Podejrzewam,
że każdy pracownik pomocy w Afryce
dochodzi do momentu w karierze,
w którym chce wziąć wszystkie pieniądze na projekt,
program szkolny czy treningowy,
spakować je do walizki,
wsiąść do samolotu lecącego nad najbiedniejszymi wioskami w kraju
i wyrzucać pieniądze przez okno.
Dla weterana pomocy
pomysł umieszczenia żywej gotówki
w rękach najbiedniejszych ludzi na Ziemi
nie brzmi jak szaleństwo.
Brzmi satysfakcjonująco.
Miałam taki moment po 10 latach pracy.
Na szczęście dowiedziałam się,
że taka idea już istnieje
i może być odpowiedzią na potrzeby systemu pomocy.
Ekonomiści nazywają to bezwarunkowym przekazem pieniężnym
i tym to dokładnie jest: przekazaniem gotówki
bez żadnych warunków.
Rządy rozwijających się państw
robią to od dziesięcioleci,
zaś obecnie, dzięki dodatkowym danym
i nowej technice,
można zrobić z tego cały model świadczenia pomocy.
Prosty pomysł, prawda?
Dlaczego więc spędziłam 10 lat,
robiąc dla biednych inne rzeczy?
Szczerze - wierzyłam, że mogę zrobić więcej dobrego
z pieniędzmi dla biednych,
niż oni sami zrobiliby dla siebie.
Bazowałam na dwóch założeniach:
po pierwsze, biedni ludzie
nie mają odpowiedniego wykształcenia
i nie podejmują dobrych decyzji.
Po drugie, tacy jak ja są niezbędni,
by określić, czego potrzebują biedni i im to dać.
Mamy jednak dowody, że jest inaczej.
W ostatnich latach
badano, co dzieje się, gdy biedni ludzie dostają pieniądze.
Dziesiątki badań pokazały,
że ludzie używają tych pieniędzy,
by poprawić jakość własnego życia.
Urugwajskie kobiety w ciąży kupują lepsze jedzenie
i rodzą zdrowsze dzieci.
Mężczyźni ze Sri Lanki inwestują w swoją działalność gospodarczą.
Osoby badające nasze działania w Kenii odkryły,
że ludzie inwestują w szereg wartościowych rzeczy,
od zwierząt hodowlanych po narzędzia do remontu domu,
odnotowując wzrost przychodów
z działalności gospodarczej oraz hodowli
po roku od otrzymania pieniędzy.
Żadne z badań nie pokazały,
że ludzie więcej piją lub palą,
czy też mniej pracują.
Tak naprawdę pracują więcej.
To tylko korzyści materialne.
W Wietnamie starsi ludzie
używali pieniędzy do kupna trumien.
Jako osoba zastanawiająca się, czy Maslow się mylił,
sądzę, że stawianie potrzeb duchowych na pierwszym miejscu
daje do myślenia.
Nie wiem, czy sama podarowałabym jedzenie,
narzędzia czy trumnę,
co prowadzi do pytania:
Jak dobrze wydajemy nasze zasoby na rzecz biednych?
Czy nasza pomoc przewyższa koszta?
Można spojrzeć na dowody empiryczne
odnośnie tego, co dzieje się,
gdy dajemy ludziom rzeczy wybrane przez nas samych.
Jedno badanie dotyczyło programu w Indiach,
w którym zwierzęta hodowlane dostali tak zwani ultra-biedni.
30% obdarowanych
sprzedało otrzymane zwierzęta gospodarskie,
zyskując pieniądze.
Co za ironia:
przekazanie dóbr o wartości 100 dolarów
pociąga za sobą wydatki
w wysokości kolejnych 99 dolarów.
A gdyby za pomocą techniki przekazywać gotówkę bezpośrednio,
czy to z agencji pomocy czy od kogokolwiek z nas,
prosto w ręce ubogich?
Dziś trzy czwarte Kenijczyków używa mobilnej waluty,
czyli konta bankowego z dostępem
z każdego telefonu komórkowego.
Opłata za przelew to 1.6%.
Wystarczy nacisnąć przycisk
i pieniądze zostają przesłane prosto na konto odbiorcy,
bez pośredników.
Tak jak technika zrewolucjonizowała przemysł
w naszym codziennym życiu,
tak płatności mobilne w biednych krajach
mogą zmienić system pomocy.
Upowszechniają się tak szybko,
że umożliwiają dotarcie
do miliardów biednych z całego świata.
Tak powstało GiveDirectly.
Jesteśmy pierwszą organizacją
stworzoną w celu oferowania biednym przekazów pieniężnych.
Wysłaliśmy pieniądze do prawie 35,000 ludzi z Kenii
i Ugandy
w jednorazowych wpłatach po 1000 dolarów
na rodzinę.
Szukaliśmy najbiedniejszych
z najbiedniejszych wiosek.
W tamtej części świata żyją oni w domach z błota i słomy,
a nie z cementu i żelaza.
Powiedzmy, że to twoja rodzina.
Pojawiamy się w twoim domu z telefonem z Androidem.
Spisujemy twoje nazwisko, robimy zdjęcie tobie i twojej chatce,
określamy współrzędne GPS.
Tej samej nocy wysyłamy te dane do chmury,
a niezależny zespół sprawdza wszystko,
na przykład przy użyciu obrazów satelitarnych.
Potem wracamy,
sprzedajemy ci prosty telefon,
jeśli żadnego nie masz,
zaś kilka tygodni później
wysyłamy na niego pieniądze.
Coś, co pięć lat temu
wydawałoby się niemożliwe,
teraz robimy wydajnie
i bez korupcji.
Im więcej pieniędzy dajemy biednym,
im więcej mamy przesłanek, że system działa,
tym bardziej widać, że konieczne jest nowe podejście
do wszystkiego innego, co dajemy.
Obecnie często opieramy logikę pomocy na tym,
byleby zrobić coś dobrego.
Gdy zadowala nas taki cel,
gdy mówimy sobie, że taka pomoc
jest lepsza niż żadna,
często inwestujemy niewłaściwie,
w nasze własne pomysły, które akurat wydają się nam innowacyjne,
w generowanie sprawozdań,
w bilety lotnicze i samochody terenowe.
A gdyby przyjąć logikę
dawania pieniędzy bezpośrednio?
Organizacje musiałyby udowodnić,
że robią więcej dobrego dla biednych,
niż oni dla siebie samych.
Oczywiście pieniądze nie tworzą dóbr publicznych,
jak eliminacja chorób czy budowanie silnych instytucji.
Mogą jednak postawić wyżej poprzeczkę
w niesieniu pomocy rodzinom
i w polepszaniu warunków ich życia.
Wierzę w pomoc.
Wierzę, że pomoc jest czymś więcej
niż zrzucaniem pieniędzy z samolotu.
Jestem też całkowicie pewna,
że większość pomocy dzisiaj
nie jest lepsza od bezpośredniego dawanie pieniędzy ubogim.
Mam nadzieję, że pewnego dnia będzie.
Dziękuję.
(Brawa)