پێموایە
هەر کارمەندێکی هاوکارییە مرۆڤدۆستییەکان لە ئەفریقا
لە پیشەکەیدا دەگاتە بارودۆخێک
کاتێک دەیەوێت هەموو پارەی پڕۆژەکەی هەڵبگرێت —
لەوانەیە بۆ قوتابخانە یان بەرنامەیەکی ڕاهێنان بێت —
لەناو جانتایەک هەڵی بگرێت،
بۆ هەژارترین گوندی وڵاتێک بفڕێت،
و پارەکانی لە پەنجەرەی فڕۆکەکەوە فڕێ دەدات خوارەوە.
چونکە بۆ کارمەندێکی بەخشەری شارەزا،
بیرۆکەی پێدانی پارە
بە هەژارترین خەڵکی سەرزەوی
کارێکی شێتانە نییە،
بەڵکو زۆر ئاسودە بەخشە.
بۆ ماوەی ١٠ ساڵ لەم دۆخەدا بووم،
خۆشبەختانە، ئەو کاتە بوو فێری ئەوەبووم
کە ئەم بیرۆکەیە بوونی هەیە،
و لەوانەیە هەر ئەو شتە بێت کە دەزگا خێرخوازییەکان پێویستە بیکەن.
ئابووریناسان بەمە دەڵێن بەخشینی پارەی بێ مەرج،
و ئەمەش ڕێک: پێدانی پارەیە
بێ هیچ مەرجێک.
دەسەڵاتدارانی وڵاتانی پێشکەوتوو
بۆ ماوەی دەیان ساڵ ئەمەیان کردووە،
و تەنها ئێستا، بە بەڵگەی زیاتر
و تەکنەلۆژیای نوێ، دەگونجێت کە
ئەمە ببێت بە نموونەیەک بۆ ناردنی یارمەتی.
زۆر بیرۆکەیەکی سادەیە، وایە؟
باشە، بۆچی دەیان ساڵم لە شتی تر بۆ هەژارەکان
بەسەر برد؟
بەڕاستی، بڕوام وابوو کە دەتوانم شتی باشتر
بە پارە بۆ هەژارەکان بکەم
لەوەی خەڵکی هەژار دەتوانێت بۆ خۆی بیکات.
دوو گریمانەم هەبوو:
یەکەمیان، خەڵک بۆیە هەژارن
چونکە نەخوێندەوارن و
بڕیاری درووست نادەن؛
دووەمیش، ئێمە پێویستمان بە خەڵکانی وەک منە
تا بزانێت چیان پێویستە و بۆیان دابین بکات.
دەرکەوتووە و بەڵگەکانیش دووپاتی دەکەنەوە کە هەڵەم.
لە ساڵانی پێشوو، توێژەران توێژینەوەیان سەبارەت بە ئەوەی کە
چی ڕوودەدات کاتێک پارە بە خەڵکی هەژار دەدەین.
زۆرێک لە توێژینەوەکان ئەوەیان دەرخستووە
کە ئەو خەڵکانە پارەکە بەکار دەهێنن بۆ
باشترکردنی ژیانی خۆیان.
ئافرەتانی دووگیان لە ئۆرگوایی خواردنی باشتر دەکڕن
و منداڵێکی تەندروستتر دەهێننە دونیاوە.
پیاوانی سریلانکا پەرە بە کاروباریان دەدەن.
ئەو توێژەرانەی لەسەر کارەکانمان توێژینەوەیان کردووە لە
کینییا، بۆیان دەرکەوتووە کە خەڵکی پەرە بە سامانەکانیان دەدەن،
لە ئاژەڵەوە بۆ کەلوپەل و گەشەپێدانی ماڵەکانیان،
هەست بە بەرزبوونەوەی داهاتی دەکرێت و
دەستکەوتیان لە بازرگانی و کشتوکاڵدا
زیاد دەکات و پەرەدەسەنێت.
توێژینەوەکان ئاماژەیان بەوە نە کردووە کە خەڵکەکە
پارەی زیاتر لە خواردنەوە و جگەرەدا خەرج دەکەن
یان خەڵکەکە کەمتر کار دەکەن.
لە ڕاستیدا، زیاتر کار دەکەن.
ئێستا، ئەمە هەموو پێداویستییەکانن.
لە ڤێتنام، ئەو بەساڵاچووەی کە یارمەتی دراون
پارەکانیان لە کڕینی دارەمەیت خەرج دەکەن.
لەوانەیە کەسێک پێی وابێت کە ماسلۆ هەڵە بێت،
من پێموایە گرنگی پێدانی یارمەتیدانی دەروونی
بە تەواوی سادەیە.
نازانم دەبێت خواردن ببەخشم
یان کەلوپەل یان تابوت،
کامیان دەبێتە هۆی پرسیاری:
چەندە سەرکەوتوانە سامانەکەمان بەکاردەهێنین لە
لە یارمەتیدانی هەژارەکان؟
ئایا تێچووەکە شایستە و گونجاوە؟
دووباره، دەتوانین سەیری بەڵگەکان بکەین
چ ڕوودەدات کاتێک بە هەڵبژاردەی خۆمان شت
بە خەڵکی دەبەخشین.
یەکێک لە توێژینەوەکان چاودێری بەرنامەیەکی دەکرد لە هیندستان
کە کەلوپەلی دەدا بە خەڵکە هەرە-هەژارەکان،
و بۆیان دەرکەوت لە سەدا ٣٠ی وەرگرەکان
ئەو کەلوپەلەی وەریانگرتبوو فرۆشتبویانەوە
بە پارە.
