Tôi trưởng thành
tại một thị trấn rất nhỏ ở Canada,
và tôi được chấn đoán
bị chứng thiểu năng học tập (dyslexic).
Tôi gặp rất nhiều khó khăn ở trường.
Cuối cùng thì mẹ tôi cũng nói là
tôi là đứa nhóc mít ướt
mỗi lần đến trường.
Tôi bỏ đi.
Tôi đi đến Bali khi tôi 25 tuổi.
Và ở đó, tôi gặp được người vợ tuyệt vời của mình, Cynthia,
và trong hơn 20 năm,
chúng tôi cùng nhau gầy dựng thành công 1 cơ sở kinh doanh vàng bạc đá quý.
Nó như một câu chuyện thần tiên vậy, rồi sau đó chúng tôi về hưu.
Bà ấy dẫn tôi đi xem 1 cuốn phim
mà tôi thực sự không muốn xem.
Cuốn phim đã phá hủy cuộc đời tôi --
(Tiếng cười)
"1 sự thật cay đắng" và Ông Al Gore.
Tôi có 4 người con,
và dù ông Al Gore chỉ nói đúng 1 phần đi chăng nữa,
thì những đứa con tôi cũng sẽ không được sống một cuộc sống như tôi từng có.
Và tôi liền quyết định
rằng tôi sẽ bỏ cả cuộc đời còn lại của mình
làm tất cả những gì có thể
để cải thiện điều đó.
Đây là thế giới,
và ở đây chính là Bali.
là một hòn đảo rất rất nhỏ --
rộng 100, dài 150 cây số.
Ở đây, nền văn hóa Hindu vẫn được bảo toàn nguyên vẹn.
Cynthia và tôi đã ở đó.
Chúng tôi có một cuộc sống tuyệt vời,
và rồi chúng tôi quyết định làm một cái gì đó khác thường một chút.
Chúng tôi quyết định giúp đỡ lại
người dân địa phương ở đây.
Và đây, cái này được gọi là Ngôi Trường Xanh.
Tôi biết là trông nó không giống như một ngôi trường,
nhưng đó là điều mà chúng tôi đã quyết định làm,
và nó hoàn toàn,
hoàn toàn "xanh".
Các lớp học không có vách tường.
Giáo viên thì viết trên bảng làm bằng tre.
Bàn học không phải hình vuông.
Học tại Ngôi Trường Xanh, bọn trẻ rất vui vẻ --
là một điều lạ đối với trường học, đặc biệt là với tôi.
Và chúng tôi thực hành giáo dục toàn diện.
Đối với tôi, đó chỉ là một ý tưởng cho rằng
nếu bé gái nhỏ này
tốt nghiệp ra trường như một người toàn vẹn,
thì rất có thể
cô bé sẽ đòi hỏi
một thế giới cũng toàn vẹn,
để sống.
Mỗi năm, con cái của chúng ta
đi học 181 ngày trong 1 "chiếc hộp".
Những người thợ xây dựng nên trường học
cũng xây dựng nhà tù và những trại tâm thần
trên cùng loại vật liệu.
Vậy nếu người đàn ông này
có được 1 hệ thống giáo dục toàn diện,
liệu ông ta có ngồi ở đó không?
Liệu còn cơ may nào trong cuộc đời của ông ta?
Các lớp học ở đây có ánh sáng tự nhiên.
Được xây lên từ tre rất tuyệt vời.
Những cơn gió nhẹ lùa qua.
Và nếu như vậy cũng chưa đủ,
thì những đứa trẻ sẽ trải những bong bóng khí ra,
không phải là loại mà bạn từng thấy.
Loại bong bóng khí này được làm từ cô tông tự nhiên
và cao su lấy từ cây cao su.
Và chúng tôi chuyển lớp học
vào bên trong bong bóng khí.
Và những đứa trẻ biết rằng
trong tương lại
chúng không bị lệ thuộc
vào hệ thống điều hòa không khí.
