Nawawala ang ating pakikinig.
Higit kumulang 60 porsyento ng ating oras sa pakikipag-usap ay nagagamit sa pakikinig,
ngunit hindi natin ito pinagbubutihan.
25 porsyento lang ng ating naririnig ang ating natatandaan.
Hindi naman ikaw, hindi dito,
pero madalas ay totoo ito.
Isalarawan natin ang pakikinig
bilang pagbibigay kahulugan sa tunog.
Ito'y proseso sa utak,
at proseso ng paghugot ng kahulugan.
May mga astig na paraan tayo upang gawin ito.
Isa sa kanila ang pagkilala ng mga pattern.
(Ingay ng mga tao) Kaya, sa isang cocktail party gaya nito,
kung sabihin ko, "David, Sara, makinig kayo,"'
ilan sa inyo ang walang kibo.
Nakakapansin tayo ng patterns
para mahiwalay ang ingay sa signal,
at lalong lalo na ang ating pangalan.
Differencing ay isa pang paraan na ginagamit natin.
Kung sakaling iiwan ko ang pink noise na ito ng ilang minuto,
titigil nalang bigla ang pandinig mo.
Pinakikinggan natin ang naiiba,
binabawas natin ang mga tunog na hindi nagbabago.
Mayroon iba't ibang klaseng filter.
Nilalakbay tayo ng mga filter na ito mula sa kabuuang ingay
tungo sa kung anong pinakikinggan natin.
Hindi namamalayan ng karamihan
ang mga filter na ito.
Pero, hinuhubog nila ang ating realidad,
dahil sinasabi nila sa ating kung ano ang pinapansin natin ngayon.
Bibigyan kita ng isang halimbawa:
Ang intensyon ay napakahalaga sa tunog, sa pakikinig.
Nung pinakasalan ko ang aking asawa,
pinangako kong pakikinggan ko siya araw-araw
na para bang unang beses kaming nagkita.
Hindi ko naman laging nagagawa iyon.
(Tawanan)
Ngunit napakagandang hangarin iyon sa isang pakikipagrelasyon.
Hindi lang iyon.
Sinasabi din ng tunog ang ating kinalalagyan sa kalawakan at panahon.
Kung ipipikit mo ang iyong mga mata sa kuwartong ito,
masasabi mo pa ring malaki ang bulwagang ito
dahil sa alingawngaw
at sa pagbalik ng tunog mula sa mga pader.
At alam mo kung gaano karami ang taong nakapaligid sa iyo
dahil sa micro-noises na natatanggap mo.
At linulugar din tayo ng tunog sa oras,
dahil ang tunog ay laging
may oras na nakatatak.
Sa katunayan, tingin ko, ang pakikinig ang pangunahing paraan
na nararanasan natin ang paglipas ng panahon
mula sa nakaraan hanggang hinaharap.
Kaya, "Sonority is time and meaning" -- napakagandang quote.
Sinabi ko kanina, nawawala na ang ating pakikinig.
Paano ko nasabi yun?
May maraming dahilan.
Una, naka-imbento tayo ng paraan ng pagrerecord --
una pagsusulat, sumunod audio recording
at ngayon video recording.
Ang pagpapahalaga sa eksakto at maingat na pakikinig
ay nawala na lang bigla.
Pangalawa, napaka-ingay na ng mundo,
(Ingay) sa ingay nito
sa mata at sa tenga,
mahirap talagang makinig;
nakakapagod makinig.
Karamihan sa atin ay nagtatago sa headphones,
kaya't ang mga malalaki at pampublikong lugar gaya nito,
isang buong soundscape,
ay nahahati sa milyun-milyong maliliit na bula.
Sa ganitong tagpo, walang nakikinig sa kahit kanino.
Madali tayong mainip.
Ayaw na nating makinig ng mahahabang talumpati,
mas gusto natin sound bites.
At ang sining ng pakikipag-usap
ay napapalitan -- mapanganib, sa tingin ko --
ng personal broadcasting.
HIndi ko alam kung gaano karami ang nakikinig sa usapang ito,
na karaniwang nangyayari,
lalo na sa U.K.
Nagiging manhid na tayo.
Kailangan tayong sigawan ng ating media gamit ang mga headline na ito
upang sila'y pansinin natin.
Mas mahirap para sa atin ang makinig
sa tahimik, sa pino,
sa hindi nababanggit.
Malala ang problema ng pagkawala ng ating pakikinig.
Hindi ito dapat balewalain.
Dahil ang pakikinig ang daan sa pag-unawa.
Ang kusang pakikinig ay lumilikha ng pag-unawa.
At kung hindi tayo nakikinig ng kusa
ito ang nangyayari --
isang mundo na walang nagkakarinigan,
talagang nakakatakot.
Kaya gusto kong ibahagi sa inyo
ang 5 simpleng ensayo, na maari mong gamitin
upang mahasa ang ating pakikinig ng kusa.
