Ne jemi duke humbur degjimin tone.
Ne shpenzojme afersisht 60 perqind te kohes se komunikimit duke degjuar,
por ne nuk e bejme shume te mire ate.
Ne ruajme vetem 25 perqind te asaj qe degjojme.
Nuk jeni ju, nuk eshte ky fjalim,
por kjo eshte nje e vertete pergjithesuese.
Le te perkufizojme te degjuaren
sikur i japim kuptim tingullit.
Eshte nje proces mendor,
dhe eshte nje proces ekstraktimi.
Ne perdorim disa teknika te mira per ta bere kete.
Njera prej tyre eshte njohja e struktures.
(Zhurme Turme) Keshtu qe ne nje feste kokteji si kjo,
nese une them, "David, Sara, kushtoji vemendje,"
disa nga ju do te qendrojne te ngrire.
Ne i njohim modelet
per te vecuar zhurmen nga sinjalet,
dhe ne vecanti emrat tane.
Te diferencuarit eshte nje teknike tjeter qe ne perdorim.
Nese e le te vazhdoje kete zhurme roze per me shume se disa minuta,
ju do te pushoni vertet se degjuari ate.
Ne i degjojme dallimet,
ne i zbresim tingullin qe mbetet i njejte.
Dhe me pas atje eshte nje game e tere filtrash.
Keto filtra na marrin prej te gjithe ketyre tingujve
rreth asaj qe duhet ti kushtojme vemendje.
Shume njerez jane krejt te pavetedijshem
per keto filtra.
Por ne te vertete ato krijojne realitetin tone ne nje menyre,
sepse ato na tregojne qe jemi duke i kushtuar vemendje tashme.
Do ju jap nje shembull te kesaj:
Qellimi eshte shume i rendesishem tek tingujt, tek te degjuarit.
Kur une u martova me gruan time,
une i premtova asaj qe do ta degjoja cdo dite
sikur te ishte hera e pare.
Tani, s'e mbaj dot kete premtim cdo dite.
(Te qeshura)
Por eshte nje qellim i madh per te patur ne nje lidhje.
Por kjo nuk eshte e gjitha.
Tingulli na vendos ne hapesire dhe ne kohe.
Nese ju mbyllni syte tani ne kete dhome,
ju jeni te vetedijshem per madhesine e dhomes
nga jehona
dhe zerat qe reflektohen nga siperfaqet.
Dhe jeni te vetedijshem per sasine e njerezve qe jane rreth jush,
per shkak te mikro - zhurmave qe jeni duke marre.
Dhe tingulli na zhvendos ne kohe,
sepse tingujt gjithmone kane
kohen te misheruar ne te.
Ne fakt, une do te sugjeroja qe degjimi eshte menyra kryesore
qe ne te perjetojme rrjedhen e kohes
nga e shkuara drejt se ardhmes.
Pra, "Tingulli eshte kohe dhe kuptim" -- nje citat i madh.
Une e thashe ne fillim, ne jemi duke humbur degjimin tone.
Pse e thashe kete?
Epo ka shume arsye per ta thene kete.
E para eshte qe ne shpikem menyra te regjistrimit --
se pari te shkruarit, dhe me pas te regjistrimit audio
dhe tashme edhe te regjistrimit video.
Cmimi per nje degjim te sakte dhe te kujdesshem
thjesht eshte zhdukur.
Se dyti, bota sot eshte kaq e zhurmshme,
(Zhurme) me kete kakofoni te vazhdueshme
ne planin vizual dhe degjimor,
eshte thjesht e veshtire per te degjuar;
eshte e lodhshme te degjosh.
Shume njerez strehohen tek kufjet,
por ato i kthejne hapesirat e medha, publike si kjo,
peisazhet zanore te perbashketa,
ne miliona zhurma flluskash te vogla personale.
Ne kete skenar, asnje spo degjon dike.
Ne behemi te padurueshem.
Ne nuk duam me oratori,
ne duam tinguj te shendoshe.
Dhe arti i te biseduarit
eshte duke u zevendesuar -- mendoj rrezikshmerisht --
nga transmetime personale.
Une nuk e di sesa degjim ka ne kete bisedim,
qe fatkeqesisht eshte shume e zakonshme,
vecanerisht ne Angli.
Ne jemi duke u bere te pandjeshem.
Mediat tona duhet te na bertasin me keto lloje titujsh
per te terhequr vemendjen tone.
Dhe kjo do te thote qe eshte me e veshtire per ti kushtuar vemendje
qetesise, delikateses,
te kuptuarit.
Ky eshte nje problem serioz qe ne jemi duke humbur te degjuarin.
Kjo nuk eshte e parendesishme.
Sepse te degjuarit eshte porta jone drejt te kuptuarit.
Degjimi me vetedije gjithmone krijon te kuptuarin.
Dhe vetem ne mungese te te degjuarit me vetedije
mund te ndodhin keto gjera --
nje bote ku ne nuk e degjojme fare njeri tjetrin,
eshte nje vend me te vertete shume i frikshem.
Keshtu qe une dua te ndaj me ju
pese ushtrime te thjeshta, mjete qe mund ti merrni me vete,
per te permiresuar te degjuarit me vetedije.
