Pogadajmy o śmieciach.
Musieliśmy nauczyć się, jak odrzucić
silnie zakorzenioną etykę oszczędności,
nabytą podczas Wielkiego Kryzysu i II Wojny Światowej.
Po wojnie nasza ogromna moc produkcyjna musiała objąć
towary potrzebne w czasie pokoju.
Magazyn Life pomógł w tych staraniach,
ogłaszając wprowadzenie jednorazówek,
wyzwalających żony od obowiązku zmywania naczyń.
Wiadomość do wyzwolicieli:
jednorazówki zajmują sporo miejsca i nie są biodegradowalne.
Tylko ludzie tworzą odpady, których przyroda nie potrafi przetrawić.
Plastyki też ciężko przetworzyć.
Pewien nauczyciel powiedział mi, jak wyrazić
procent plastyku odzyskiwanego z naszych śmieci:
Figa przecinek mak.
Tyle udaje się odzyskać.
Istotna jest temperatura topnienia.
Inaczej niż szkło i metal, plastyk nie oczyszcza się podczas topnienia.
Topi się w temperaturze niższej niż temp. wrzenia wody
i nie odpycha zanieczyszczeń oleistych,
tylko wchłania je niczym gąbka.
Rocznie wytwarza się 100 miliardów granulek termoplastycznych,
z czego połowa zostanie zamieniona w "szybkie śmieci".
Duża, niekontrolowana porcja naszych odpadków
popłynie rzekami do morza.
Oto odpadki w rzece Biona, zaraz przy lotnisku.
Tu śmieci niedaleko Uniwersytetu w Long Beach w Kalifornii,
koło stacji odsalania.
Choć producenci napojów płacą
za składowanie butelek, dużo z nich trafia do morza.
W samych Stanach zużywamy ich ok. 2 mln w ciągu 5 minut.
Dosadnie przedstawia to zdjęcie prezentera TED, Chrisa Jordana.
Możemy to powiększyć, aby zobaczyć więcej szczegółów.
Tu widzimy odległą wyspę u wybrzeży Kalifornii Dolnej,
na której składowane są butelki.
Wyspa San Roque to niezamieszkany teren wylęgu ptaków.
Zauważcie, że butelki mają zakrętki.
Butelki zrobione z politereftalanu etylenu, PET,
utonęłyby i nie dotarłyby tak daleko od cywilizacji.
Zakrętki powstają w osobnych fabrykach,
z innego tworzywa sztucznego, polipropylenu.
Unoszą się na wodzie,
a obowiązkowy recycling ich nie obejmuje.
Prześledźmy drogę milionów zakrętek,
trafiających do oceanu.
Po roku, te z Japonii zmierzają prosto przez Pacyfik,
gdy tymczasem te nasze łapie Prąd Kalifornijski,
niosąc je w okolice Cabo San Lucas.
Po 10 latach wiele japońskich nakrętek
jest w "Zachodniej Łacie Śmieci",
a nasze zanieczyszczają Filipiny.
Po 20 latach pojawia się strefa gromadząca odpadki,
w obszarze Wiru Północnopacyficznego.
Atole Kure i Midway na Hawajach
zasiedlają miliony albatrosów,
które zakładają tu gniazda i poszukują pokarmu dla piskląt.
4-miesięczne pisklę albatrosa ciemnolicego
zdechło, mając to w żołądku.
Setki tysięcy piskląt wielkości gęsi zdycha
z żołądkami pełnymi nakrętek i innych śmieci,
takich jak zapalniczki,
ale to przede wszystkim nakrętki.
Ich rodzice niestety mylą nakrętki pływające w oceanie z pokarmem.
Uszczelki zakrętek to także zagrożenie dla zwierząt wodnych.
To Mae West,
wciąż żyje w domu swojego opiekuna w Nowym Orleanie.
Ciekawy, jak do problemu dokłada moje rodzinne miasto Long Beach,
w Dniu Sprzątania Wybrzeża w 2005 roku
udałem się na wschodni koniec Półwyspu Long Beach.
Sprzątnęliśmy ogromną połać plaży.
Płaciłem 5 centów od nakrętki.
Znalazło się wielu chętnych.
Tutaj widać 1100 nakrętek, które zebrali.
Myślałem, że wydam 20 dolarów,
tymczasem skończyło się na 60.
Posegregowałem je kolorami
i pokazałem na wystawie podczas Dnia Ziemi
w Delfinarium Cabrillo w San Pedro.
Gubernator Scharzenegger i jego żona Maria zatrzymali się, aby omówić wystawę.
Pomimo mojego babskiego kapelusika ze sklepowych reklamówek
uścisnęli mi dłoń.
Pokazałem im włok z zooplanktonem
z wiru na północ od Hawajów,
gdzie było więcej plastyku niż planktonu.
Tak wyglądają próbki plastykowej zupy, jaką stał się nasz ocean.
Przeciągnięcie włoka przez jedną milę
pozwala zebrać takie oto próbki.
I takie.
Gdy odpadki zostają wyrzucone na plaże Hawajów,
wyglądają tak.
To plaża Kailua, gdzie
wczasy spędzał prezydent, przed przeprowadzką do Waszyngtonu.
Jak analizujemy takie próbki,
gdzie więcej jest tworzyw sztucznych, niż planktonu?
Segregujemy plastykowe fragmenty według 3 rozmiarów,
od 5 milimetrów do 1/3 milimetra.
Małe fragmenty skupiają trwałe organiczne zanieczyszczenia,
w ilości milion razy przekraczającej ich stężenie w oceanie.
Chcieliśmy sprawdzić, czy najpospolitsza ryba na dnie oceanu,
z samego dna łańcucha pokarmowego,
spożywa te trucizny.
Po setkach autopsji okazało się, że ponad 1/3
badanych ryb miała w żołądkach zanieczyszczony plastik.
Rekordzistą jest 6-centymetrowy okaz,
który miał w żołądku 84 fragmenty plastyku.
Są ekologiczne owoce i warzywa z certyfikatem,
ale żaden rybak na Ziemi
nie ma certyfikatu ekologiczności na ryby z połowu morskiego.
To spadek, jaki zostawiamy przyszłym pokoleniom.
Społeczeństwo jednorazówek nie może zostać ograniczone,
bo stało się globalne.
Nie można używać wciąż tych samych rzeczy, czy je przetwarzać.
Musimy je wyrzucać.
Rynek może zrobić dla nas naprawdę wiele,
ale nie naprawi ekosystemu oceanów, który zniszczyliśmy.
Ocean jest jak Humpty Dumpty w dziecięcej rymowance.
Nie uda nam się zebrać całego plastyku i złożyć go do kupy.
Film: Poziom wzrasta,
wzrasta ilość opakowań,
styl życia oparty na jednorazówkach upowszechnia się,
co widać po oceanie.
Prowadzący: I ponoć nie ma nadziei na poprawę sytuacji.
Oczyszczenie oceanów z plastyku wykracza
jest poza możliwościami budżetowymi jakiegokolwiek kraju.
Ponadto zabiłoby to przy okazji ogromne ilości zwierząt.
Moore twierdzi, że rozwiązaniem jest zatrzymanie plastyku u źródła:
zatrzymanie go na lądzie, zanim dotrze do oceanu.
Ale w świecie opartym na plastykowych opakowaniach,
nawet na to nie ma zbyt wielkich nadziei.
Mówił Brian Rooney dla programu Nightline,
z Long Beach w Kalifornii.
Charles Moore: Dziękuję.