Gusto mo ba yun?
(Audience: Oo) Mabuti.
Ang una ay katahimikan.
Tatlong minuto lang bawat araw ng katahimikan
ay napakagandang ensayo
para iakma at timplahin ang iyong tenga
upang marinig mo muli ang katahimikan.
Kung hindi pwede ang ganap na katahimikan,
kahit kaunting katahimikan lang, sapat na.
Pangalawa, ang tawag ko dito ay mixer.
(Ingay) Kahit nasa isang maingay kang lugar gaya nito --
at maraming oras tayong nasa maiingay na lugar gaya nito --
halimbawa sa isang kapihan,
ilang uri ng tunog ang naririnig mo?
Ilang uri ng tunog ang kusang pinakikinggan mo?
Maari din itong gawin sa isang magandang lugar, gaya ng sa lawa.
Ilang ibon ang naririnig ko?
Nasaan sila? Nasaan ang maliliit na alon ng tubig?
Ito'y mainam
upang umangat ang kalidad ng ating pakikinig.
Pangatlo, tinatawag ko itong savoring,
at napakagandang ensayo nito.
Tungkol ito sa paglasap sa pangkaraniwan.
Ito, halimbawa, ang aking tumble dryer.
(Dryer) Ito ay waltz.
Isa, dalawa, tatlo. Isa, dalawa, tatlo. Isa, dalawa, tatlo.
Ang sarap pakinggan.
O subukan niyo naman ito.
(Coffee grinder)
Wow!
Nakakaaliw ang mga pangkaraniwan, kung papansinin niyo lang.
Tinatatawag ko itong nakatagong koro.
Napapaligiran tayo nito sa lahat ng oras.
Ang susunod na ensayo
ang pinakamahalaga sa lahat ng mga ito,
kung pipili ka lang ng isa.
Ito ang mga uri ng pakikinig --
ang ideya na kaya mong baguhin ang uri ng pakikinig
ayon sa nababagay.
Ito ang paglalaro ng mga filter mo.
Naaalala niyo ang binanggit kong mga filter kanina.
Ito ang paggamit sa kanila bilang lever,
at meron tayo nito lagi kahit saan tayo magpunta.
Iilan lang ito sa iba't ibang uri ng pakikinig,
o mga antas ng pakikinig, na maari mong gamitin.
Marami yan.
Sana masiyahan ka. Nakasisigla.
At panghuli, isang acronym.
Magagamit mo ito sa pakikinig, sa pakikipag-usap.
Kung isa ka sa mga ito --
at sa tingin ko, kabilang kayong lahat dito --
ang acronym ay RASA,
na salitang Sanskrit
para sa katas o katangian.
ang kahulugan ng RASA ay R for Receive (Tumanggap),
ibig sabihin ay bigyang pansin ang tao;
Appreciate (Pahalagahan), gumawa ng tunog
gaya ng "hmm", "oh", "okay";
Summarize (Sumahin), napakahalaga ng salitang "so" sa pakikipag-usap;
at Ask (Magtanong), magtanong pagkatapos.
Hilig ko ang mga tunog, ito ang buhay ko.
Nakapagsulat ako ng isang libro tungkol dito. Nabubuhay ako upang makinig.
Mahirap itong hilingin mula sa karamihan.
Pero naniniwala ako na ang bawat tao
ay kailangang makinig ng kusa
upang lubusang mabuhay --
nakaugnay sa kalawakan at oras
sa pisikal na mundong ginagalawan,
nakaugnay sa pag-unawa sa isa't isa,
nakaugnay sa ispiritwal na aspeto,
dahil ang alam ko, lahat ng ispiritwal na landas
ay binubuo ng pakikinig at pagninilay
sa puso nito.
Iyan ang dahilan kung bakit
kailangan nating ituro ang pakikinig sa ating mga paaralan
bilang isang kasanayan.
Bakit hindi ito tinuturo? Nakakabaliw.
Kung maituturo natin ang pakikinig sa paaralan,
maiiwasan natin ang landas tungo
sa masalimuot at nakakatakot na mundong naikuwento ko
at papunta sa isang mundo kung saan lahat ay kusang nakikinig sa lahat ng oras --
o kahit marunong man lang makinig.
Ngayon, hindi ko alam kung papano gawin iyon,
pero, ito ang TED,
at sa tingin ko kaya ng mga taga-TED ang kahit ano.
Kaya inaanyayahan ko kayong makipag-ugnay sa akin, sa isa't isa,
gawing layunin ito at magawang ituro ang pakikinig sa paaralan,
at mabago ang mundo sa henerasyong ito, tungo sa isang mundong nakikinig ng kusa --
isang mundo naka-ugnay,
isang mundo nakakaunawa at payapa.
Maraming salamat sa inyong pakikinig ngayon.
(Palakpakan)