Do ta pelqeni kete?
(Audienca: Po.) Mire.
E para eshte qetesia.
Vetem tre minuta ne dite ne qetesi
eshte nje ushtrim i mrekullueshem
per te rivendosur ne pune veshet dhe per tu ri-graduar
keshtu qe te mund ta degjoni qetesine perseri.
Nese nuk mund te kesh nje qetesi absolute,
shko drejt qetesise, eshte absolutisht mire.
Se dyti, une e quaj kete mikser.
(Zhurme) Pra, nese jeni ne nje ambjent te zhurmshem si kjo --
dhe qe ne te gjithe harxhojme shume kohe ne vende te tilla -
perpiqu te degjosh ne kafene
sa kanale tingujsh mund te degjosh?
Sa kanale tingujsh ne ate miksture jam duke degjuar?
Ju mund ta beni kete edhe ne nje vend te bukur, si pershembull ne liqen.
Sa zogj jam duke degjuar?
Ku jane ato? Ku jane keto gurgullima?
Eshte nje ushtrim i mire
per te permiresuar kualitetin e te degjuarit tend.
Se treti, kete ushtrim e quaj te shijuarit,
dhe ky eshte nje ushtrim i bukur.
Eshte rreth te shijuarit e tingujve te perditshem.
Kjo, pershembull, eshte tharsja e rrobave.
(Tharsja) Eshte nje vals.
Nje, dy, tre. Nje, dy, tre. Nje, dy, tre.
E dashuroj kete.
Ose vetem provojeni kete ne nje per cdo madhesi.
(Grirsja e kafes)
Uau
Kjo zhurme e perditshme nese i kushton vemendje eshte shume interesante.
Une e quaj kete korin e fshehur.
Eshte rreth nesh gjate gjithe kohes.
Ushtrimi tjeter
eshte ndoshta me e rendesishmja nga te gjitha,
nese e merr vetem nga nje kendveshtrim i larget.
Ky eshte pozicioni i te degjuarit --
ideja qe mund te ndryshosh pozicionin e te degjuarit
per cfare eshte e pershtatshme rreth asaj qe je duke degjuar.
Kjo eshte duke luajtur me keto filtra.
I kujtoni, une ju'a dhashe keto filtra ne fillim.
Eshte koha per te filluar per te luajtur me to si leva,
per te qene te vetedijshem rreth tyre dhe per te levizur drejt vendeve te ndryshme.
Keto jane vetem disa pozicione te te degjuarit,
ose shkalle te pozicioneve degjuese, qe mund te perdorni.
Ato jane shume.
Argetohuni me to. Eshte shume emocionuese.
Dhe se fundmi, nje akronim.
Ju mund ta perdorni kete ne degjim, ne komunikim.
Nese jeni ne njeren prej ketyre roleve --
dhe une mendoj qe ndoshta eshte cdokush qe eshte duke degjuar kete fjalim --
akronimi eshte RASA,
qe do te thote fjala Sanskrite
per themel ose esence.
Dhe RASA nenkupton Marrje
qe do te thote kushtoji vemendje personit.
Vleresoje, lesho tinguj te tille
si "hmm", "oh," "ne rregull";
Per ta permbledhur, fjala "pra" ne komunikim eshte shume e rendesishme;
dhe pyet, bej pyetje me pas.
Tani tingulli eshte pasioni im, eshte jeta ime.
Une kam shkruar nje liber te tere rreth kesaj. Une jetoj per te degjuar.
Ka shume gjera per te pyetur ndaj shume njerezve.
Por une besoj se cdo qenie njerezore
ka nevoje te degjoje ne menyre te vetedijshme
ne menyre qe te jetoje plotesisht --
lidhur me hapesiren dhe kohen
me boten fizike rreth nesh,
lidhur me te kuptuarit e njeri - tjetrit,
pa permendur lidhjen shpirterore,
sepse cdo rruge shpirterore qe une njoh
ka te degjuarin dhe te menduarit
ne bazen e saj.
Ja perse
ne duhet t'ju mesojme te degjuarin ne shkollat tona
si aftesi.
Pse nuk eshte mesuar kjo? Eshte cmenduri.
Dhe nese mund t'ju mesojme te degjuarit ne shkollat tona,
ne mund ta marrim te degjuarin tone jashte asaj rreshqitese
nga ajo bote e rrezikshme dhe e frikshme qe une permenda
dhe zhvendosur ate ne nje vend ku cdo njeri me vetedije eshte duke degjuar ne te njejten kohe --
ose te pakten eshte i afte per ta bere ate.
Une tani di si ta bej kete,
por kjo eshte TED,
dhe une mendoj qe komuniteti TED eshte i afte per cdo gje.
Keshtu qe ju ftoj juve te vendosni kontakte me mua, te vendosni kontakte me njeri tjetrin,
vereni ne zbatim kete mision dhe le ta bejme te degjuarin si mesim neper shkolla,
dhe ta transformojme boten ne nje brez, ne nje bote me te vetedijshme te te degjuarit --
ne nje bote te kontaktimit,
ne nje bote te te kuptuarit dhe drejt nje bote me paqe.
Faleminderit qe me degjuat sot.
(Duartrokitje)