Chúng ta ăn mặn,
nhưng con cháu của chúng ta
mới thực sự là những người khát nước.
Chúng ta phải dạy bọn trẻ rằng
thế giới không phải là không thể bị phá hủy.
Những đứa trẻ này vẽ hình lên bàn học của chúng,
và rồi chúng nó đăng ký 2 lớp học ngoại khóa.
Lớp thứ nhất dạy chà nhám,
và lớp thứ 2 dạy đánh bóng.
Nhưng khi làm vậy,
chúng sở hữu bàn học của mình.
Chúng biết rằng chúng có thể làm chủ được thế giới của mình.
Chúng tôi xài điện từ mạng lưới trong khu vực; chúng tôi không tự hào về điều đó.
nhưng một công ty điện xoay chiều tuyệt vời ở Paris
đã hướng dẫn chúng tôi xài năng lượng mặt trời.
Và đây
là xoáy nước thứ 2 được xây dựng trên thế giới,
có 2,5 bậc đo nước trên 1 con sông.
Khi tuốcbin hoạt động,
sẽ tạo ra 8000 watt điện,
cả ngày và đêm.
Và bạn cũng biết đây là cái gì.
Ở đây không có chỗ để giựt nước.
Và cứ phải dùng rất nhiều nước
để xả đi những chất thải --
các bạn thử tự tính mà xem.
Số lượng người nhân lên với số lượng nước.
Thì nước sẽ không đủ mà xài.
Đây là nhà vệ sinh phân ủ.
Không ai ở trong trường muốn biết đến thứ này,
đặc biệt là hiệu trưởng.
Và nó hoạt động tốt, mọi người chấp nhận và sử dụng.
Đó là một số thứ các bạn nên cân nhắc để làm.
Hầu như cái gì cũng hoạt động hiệu quả.
Những tấm vải bạt và cao su trên trần
bị mục rữa do mặt trời mỗi sáu tháng.
Chúng tôi phải sử dụng những miếng nhựa tái chế.
Giáo viên mang những tấm bảng trắng làm bằng nhựa PVC
vào lớp học,
rồi chúng tôi có 1 vải ý tưởng mới mẻ.
Chúng tôi lấy những tấm kiếng chắn gió của xe hơi, rồi dán giấy đằng sau
để tạo ra một thứ thay thế
cho bảng trắng.
Ngôi Trường Xanh tọa lạc ở miền Trung Nam Bali,
nằm trên một mảnh vườn
80.000 mét vuông.
Có một con sông chảy ngang qua,
và các bạn thấy đây
chúng tôi đã xây cầu để băng qua sông như thế nào.
Hôm nọ, tôi có gặp 1 vị phụ huynh, trông anh ta khá là hứng khởi.
Tôi nói: "Chào mừng đến với Ngôi Trường Xanh."
Anh ta nói: "Tôi ngồi máy bay tới 24 tiếng đồng hồ."
Tôi mới hỏi: "Tại sao?"
Anh nói: "Tôi có lần mơ về 1 ngôi trường xanh,
và rồi tôi bắt gặp được hình ảnh về ngôi trường này,
nên tôi mới bay qua đây.
Tháng Tám tới tôi sẽ dắt con tôi tới đây."
Đó là một dấu hiệu tuyệt vời.
Nhưng hơn thế nữa,
mọi người đang xây dựng nhà ở xanh xung quanh Ngôi Trường Xanh.
nên những đứa trẻ có thể đi bộ tới trường trên các con đường mòn.
Và mọi người đang mang tới Ngôi Trường Xanh,
những ngành công nghiệp xanh của họ,
hy vọng là sẽ có nhà hàng xanh nữa.
Và rồi nó trở thành 1 cộng đồng
Và trở thành một hình mẫu xanh.
Chúng ta phải nhìn tới mọi khía cạnh.
Không có chất hóa dầu trên mặt đường.
Không có mặt đường.
Đây là những viên đá núi lửa được sắp xếp bằng tay.
