Μεγάλωσα
σ' ένα πολύ μικρό χωριό στον Καναδά
και είμαι ένας μη διεγνωσμένος
δυσλεξικός.
Τα σχολικά μου χρόνια ήταν πολύ δύσκολα.
Η μητέρα μου στην πραγματικότητα μου ομολόγησε
ότι ήμουν το μοναδικό παιδί του χωριού
που έκλαιγε σ' όλη τη διαδρομή για το σχολείο.
Το έσκασα.
Έφυγα στα 25 και πήγα στο Μπαλί.
Εκεί γνώρισα την υπέροχη γυναίκα μου τη Σύνθια
και είχαμε μαζί για 20 χρόνια
μια καταπληκτική επιχείρηση με κοσμήματα.
ζούσαμε παραμυθένια, έως ότου πήραμε σύνταξη.
Τότε με πήγε να δούμε μια ταινία,
όπου, στην πραγματικότητα, δεν ήθελα να δω.
Μου κατέστρεψε τη ζωή-
(γέλια)
"Μια άβολη αλήθεια" και ο κος Γκορ.
Έχω τέσσερα παιδιά,
και αν ακόμα και τα μισά απ' αυτά που αναφέρει είναι αλήθεια
τότε τα παιδιά μου δε θα ζήσουν στον κόσμο που έζησα εγώ.
Τότε λοιπόν αποφάσισα
ότι θα αφιερώσω το υπόλοιπο της ζωής μου
κάνοντας ότι μπορώ
ώστε να αυξήσω τις δυνατότητές τους
Αυτός είναι ολόκληρος ο κόσμος
και εδώ είμαστε στο Μπαλί.
Είναι ένα μικροσκοπικό νησάκι -
96 επί 144 χλμ.
Με μια ανέπαφη ινδουιστική κουλτούρα.
Η Σύνθια και εγώ μένουμε εκεί.
Είχαμε ζήσει μια υπέροχη ζωή
και αποφασίσαμε να κάνουμε κάτι ασυνήθιστο.
Αποφασίσαμε να επιστρέψουμε πίσω αυτό που πήραμε
στην τοπική κοινωνία.
Και αυτό είναι: το Πράσινο Σχολείο
Ξέρω ότι δε μοιάζει με σχολείο,
αλλά αυτό αποφασίσαμε να κάνουμε
και είναι απίστευτα,
απίστευτα Πράσινο.
Οι αίθουσες δεν έχουν τοίχους.
Ο δάσκαλος γράφει πάνω σε μαυροπίνακα φτιαγμένο από μπαμπού.
Τα θρανία δεν είναι τετραγωνισμένα.
Στο Πράσινο Σχολείο τα παιδιά είναι χαμογελαστά-
-κάτι αυνήθιστο για σχολείο- ειδικά στην περίπτωσή μου.
Η προσέγγισή μας είναι ολιστική.
Αυτό για μένα σημαίνει
ότι, αν αυτό εδώ το κοριτσάκι
αποφοιτήσει σαν ένας ολοκληρωμένος άνθρωπος,
υπάρχει μεγάλη πιθανότητα
ότι θ' απαιτήσει έναν ολοκληρωμένο κόσμο
- έναν ολόκληρο κόσμο-
για να ζήσει.
Τα παιδιά μας περνούν 181 μέρες το χρόνο
πήγαίνοντας σε σχολεία-κουτιά.
Οι άνθρωποι που έφτιαξαν το σχολείο που πήγα εγώ
έφτιαξαν επίσης τις φυλακές και το ψυχιατρείο
με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.
Αν λοιπόν αυτός εδώ ο κύριος
είχε μια ολιστική εκπαίδευση,
θα καθόταν εκεί τώρα;
Δε θα είχε άλλες προοπτικές στη ζωή του;
Οι τάξεις μας έχουν φυσικό φως.
Είναι όμορφες. Φτιαγμένες από μπαμπού.
Το φρέσκο αεράκι τις διατρέχει.
Και, όταν το φυσικό αεράκι δεν είναι αρκετό,
τα παιδιά φτιάχνουν "φούσκες",
όχι όμως τις φούσκες που ήδη γνωρίζετε.
Φούσκες φτιαγμένες από φυσικό βαμβάκι
και ελαστικό από δέντρο καουτσούκ.
Οπότε ουσιαστικά μετατρέψαμε το "κουτί"
σε "φούσκα".
