Zannediyorum
Afrika'daki tüm yardım çalışanları
kariyerlerinde, projelerine dair
bütün parayı alıp —
bir okul ya da eğitim programı olabilir —
bir bavula doldurup
ülkenin en fakir köylerinin üzerinden geçen bir uçaktan
aşağı atmak ister.
Çünkü emektar yardım çalışanlarına göre,
dünyanın en fakir insanlarının eline
nakit para vermek
çılgınca değil,
kulağa çok tatmin edici geliyor.
Bu noktaya 10 yıl içinde geldim
ve şanslıyım ki, aynı zamanda bu fikrin
zaten var olduğunu öğrendim.
Bu, yardım sisteminin ihtiyacı olan şey olabilir.
Ekonomistler buna koşulsuz para transferi diyor
ve bu tam olarak: Herhangi bir şarta
bağlanmaksızın nakit para vermek.
Gelişmiş ülkelerin hükûmetleri
bunu on yıllardır yapıyor
ve şimdi, daha fazla kanıtla
ve yeni teknoloji ile yardım ulaştırmak için
bir model yapılabilmesi mümkün.
Oldukça basit bir fikir, değil mi?
Peki, fakirler hakkında diğer şeyler için
neden harcama yapıyorum?
Dürüstçe söylemek gerekirse, inanıyorum ki onlar için daha çok parayla
fakirlerin kendileri için yapabildiklerinden
daha iyi şeyler yapılabilir.
İki varsayım tuttum:
Birincisi, fakir insanlar kısmen fakirdi
çünkü onlar eğitimsizlerdi
ve iyi kararlar seçmekten yoksundular.
İkincisi, onların ihtiyaçların anlamak ve bunları sağlamak için
benim gibi insanlara ihtiyacımız var.
Öyle görünüyor ki, kanıtlar farklı gösteriyor.
Son yıllarda araştırmacılar, fakir insanlara nakit para verildiğinde,
ortaya neyin çıkacağı üzerinde çalışıyorlar.
Çok sayıda çalışma, ülke çapında,
insanların kendi yaşamlarını iyileştirmek için nakit para
transferini kullandıklarını gösteriyor.
Uruguay'da hamile kadınlar en iyi yiyecekleri almak
ve daha sağlıklı bebekler doğurmak istiyorlar.
Sri Lanka erkekleri iş hayatları süresince yatırım yapıyor.
Kenya'daki çalışmalarımızı inceleyen araştırmacılar,
insanların hayvancılıktan ev dekorasyonu ekipmanlarına kadar
çeşitli varlıklara yatırımlar yaptıklarını buldular
ve para gönderildikten bir yıl sonra
ticaret ve tarımdaki
gelir artışını gördüler.
Çalışmaların hiçbirinde bu insanların
daha fazla içki ya da sigara içmek veya az çalışmak için
para harcamadıkları görüldü.
Aslında, onlar fazlasıyla çalışıyorlar.
Şimdi, gerekli materyallere sahipler.
Vietnam'da, ihtiyar alıcılar
tabutların parasını ödemek için nakit para transferini kullanırlar.
Maslow'un yanlış düşünüp düşünmediğini merak eden birisi olarak,
bu manevi ihtiyaca dair seçimi
çok alçakgönüllü bulurum.
Bilmiyorum, eğer yiyecek alma fırsatımız varsa
ya da ekipman veya tabut,
hangi mesele üzerinde dururuz.
Kaynaklarımızı fakirler adına
kullanmakta ne kadar iyiyiz?
Maliyet değerinde miyiz?
Yine, insanlara bizim seçtiğimiz
bir şeyler verince ne oluyor
diye gözlemsel bulgulara bakabiliriz.
Hindistan'da çok çarpıcı bir çalışmaya bakılmış,
çalışmada aşırı fakir olarak adlandırılan kişilere çiftlik hayvanı verilmiş
ve görülmüş ki, alıcıların %30'u
geriye dönüp nakit için verilen
hayvanlarını satmışlar.