Cũng không có vệ đường.
Vệ đường là những hàng sỏi, chúng sẽ bị cuốn đi khi trời mưa,
nhưng chúng hoàn toàn "xanh".
Đây là những con trâu được nuôi ở trường.
Chúng chuẩn bị dùng cái hàng rào đó làm bữa tối.
Tất cả các hàng rào ở Ngôi Trường Xanh đều xanh.
Gần đây, khi những đứa bé ở nhà trẻ
dời cái cổng trường,
chúng phát hiện ra rằng những hàng rào này được làm bằng tapioca (bột sắn hột).
Bọn trẻ lấy những cái rễ mang vào nhà bếp,
thái mỏng để làm đồ ăn chơi rất ngon.
Cảnh quan.
Chúng tôi sắp xếp sao cho vườn tượt
được gần sát với các lớp học.
Chúng tôi chăm sóc khá đàng hoàng.
Và không quên chừa chỗ
cho những con heo mọi ở Bali.
Và những con bò
thì cố gắng làm sao
để thay thế cho máy cắt cỏ
ở sân chơi.
Những cô gái nhỏ này
cũng sống trong vùng văn minh lúa nước,
nhưng chúng biết nhiều thứ mà hầu như không ai biết.
Chúng biết làm thế nào để trồng lúa hữu cơ,
làm sao để chăm bón,
làm sao để gặt hái và còn biết chế biến món ăn với nó nữa.
Chúng chính là 1 phần trong chu kỳ trồng lúa,
và những kỹ năng đó
sẽ rất có giá trị trong tương lai.
Cậu bé này gặt được rau hữu cơ.
Chúng tôi làm bữa trưa cho 400 người mỗi ngày.
Và không phải là một bữa cơm bình thường; chúng tôi không xài gas.
Những phụ nữ địa phương ở Bali
nấu nướng bằng mùn cưa đốt cháy
và sử dụng những bí quyết gia truyền.
Đồ ăn ở đây rất tuyệt.
Ngôi Trường Xanh là một nơi của những người tiên phong,
của địa phương của toàn cầu.
Và nó như là một thế giới nhỏ
của một thế giới được toàn cầu hóa.
Những đứa trẻ đến từ 25 quốc gia.
Lần đầu nhìn thấy chúng,
tôi biết rằng chúng sẽ tìm ra cách
để sống trong tương lai.
Ngôi Trường Xanh đã hoạt động đến năm thứ 3
với 160 đứa trẻ.
Đây là trường dạy bằng đọc --
cũng là môn tôi thích nhất --
dạy viết -- tôi dở tệ môn này --
và số học.
Nhưng bạn cũng học được nhiều thứ khác.
Bạn học về xây nhà bằng tre.
Được học về
những môn nghệ thuật của người Bali cổ.
Đây được gọi là đấu vật trên bùn ở những đồng lúa.
Những đứa trẻ rất thích trò này.
Những các bà mẹ thì không hài lòng cho lắm.
(Tiếng cười)
Chúng ta đã và đang làm rất nhiều điều khó coi trong đời sống của mình,
và chúng ta bảo nhau rằng, được thôi, địa phương hóa. Nhưng địa phương hóa nghĩa là sao?
Địa phương hóa có nghĩa là
20% số học sinh của trường
phải là người Bali.
Và đó là điều quan trọng.
Và chúng tôi đã đúng.
Và nhiều người
từ rất nhiều quốc gia khác nhau
đến hỗ trợ cho Quỹ Học Bổng Bali,
bởi vì những đứa trẻ này sắp tới sẽ trở thành những nhà lãnh đạo xanh của Bali.
Giáo viên cũng đến từ nhiều quốc gia
như các học sinh.
Và điều tuyệt vời là
có nhiều người tình nguyện.
1 người đàn ông đến từ Java
với 1 nền nông nghiệp hữu cơ mới mẻ.
1 phụ nữa đến từ Châu Phi với âm nhạc của cô.
