13 năm trước,
chúng ta đã tự đặt cho mình mục tiêu chấm dứt đói nghèo.
Sau một vài thành công,
ta bắt đầu gặp phải một trở ngại lớn.
Hậu quả của cuộc khủng hoảng tài chính
bắt đầu tác động đến việc chi tiêu cho viện trợ,
khiến nó sụt giảm trong hai năm liên tiếp.
Câu hỏi của tôi là liệu với những bài học rút ra được
từ việc cứu lấy hệ thống tài chính
có thể giúp ích gì cho chúng ta để vượt qua được rào cản đó
và giúp đỡ hàng triệu người.
Liệu chúng ta có thể đơn giản là in tiền để viện trợ?
"Chắc chắn là không rồi."
Đó là phản ứng thường gặp.
(Cười)
Đó là một cuộc trò chuyện ngắn.
Một số khác sẽ nghĩ tới John McEnroe.
"Anh không đùa đấy chứ!"
Bây giờ, tôi không thể giả giọng giống vậy được, nhưng tôi rất nghiêm túc,
nhờ vào hai đứa trẻ này,
mà quý vị sẽ có dịp được biết ngay sau đây, là trung tâm
của buổi nói chuyện của tôi hôm nay.
Bên trái là Pia.
Cô bé sống tại Anh
Cô bé có bố mẹ đáng mến,
một trong số họ đang đứng ngay đây.
Dorothy, bên phải,
sống ở vùng nông thôn Kenya
Cô bé là một trong 13000 trẻ mồ côi
những đứa trẻ dễ tổn thương
được tổ chức mà tôi hỗ trợ nuôi nấng.
Tôi làm điều đó bởi tôi tin rằng
Dorothy, cũng giống như Pia,
xứng đáng có được cơ hội sống tốt nhất
mà chúng ta có thể đem đến cho con bé.
Quý vị tất cả sẽ đồng tình với tôi, tôi tin chắc là như vậy.
Liên Hiệp Quốc cũng đồng ý như thế.
Mục tiêu quan trọng hơn cả của họ
về viện trợ quốc tế
là cố gắng phấn đấu vì một cuộc sống đầy đủ cho tất cả mọi người.
Nhưng -- còn đó trở ngại --
Liệu chúng ta có thể đáp ứng được nhu cầu về nguồn viện trợ?
Lịch sự đã chứng minh điều ngược lại.
Vào năm 1970, chính phủ đưa ra mục tiêu
tăng chi tiêu dành cho viện trợ nước ngoài
lên 0.7%
thu nhập quốc dân.
Như quý vị có thể thấy, một cách biệt lớn
giữa nguồn viện trợ thực sự và mục tiêu đã đề ra.
Nhưng sau đó cần phải nhắc đến các Mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ,
tám mục tiêu đầy tham vọng
cần đạt được trước năm 2015
Nếu tôi cho quý vị hay rằng chỉ một trong số những mục tiêu trên
là nhằm xóa nghèo và đói cùng cực,
bạn sẽ có cảm giác dó là một tham vọng.
Cũng có một số thành công.
Số người sống với ít hơn 1.25 đô một ngày
đã giảm một nửa.
Nhưng vẫn còn nhiều thứ phải làm trong vòng hai năm.
Một trong tám điều là nạn đói.
Xét theo bối cảnh của thính phòng này,
hai hàng đầu sẽ không nhận được tí thức ăn nào.
Chúng tôi không thể để nó tiếp tục xảy ra,
cũng là lý do tại sao mối quan tâm về mục tiêu thứ tám,
có liên quan đến tài trợ,
mà tôi đã đề cập lúc đầu đang giảm,
lại rắc rối đến vậy.
Vậy thì điều gì sẽ được thực hiện đây?
Vâng, tôi làm việc tại các thị trường tài chính,
chứ không phải về phát triển.
Tôi nghiên cứu hành vi của các nhà đầu tư,
cách họ phản ứng với chính sách và nền kinh tế.
Điều này đã đem đến cho tôi một khía cạnh khác trong vấn đề về viện trợ.
Nhưng có một câu hỏi ngây thơ
xuất phát từ đứa con gái sắp lên 4 tuổi của tôi
đã làm tôi chú ý đến điều đó.
Pia và tôi đang trên đường đến một quán cà phê
và chúng tôi đi qua một người đàn ông đang gom góp tiền cho từ thiện.
Tôi không có tiền lẻ để đưa cho ông ta,
và con gái tôi đã thất vọng vì điều đó.
Khi đã ở trong quán cà phê, Pia lấy ra tập sách nhiều màu sắc
và bắt đầu viết nguệch ngoạc lên đó.
Sau một lúc, tôi hỏi con bé rằng nó đang làm gì thế,
và con bé cho tôi xem bức vẽ
tờ tiền 5 đô
để đưa cho người đàn ông ngoài kia.