Asıl ironi ise,
bu programın her kişiye
100 dolar değerinde yardım etmek için
bir başka 99 dolar harcamış olması.
Peki, yardım ajanslarından veya herhangi birimizden
gelen parayı teknolojiyi kullanarak koymaktansa,
doğrudan fakir insanın eline koysak?
Günümüzde, 4 Kenyalıdan 3ü mobil para kullanıyor,
mobil para temelde herhangi bir telefonda
çalışan bir banka hesabı.
Gönderici yüzde 1,6 harç ödeyerek
ve tek bir tuşa basarak,
parayı doğrudan alıcının hesabına
aracı olmadan yollayabilir.
Kendi hayatlarımızdaki endüstriyi
bozan teknoloji gibi,
fakir ülkelerdeki ödeme teknolojileri de
yardım etmeyi bozabilir.
O kadar hızlı yayılıyor ki,
dünyadaki milyarlarca fakire ulaşılmasını
hayal etmek mümkün.
İşte bu bizim GiveDirectly'de yapmaya başladığımız şey.
Fakir insanlara para transferi
sağlayan ilk organizasyonuz.
Kırsal Kenya ve Uganda genelinde 35.000 kişiye,
aile başına tek seferlik
1.000 dolar
para yolladık.
Şimdiye dek, dünyanın bu tarafında
en fakir köylerdeki en fakir insanlara baktık.
Çamur ve samandan yapılmış
evlerde yaşıyorlar,
çimento ve demirden değil.
Hadi diyelim ki bu sizin aileniz.
Android bir telefonla kapınıza geliyoruz.
Adınızı alıp sizin ve barakanızın
fotoğrafını çekiyoruz
ve GPS koordinatlarını alıyoruz.
O gece, tüm veriyi buluta yolluyoruz
ve her parça bağımsız bir ekip tarafından
uydu görüntüleri kullanılarak
kontrol ediliyor.
Sonra geri geliyoruz,
eğer bir telefonunuz yoksa,
size basit bir telefon satıyoruz
ve birkaç hafta sonra
ona para yolluyoruz.
Beş yıl önce bunu yapmak
imkânsız görülebilirdi.
Şu an yolsuzluk olmadan
verimli bir şekilde yapabiliyoruz.
Fakirlere verdiğimiz daha çok paranın
işe yaradığının daha çok kanıtı oldukça
onlara verdiğimiz başka her şeyi
daha çok ele almalıyız.
Günümüzde, yardımın arkasındaki mantık
en azından iyi bir şey yapıyoruz.
Kendi bariyerimiz olarak
buna memnun olunca,
kendi kendimize yardım etmek
hiç etmemekten daha iyidir deriz.
Aklımızda çakan inovatif fikirlemizde,
rapor yazmada,
uçak biletleri ve SUV'lerde
verimsiz yatırım yapma eğiliminde oluruz.
Peki ya mantık, doğrudan verilen
nakitten daha iyisini yapacak mıyız olsaydı?
Organizasyonlar, fakirler için
onların kendileri için yaptıklarından daha çok şey yaptıklarını
kanıtlamak zorunda kalırlardı.
Tabii ki, nakit vermek halk için hastalıkların kökünü kurutmaz
veya sağlam kurumlar kurmaz,
ama kendi başına ailelerin hayatını iyileştirmek için
nasıl yapmamız gerektiği konusunda
yüksek bir çizgi koyabilir.
Yardıma inanıyorum.
İnanıyorum ki, çoğu yardım uçaktan dışarı
para atmaktan daha iyidir.
Ayrıca kesinlikle eminim ki,
bugün birçok yardım
fakirlere doğrudan verilmesinden daha iyi olmayacak.
Umuyorum ki, bir gün bu olacak.
Teşekkür ederim.
(Alkışlar)