Υποπτεύομαι ότι
κάθε εθελόντρια στην Αφρική
φτάνει σ' ένα σημείο στην καριέρα της
που θέλει να πάρει όλα τα χρήματα για το πρότζεκτ της,
ίσως για ένα σχολείο ή για κάποιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα,
να τα βάλει σε μια βαλίτσα,
να μπει σ' ένα αεροπλάνο που πετάει πάνω από τα φτωχότερα χωριά της χώρας
και ν' αρχίσει να πετάει τα χρήματα απ' το παράθυρο.
Για τους έμπειρους εθελοντές,
η ιδέα του να δώσεις μετρητά
στους φτωχότερους της Γης
δεν ακούγεται τρελή,
αλλά πραγματικά ικανοποιητική.
Έζησα αυτή τη στιγμή στα δέκα περίπου χρόνια δουλειάς
και, ευτυχώς, τότε έμαθα επίσης
ότι αυτή η ιδέα όντως υπάρχει
και ίσως να 'ναι ακριβώς ό,τι χρειάζεται το σύστημα βοηθείας.
Οι οικονομολόγοι την αποκαλούν άνευ όρων μεταφορά χρημάτων
και είναι ακριβώς αυτό:
χρήματα που δίνονται χωρίς προϋποθέσεις.
Οι κυβερνήσεις στις αναπτυσσόμενες χώρες
το κάνουν επί δεκαετίες
και μόνο τώρα, με περισσότερα στοιχεία
και με τη νέα τεχνολογία,
είναι δυνατό να καταστεί πρότυπο για την προσφορά βοηθείας.
Είναι μια σχετικά απλή ιδέα, σωστά;
Τότε, γιατί πέρασα μια δεκαετία
κάνοντας άλλα πράγματα για τους φτωχούς;
Ειλικρινά, πίστευα πως μπορούσα να κάνω περισσότερο καλό
με τα χρήματα για τους φτωχούς
από όσα οι φτωχοί μπορούσαν να κάνουν για τους ίδιους.
Έκανα δύο υποθέσεις.
Πρώτον, ότι οι φτωχοί είναι φτωχοί,
εν μέρει γιατί είναι αμόρφωτοι
και δεν κάνουν σωστές επιλογές.
Δεύτερον, ότι γι' αυτό χρειαζόμαστε άτομα σαν εμένα
να σκεφτούν τι χρειάζονται και να τους το πάνε.
Όπως προκύπτει, τα στοιχεία λένε άλλα.
Πρόσφατα, ερευνητές μελέτησαν τι συμβαίνει
όταν δίνουμε χρήματα στους φτωχούς.
Δεκάδες μελέτες σε όλο τον κόσμο δείχνουν
ότι οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τις μεταφορές χρημάτων
για να βελτιώσουν τις ζωές τους.
Οι έγκυες γυναίκες στην Ουρουγουάη αγοράζουν καλύτερο φαγητό
και γεννούν πιο υγιή μωρά.
Οι άντρες στη Σρι Λάνκα επενδύουν στις επιχειρήσεις τους.
Οι ερευνητές που μελέτησαν τη δουλειά μας στην Κένυα
βρήκαν ότι οι άνθρωποι επένδυσαν σε πλήθος πόρων,
από ζώα μέχρι εξοπλισμούς και βελτιώσεις των σπιτιών τους,
και είδαν αυξήσεις στα έσοδα
από τις επιχειρήσεις και τη γεωργία
ένα χρόνο αφού έλαβαν τα χρήματα.
Καμία από αυτές τις έρευνες δε βρήκε
ότι οι άνθρωποι ξοδεύουν περισσότερα για αλκοόλ ή κάπνισμα
ή ότι εργάζονται λιγότερο.
Αντίθετα, εργάζονται περισσότερο.
Αυτές είναι όλες υλικές ανάγκες.
Στο Βιετνάμ, ηλικιωμένοι παραλήπτες
χρησιμοποίησαν τις μεταφορές χρημάτων για να πληρώσουν για φέρετρα.
Ως κάποια που αναρωτιέται αν ο Μάσλοου έκανε λάθος,
θεωρώ αυτή την επιλογή προτεραιοποίησης των πνευματικών αναγκών
βαθειά σεμνή.
Δεν ξέρω αν θα επέλεγα να προσφέρω φαγητό
ή εξοπλισμό ή φέρετρα,
γεγονός που εγείρει το ερώτημα,
πόσο καλοί είμαστε στη διανομή πόρων
εκ μέρους των φτωχών;
Αξίζουμε το κόστος;
Μπορούμε να δούμε εμπειρικά στοιχεία
για το τι συμβαίνει όταν δίνουμε στους ανθρώπους
πράγματα της επιλογής μας.
Μία αποκαλυπτική μελέτη στράφηκε σ' ένα πρόγραμμα στην Ινδία
που προσφέρει ζώα στους εξαιρετικά φτωχούς
και βρήκε ότι το 30% των παραληπτών
άλλαξαν γνώμη και πούλησαν τα ζώα που τους είχαν δώσει
για μετρητά.
Η πραγματική ειρωνεία είναι
πως για κάθε πακέτο αγαθών αξίας 100 δολαρίων
που έδωσε αυτό το πρόγραμμα σε κάποιον,
ξόδεψαν άλλα 99 δολάρια για να το κάνουν.
