Можат ли географските информации
да ве направат здрави?
Во 2001, бев удрен од воз.
Мојот воз беше срцев удар.
Се најдов во болница,
на одделот за интензивна нега,
каде се опоравував од итната операција,
и одеднаш сфатив нешто:
комплетно бев затечен од сето тоа.
Почнав да се прашувам: „Па, зошто јас?“,
„Зошто сега?“, „Зошто овде?“,
„Дали мојот доктор можел да ме предупреди?“.
Она што сакам да го направам овде, во неколкуте минути со вас,
е, всушност, да зборувам за тоа која е формулата за животот и за доброто здравје.
Генетика, начин на живеење и средина.
Тие, на некој начин, ги определуваат нашите ризици,
и ако се справиме со тие ризици,
ќе живееме добар живот и здрав живот.
Го разбирам делот за генетиката и начинот на живеење.
А, знаете зошто го разбирам?
Бидејќи моите доктори постојано
ми поставуваат прашања за тоа.
Дали некогаш сте морале да ги пополните долгите,
речиси правнички формулари кога одите на лекар?
Ако имате среќа, ќе ги пополните и повеќе од еднаш, нели?
(Смеа)
Постојано ги пополнуваме. Таму ве прашуваат
за начинот на живот, за вашата семејна историја,
историја на примани лекови, историја на операции,
историја на алергии... Да не заборавив некоја историја?
Но, еден дел од равенката навистина не го разбирам.
А, сметам дека ни моите доктори
не го разбираат тој дел од равенката.
Што значи тоа „мојата средина“?
Па, значи многу работи.
Ова е мојот живот. Ова се моите места на живеење.
Сите ги имаме.
Додека зборувам, сакам да размислите за тоа
на колку места сте живееле.
Само размислете за тоа. Прочепкајте низ
вашиот живот додека размислувате.
И ќе сфатите дека животот го поминувате на различни места.
Ги поминувате во одмор и во работа,
а ако сте како мене, добар дел од времето сте во авион
и патувате некаде.
Значи, воопшто не е едноставно
кога некој ќе ве праша „каде живеете, каде работите,
каде го поминувате времето
и каде се изложувате на ризици,
кои можеби не ги ни забележувате?“.
Кога ќе го направам ова за себе,
секогаш доаѓам до заклучокот
дека 75% од времето го минувам
на релативно мал број места.
И не одам далеку од тие места
поголемиот дел од времето,
иако сум доста активен шетач низ светов.
Сега ќе ве понесам на едно мало патување.
Почнувам во Скрантон, Пенсилванија.
Не знам дали тука има некој од североисточна Пенсилванија.
Таму ги поминав првите 19 години
со моите млади бели дробови.
Дишев високи концентрации
на сулфур диоксид, јаглерод диоксид
и метан
во нееднакви количини - и така цели 19 години.
А, ако сте биле во овој дел на земјата,
еве како изгледаат тие купишта отпад од јаглен, кој гори и чади.
Потоа, решив да го напуштам овој дел од светот
и отидов во Средниот Запад.
Завршив во Луисвил, Кентаки.
Решив да бидам сосед на едно место што се вика Рабертаун (град на гума).
Таму произведуваат пластика. Користат големи количини хлоропрен
и бензен.
Значи, поминав 25 години со моите, сега веќе, средновечни бели дробови,
дишејќи различни концентрации од тоа.
На чист ден тоа изгледаше вака, така што никогаш не го забележувавте.
Беше подмолно, но навистина се случуваше.
И тогаш решив да се опаметам,
па се вработив на западниот брег
и се преселив во Редлендс, Калифорнија.
Многу убаво.
Таму, моите постари, сениорски бели дробови, како што сакам да ги наречам,
ги полнев со честички јаглерод диоксид и големи количини озон.
Таму е речиси највисоката концентрација во државата.
Еве како тоа изгледа на еден добар ден.
Ако сте биле таму, знаете за што зборувам.
Што е погрешно со оваа слика?
Па, тоа што во нема има голем јаз.
Едно нешто што никогаш не се случува во ординацијата на мојот доктор:
никогаш не ме прашуваат за мојата локациска историја.
Ниеден доктор, колку што паметам, не ме прашал
„Каде имате живеено?“.
Не ме прашале каков бил квалитетот
на водата за пиење што ја ставам во уста,
или храната која ја сум ја внел во стомакот.
