سیزده سال پیش،
تصمیم گرفتیم فقر را ریشه کن کنیم.
بعد ازکمی موفقیت،
با مانع بزرگی مواجه شدیم.
این مانع عواقب بحران اقتصادیی بود
که تامین کمکهای مالی
را بمدت دو سال پیاپی کاهش داده بود.
سوال من این است: آیا درسهایی که ما
از احیای نظام اقتصادی یاد گرفتیم
می تواند ما را درغلبه بر این مانع
و به میلیون‌ها نفر یاری برساند؟
آیا می توانیم برای کمک رسانی پول چاپ کنیم؟
"مسلما، نه"
این واکنش طبیعی است.
(خنده)
این یک گفتگوی گمراه کننده است.
شبیه حرفی که جان مک انرو گفت:
"تو نمیتونی جدی باشی"
حالا، لحن کلام من شبیه او نیست، اما به اندازه او جدی هستم،
از این دو تا بچه سپاسگزارم،
همانطور که پی خواهید برد آنها هسته اصلی
گفتگوی من هستند.
در سمت چپ تصویر، پیا را داریم.
او در انگلستان زندگی می کند.
پیا دو تا والدین دوست داشتنی دارد،
یکی از آنها درست اینجا ایستاده است.
در سمت راست تصویر، دوروثی است،
او درکنیای فلاحتی زندگی میکند.
دوروثی یکی از سیزده هزار کودک یتیم
و آسیب پذیری است
که تحت پوشش سازمان خیریه ای است که به آن کمک می کنم.
من این کار را میکنم چون باور دارم
دوروثی،هم مثل پیا،
استحقاق برخورداری از بهترین فرصتهای زندگی
را که ما بتوانیم برای او مهیا کنیم دارد.
مطمئن هستم،همه شما با من هم عقیده هستید.
سازمان ملل هم همینطور.
هدف بسیار مهم آنها
در زمینه کمکهای بین المللی
ایجاد یک زندگی بامنزلت برای همه است.
اما--آن مانع اینجاست--
می توانیم کمکهای بین الملی را بپردازیم؟
تجربه میگوید: نه.
در سال ۱۹۷۰، دولتها تصمیم گرفتند
بودجه کمکهای خارجی را
تا ۰/۷ درصد
درامد ملی خود افزایش دهند.
همانطور که شاهد هستید شکاف عمیقی هست
بین کمکهای واقعی و کمکهای مورد نظر.
اما آنموقع اهداف توسعه قرن نیز مشخص بود،
همان هشت هدف بلند پروازانه
که قرار بود تا ۲۰۱۵ محقق شود.
اگر فقط یکی از آن اهداف را نام ببرم
که ریشه کنی گرسنگی و فقر است،
به آن بلند پروازی پی می برید.
گر چه موفقیتهایی نیز بوده.
مثلا تعداد مردمی که
با کمتر از یک دلار و ۲۵ سنت زندگی میکنند نصف شده است.
ولی در دو سال باقیمانده کارهای زیادی هست که باید انجام شود.
یک نفر از هشت نفر گرسنه است.
اگر مردم جهان رابا این سالن قیاس کنیم،
به این دو ردیف اول هیچ غذایی نخواهد رسید.
ما به کمتر از آن راضی نیستیم،
بخاطر این نگرانی در باره هشت هدف
که به تامین مالی مرتبط است،
که در اول گفتارم به کاهش آن اشاره کردم،
اینقدر ملال آور است.
پس چه باید کرد؟
خب،من در بازار مالی کار میکنم،
نه در بازار توسعه.
کار من بررسی کنشهای سرمایه گذاران
و چگونگی واکنش آنها به سیاست و اقتصاد است.
عقیده آنها در مورد کمکهای مالی با من متفاوت است.
من این عقیده بی ضرر را
از دختر چهارساله ام
که قدردان اوهستم گرفته ام.
من و پیا به سوی کافه محل می رفتیم
سر راه مردی را دیدیم که اعانه جمع می کرد،
من پولی نداشتم که به او بدهم،
پیا حسابی مایوس شد بود.
وقتی به کافه رسیدیم، پیا دفتر نقاشی اش را درآورد
و شروع کرد به نقاشی.
بعد از مدتی ،از او پرسیدم چه کار میکنی؟
او نقاشی خود را
که اسکناس ۵ پوندی بود نشان داد.
او می خواست این پول را به آن مرد بدهد.