Αν, αντί γι' αυτό, βάζαμε χρήματα μέσω της τεχνολογίας,
είτε από υπηρεσίες χορήγησης βοήθειας, είτε εμείς οι ίδιοι,
απευθείας στα χέρια των φτωχών;
Σήμερα, τρεις στους τέσσερις Κενυάτες χρησιμοποιούν κινητά χρήματα,
που βασικά είναι ένας λογαριασμός τράπεζας
που λειτουργεί μέσω κάθε κινητού τηλεφώνου.
Ο αποστολέας έχει μια χρέωση 1,6%
και με το πάτημα ενός κουμπιού
στέλνει χρήματα απευθείας στον λογαριασμό κάποιου παραλήπτη
χωρίς μεσάζοντες.
Όπως και οι τεχνολογίες που αλλάζουν τον τρόπο εργασίας
στις ζωές μας,
η τεχνολογία πληρωμών στις φτωχές χώρες
θα μπορούσε να μεταμορφώσει τη βοήθεια.
Εξαπλώνεται τόσο γρήγορα
που είναι δυνατό να φτάσει σε δισεκατομμύρια φτωχούς στον κόσμο
με αυτό τον τρόπο.
Αυτό ξεκινήσαμε να κάνουμε στην GiveDirectly.
Είμαστε ο πρώτος οργανισμός
που αφιερώνεται στις μεταφορές χρημάτων στους φτωχούς.
Έχουμε στείλει χρήματα σε 35.000 ανθρώπους σε όλη την αγροτική Κένυα
και στην Ουγκάντα
με εφάπαξ πληρωμές των 1000 δολαρίων
ανά οικογένεια.
Μέχρι τώρα, έχουμε ψάξει για τους φτωχότερους ανθρώπους
στα φτωχότερα χωριά και σε αυτό το μέρος του κόσμου,
είναι αυτοί που ζουν σε σπίτια
φτιαγμένα από λάσπη και άχυρα,
όχι από τσιμέντο και σίδερα.
Ας υποθέσουμε ότι αυτή είναι η οικογένειά σας.
Ερχόμαστε στην πόρτα σας με ένα κινητό Android.
Παίρνουμε το όνομά σας, τη φωτογραφία σας
και μια φωτογραφία της καλύβας σας
και καταγράφουμε τις συντεταγμένες από το GPS.
Το ίδιο βράδυ, στέλνουμε όλα τα στοιχεία στο νέφος
και κάθε τμήμα ελέγχεται
από μια ανεξάρτητη ομάδα,
που χρησιμοποιεί, για παράδειγμα, δορυφορικές εικόνες.
Έπειτα επιστρέφουμε,
σας πουλάμε ένα απλό κινητό,
αν δεν έχετε ήδη ένα,
και λίγες βδομάδες αργότερα,
στέλνουμε χρήματα εκεί.
Κάτι που πριν πέντε χρόνια
φάνταζε αδύνατο,
τώρα μπορούμε να το κάνουμε αποτελεσματικά
και αποφεύγοντας τη διαφθορά.
Όσα περισσότερα χρήματα δίνουμε στους φτωχούς
και όσα περισσότερα στοιχεία έχουμε ότι αυτό λειτουργεί,
τόσο περισσότερο πρέπει να αναθεωρούμε
ό,τι άλλο προσφέρουμε.
Σήμερα, η λογική πίσω απ' τη βοήθεια συχνά είναι
ότι τουλάχιστον προσφέρουμε κάτι.
Όταν ικανοποιούμαστε
με αυτό ως μέτρο,
όταν σκεφτόμαστε ότι η προσφορά κάποιας βοηθείας
είναι καλύτερη από την παντελή έλλειψη βοηθείας,
τείνουμε να επενδύουμε χωρίς αποτέλεσμα
στις δικές μας ιδέες που φαίνονται καινοτόμες σε εμάς,
σε γραπτές αναφορές,
σε αεροπορικά εισιτήρια και SUV αυτοκίνητα.
Αν η λογική ήταν,
μπορούμε να κάνουμε κάτι καλύτερο απ' τα χρήματα που δίνονται απευθείας;
Οι οργανισμοί θα έπρεπε να αποδείξουν
ότι προσφέρουν περισσότερα στους φτωχούς
απ' ό,τι προσφέρουν οι φτωχοί στους εαυτούς τους.
Φυσικά, η προσφορά χρημάτων δεν θα δημιουργήσει δημόσια αγαθά,
όπως η εξάλειψη ασθενειών ή η δημιουργία ισχυρών θεσμών,
αλλά θα έβαζε τον πήχυ ψηλότερα
για το πώς βοηθούμε ξεχωριστά κάθε οικογένεια
να βελτιώσουν τις ζωές τους.
Πιστεύω στη βοήθεια.
Πιστεύω πως η περισσότερη βοήθεια
είναι καλύτερη απ' το να πετάς χρήματα από κάποιο αεροπλάνο.
Και είμαι απόλυτα σίγουρη
πως πολλή από τη βοήθεια σήμερα
δεν είναι καλύτερη απ' το να δίνεις άμεσα στους φτωχούς.
Ελπίζω πως κάποια μέρα θα είναι.
Ευχαριστώ.
(Χειροκρότημα)