ကျွန်တော်တို့ဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နားထောင်နိုင်စွမ်းကို ဆုံးရှုံးလာနေကြတယ်။
ပြောဆိုဆက်သွယ်မှု ၆၀% ခန့်ကို ကျွန်တော် တို့ဟာ နားထောင်ခြင်းဖြင့် ကုန်ဆုံးကြရပေမဲ့
ကျွန်တော်တို့က နားထောင်ရာမှာ မတော်ကြပါဘူး။
ကြားသမျှရဲ့ ၂၅%ပဲ ကျွန်တော်တို့ ခေါင်းထဲ ကျန်ခဲ့တာပါ။
ခင်ဗျားတို့ကို၊ ဒီဟောပြောမှုကို ဆိုလိုတာ မဟုတ်ဘူး၊
ဒါပေမဲ့ အဲဒါ ယေဘုယျအားဖြင့် မှန်ပါတယ်။
(ရယ်သံများ)
နားထောင်မှုဟာ အသံတွေကနေ နားလည်ဖို့ ကြိုးစားမှုလို့ သတ်မှတ်ကြစို့။
နားထောင်မှုဟာ စိတ်ထဲက ဖြစ်စဉ်ပါ။
ပြီးတော့ ကောက်နှုတ်ရေး ဖြစ်စဉ်လည်းဖြစ်ပါတယ်။
နားထောင်ဖို့ ကျုပ်တို့ သုံးကြတဲ့ နည်းလမ်းကောင်း တချို့ရှိတယ်
တစ်ခုက ပုံစံဖြင့် မှတ်သားထားခြင်းပါ။
(လူတွေကြားက ဆူညံသံ) ဒီလို ဆူညံနေတဲ့ ပါတီပွဲမှာ၊
ကျွန်တော်က "David၊ Sara နားထောင်ပါ" လို့ ပြောလိုက်ရင် တချို့တို့ ထိုင်လိုက်ကြမယ်။
ဆူညံသံထဲက သိသင့်တဲ့အသံကို ခွဲခြားသိဖို့ ကျုပ်တို့ဟာ အသံပုံစံတွေကို မှတ်ထားရတယ်။
အထူးသဖြင့် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နာမည်တွေကိုပါ။
နောက်နည်းလမ်းတစ်ခုက အသံခွဲခြမ်းပစ်ရန်ပါ။
ကျွန်တော်က ဒီနောက်ခံအသံကို မိနစ် အနည်းငယ်ကြာ ဖွင့်ထားလိုက်ရင်
ခင်ဗျားတို့ဟာ (နောက်ခံအသံ)ကို လက်တွေ့တွင် ကြားကြရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
ကျုပ်တို့ဟာ ကွဲပြားမှုကို နားထောင်ကြပြီး တဆက်တည်း ကြားနေရတာကို လျှော့ချပစ်ကြတယ်။
နောက်ပြီး အသံခွဲခြား စစ်ထုတ်ရေး နည်းတသီကြီးလည်း ရှိပါတယ်။
အဲဒီစစ်ထုတ်နည်းတွေက ကျုပ်တို့ အားရုံပေးလိုတာကို
ကြားနိုင်ဖို့ ကျန်တဲ့ အသံအားလုံးကို ဖယ်ရှားပစ်ကြတယ်။
လူအများစုဟာ အဲဒီအသံစစ်ထုတ်နည်းတွေကို လုံးဝ မသိရှိကြပါဘူး။
ဒါပေမဲ့ လောလောဆယ်မှာ ကျုပ်တို့ အာရုံပေးနေတာကို ညွှန်ပြနေတဲ့
အရှိတရားကို အဲဒီနည်းလမ်းတွေက လက်တွေ့ ဖန်တီးပေးကြတာပါ။
အဲဒါ ခင်ဗျားတို့ကို ဥပမာနဲ့ ရှင်းပြပါမယ်။
အသံထဲမှာ၊ နားထောင်တဲ့အခါမှာ ရည်ရွယ်ရင်းဟာ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။
ကျွန်တော့်အမျိုးအမီးနဲ့ ကျွန်တော် အိမ်ထောင်ပြုတော့
သူ့ကို ပထမဦးဆုံး နေ့တုန်းကလိုပဲ နေ့တိုင်း နားထောင်မယ်လို့ ကတိပေးခဲ့တယ်။
အခုတော့ အဲဒါကို နေ့စဉ်လုပ်ကိုင်ဖို့ ကျွန်တော် ပျက်ကွက်နေပါပြီ