دختر شیرینی است،
و خیلی هم بخشنده تر از پدرش،
البته من به اوتوضیح دادم،
"تو نمیتونی این کارو بکنی،چون مجاز نیست."
همان اصطلاح مشهور جوابی بود که شنیدم:
"چرا که نه؟"
حالا من هیجان‌زده، چون فکر میکنم
میتوانم جواب او را بدهم.
حالا می توانم توضیح دهم که چگونه
وقتی میزان نامحدودی پول
به سمت کالاهای اندکی گسیل شود
قیمت آن کالاها سر بفلک میکشد.
ولی چیزی از آن نقاشی پول توی ذهنم هست،
نه بخاطر آرامشی که در چهره پیا بود
وقتی که توضیح من تمام شد،
بلکه بخاطر ارتباط آن
با حرمت تهیه پول بود،
حرمتی که به زیر سوال رفته و به چالش کشیده شده بود
بوسیله بانکهای مرکزی
هنگام بحرانهای اقتصادی.
برای اطمینان دادن به سرمایه گذاران
آنها اقدام به خرید داراییهایی کردند
تا سرمایه گذاران را تشویق به امری مشابه کنند.
بانکهای مرکزی بودجه این خریدها را
از پولهایی که خود آنها چاپ کرده بودند فراهم کردند.
در حقیقت این پولها هیچوقت چاپ نشد.
هنوز هم این پولها در سیستم بانکی بلوکه شده است.
اما میزان آن بیسابقه بود.
درمجموع، در بانکهای مرکزی ایالات متحده،
انگلستان و ژاپن.
نقدینگی اقتصادشان را
تا مرز ۳/۷ تریلیون دلار افزایش دادند.
در واقع،این سه برابریا بیشتر از آن،
موجودی کل اسکناسهای رایج آنها در شکل دلار است.
سه برابر!
قبل از بحران اقتصادی،
حتی فکر کردن به آن غیر ممکن بود،
با وجود این این قضیه فوق العاده سریع پذیرفته شد.
قیمت طلا
به عنوان یک مهارکننده تورم،
بالا رفت،
اما سرمایه گذاران دیگر داراییها را خریدند
که کمکی به مهار تورم نمی کرد.
آنها اوراق بهادار با درآمد ثابت، اوراق قرضه
و همچنین سهام خریدند.
چون در کنار این قصه ترسناک
اعمال واقعی سرمایه گذاران
نشانی از مقبولیت و ثبات بود .
آرامش آنها بر دو اصل مبتنی بود:
اول اینکه بعد از چند سال
مهار تورم،
بانکهای مرکزی قول داده بودند
دست از چاپ پول بردارند
اگر احساس شد تورم تهدید میکند.
دوم، تورم هیچگاه تهدید نکرد.
همانطور که شاهد هستید،در امریکا
میزان تورم در اکثر این دوران
زیر شاخص متوسط باقی ماند.
جاهای دیگر هم همین طور بود.
پس چگونه اینها به کمکهای بین المللی ربط پیدا می کند؟
خب ،این همان جایی است که دوروثی
و بنیاد نیکو کاری مانگو تری
که از او حمایت میکند به ذهن می آید.
من اوایل امسال در یکی از مراسم
گرد آوری اعانه بودم،
به من الهام شد که سرپرستی بچه ها را بعهده بگیرم
وقتی بیاد آوردم شرکت متبوع من
هزینه مشارکتهایی را که کارکنان
در امور خیریه می کنند می پردازد.
پس به این فکر کردم:
به جای اینکه بخواهم دوروثی
و چهار همکلاسی او را کمک کنم
تا چند سال اندک دبیرستان را بگذرانند،
می توانستم بخشش خود را دو برابر کنم.
و این عالی بود.
پس با در نظر گرفتن گفتگویم با دخترم،
با نبودن تورم
در صورت چاپ پول بی پشتوانه،
و دانستن اینکه پرداختهای کمکهای بین المللی
در زمان نامناسبی کاهش یافته بود،
این باعث تعجب من شد:
آیا ما میتوانیم این را بکار ببندیم
آن هم در مقیاسی بزرگتر؟
بیائید این برنامه را "کمکهای چاپی" بنامیم.
کمکهای چاپی اینگونه عمل می کند.
مشروط بر اینکه با انجام آن ریسک تورم کم باشد،
و بانک مرکزی ملزم شود
پرداخت کمکهای خارجی دولت را
تامیزان مشخصی محدود کند.