Điều đó thật đáng yêu,
và rộng rãi hơn người cha của nó nhiều.
Nhưng tất nhiên là tôi đã phải giải thích với con bé,
"Con không thể làm thế đâu, điều đó là không được phép."
Và tôi đã nhận lại được hồi đáp kinh điển của bé gái 4 tuổi:
"Tại sao lại không ạ?"
Hiện giờ tôi rất phấn khích, bởi vì thực ra tôi nghĩ rằng
mình có thể trả lời được vào lúc đó.
Vì vậy mà tôi lao vào lời giải thích cho việc làm thế nào
mà một lượng cung tiền không giới hạn
săn đuổi lấy một số lượng hàng hóa giới hạn
đẩy giá tiền lên thật cao.
Một thứ gì đó về sự trao đổi làm tôi cảm thấy vướng mắc,
không phải bởi vì cái nhìn nhẹ nhõm trên gương mặt của Pia
khi cuối cùng tôi cũng hoàn thành,
mà bởi vì nó có liên quan
đến tính quan trọng của nguồn cung tiền,
một sự thiêng liêng bị thử thách và nghi vấn
bởi phản ứng của ngân hàng trung ương
đối với cuộc khủng hoảng tài chính.
Để làm yên lòng các nhà đầu tư,
ngân hàng trung ương đã tiến hành mua các công cụ tài sản
để động viên, khuyến khích nhà đầu tư làm điều tương tự.
Ngân hàng đã tài trợ cho những lần thu mua như thế
bằng chính tiền do họ tạo ra.
số tiền thực chất không được in ra.
Nó vẫn còn được cất trữ trong hệ thống ngân hàng hiện nay.
Nhưng số lượng tiền được tạo ra chưa từng có.
Cùng với nhau, ngân hàng trung ương của Hoa Kỳ,
Anh và Nhật Bản
gia tăng số lượng dự trữ tiền trong nền kinh tế
lên khoảng 3.7 tỉ đô la.
gấp ba lần, thực tế là hơn ba lần,
tổng số lượng dự trữ tiền giấy thực trong lưu thông.
Gấp ba lần!
Trước cuộc khủng hoảng,
chẳng ai có thể nghĩ tới điều này,
mặc dù nó nhanh chóng được chấp nhận rộng rãi.
Giá vàng,
tài sản được cho là sẽ chống lại được lạm phát,
thực chất tăng vọt,
nhưng các nhà đầu tư đã mua các công cụ tài sản khác
với ít khả năng chống lại lạm phát.
Họ mua chứng khoán cố định, trái phiếu.
Họ cũng mua nốt cổ phần công ty.
So với tất cả các câu chuyện gây hoang mang,
hành động thực tế của các nhà đầu tư
đã nói lên sự tự tin và chấp nhận nhanh chóng của họ.
Sự tự tin đó dựa vào hai rường cột.
Thứ nhất là, sau nhiều năm
giữ lạm phát ở mức kiểm soát,
ngân hàng trung ương được tin tưởng là
sẽ thu mua tiền tệ
nếu lạm phát ở mức đáng báo động.
Thứ hai, lạm phát đơn giản sẽ chẳng bao giờ trở thành mối họa.
Như quý vị có thể thấy, tại Mỹ,
lạm phát trong hầu hết giai đoạn này
được duy trì mức thấp hơn bình quân.
Điều đó cũng tương tự ở những nơi khác.
Vậy thì tất cả những thứ này liên quan như thế nào đến viện trợ?
Vâng, đây là nơi mà Dorothy
và hội từ thiện Mango Tree
hỗ trợ cho cô bé.
Tôi đã tham dự một trong số những sự kiện gây quỹ của họ
mới đây,
và tôi đã được truyền cảm hứng để quyên góp tặng phẩm một lần
khi nhớ ra rằng công tytôi
đề nghị đóng góp vào những việc làm từ thiện
của nhân viên.
Vì vậy, tôi nghĩ thế này:
thay vì chỉ có thể giúp đỡ Dorothy
và bốn người bạn cùng lớp của cô bé
vào học trường trung học trong vài năm,
tôi có thể tăng gấp đôi đóng góp của mình.
Thật tuyệt vời.
Vì vậy, theo sau cuộc trò chuyện với con gái của tôi,
và thấy được sự thiếu vắng của lạm phát
trong việc in tiền,
và nhận thức rằng việc chi tiêu cho viện trợ quốc tế
đang sụt giảm không đúng lúc,
điều này làm tôi băn khoăn:
Chúng ta có thể đóng góp
trên quy mô rộng lớn hơn chăng?
Hãy gọi kế hoạch này là "In viện trợ."
Và đây là cách thức mà nó hoạt động.
Miễn là có ít đe dọa từ lạm phát khi làm thế,
ngân hàng trung ương sẽ được ủy thác
để gom góp vào chi tiêu cho viện trợ nước ngoài của chính phủ
đến một mức giới hạn nhất định.