Έτσι αυτά τα παιδιά γνωρίζουν ότι
ο ακούραστος έλεγχος του κλίματος
δε θα είναι μάλλον
κομμάτι του μέλλοντός τους.
Εμείς πληρώνουμε τους λογαριασμούς μας στο τέλος κάθε μήνα,
αυτoί που όμως θα πληρώσουν πραγματικά το λογαριασμό
είναι τα εγγόνια μας.
Οφείλουμε να διδάξουμε στα παιδιά
ότι ο κόσμος καταστρέφεται.
Αυτά τα παιδιά έκαναν ένα μικρό γκάφιτι στα θρανία τους,
και ουσιαστικά αποφάσισαν να κάνουν δυο ακόμα μαθήματα.
Το ένα ονομάζεται τρίψιμο
και το δεύτερο εκ νέου γυάλισμα.
Όμως από τότε που συνέβη αυτό
τα θρανία αυτά τους ανήκουν.
'Εμαθαν ότι μπορούν να ελέγχουν τον κόσμο τους.
Είμαστε συνδεδεμένοι στο ηλεκτρικό δίκτυο - δεν είμαστε περήφανοι γι' αυτό,
αλλά μια απίστευτη εταιρεία εναλλάκτικής ενέργειας από το Παρίσι
θα μας αυτονομήσει με φωτοβολταϊκά συστήματα.
Επίσης αυτός εδώ
είναι ο δευτερος στρόβιλος που θα φτιαχτεί στον κόσμο,
με υψομετρική διαφορά 2μιση μέτρων σ' ένα ποτάμι.
Αυτή η τουρμπίνα
θα παράγει 8.000 βατ
ημερησίως.
Φαντάζομαι ότι γνωρίζετε τι είναι αυτά.
Δεν υπάρχει καζανάκι.
Εφόσον παίρνουμε τ' απόβλητά μας
και τ' αναμιγνύουμε με μια τεράστια ποσότητα νερού
-είστε αρκετά έξυπνοι για να κάνετε την πράξη.
Ο αριθμός των ανθρώπων επί την ποσότητα του νερού.
Δεν υπάρχει αφθονία νερού.
Αυτές είναι τουαλέτες κομποστοποίησης.
Στο σχολείο κανείς δεν ήθελε να ξέρει γι' αυτές,
ειδικά ο διευθυντής.
Όμως λειτουργούν, οι άνθρωποι τις χρησιμοποιούν και δεν τους ενοχλεί.
Είναι κάτι που θα μπορούσατε να κάνετε.
Λίγα πράγματα δεν δούλεψαν.
Ο όμορφος καμβάς και οι φεγγίτες από καουτσούκ
κάηκαν από τον ήλιο σε έξι μήνες.
Τα αντικαταστήσαμε με ανακυκλωμένο πλαστικό.
Οι δάσκαλοι έφεραν τεράστιους πίνακες μαρκαδόρου φτιαγμένους από PVC
μέσα στις τάξεις,
όποτε σκεφτήκαμε κάτι καλύτερο.
Πήραμε παμπρίζ παλιών αυτοκινήτων, κολλήσαμε πίσω τους λευκό χαρτί
και δημιουργήσαμε τους πρώτους εναλλακτικούς
λευκούς πίνακες.
Το Πράσινο Σχολείο βρίσκεται στο βορειοκεντρικό τμήμα του Μπαλί
και έχει 81 στρέμματα
εναλλασόμενου κήπου.
Ένα υπέροχο ποτάμι το διασχίζει
ενώ εδώ βλέπετε
πως καταφέρνουμε να το διασχίζουμε.
Τις προάλλες γνώρισα έναν πατέρα, που φαινόταν λιγάκι τρελαμένος.
Του είπα: "Καλώς όρισες στο Πράσινο Σχολείο".
Μου είπε: "Ήμουν 24 ώρες στο αεροπλάνο".
Τον ρώτησα: "Γιατί;"
Είπε:"Κάποτε ονειρεύτηκα ένα πράσινο σχολείο,
και όταν είδα τη φωτογραφία του Πράσινου Σχολείου,
πήρα το πρώτο αεροπλάνο και ήρθα.
Τον Αυγουστο θα γράψω εδώ τα παιδιά μου".
Ήταν πραγματικά σπουδαίο.