(ရယ်သံများ)
သို့သော် ဒါဟာ အချစ်ရေးအချစ်ရာအတွက် အထူးအရေးကြီးပါတယ်။
(ရယ်သံများ)
ဒါတင်မကသေးပါဘူး။
အသံဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နေရာနဲ့ အချိန်ကိုပါ သတ်မှတ်ပေးပါတယ်။
အခုဒီအခန်းထဲမှာ သင့်မျက်လုံးကို မှိတ်ထားလိုက်မယ် ဆိုရင်
မျက်နှာပြင်တွေထံမှနေပြီး ပြန်ကန်လာတဲ့ အသံတွေနဲ့ ပဲ့တင်သံတွေကြောင့်
ခင်ဗျားတို့ ထိုင်နေတဲ့ အခန်းရဲ့ အကျယ်အဝန်းကို သိရှိနိုင်သလို၊
ခင်ဗျားရဲ့ ဝန်းကျင်မှာ လူတွေဘယ်လောက် များကြောင်းကိုပါ
သဲ့သဲ့လေး ကြားရနိုင်တဲ့ အသံတွေကြောင့် ခန့်မှန်းနိုင်ပါတယ်။
အသံထဲမှာ အချိန်ကို ထည့်မြှုပ်ထားပေးလို့
အသံဟာ အချိန်ထဲက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နေရာမှာ ချပေးပါသေးတယ်။
တကယ်တော့၊ အတိတ်မှ အနာဂတ်ဆီသို့ အချိန် ရေစီးကြောင်းကို
ကျွန်တော်တို့ ခံစားရမှုရဲ့ အဓိက နည်းလမ်းက
နားထောင်နိုင်ခြင်းပဲလို့ ကျွန်တော် ယူဆပါတယ်။
"ဩဇာရှိသော အသံမှာ အချိန်နဲ့အဓိပ္ပါယ် ပါရှိတယ်"လို့ ပြောရိုးစကား ရှိတယ်။
အစပိုင်းကပြောခဲ့သလို နားထောင်နိုင်စွမ်းကို ကျွန်တော်တို့ဆုံးရှုံးနေကြရပါတယ်။
ကျွန်တော်ဘာလို့ အဲ့လိုပြောလဲ။
အကြောင်းပြစရာတွေ အများကြီး ရှိနေလို့ပါ။
ပထမအနေနဲ့ လူတွေက မှတ်တမ်းတင်ဖို့ နည်းလမ်းတွေ တီထွင်ခဲ့ကြတယ် --
စာရေးခြင်းမှ စတင်ခဲ့ကြတဲ့ နောက်မှာ အသံကို ဖမ်းယူခြင်းနဲ့ ဗီဒီယိုကို ဖမ်းယူလာကြပြီ။
တိကျမှန်ကန်စွာ ဂရုတစိုက် နားထောင်ဖို့ လိုအပ်ချက်ဆိုတာ ပျောက်သွားခဲ့လို့ပါ။
ဒုတိယအချက် အနေနဲ့ ကမ္ဘာကြီးဟာ သိပ်ကို ဆူညံတဲ့ နေရာဖြစ်လာနေကာ
(ဆူညံသံ) အမြင်အာရုံ အတွက်ရော၊ အကြားအာရုံ အတွက်ပါ ကျွက်ကျွက်ညံနေလို့
နားထောင်ဖို့ခက်လာပါတယ်၊
နားထောင်ရတာ ပင်ပန်းစရာကြီး ဖြစ်လာတယ်။
လူအများအပြားက နားကြပ်ကိုယ်စီနဲ့ ပုန်းကွယ်ဖို့ ကြိုးစားကြပေမဲ့၊
သူတို့ဟာ အသံကို လူတွေအားလုံး ဝိုင်းပြီး နားထောင်ရတဲ့ ဒီလိုခန်းမလို နေရာတွေကို
သန်းချီရှိကြတဲ့ ကိုယ်ပိုင် အသံပူးဖောင်း သေးသေးလေးအဖြစ် ပြောင်းပစ်လိုက်ကြတယ်။
ဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ ဘယ်သူမှာမှ ဘယ်သူကိုမှ နားမထောင်တော့ပါဘူး။
ကျွန်တော်တို့ဟာ စိတ်မရှည်တတ်ကြတော့ပါဘူး။
ကျုပ်တို့ဟာ ဟောပြောချက်တွေအစား အသံ bite တွေကိုပဲ နားထောင်ချင်ကြတယ်။
