Chúng ta đang trải qua giờ phút tuyệt diệu chưa từng có
khi động lực sức mạnh giữa nam và nữ
đang thay đổi nhanh chóng
Và ở nhiều lĩnh vực mà động lực này đóng vai trò quan trọng nhất,
phụ nữ, trên thực tế, đang điều khiển mọi thứ.
Vào thời của mẹ tôi, bà không học đại học.
Rất ít phụ nữ học đại học.
Đến nay, cứ hai người đàn ông có tấm bằng đại học,
thì có ba phụ nữ cũng đạt được điều tương tự.
Lần đầu tiên trong năm nay, phụ nữ,
chiếm phần lớn lực lượng lao động của nước Mỹ.
Và khi họ bắt đầu thống lĩnh nhiều ngành nghề -
như bác sĩ, luật sư,
chủ ngân hàng, kế toán,
Ngày nay hơn 50% số lượng quản đốc là phụ nữ.
Và trong 15 ngành nghề
được dự đoán sẽ phát triển nhất trong thập kỷ tiếp theo,
13 ngành nghề thống trị bởi phụ nữ.
Vậy nền kinh tế toàn cầu đang trở thành một nơi
mà phụ nữ thành đạt hơn đàn ông,
dù bạn tin hay không,
và những thay đổi kinh tế này
đang bắt đầu ảnh hưởng nền văn hóa của chúng ta một cách nhanh chóng -
các vở hài kịch lãng mạn của chúng ta sẽ như thế nào,
những cuộc hôn nhân của chúng ta như thế nào,
những cuộc hẹn hò của chúng ta như thế nào,
và cả một loạt hình mẫu siêu nhân mới.
Trong một thời gian dài, hình ảnh của nam giới Mỹ - những người thống trị --
mạnh mẽ, gồ ghề,
kiếm soát môi trường của chính họ.
Một vài năm về trước, nhân vật Người đàn ông Marlboro nghỉ hưu
và bị thay thế bởi
một chủng loại người ít ấn tượng hơn,
nhại lại sự nam tính kiểu Mỹ.
Và đó là những gì chúng ta thấy trong các đoạn quảng cáo ngày nay.
Cụm từ con trai đầu lòng
đã in sâu trong tiềm thức của chúng ta
và chỉ riêng số liệu sau đã làm cho tôi kinh ngạc.
Ở các phòng khám phụ sản của Mỹ,
75% các cặp đôi
yêu cầu có con gái thay vì con trai.
Và ở những nơi mà bạn không ngờ tới,
như Hàn Quốc, Ấn Độ và Trung Quốc,
những xã hội gia trưởng khắt khe
đang bắt đầu bị sụp đổ một chút ít,
và các gia đình không còn
giành sự ưu ái mạnh mẽ với con trai đầu lòng nữa.
Nếu bạn nghĩ về điều này, nếu bạn chỉ cần mở to mắt để nhận thức khả năng này
và bắt đầu kết nối các điểm liên quan với nhau,
bạn có thế thấy bằng chứng ở khắp nơi.
Bạn có thể nhìn thấy trong những biểu đồ về tốt nghiệp đại học,
trong các bản kế hoạch nghề nghiệp,
trong các số liệu về hôn nhân
bạn có thể thấy điều này trong các cuộc bầu cử tại Iceland mà tôi sẽ kể bạn nghe sau này,
và bạn có thể nhìn thấy điều này ở các bản điều tra về sự ưu ái đối với con trai ở Hàn Quốc,
rằng một điều gì đó kì diệu và chưa từng có
đang xảy ra với phụ nữ.
Chắc chắn là đây không phải lần đầu tiên chúng ta có những tiến bộ tuyệt vời với phụ nữ.
Chúng ta lại nhớ đến những thập kỷ 20 và 60.
Nhưng khác nhau ở chỗ vào thời kỳ đó,
sự tiến bộ được dẫn dắt bởi một phong trào đòi bình quyền cho phụ nữ hết sức sôi nổi
nhằm diễn đạt những khát khao của họ,
trong khi đó, tại thời điểm này, nó không còn là sự giận giữ,
hay là bất kì một hình thức phong trào nào.
Đây là những sự thật
về thời khắc kinh tế mà chúng ta đang sống.