ئەوەی کە سەیرە:
بۆ هەر ١٠٠ دۆلارێک کە نرخی ئەو کەلوپەلانە بوو کە
کە دەیاندا بە کەسێک،
٩٩ دۆلار تێچووی پڕۆسەی ئەنجامدانی بەخشینەکە بوو.
دەشێت، ئەگەر لە جیاتی ئەمە، تەکنەلۆجیا بەکاربهێنین بۆ بەخشینی پارە
ڕاستەوخۆ بە خەڵکە هەژارەکە. جا پارەکە چ لە دەزگایەکی خێرخوازی بێت
یان هەر یەکێک لە ئێمە.
ئەمڕۆ، سێ لەسەر چواری کینییەکان پارەی مۆبایل بەکاردەهێنن،
کە هەژمارێکی بانکییە و دەتوانرێت لەسەر هەموو ئامێرێکی مۆبایل
کاری پێ بکرێت.
بەخشەر تەنها ١،٦ سەنت دەدات
و تەنها بە یەک کرتە
بەبێ هیچ بەربەست و نێوانگیریەک دەتوانێت
پارە بۆ هەژماری هەژارەکە بنێرێت.
وەکو تەکنەلۆجیا کە تەشقەڵە بە گەشەکردنی پیشەسازی لە ژیانماندا
دەکات.
پارەدان بە تەکنەلۆجیا لە وڵاتە هەژارەکاندا
دەکرێت ڕێگر بێت لە کارە خێرخوازیەکان.
کە بڵاوبوونەوەی زۆر خێرایە و دەکرێت
بەم ڕێگەیەوە هاوکاری بگات بە ملیۆنەها
هەژار لەم دونیایەدا.
ئەمە ئەوەیە کە ئێمە لە GiveDireclty دەستمان پێ کردووە.
ئێمە یەکەم ڕێکخراوین
پارەی نەخت دابین بکەین بۆ هەژاران.
پارەمان بۆ ٣٥,٠٠٠ کەس بە درێژایی لادێکانی کینیا و
ئۆگەندا ناردووە
بە هەر جارێک ١٠٠٠ دۆلار
بۆ هەر خێزانێک.
هەتا ئێستا، بە دوای هەژارترین خەڵک
لە هەژارترین گوندەکاندا گەڕاوین، و لەم بەشەی جیهاندا
تاکە کەسن لە خانووی دروستکراو
لە قوڕ و قامیشدا دەژین،
نەک لە چەمەنتۆ و ئاسن.
کەوایە با وای دابنێین ئەوە خێزانی تۆیە.
لە دەرگەی ماڵتانەوە بە مۆبایلێکەوە دەردەکەوین.
ناوەکەت وەردەگرین، وێنەی خۆت و
و ماڵەکەشت دەگرین
لەگەڵ ناونیشانەکەت بە GPS
شەوەکە، هەموو زانیاریەکان دەنێرین بۆ
بۆ بنکەی زانیاریەکان و تیمێکی سەربەخۆ
پشکنین بۆ هەموو زانیاریەکان دەکات
بۆ نموونە وێنەی مانگە دەست کردەکان.
پاشان دەگەڕێینەوە،
مۆبایلێکی سادەت پێ دەفرۆشین
ئەگەر خۆت نەتبوو،
و دوای چەند هەفتەیەکی تر،
پارە بۆ مۆبایلەکە دەنێرین.
شتێکە کە ٥ ساڵ لەمەوبەر
ئەستەم دیاربوو
ئێستا دەتوانین بە کارامەیی و
بێ گەندەڵی ئەنجامی بدەین.
چەن پارەی زیاتر بدەین بە هەژاران ئەوا
بەڵگەیەی زیاترمان دەبێت کە ئەمە سوودی هەیە،
بۆیە پێویستە زیار چاو بەم شتانە بخشێنینەوە
کە دەیانبەخشین.
ئەمڕۆ بیرۆکەی هاوکاری کردن زۆر گرنگە،
باشە، لانی کەم دەتوانین هەندێ شتی باش بکەین.
کاتێک کە ئێمە دڵنیا بووین
لەو کۆسپەی هەمانە،
کاتێک بە خۆمان دەڵێین بەخشینی هاوکاری
لە نەبەخشین هەر باشترە،
بەردەوامین لە هاوکاریکردن بە کات و وزەیەکی کەمتر
بە بەکارهێنانی بیرۆکە نوێکانمان،
لە نووسینی ڕاپۆرتەکاندا،
لە بلیتی فڕۆکە و لە ئۆتۆمبێلدا.
ئەی ئەگەر لۆجیکەکە ئەمە بوایە،
دەتوانین کاری باشتر بکەین لە بری پێدانی پارەی نەخت؟
ڕێکخراوەکان دەبێت بۆ هەژارەکان
بیسەلمێنن کە کاری باشتر دەکەن
وەک لەوەیی هەژارەکان دەتوانن بۆخۆیانی بکەن.
بێگومان، پێدانی پارە بەرژەوەندی گشتی دابین ناکات
وەکو لەناوبردنی نەخۆشی و دروست کردنی دامودەزگای بە هێز.
بەڵکو شتێکی باشتر دەکات
لەوەی چۆن یارمەتی خێزانەکان لە باشترکردنی
ژیانیان دەدەین.
بڕوام بە بەخشین هەیە.
بڕوام وایە زۆرێک لە کۆمەکەکان باشترن لە
فڕێدانی پارە لە فڕۆکەوە.
هەروەها تەواو دڵنیام لەوەی
کاریگەری زۆرێک لە بەخشینەکانی ئەمڕۆ
باشتر نییە لە پێدانی ڕاستەوخۆی پارە بە هەژاران.
هیوادارم ڕۆژێک بێت کە باشتربن.
سوپاستان دەکەم.
(چەپڵە ڕێزان)