ပြီးတော့၊ ဆွေးနွေးရေး အနုပညာကို၊ ကျွန်တော့စိတ်ထင် အန္တရာယ်များတဲ့၊
လူတစ်ဦးချင်း ထုတ်လွှင့်ချက်တွေနဲ့ အစားထိုးလာကြတယ်။
UK လိုနိုင်ငံမှာ ဝမ်းနည်းဖွယ် မကြာခဏ တွေ့မြင်ကြရတဲ့ အဲဒီလိုထုတ်လွှင့်ချက်ထဲမှာ
နားထောင်စရာ အချက်တွေ ဘယ်လောက် များတာကို ကျွန်တော်မသိပါဘူး။
ကျွန်တော်တို့ဟာ ခံစားနိုင်စွမ်း မရှိကြတော့ပါဘူး။
မီဒီယာတွေကလည်း ဒီလိုခေါင်းစဉ်တွေနဲ့ အော်ဟစ်ပြီး
ကျွန်တော်တို့ အာရုံကို ဆွဲဆောင်လာကြရတယ်။
အဲဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အသံတိုးတိုးလေးနဲ့၊
သိမ်မွေ့စွာ၊ သိုသိပ်စွာ ဖေါ်ပြကြတာတွေကို အာရုံစိုက်ဖို့ ပိုခက်လာပါတယ်။
နားထောင်နိုင်စွမ်းကို ပျောက်ဆုံးလာရခြင်းဟာ စိုးရိမ်စရာ ပြဿနာကြီးပါ။
ဒါဟာ အသေးအဖွဲကိစ္စ မဟုတ်ဘူးနော်၊
နားထောင်တတ်မှ ကျွန်တော်တို့ သိရှိနားလည်နိုင်ကြမှာမို့လို့ပါ။
ကောင်းစွာနားထောင်ခြင်းကနေ နားလည်မှုကို အမြဲရနေပါတယ်
အသိစိတ်ဖြင့် နားထောင်မှုက အစဉ်ပဲ အသိတရားကို ဖန်တီးပေးတယ်၊
အသိစိတ်မပါဘဲ နားထောင်မှုက ခုနကလို အရာတွေ ဖြစ်ပွားစေတာပါ။
တစ်ယောက်က အခြားတစ်ယောက်ကို နားမထောင်ကြတဲ့ လောကကြီးဟာ
တကယ့်ကို ကြောက်လန့်ဖို့ ကောင်းတဲ့ နေရာကြီးပါ။
ဒီတော့ ကျွန်တော် ခင်ဗျားတို့ကို လေ့ကျင့် ခန်း ရိုးရိုးလေး ၅ခုကို မျှဝေချင်ပါတယ်၊
အဲဒီ နည်းလေးတွေကို ခင်ဗျားတို့နဲ့အတူ အိမ်ကို ယူသွားခြင်းဖြင့်
ခင်ဗျားရဲ့ အသိစိတ်နဲ့ နားထောင်မှုကို တိုးမြှင့်နိုင်ကြပါမယ်။
လိုချင်ကြသလား?
ပရိသတ် - လိုချင်တယ်။
ကောင်းပြီ။ ပထမဆုံးကတော့ တိတ်ဆိတ်မှုပါ။
တရက်မှာ ၃မိနစ်လောက် တိတ်ဆိတ်မှုက သင့်အနေနဲ့ တိတ်ဆိတ်မှုကို ပြန်ကြားနိုင်ရန်
သင့်နားတွေကို ပြန်ပြီး ချိန်ညှိပေးဖို့
အကောင်းဆုံး လေ့ကျင့်ခန်းပါပဲ။
လုံးဝ တိတ်ဆိတ်တာကို ရှာမတွေ့နိုင်ဘူး ဆိုရင်၊
တိတ်ဆိတ်တဲ့ နေရာဆီသွားတာ အကောင်းဆုံးပါပဲ။
ဒုတိယအချက်ကို အသံနှောလို့ ကျွန်တော်က ခေါ်ပါတယ်။
(ဆူညံသံ) ကျွန်တော်တို့ဟာ အခုလို ဆူညံနေတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ရှိနေရင်တောင်၊
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အချိန်အများကြီးကို အဲ့လို နေရာတွေမှာ ဖြုန်းကြရတယ်လေ၊
ကော်ဖီဆိုင်ထဲမှာ အသံလိုင်း ဘယ်နှစ်ခုကို ကိုယ်ကြားနိုင်တာ နားထောင်ကြည့်ပါ။