Навистина не го прават тоа. Тоа недостасува.
Видете ги податоците што стојат на располагање.
Ова се податоци од целиот свет -
земјите трошат милијарди долари инвестирајќи во ваков тип истражувања.
Ги заокружив местата каде што сум бил.
Па, по дизајн, ако сакав да имам срцев удар,
сум бил на сите вистински места, нели?
Колку луѓе се во белата зона?
Колку луѓе овде го имаат поминато поголемиот дел од животот
во белите области?
Има некој? Уф, баш сте среќни.
Колкумина го имате поминато во црвените области?
Ох, не сте имале среќа.
Има илјадници вакви мапи,
кои се прикажани во атласите
низ целиот свет.
Тие ни даваат претстава за тоа
каков ќе биде возот што ќе нè удри.
Но, ова го нема во мојот здравствен картон.
А, го нема ни во вашиот.
Еве го мојот пријател Пол.
Тој ми е колега. Дозволи да го следиме неговиот мобилен телефон
на секои два часа, нон-стоп,
365 дена во годината,
во последните две години, секаде каде што одеше.
Гледате дека бил на неколку места во Соединетите Држави.
А, еве каде минувал најголем дел од времето.
Ако добро го проучите ова ќе дознаете
што Пол сака да прави.
Има некој претстава? Скијање. Точно.
Можеме да зумирам овде и одеднаш гледаме
каде Пол навистина го минувал поголемиот дел од времето.
Сите овие црни точки се
места на токсични испуштања,
кои се надгледуваат од EPA (Environmental Protection Agency - US).
Знаевте дека постојат овие податоци?
За секоја заедница во Соединетите Држави,
може да добиете сопствена персонализирана мапа.
Значи, нашите мобилни телефони можат да ни изградат локациска историја.
Ова Пол го направи со својот Ајфон (iPhone).
И, на крајот, може да го добиеме ова.
Ова докторот би го имал
пред него или неа, кога ќе влеземе во собата за преглед,
наместо само розевата потврда дека сум платил на каса. Нели?
Ова може да биде мојата проценка.
Па, ќе ја погледне и ќе рече
„Леле, Бил,
ти препорачувам да не излегуваш да...
само затоа што си во убавата Калифорнија,
каде секој ден е топол,
немој да излегуваш и да трчаш во 6 часот навечер.
Ти советувам дека тоа е лоша идеја, Бил,
заради овој извештај.“
Сакам да ве напуштам се два рецепти.
Број еден - мораме да ги научиме докторите
за вредноста на географските информации.
Тоа се вика геомедицина. Во моментов, постојат околу 5-6 програми низ светот,
кои се фокусирани на ова.
Тие се во раните фази на развојот.
Овие програми треба да се поддржат.
И мора да ги учиме идните
доктори низ светот
за важноста на некои од информациите
кои ги споделив со вас денеска.
Втората работа која мора да ја направиме
е, кога веќе трошиме милијарди и милијарди
долари низ цел свет
во составување на електронски здравствен картон,
да се осигураме да ја има и локациска историја
во овие здравствени картони.
Тоа не само што ќе биде важно за докторите,
ќе биде важно и за истражувачите,
кои така ќе имаат огромни количини податоци, на кои ќе можат да се повикаат.
Но, исто така, ќе биде корисно и за нас.
Да ги имав овие информации, ќе можев да решам
да не се селам во главниот град на озонот во САД.
Зарем не? Ќе можев да ја донесам таа одлука.
Или ќе можев да се договорам со мојот работодавец,
па тој да ја донесе таа одлука
во најдобар интерес за мене и за фирмата.
И, сакам само да кажам дека Џек Лорд го рече ова
пред речиси 10 години.
Само погледнете го тоа за момент.
Тоа беше и заклучокот
на „Атласот за здравствена заштита“ од Дартмут -
дека можеме да ги објасниме географските варијации
кои се случуваат кај болестите и здравјето,
и како, всушност, работи нашиот здравствен систем.
Тоа е она што сакаше да го каже
со тој цитат.
Јас велам дека бил во право уште пред една деценија.
Така што, баш би сакал да видам како
ја зграпчуваме оваа можност да го внесеме ова во нашите здравствени картони.
И ве оставам со мислата
дека според мојот личен поглед кон здравството,
географијата секогаш е важна.
И верувам дека географските информации
можат да нè направи и мене и вас многу здрави. Ви благодарам.
(Аплауз)