Khoảng thời gian 200,000 năm
mà khi đó nam giới là lao động chủ lực
đang đi đến hồi kết, dù bạn có tin hay không,
và đó là lý do vì sao tôi nói đến hồi kết của đàn ông.
Giờ đây hỡi tất thảy đàn ông,
đây không phải là lúc mà các bạn lờ đi hay ném cà chua phản đối,
bởi vì vấn đề là điều này
đang xảy đến với tất cả chúng ta.
Bản thân tôi có một người chồng và một người bố
và hai con trai mà tôi rất mực yêu quý.
Và đó là lý do vì sao tôi thích nói về điều này,
bởi nếu chúng ta không công nhận nó,
sự chuyển đổi sẽ rất đau đớn.
Nhưng nếu chúng ta nghĩ đến nó,
thì tôi nghĩ điều này sẽ diễn ra dễ dàng hơn.
Tôi bắt đầu nghĩ về điều này khoảng một năm rưỡi về trước.
Khi tôi đang đọc những tít báo về sự suy giảm kinh tế như mọi người,
và tôi bắt đầu chú ý đến một biểu đồ khác biệt -
chỉ ra rằng sự suy giảm kinh tế đang ảnh hưởng đến nam giới
sâu sắc hơn ảnh hưởng đối với nữ giới.
Và tôi nhớ rằng khoảng 10 năm về trước
khi tôi đọc một quyển sách của Susan Faludi
tên là "Cứng nhắc: sự phản bội đối với đàn ông Mỹ"
trong quyển sách, tác giả mô tả việc suy thoái ảnh hưởng đến đàn ông như thế nào.
Và tôi bắt đầu nghĩ
liệu điều này có trở nên nghiêm trọng hơn do cuộc khủng hoảng.
và tôi nhận ra rằng hai việc này trở nên khác nhau tại thời điểm này.
Đầu tiên là
đây không còn là tác động tạm thời
của sự suy thoái đối với đàn ông
mà nó đang thể hiện
một bước chuyển ngầm sâu sắc hơn trong nền kinh tế toàn cầu.
Và thứ hai, câu chuyện không còn
là về sự khủng hoảng của đàn ông
mà còn về điều đang diễn ra đối với phụ nữ
Và hãy nhìn vào những hình ảnh này
Đây là những tít báo về những gì đang diễn ra với phụ nữ trong một vài năm tới
Đây là những điều mà chúng ta không thể hình dung chỉ vài năm trước.
Phụ nữ, chiếm số đông ở nơi làm việc.
Và các số liệu về lao động, phụ nữ nắm hầu hết các công việc quản lý.
Loạt tít báo thứ hai
bạn có thể nhìn thầy rằng gia đình và hôn nhân đang bắt đầu thay đổi
Và nhìn vào tít báo cuối cùng:
phụ nữ trẻ đang kiếm nhiều tiền hơn đàn ông trẻ.
Tôi tìm được tít báo này từ một tập đoàn nghiên cứu thị trường.
Họ nhận được câu hỏi từ một khách hàng
rằng đối tượng nào sẽ mua nhà trong khu vực đó trong thời gian tới.
Và tập đoàn này nghĩ rằng câu trả lời sẽ là các gia đình trẻ,
hoặc những người đàn ông trẻ tuổi, như vẫn thường xảy ra.
Nhưng trên thực tế, họ có một phát hiện đáng kinh ngạc.
Câu trả lời là những người phụ nữ trẻ độc thân
là đối tượng chủ yếu mua nhà trong khu vực đó.
Phát hiện này khiến họ tò mò và thích thú, và họ quyết định
làm một cuộc điều tra trên toàn quốc.
Và họ tiến hành trưng cầu dân ý,
và cái mà họ tìm được, được mô tả như một cú sốc,
là trong 1997
trên tổng số 2000 cộng đồng,
phụ nữ, phụ nữ trẻ,
đang kiếm nhiều tiền hơn đàn ông.
Vậy chúng ta đang có một thế hệ phụ nữ trẻ
những người nghĩ về bản thân mình
như những người kiếm tiền nhiều quyền lực hơn
những người đàn ông trẻ tuổi quanh họ.
Tôi vừa đưa ra cho các bạn một bức tranh toàn cảnh,
nhưng tôi chưa giải thích cho bạn lý do tại sao điều này lại xảy ra.