Trong nhiều năm, Chính phủ đang hướng đến mục tiêu tăng viện trợ
lên 0.7%/ năm
vậy thì, hãy đặt ra giới hạn ở một nửa mức đó,
0,35% tổng thu nhập quốc dân.
Vì vậy, nó sẽ hoạt động như thế này: Nếu trong năm mục tiêu
chính phủ dành khoảng 0.2% tổng thu nhập
cho viện trợ nước ngoài,
ngân hàng trung ương chỉ sẽ phải đơn giản là gom góp
với hơn 0.2%
Ít ra là đến thời điểm này.
Việc này liều lĩnh như thế nào?
Vâng, điều này đòi hỏi phải in tiền
để mua hàng hóa, chứ không phải để mua tài sản.
Điều này nghe có vẻ lạm phát rồi nhỉ.
Nhưng có hai nhân tố quan trọng đáng được cảm thông ở đây.
Thứ nhất là theo như định nghĩa,
tiền được in ra như thế có thể sẽ được chi tiêu ở nước ngoài.
Vì vậy không rõ ràng là làm thế nào nó sẽ dẫn tới lạm phát
tại quốc gia tiến hành in tiền
nếu nó không dẫn tới sự mất giá đồng tiền của quốc gia đó.
Điều đó có vẻ không đúng cho lý do thứ hai:
quy mô tiền tệ được in
theo chương trình này.
Vì vậy hãy nghĩ đến một ví dụ
về nơi mà Print Aid được tiến hành
tại Mỹ, Anh và Nhật Bản.
Để cung cấp chi phí viện trợ
cho những chính phủ này trong vòng 4 năm qua,
Print Aid có thể tạo ra
200 tỉ đô la tiền viện trợ thêm.
Chuyện đó sẽ ra sao
trong bối cảnh có sự gia tăng trong dự trữ tiền tệ
đã từng xảy ra tại những quốc gia đnày
để cứu lấy hệ thống tài chính?
Bạn sẽ được thông báo về điều này chăng?
Các bạn có thể gặp khó khăn để nhìn ra chúng, từ đằng sau,
bởi vì cách biệt là khá nhỏ.
Vì vậy, những gì chúng ta đề cập tại đây
đó là ta đã lấy 3.7 nghìn tỷ đô la tiền cược
để cứu lấy hệ thống tài chính,
và bạn biết gì không, nó đã thành công.
Chẳng có lạm phát gì ở đây cả.
Chúng ta có đang đề cập đến việc không xứng đáng mạo hiểm
để in thêm 200 tỉ đô la cho viện trợ?
Thực sự những nguy hiểm đó sẽ khác biệt?
Đối với tôi điều đó không rõ ràng.
Điều rành rành ở đây là sự tác động lên viện trợ.
Mặc dù đây chỉ là việc in tiền
của ba ngân hàng trung ương,
viện trợ toàn cầu mà họ hỗ trợ
trong giai đoạn này lên tới gần 40%.
Viện trợ như một phần trong thu nhập quốc dân
bất thình lình ở mức cao bằng cả 40 năm.
Hiện tại, chúng ta không đạt tới mức 0.7%.
Chính phủ vẫn được khuyến khích hỗ trợ.
Nhưng bạn biết gì không, đó mới là điểm chính của kế hoạch.
Vì vậy tôi nghĩ những gì mà chúng ta học được
là mối hiểm họa đến từ chương trình tạo tiền
là khá nhỏ,
nhưng lợi ích đạt được
thì rất lớn.
Hãy tưởng tượng những gì chúng ta có thể làm khi có được thêm 40% tiền tài trợ.
Chúng ta có thể cung cấp thức ăn cho hàng ghế đầu rồi.
Điều mà tôi sợ, điều duy nhất tôi sợ,
bên cạnh thực tế là chúng ta đang dần cạn thời gian,
là cơ hội thực hiện ý tưởng này
là một con đường hẹp.
Hiện nay, tạo tiền bởi ngân hàng trung ương
là một công cụ chính sách được chấp nhận.
Đó có thể không phải lúc nào cũng như thế.
Hiện nay, có những mục tiêu nhận được sự đồng thuận toàn cầu
xét về viện trợ quốc tế.
Điều đó có thể không phải lúc nào cũng như thế.
Ngày nay có lẽ là thời gian duy nhất
mà hai thứ này trùng khớp nhau,
mà chúng ta có thể có đủ viện trợ
mà mình hằng mong muốn cho đi.
Vì vậy, liệu chúng ta có thể in tiền phục vụ cho viện trợ quốc tế?
Tôi nghiêm túc tin tưởng vào câu hỏi,
tại sao không?
Cám ơn quý vị rất nhiều.
(Vỗ tay)