu nivelo, ju pli vi povas levi la vidangulon,
des pli vi estos grava por la socio.
Ju pli vi soros, des pli vi estos grava por la civilizo.
Ju pli alte vi iros, por vidi foren kaj alten,
des pli vi estos grava por la rakonto de nia mutacio.
Tio estas, inteligentaj homoj estas ĉe tiu ĉi angulo. Tio estas inteligenteco.
De tio ĝis ĉi tie, tio estas genio.
Ptolemeo, Eratosteno, Ejnŝtejno, k.s.
Neniu devas esti geniulo.
Estas preferinde, sed ne devige.
Vi nur strebu esti bona mutaciulo.
Kelkaj danĝeroj ekzistas, kaptiloj. Unu kaptilo: la vertikala
Ĉar se oni rigardas vertikale:
"Ah! Dio mia, jen Dio. Ah! Dio!"
Dio estas kaptilo. Dio estas solvo kiam ni ne konas la solvon.
Kiam via cerbo ne estas sufiĉe granda, kiam vi ne komprenas,
vi diras: "Ah, estas Dio, Dio." Ridinde.
Tial -- Ĉu salti, tiel? Ne, ne saltu.
Revenu. Ĉar, poste, estas alia kaptilo.
Se vi rigardas tiel, vi rigardas la estintecon,
aŭ vi rigardas enen, se vi estas tre fleksebla, en vi mem.
Ĝi nomiĝas skizofrenio, kaj tiel vi estas morta.
Tial, ĉiu matene, ĉar vi estas bona mutaciulo,
vi levos vian vidangulon.
Eksteren, plihorizonten. Vi estas inteligentulo.
Ne forgesu -- tiel, tiel.
Tio estas tre, tre grava.
Kion alian ni povas diri pri tio? Kial fari tion?
Ĉar se ni rigardas malproksimen, ni vidas nian linion de evoluado.
La linio de evoluado estas klare pozitiva.
De malproksime, la linio aspektas tre glata,
Sed se vi uzas lupeon, la linio estas ak, ak, ak...
Ĝi konsistas el lumo kaj ombro.
Ni povas diri, ke lumo estas civilizo, ombro estas barbareco.
Kaj gravas scii kie ni situiĝas.
Ĉar en iu ciklo, estas punkto en ĝi,
kaj via devo ŝanĝas laŭ la punktoj de la ciklo.
Tio estas, ni povas imagi -- mi ne diras, ke ĉio estis mirinda,
sed en la 80-aj okazis malmulte da militoj --
ni povas imagi, ke la civilizo povas iĝi civilizita.
Tiukaze, homoj kiel mi estas akcepteblaj.
Ni povas diri: "Ni povas ĝui lukson".
Ni havas tempon por pensi, ni havas tempon por
paroli pri arto, k.s.
Bone. Ni estas en la lumo.
Sed foje, kiel hodiaŭ, ni falas rapide en ombron, rapide en barbarecon.
Kaj barbareco prenas multajn aspektojn.
Ĉar la hodiaŭa barbareco eble ne estas tiu, pri kiu ni pensas.
Ĝi estas alia tipo de barbareco.
Tial, ni devas adaptiĝi.
T.e., kiam barbareco revenas, forgesu la belajn seĝojn, la belajn hotelojn,
forgesu dezajnon -- kaj bedaŭre -- eĉ forgesu arton.
Forgesu tion. Aliaĵo estas prioritata, eĉ urĝa.
Vi devas reiri al politiko, vi devas reiri al radikaliĝo.
Pardonu, se tio ne estas bona anglaĵo.
Vi devas rekomenci lukti, batali.
Tial, hodiaŭ mi hontas fari tiun ĉi laboron.
Tial, mi estas ĉi tie, por provi fari ĝin plejeble bone.
Sed mi scias, ke eĉ se mi faras ĝin plejeble bone --
tial mi estas la plej bona -- estas nenio.
Ĉar ne estas la taŭga tempo.
Tial mi diras tion. Mi diras tion, ĉar nenio ekzistas sen bona kialo,
la kialo de nia bela revo, de tiu ĉi civilizo.
Kaj ĉar ni devas ĉiuj labori por fini tiun ĉi rakonton.
Ĉar la scenaro de tiu ĉi civilizo
-- pri amo, progreso, k.s. -- bone,
sed ekzistas tiel multe da malsamaj, aliaj scenaroj de aliaj civilizoj.
Tiu ĉi scenaro, de tiu ĉi civilizo, estis pri akirado de potenco, inteligenteco,
kiel la ideo, kiun ni elpensis, la koncepto de Dio.
Ni estas Dio nun. Ni ja estas. Estas preskaŭ farite.
Ni nur devas fini la rakonton.
Tio estas tre, tre grava.
Kaj kiam vi ne scias vere kio okazis,
vi ne povas iri, kaj lukti, kaj labori, kaj konstrui, k.s.
Vi iras al la estonteco, reverse, k.s.
Kaj vi povas fali, kaj estas danĝere.
Ne, vi nepre devas kompreni tion.
Ĉar ni preskaŭ finis, mi ripetos tiun ĉi rakonton.
Kaj -- plej mirinde -- post 50-60 jaroj, ni povos tute fini tiun ĉi civilizon
kaj doni al niaj infanoj la eblecon elpensi novan rakonton,
novan poezion, novan romantikismon.
Miliardoj da homoj naskiĝis, laboris, vivis, kaj mortis antaŭ ni,
tiuj homoj laboris tiel multe,
ni havas nun belajn aĵojn, belajn donacojn, ni konas tiel multe da aferoj.
Ni povas diri al niaj infanoj, bone, farite, tio estas nia rakonto. Ĝi pasis.
Nun vi havas devon: elpensi novan rakonton. Elpensi novan poezion.
La sola regulo estas, ke ni ne devas havi iun ajn ideon pri la venonta rakonto.
Ni donos al vi blankajn paĝojn. Elpensu.
Ni donas al vi la plej bonajn ilojn, la plej bonajn ilojn, kaj nun, faru ĝin.
Tial mi plu laboras, eĉ por neceseja broso.
(Aplaŭdo)