هدف دولتها این بوده تا این کمکها را
در طی سالها به سقف ۰/۷ درصد برسانند،
حالا بیائید این میزان را نصف کنیم،
یعنی ۰/۳۵ در صد درآمدملی آنها.
و آن اینگونه عمل می کند:در یکسال مالی
دولت ۰/۲ درصد درآمد خود را اختصاص می دهد
به کمکهای بین المللی،
بانک مرکزی می تواند ۰/۲ درصد
دیگر نیز به آن بیفزاید.
تا اینجای کار درست است.
ولی خطر آن چقدر است؟
خب،این امر به چاپ پول نیازمند است
برای خرید کالاها نه موجودی.
این همینجا خیلی زیاد تورمی بنظر می رسد،نه؟
اما اینجا دوتا فاکتور تخفیف دهنده هست.
درواقع ،اولین فاکتور این است،
پول چاپ شده قرار است در خارج خرج شود.
پس معلوم نیست چطور به تورم منجر می شود
در کشوری که این پول چاپ شده
مگر باعث افت ارزش پول رایج کشور شود.
و این هم به دلیلی دیگر نامحتمل است:
دلیل آن میزان پولی است
که در راستای این طرح چاپ می شود.
بیایید مثالی بیاوریم
از کشورهایی که کمک چاپی را اجرا میکنند
از آمریکا،انگلستان و ژاپن.
برای پرداخت کمکهای مالی
که آن کشورها طی چهار سال قبول کرده اند،
کمکهای چاپی ایجاد کرده
۲۰۰ میلیارد دلار افزون بر آن کمکها.
آن چطور بنظر می رسد؟
آیا این افزایش حجم پول
که در حال حاضر در این کشورها شاهد هستیم
باعث ثبات اقتصادی آنها شده؟
آیا این را مطالعه کرده اید؟
ممکن است برای بررسی آن به گذشته رجوع کنید،
چون شکاف بسیار ناچیز است.
آنچه اینجا بدان می پردازیم این است
که ما ۳/۷ تریلیون دلار را به مخاطره می اندازیم
تا سیستم اقتصادی خود را حفظ کنیم،
و شما می دانید، که آن جواب داده است.
و تورمی هم نمی بینیم.
آیا واقعا می گوییم ارزش ندارد برای کمکهای خارجی
خطر چاپ ۲۰۰ میلیارد دلار را بپذیریم؟
آیا واقعا ریسک آن آنقدر متفاوت است؟
از دید من ،خیلی آشکار نیست.
آنچه مشهود است اثر آن روی کمکهاست.
اگر چه این فقط چاپ اسکناس
سه تا بانک مرکزی می باشد،
کمکهای جهانی در عرض این مدت
۴۰ درصد افزایش داشته است.
همانطور که چهل سال است درآمدملی بالاست
کمکها نیز که کسری از آن است بالاست.
ولی ما اکنون به آن ۰/۷ نیز نرسیده ایم.
دولتها هنوز هم انگیزه پرداخت آن را دارند.
اما ایراد کجاست، ایراد در طرح پرداختهاست.
ولی آنچه ما یادگرفته ایم
این است که در طرح چاپ پول
ریسک بسیار کمتری هست،
ولی سود آن
بالقوه بسیار بالاست.
تصور کنید با ۴۰ درصد سرمایه بیشتر چه ها که نمی شود کرد.
ما میتوانیم همان صف اول را نیز تغذیه کنیم.
تنها و اولین چیزی که می ترسم، این است،
به غیر از اینکه وقت من تمام می شود،
این روزنه ای که به سوی این تفکرگشوده شده
عمر کوتاهی دارد.
امروزه، چاپ پول توسط بانکهای مرکزی
یک ابزار سیاسی پذیرفته شده است.
اما در همیشه روی یک لنگه نمی چرخد.
امروز در مورد کمکهای جهانی
اهداف جهانی مورد قبول جهانی وجود دارد.
اما این ماوافقتها دائمی نیست.
امروز اولین زمانی است
که این دو امر باهم همزمان شده اند.
که ما بتوانیم از پس پرداخت کمکهایی برآییم
که همواره در آرزوی پرداخت آنها بودیم.
پس ،ما میتوانیم برای کمکهای بین المللی پول چاپ کنیم؟
من جدا باور دارم سوال باید این باشد،
چرا که نه؟
متشکرم خیلی زیاد.
(تشویق)