Sau đây, tôi sẽ cho các bạn xem một biểu đồ,
và những thứ bạn thấy trên biểu đồ này --
Bắt đầu vào năm 1973,
trước khi phụ nữ bắt đầu đổ bộ ồ ạt vào lực lượng lao động,
và liên túc phát triển đến ngày nay.
Và cơ bản những cái mà bạn nhìn thấy
là những gì các nhà kinh tế học đang bàn luận
là sự phân cực của nền kinh tế.
Vậy điều này có nghĩa là gì?
Điều này có nghĩa là nền kinh tế đang chia ra thành nghề đòi hỏi tay nghề cao, nghề trả lương cao
và nghề đòi hỏi tay nghề thấp, trả lương thấp --
và nghề đòi hỏi tay nghề trung bình
và nghề trả lương trung bình đang bắt đầu bị loại khỏi nền kinh tế.
Quá trình này đã diễn ra 40 năm trở lại đây.
Nhưng ảnh hưởng của nó với đàn ông
khác với ảnh hướng với phụ nữ.
Bạn sẽ thấy phụ nữ thể hiện bằng màu đỏ và đàn ông màu xanh.
Có thể thấy rằng cả hai giới đều đã ra khỏi tầng lớp trung lưu,
hãy xem điều gì xảy ra với phụ nữ và đàn ông.
Đây rồi.
Hãy quan sát. Bạn sẽ thấy rằng cả hai giới thoát ra khỏi tầng lớp trung lưu.
Hãy xem điều gì xảy đến với nữ giới và điều gì xảy ra với nam giới.
Nam giới có vẻ đang ở tình trạng đình trệ,
trong khi phụ nữ vượt lên với những nghề đòi hỏi tay nghề cao.
Thế có nghĩa là gì?
Cứ như là phụ nữ đã nhận được thuốc tăng lực như trong trò chơi điện tử,
hay họ lén bỏ một loại huyết thanh bí mật nào đó vào những viên thuốc tránh thai
đã khiến họ vọt lên.
Nhưng tất nhiên, điều đó không quan trọng.
Điều đáng nói ở đây là nền kinh tế đã thay đổi rất nhiều.
Chúng ta từng có một nền kinh tế sản xuất,
chỉ chăm chăm làm ra sản phẩm,
và giờ đây chúng ta có một nền kinh tế dịch vụ
và một nền kinh tế thông tin và năng động.
Hai nền kinh tế này đòi hỏi những kĩ năng rất khác trước.
Và khi điều này xảy đến, phụ nữ giỏi hơn đàn ông
trong việc học hỏi những kĩ năng mới.
Ngày xưa nếu bạn là
một chàng trai tốt nghiệp cấp 3
không có bằng đại học,
và bạn có một loạt các kĩ năng cụ thể nào đó,
với sự giúp đỡ của một liên hiệp,
bạn có thể có một cuộc sống trung lưu khá tốt.
Những điều này không còn đúng nữa.
Nền kinh tế mới này khá là thờ ơ
với kích thước và sức mạnh,
là những tố chất đã giúp nam giới suốt những năm qua.
Cái mà nền kinh tế đòi hỏi bây giờ
là một loạt các kĩ năng khác.
Cơ bản là bạn cần có trí thông minh,
bạn cần có khả năng ngồi một chỗ và tập trung,
để giao tiếp một cách cởi mở
để có thể lắng nghe người khác
và để làm việc ở một chỗ làm việc đã trở nên dễ biến động hơn so với trước kia.
Và đây là những điều mà phụ nữ làm rất xuất sắc
như chúng ta đang thấy.
Nếu bạn đọc lý thuyết quản lý ngày nay,
trước đây, người lãnh đạo lý tưởng của chúng ta
được mô tả giống như Đại tướng Patton, phải không nào?
Bạn phải đưa mệnh lệnh từ trên xuống.
Bạn phải rất quân phiệt.
Bạn phải bảo tất cả mọi người dưới quyền mình phải làm những gì.
Nhưng đó không phải là hình mẫu lãnh đạo lý tưởng ngày nay.