Το πιο σπουδαίο όμως είναι
ότι άνθρωποι φτιάχνουν σπίτια γύρω από το Πράσινο Σχολείο,
ώστε τα παιδιά τους να μπορούν να πηγαίνουν σ' αυτό με τα πόδια.
Και οι άνθρωποι φέρνουν ακόμα και τις πράσινες επιχειρήσεις τους
και εύχομαι και τα πράσινα εστιατόριά τους,
στο πράσινο σχολείο.
Δημιουργείται μια κοινότητα.
Γινόμαστε ένα "πράσινο" πρότυπο.
Φροντίσαμε τα πάντα.
Δρομάκια χωρίς πετροχημικά.
Καθόλου δρομάκια.
Αυτές είναι ηφαιστιογενείς πέτρες που στρώνονται μία μία με το χέρι.
Δεν υπάρχουν πεζοδρόμια.
Τα πεζοδρόμια είναι από χαλίκι, πλημμυρίζουν όταν βρέχει,
τουλάχιστον όμως είναι πράσινα.
Αυτό είναι το βουβάλι του σχολείου.
Σχεδιάζει να φάει το φράχτη για βραδινό.
Όλοι οι φράχτες στο σχολείο είναι "πράσινοι".
Πρόσφατα, όταν τα παιδιά του νηπιαγωγείου
μετακίνησαν το φράχτη τους
ανακάλυψαν ότι ήταν φτιαγμένος από ταπιόκα.
Έτσι, πήραν τις ρίζες της ταπιόκα στην κουζίνα,
τις ψιλόκοψαν και έφτιαξαν νοστιμότατα τσιπς.
Διαμόρφωση εξωτερικού χώρου.
Καταφέραμε να κρατήσουμε τον κήπο που υπήρχε
και που φτάνει σχεδόν ώς τα όρια κάθε αίθουσας.
Απλά τους περιορίσαμε λιγάκι.
Βρήκαμε χώρο γι' αυτούς εδώ τους τύπους
οι οποίοι είναι οι τελευταία μαύροι χοίροι του Μπαλί.
Εδώ η σχολική αγελάδα
ακόμα προσπαθεί να καταλάβει
πώς να αντικαταστήσει τη χορτοκοπτική μηχανή
στο γήπεδο.
Αυτές εδώ οι νεαρές κυρίες
ζούνε σε μια κουλτούρα ρυζιού,
αλλά γνωρίζουν κάτι που λίγοι άνθρωποι σε αντίστοιχες κουλτούρες γνωρίζουν.
Ξέρουν πώς να καλλιεργούν οργανικά ρύζι,
ξέρουν πώς να το φροντίζουν,
ξέρουν να κάνουν τη συγκομιδή και πώς να το μαγειρέψουν.
Αποτελούν μέρος της κουλτούρας του ρυζιού,
και αυτές οι δεξιότητες θα τους είναι πολύτιμες
στο μέλλον.
Αυτός ο νεαρός κύριος μαζεύει οργανικά λαχανικά.
Ταΐζουμε 400 ανθρώπους κάθε μέρα.
Και δεν είναι ένα συνηθισμένο γεύμα, αφού δεν υπάρχει γκάζι.
Γυναίκες από το Μπαλί
μαγειρεύουν σε εστίες ζεστές από καύση πριονιδιού
χρησιμοποιώντας μυστικά από τις γιαγιάδες τους.
Το φαγητό είναι καταπληκτικό.
Το πράσινο σχολείο είναι ένας χώρος πρωτοπόρων,
τοπικών και παγκόσμιων.
Είναι ένας μικρόκοσμος
μέσα στον παγκοσμοποιημένο κόσμο.
Έχουμε παιδιά από 25 χώρες.
Όταν τους βλέπω όλους μαζί,
ξέρω ότι προσπαθούν να βρουν τον τρόπο
πώς να ζήσουν μελλοντικά.
Το Πράσινο Σχολείο βρίσκεται ήδη στον τρίτο χρόνο λειτουργίας του
και μετρά 160 παιδιά.
Στο σχολείο μας μαθαίνεις ανάγνωση
- ένα απ' τ' αγαπημένα μου-
γραφή - σ' αυτό ήμουν πολύ κακός-
αριθμητική.
Όμως επίσης μαθαίνεις κι άλλα πράγματα.
Μαθαίνεις αρχιτεκτονική με μπαμπού.
Εφαρμόζεις
αρχαίες τέχνες από το Μπαλί.
Αυτό αποκαλείται πάλη στη λάσπη στις ριζοκαλλιέργιες.