အဲ့လိုရောနှောနေတဲ့ အထဲမှာ လူတစ်ဦးချင်း လိုင်းတွေ ဘယ်နှစ်ခု ကိုယ်ကြားနိုင်သလဲ၊
သာယာလှပတဲ့ ရေကန်လို နေရာမှာလည်း အဲဒါကို သင်ဟာ လုပ်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။
ငှက် ဘယ်နှစ်ကောင်ရဲ့ တွန်မြည်သံကို ငါကြားနေရတာလဲ။
ငှက်တွေ ဘယ်မှာလဲ။ လှိုင်းတွန့်သံ လာတာ ဘယ်ကလဲ။
ကိုယ့်နားထောင်နိုင်စွမ်း မြှင့်တင်ဖို့ အဲဒါက တကယ့် လေ့ကျင့်ခန်းကောင်းတစ်ခုပါ။
တတိယ လေ့ကျင့်ခန်းကို ကျွန်တော်က အရသာခံခြင်းလို့ခေါ်ပြီး ချစ်စရာလေးပါ။
သာမန်အသံတွေကို လိုက်ပါစီးမျောခံစားမှုပါ။
အဲဒါရဲ့ ဥပမာက ကျွန်တော့ အဝတ်အခြောက်ခံစက်ပဲပေါ့။
(အဝတ်အခြောက်ခံစက် အသံ)
ဝေါ်ဇ်အကသံပါပဲ။ တစ်၊ နှစ်၊ သုံး။ တစ်၊ နှစ်၊ သုံး။ တစ်၊ နှစ်၊ သုံး။
ချစ်စရာလေးနော်။
ဒါမှမဟုတ် နောက်တစ်ခုကို စမ်းကြည့်ရအောင်။
(ကော်ဖီကြိတ်စက်သံ)
Wow!
ဒီတော့၊ သာမန်ကြားနေကြ အသံတွေဟာလည်း ကိုယ်က အာရုံစိုက်တတ်ရင်၊
တကယ့်ကို စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းတဲ့ အသံတွေပါ။
ပုန်းကွယ်နေကြတဲ့ သံစုံတီးဝိုင်းတွေ ကျုပ်တို့ကို အမြဲတမ်း ဝန်းရံနေကြတယ်။
နောက်လေ့ကျင့်ခန်းတစ်ခု ဒါတွေထဲက အရေးကြီးဆုံး ဖြစ်ဖို့များတယ်၊
တစ်ခုခုကို ယူပြီး အဝေးမှာ ထားပေးရမယ်။
နားထောင်တဲ့ နေရာနဲ့ သက်ဆိုင်ပြီး၊
ကိုယ်က နားထောင်နေတဲ့ အရာကိုလိုက်ပြီး ကိုယ့်အနေအထားကို ရွှေ့ပြောင်းရင်း၊
အသင့်လျော်ဆုံး နေရာကို ရှာဖွေယူခြင်းပါ။
အဲဒါက ပြောပြခဲ့တဲ့ အသံစစ်ထုတ်နည်းတွေကို ကစားကြည့်မှုပါ။
အသံစစ်ထုတ်နည်းတွေကို ပြောပြခဲ့တာ မှတ်မိကြတယ်မလား။
အဲ့ဒါတွေကို မောင်းတံလိုသုံးပြီး စ ကစားကြည့်ဖို့ပါ၊
အဲ့ဒါတွေကို သတိထားရင်း နေရာ အမျိုးမျိုးကို ရွှေပြောင်းကြည့်ဖို့ပါ။
ဒါတွေက ခင်ဗျားတို့ သုံးနိင်တဲ့
နားထောင်ဖို့ နေရာ သို့မဟုတ် နားထောင်မှု နေရာရဲ့ စကေး တချို့ပါ။
အဲဒါမျိုး အများကြီးပါ။
အပျော်စမ်းကြည့်ပါ၊ စိတ်လှုပ်ရှားစရာပါ။
နောက်ဆုံးတစ်ခုက အတိုကောက် စာလုံးပါ။
ဆက်သွယ်ပြောဆိုမှုထဲ နားထောင်ရာတွင် သုံးနိုင်ပါတယ်။
ခင်ဗျားတို့ဟာ အဲဒီလို အခန်းကဏ္ဍ တစ်ခုခုကို ကို ယူထားရရင် -
ပြီးတော့ ဒီဟောပြောချက်ကို နားထောင်နေသူ အားလုံးနီးပါးတို့ရော -
အဲဒီအတိုကောက်က RASA ဆိုတဲ့
Sanskrit စကားလုံးဖြစ်ပြီး အနှစ်သာရလို့အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်။