Nếu bạn đọc những quyển sách về quản lý ngày nay,
một người lãnh đạo là một người có thể thúc đẩy sự sáng tạo,
người có thể làm cho nhân viên của anh ta, đấy, tôi vẫn dùng từ "anh ta"
người có thể làm cho nhân viên nói chuyện với nhau
người có thể xây dựng các nhóm làm việc và khiến họ trở nên sáng tạo.
Và đó là những việc phụ nữ làm rất tốt.
Sau cùng, điều này đã tạo ra một dạng ảnh hưởng phân tầng.
Phụ nữ trở thành người đứng đầu nơi công sở,
và với các tầng lớp lao động,
tất cả những công việc mới được tạo ra
là những loại công việc mà các bà vợ thường làm vào thời gian rảnh rỗi ở nhà.
Đó là chăm sóc con cái,
và chăm sóc người già và chuẩn bị thức ăn.
Và đây là những công việc đang phát triển,
và là những công việc người phụ nữ thường làm.
Một ngày nào đó,
các bà mẹ có thể sẽ thuê
một người đàn ông trung niên thất nghiệp vốn là công nhân sắt thép,
để trông trẻ tại nhà,
và điều này có khi lại tốt cho nam giới, tuy nó chưa thực sự xảy ra.
Để xem điều gì sẽ xảy ra, bạn không thể chỉ nhìn vào lực lượng lao động hiện nay,
bạn phải nhìn vào lực lượng lao động trong tương lai.
Và câu chuyện ở đây khá đơn giản.
Phụ nữ lấy bằng đại học
nhanh hơn đàn ông.
Tại sao? Đây thực sự là một bí ẩn.
Mọi người đều hỏi đàn ông, tại sao họ không quay lại đại học,
đại học cộng đồng, để trang bị cho chính bản thân mình,
học những kĩ năng mới.
Hóa ra là họ không hề thoải mái với việc này.
Họ quen nghĩ mình là những người cung cấp,
và họ dường như không thể xây dựng mạng lưới xã hội
cho phép họ có thể học hết đại học.
Vậy vì một nguyên nhân nào đó
nam giới sẽ không quay lại học tiếp đại học.
Và điều đáng buồn hơn nữa
là điều đang xảy ra với những nam thanh niên trẻ hơn.
Người ta đã mất cả thập kỉ nghiên cứu
cái mà mọi người gọi là khủng hoảng của nam giới.
Khủng hoảng nam giới là
những nam giới trẻ tuổi, vì lý do gì đó,
học kém hơn các bạn nữ.
Và mọi người có nhiều lý thuyết về điều này.
Có phải bởi vì cũng ta có một chương trình học quá thiên về giao tiếp lời nói,
và các em bé gái giỏi việc này hơn các bé giai?
Hay là chúng ta yêu cầu trẻ con ngồi một chỗ quá nhiều,
và các bé giai tự bản thân cảm thấy mình thất bại?
Và một số người nói đó là bởi vì,
các em nam bắt đầu bỏ học từ lớp 9.
Do tôi đang viết một quyển sách về tất cả những vấn đề này, tôi vẫn đang nghiên cứu,
và tôi không có câu trả lời.
Nhưng bây giờ, tôi sẽ yêu cầu vị chuyên gia giáo dục trên toàn thế giới,
chính là cô con gái 10 tuổi của tôi, Noah
đến nói chuyện với các bạn về
tại sao các bạn nam trong lớp của cô bé lại học kém hơn.
(Video) Noah: Các bạn nữ rõ ràng là thông minh hơn.
Các bạn ấy có vốn từ vựng lớn hơn.
Họ học nhanh hơn.
Họ tự chủ hơn.
Chỉ có các bạn nam là đi lên bảng hôm nay và hôm sau lại mất giờ giải lao.
Hanna Rosin: Tại sao lại vậy?
Noah: Tại sao ạ? Bởi vì các bạn ấy không nghe giảng
khi các bạn nữ ngồi nghe giảng chăm chú.
HR: Các bạn thấy đó.
Luận điểm này đã thực sự đi vào lòng tôi
khi tôi đến thăm một trường đại học ở thành phố Kansas
Một trường đại học cho tầng lớp lao động.
Rõ ràng là khi tôi đang học đại học, tôi có những mong đợi nhất định đối với cuộc sống của mình
rằng chồng tôi và tôi sẽ đều làm việc
và rằng chúng tôi sẽ nuôi dạy con cái cùng nhau.