Và những người tình nguyện và các giáo viên
quan tâm sâu sắc
tới việc xây dựng một thế hệ mới
của những nhà lãnh đạo xanh, toàn cầu.
Hiệu ứng của Ngôi Trường Xanh --
chúng tôi cũng không biết đó là cái gì.
Chúng tôi cần ai đó nghiên cứu về nó.
Nhưng điều gì đang xảy ra, những đứa trẻ khó khăn trong học tập của chúng ta --
gọi là thiểu năng trí tuệ (dyslexic) --
chúng tôi đổi tên thành prolexic --
chúng đang học tập tại các lớp học ở đây.
Và tất cả chúng đều rất háo hức.
Và chúng tôi đã làm điều đó như thế nào?
Chúng tôi dùng thứ này.
Đó là tre.
Chúng lớn nhanh như thổi.
Chúng đạt chiều cao của một cây dừa trong 2 tháng.
Và sau 3 năm thì có thể thu hoạch
để xây nhà.
Nó rất đặc và chắc nhu gỗ tếch.
Và chịu đựng được tất cả loại nóc nhà.
Khi những kiến trúc sư đến, họ mang cho chúng tôi những thứ này,
và ắt hẳn là bạn đã từng thấy chúng.
Cái hộp vàng là khu liên hợp quản trị.
(Tiếng cười)
Chúng tôi bàn tới bàn lui rất nhiều,
nhưng chủ yếu là chúng tôi đã đổi tên cho nó --
trái tim của ngôi trường.
Và nó đã thay đổi mọi thứ.
Cái này gọi là vòng xoắn kép.
Các người quản lý ở trong đó
và nhiều thứ khác nữa.
Và vấn đề nảy sinh khi xây dựng là --
khi các công nhân Bali
nhìn thấy những cái lỗ khoan trong đồ án,
họ mới thắc mắc và hỏi đây là cái gì.
Và rồi chúng tôi làm một mô hình lớn.
Được gia công bởi các kỹ sư.
Và những người thợ mộc Bali
đo đạc chúng với thước đo bằng tre,
chọn lọc và rồi xây dựng
sử dụng những kỹ thuật đã lỗi thời,
và đa phần là làm bằng tay chân.
Nó như một đống hỗn độn.
Và những người thợ mộc Bali cũng muốn được tiên tiến như chúng ta
nên họ sử dụng những dàn giáo bằng kim loại
để xây công trình bằng tre này.
Và khi hoàn thành,
chúng tôi mới nhận ra là chúng tôi vừa xây được một giáo đường,
1 giáo đường hướng tới màu xanh,
một giáo đường giáo dục xanh.
Trung tâm của trường
có tới 7 cây số chiều dài của tre.
Từ lúc nền móng được hoàn tất,
trong 3 tháng là xong phần sàn và mái.
Có lẽ nó không phải là công trình bằng tre lớn nhất thế giới
nhưng nhiều người tin rằng
đây là công trình đẹp nhất.
Liệu có thể làm được điều này trong cộng đồng của bạn không?
Chúng tôi tin là có thể.
Ngôi Trường Xanh là một hình mẫu mà chúng tôi xây dựng cho thế giới.
Là một hình mẫu chúng tôi xây dựng cho Bali.
Và bạn chỉ cần nhớ những quy tắt đơn giản thôi:
hãy địa phương hóa,
hãy để môi trường dẫn dắt
và nghĩ
về con cháu cũng chúng ta sẽ xây dựng thế giới như thế nào.
Thưa Ông Al Gore, rất cám ơn ông.
Ông đã hủy hoại đời tôi,
nhưng ông đã cho tôi một tương lai tuyệt vời.
Và nếu bạn có hứng thú tham gia
hoàn tất Ngôi Trường Xanh
và xây dựng thêm 5-7 chục cái nữa khắp thế giới.
hãy tới đây với chúng tôi.
Xin cám ơn.
(Vỗ tay)