RASA ကို ဖွင့်ပြရရင် "Receive" က တစ်စုံတစ်ယောက်ကို နာခံမှု၊
"Appreciate" က ‘‘အင်း’’၊ ‘‘အို’’ ‘‘အိုကေ’’ လို ထောက်ခံပြောပေးမှု၊
"Summarize" က ဆက်သွယ်စကား ပြောရာတွင်၊ ‘‘ဒီတော့’’ လို အရေးကြီးတဲ့ စကားလုံး၊
ပြီးတော့ ‘‘Ask’’ က ပြီးရင် မေးခွန်းမေးရမယ့် သဘောပါ။
ပြောချင်တက အသံဟာ ကျွန်တော့်ဝါသနာ၊ ကျွန််တော့်ဘ၀ပါပဲ။
အဲဒီအကြောင်း စာအုပ်တောင် ရေးဖွဲ့ထားတယ်။ ဒီတော့ နားထောင်ဖို့ အသက်ရှင်နေသူပါ။
လူအများစုကို မေတ္တာရပ်ခံချင်တာ သိပ်များလွန်းချင် များနိုင်ပါတယ်။
လူသားတိုင်းဟာ ပြည့်ဝတဲ့ ဘဝမျိုးနဲ့ နေထိုင်ချင်ရိုးမှန်ရင်၊
ကျုပ်တို့ကို ဝန်းရံနေတဲ့ ရုပ်ပိုင်းကမ္ဘာ နေရာနဲ့ အချိန်ထဲမှာ ချိတ်ဆက်နေရင်း၊
အပြန်အလှန်နားလည်မှုဖြင့် ချိတ်ဆက်မိနေရင်း၊
ဝိညာဉ်လမ်းကြောင်းဟာ အခြေခံသဘော အရ နားထောင်မှုနဲ့ ဆင်ခြင်မှု ပါတာမို့၊
ဝိညာဉ်အရ ချိတ်ဆက်နေမှုကို ထည့်ပြော မနေတော့ဘဲ၊
လူတိုင်းလူတိုင်းဟာ အသိစတ်ဖြင့် နားထောင်ဖို့ အရေးကြီးလိုအပ်တယ်လို့
ကျွန်တော် ယုံကြည်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ကျောင်းတွေမှာနားထောင်ခြင်းကို ကျွမ်းကျင်မှုပညာအဖြစ် ပို့ချသင့်ပါတယ်။
အဲဒါကို ဘာလို့မပို့ချကြတာလဲ။ နားမလည်နိုင်ဘူး။
တကယ်လို့ ကျောင်းတွေမှာ နားထောင်ခြင်းပညာကို သင်ပေးနိုင်ရင်၊
ကျွန်တော် ပြောပြခဲ့တဲ့ ကြောက်စရာ အဖြစ်အပျက်တွေဆီ သွားနေတဲ့
လွဲချော်နေတဲ့ လမ်းမှ ခွာထွက်လိုက်ပြီး
လူတိုင်းက တချိန်လုံး အသိစိတ်ဖြင့် နားထောင်ကြမယ့်ဆိုရင်
သို့မဟုတ် အနည်းဆုံးအားဖြင့် အဲဒီလို လုပ်တတ်လာကြမယ့်ဆီကို ဦးတည်နိုင်ကြမှာပါ။
အခုတော့ အဲဒါကို ဘယ်လိုလုပ်ရမှန်း မသိဘူး၊
ဒါပေမဲ့ ဒါက TED ဆိုတော့၊
TED အသိုင်းအဝိုင်းက ဘာမဆို တတ်စွမ်း နိုင်တာကို ကျွန်တော်ာယုံကြည်တယ်။
ခင်ဗျားတို့ကို ကျွန်တော်နဲ့ လာချိတ် ဆက်ဖို့၊ အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်ကြဖို့၊
ဒီတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ကြဖို့ ဖိတ်ကြားပါရစေ။
ကျောင်းတွေမှာ နားထောင်ခြင်းကို သင်ဖြစ်အောင် ကြိုးပမ်းကြပါစို့။
ကမ္ဘာကြီးကို မျိုးဆက်တစ်ခု အတွင်းမှာ
အသိစိတ်ဖြင့် နားထောင်တဲ့ ကမ္ဘာ၊ ချိတ်ဆက်နေတဲ့ ကမ္ဘာ၊
သိရှိနားလည်မှုရှိတဲ့ ကမ္ဘာ၊
ငြိမ်းချမ်းတဲ့ ကမ္ဘာအဖြစ် ပြောင်းပစ်ကြပါစို့။
အားလုံးကိုကျေးဇူတင်ပါတယ်
(လက်ခုပ်သံများ)