Nhưng những nữ sinh viên này
có một cái nhìn hoàn toàn khác về tương lai của họ.
Về cơ bản, theo cách họ nói với tôi là
họ sẽ làm việc 18 tiếng một ngày,
rằng chồng họ sẽ có thể đi làm,
nhưng anh ta chủ yếu sẽ ở nhà chăm sóc lũ mèo.
Và điều này làm tôi khá kinh ngạch.
Câu yêu thích mà tôi nghe được từ những bạn gái này là:
"Đàn ông là tù khổ sai kiểu mới."
(Cười)
Giờ thì bạn cười,
nhưng câu nói này cũng làm ta day dứt, phải không.
Và tôi nghĩ lý do nó làm ta day dứt là
bởi vì hàng nghìn năm lịch sử
không thể đảo ngược
mà không gây ra đau đớn.
Đó là lý do vì sao tôi nói về việc
chúng ta phải vượt qua điều này cùng nhau.
Buổi tối sau khi tôi nói chuyện với các bạn nữ sinh viên đó,
tôi cũng đến thăm một nhóm nam giới ở Kansas.
Và đây chính xác là các nạn nhân của nền kinh tế sản xuất,
mà tôi đã nói với các bạn trước đó.
Họ là những người đãn ông từng là nhà thầu,
họ đã từng xây những ngôi nhà
và họ đã mất việc sau thời kỳ bùng nổ về nhà đất
và họ ở trong nhóm này bởi họ không thể trả tiền nuôi con cái.
Những người trợ giáo lên lớp
giải thích cho họ tất cả những cách
mà họ đã mất đi bản ngã của mình trong thời đại mới này.
Người này nói với họ rằng họ không còn quyền thế gì về mặt đạo đức
và không ai cần động viên ủng hộ về mặt tinh thần của họ nữa
và họ không thực sự là những người cung cấp.
Vậy họ là ai?
Và điều này thực sự khiến những người này đau lòng.
Người trợ giáo viết lên bảng
$85,000,
anh ta nói "Đây là lương của cô ấy."
và anh ta lại viết %12,000
"đây là lương của các bạn.
Vậy ai là người chủ lực đây?" anh ta hỏi họ.
"Ai là người nắm quyền hành đây?
Chính là cô ấy."
Điều này khiến cả căn phòng rùng mình.
Đó là một trong những lý do tôi muốn nói về điều này,
bởi vì tôi nghĩ nó có thể rất đau đớn,
và chúng ta thật sự phải vượt qua
Và một lý do khá cấp thiết khác
là bởi vị điều này không chỉ xảy ra ở Mỹ.
Nó đang xảy ra trên toàn thế giới.
Ở Ấn Độ, những người phụ nữ nghèo đang học tiếng Anh
nhanh hơn những người đồng đẳng nam
để họ được nhận vào các trung tâm trả lời điện thoại
đang phát triển ở Ấn Độ.
Ở trung Quốc, rất nhiều doanh nghiệp tư nhân đang được mở
vì phụ nữ đang thành lập công ty,
công ty nhỏ, nhanh hơn đàn ông.
Và đây là ví dụ yêu thích của tôi ở Hàn Quốc.
Trong vài thập kỷ trở lại đây,
Hàn Quốc đã xây dựng một trong những xã hội gia trưởng nhất mà chúng ta được biết.
Về cơ bản họ coi vị trí là tầng lớp thứ yếu của phụ nữ là một thứ thiêng liêng
trong luật dân sự.
Và nếu phụ nữ không thể đẻ cont rai,
họ sẽ bị coi như người hầu trong gia đình.
Và đôi khi gia đình sẽ cầu cho các linh hồn giết chết đứa bé gái
để họ có thể có một bé trai.
Nhưng trong những thập niên 70 và 80
chính phủ Hàn Quốc quyết định họ muốn công nghiệp hóa nhanh chóng,
và điều họ làm là,
họ bắt đầu ép phụ nữ tham gia lực lượng lao động.
Kể từ năm 1985 họ bắt đầu hỏi câu hỏi:
"Bạn muốn con trai đầu lòng đến mức nào?"
Và hãy nhìn vào biểu đồ này.
Từ 1985 đến 2003.
Bạn muốn sinh con trai đầu lòng đến mức nào?
Bạn có thể thấy rằng những sự thay đổi về kinh tế này
thực sự có ảnh hưởng mạnh mẽ đến nền văn hóa của chúng ta.
Do chúng ta chưa thực sự phân tích thông tin này một cách đầy đủ,
chúng ta lại thấy điều này trong nền văn hóa nhạc pop
bằng những cách thức kì quái và bị cường điệu,
những khuôn mẫu đang thay đổi.
Và về phần nam giới, chúng ta có
cái mà một đồng nghiệp của tôi gọi là "những người đàn ông omega" xuất hiện,
đó là những người đàn ông thất bại không được thừa nhận về mặt tình cảm
những người không tìm được việc
Và họ xuất hiện ở rất nhiều dạng.
Và chúng ta có những thanh niên chung thân.
Chúng ta có những kẻ thù ghét nhân loại vô duyên.
Và chúng ta có những anh chàng thích uống Bud Light (một loại bia nhẹ)
hay còn gọi là những củ khoai tây vui vẻ nghiện ghế sô fa.
Và điều đáng kinh ngạc là kể cả người đàn ông gợi tình của nước Mỹ ngày nay,
người đàn ông gợi tính nhất ngày nay
bị đùa giỡn trong quan hệ tình ái trong các bộ phim.
Và về phần phụ nữ, bạn lại thấy điều ngược lại,
bạn thấy những nữ anh hùng điên loạn
Bạn có Lady Gaga.
Bạn có James Bond mới của chúng ta, Angelina Jolie.
Và không chỉ cho những người trẻ tuổi, phải không.
Kể cả Helen Mirren cũng có thế cầm súng.
Và dường như chúng ta phải thay đổi
từ những hình ảnh hết sức cường điệu,
đến những thứ có vẻ bình thường hơn.
Vậy trong một thời gian dài trong lĩnh vực kinh tế
chúng ta đã sống với thuật ngữ trần thủy tinh.
Tôi chưa bao giờ thích thuật ngữ này.
Bởi 1 lý do, nó đặt đàn ông và phụ nữ
trong một mối quan hệ đối kháng với nhau,
bởi trong đó đàn ông là những kẻ lừa đảo mưu mô
người đã dựng lên cái trần thủy tinh này.
Và chúng ta, những người phụ nữ luôn ở dưới cái trần thủy tinh.
Và chúng ta có rất nhiều kinh nghiệm và kỹ năng,
nhưng đó là một trò bịp bợm, nên bạn hải chuẩn bị
để vượt qua cái trần thủy tin này.
Ngoài ra, đập vỡ trần thủy tinh là một thuật ngữ tệ hại.
Có ai điên
đi lao đầu qua một cái trần bằng thủy tinh không?
Hình ảnh mà tôi thích nghĩ đến,
thay vì trần thủy tinh,
là một cây cầu cao.
Đứng dưới chân một cây cầu cao rất đáng sợ,
nhưng cũng rất đáng hồ hởi,
bởi vì mọi thứ trên kia thật là đẹp
và bạn đang có một góc nhìn rất đẹp.
Điều tuyệt vời là không có trò bịp bợm nào như với trần thủy tinh.
Không có người đàn ông hay đàn bà nào đứng ở giữa
để cắt dây cáp.
Không có lỗ hổng nào ở giữa mà bạn có thể sẽ ngã vào.
Và điều tuyệt vời là bạn có thể dẫn bất kỳ ai theo.
Bạn có thể mang chồng bạn theo.
Bạn có thể dẫn bạn hay đồng nghiệp
hay người trông trẻ cùng đi với mình.
Và những đức ông chồng cho thể lôi vợ mình qua cầu, nều các bà vợ chưa thấy sẵn sàng.
Nhưng điểm mấu chốt của những cây cầu cao này
là bạn phải tự tin
để biết rằng bạn xứng đáng đứng trên cây cầu đó,
rằng bạn có tất cả những kỹ năng và kinh nghiệm cần thiết
để đi qua cây cầu này,
những điều bạn phải làm là quyết định
bước bước đi đầu tiên và thực hiện nó.
Cảm ơn rất nhiều.
(Vỗ tay)