Τα παιδιά το λατρεύουν.
Τις μητέρες δεν τις έχουμε πείσει ακόμα.
(γέλια)
Κάναμε αρκετά εξωφρενικά πράγματα στη ζωή μας,
και καταλήξαμε, "τοπικά". Τί σημαίνει η λέξη "τοπικά";
Τοπικά σημαίνει
ότι το 20% του πληθυσμού του σχολείου
πρέπει να είναι Μπαλινέζοι.
Αυτό ήταν μια μεγάλη δέσμευση.
Αλλά ήταν σωστή.
Μας πλαισιώνουν άνθρωποι
απ' όλο τον κόσμο
για να υποστηρίξουν το Ταμείο Υποτροφιών του Μπαλί,
καθώς αυτά τα παιδιά θα είναι οι επόμενοι "πράσινοι" ηγέτες του Μπαλί.
Οι δάσκαλοι είναι τόσο ανομοιογενείς,
όσο και οι μαθητές.
Και το πιο απίστευτο είναι
ότι εθελοντές συνεχώς εμφανίζονται.
Ένας άντρας ήρθε από την Ιάβα
με μια νέα οργανική αγροκαλλιέργεια.
Μια γυναίκα ήρθε από την Αφρική με μουσική.
Και όλοι μαζί αυτοί οι εθελοντές και οι δάσκαλοι
δεσμεύονται βαθύτατα
να δημιουργήσουν μια νέα γενιά
παγκοσμοιοποιημένων, "πράσινων" ηγετών.
Δεν γνωρίζουμε ποιά θα είναι
η επίδραση του Πράσινου Σχολείου.
Χρειαζόμαστε κάποιον να έρθει και να το μελετήσει.
Αυτό όμως που συμβαίνει, είναι ότι οι διαφορετικοι-μαθητές μας
οι δυσλεξικοί
- τους οποίους μετονομάσαμε προλεξικούς-
τα πάνε πολύ καλά σ' αυτές τις όμορφες τάξεις μας.
Όλα τα παιδιά προοδεύουν.
Πώς όμως τα καταφέραμε όλα αυτά;
Με το γιγάντιο γρασίδι.
Είναι απλώς μπαμπού.
Φυτρώνει από το έδαφος σαν τρένο.
Γίνεται τόσο ψηλό όσο ένα δέντρο καρύδας μέσα σε μόλις 2 μήνες.
Ενώ τρία χρόνια αργότερα μπορεί να κοπεί
για να φτιαχτούν κτίρια όπως αυτό.
Είναι τόσο σκληρό και πυκνό όσο το τικ Βιρμανίας.
Και μπορεί να υποστηρίξει οποιαδήποτε στέγη.
Όταν ήρθαν οι αρχιτέκτονες, μας έφεραν αυτά τα σχέδια,
ίσως έχετε ξαναδεί κάτι παρόμοιο.
Το κίτρινο κουτί ονομάζεται διοικητικό κέντρο.
(γέλια)
Το στριμώξαμε, το αναθεωρήσαμε,
αλλά κυρίως το μετονομάσαμε ως:
την καρδιά του σχολείου.
Και αυτό έκανε τη μεγάλη αλλαγή.
Αυτή είναι μια διπλή έλικα.
Μέσα της έχει οδηγούς
και πολλά άλλα πράγματα.
Το μεγαλύτερο κατασκευαστικό πρόβλημα ήταν
όταν οι Μπαλινέζοι εργάτες
είδαν τις μεγάλες στίβες αρχιτεκτονικών σχεδίων,
τα κοιτούσαν λέγοντας: "Τί είναι αυτά";
Έτσι φτιάξαμε μεγάλα μοντέλα.
Τα κατασκεύασαν οι μηχανικοί.
Έτσι οι Μπαλινέζοι ξυλουργοί, σαν αυτόν,
τα μέτρησαν με τους μπαμπού χάρακές τους,
διάλεξαν τα μπαμπού και κατασκεύασαν τα κτίρια
με παλιές τεχνικές
κυριώς χειρωνακτικά.
Μιλάμε για χάος.
Οι Μπαλινέζοι ξυλουργοί ήθελαν να είναι μοντέρνοι σαν κι εμάς,
οπότε χρησιμοποίησαν μεταλικές σκαλωσιές
για να κατασκευάσουν τα μπαμπού κτίρια.
Όταν πια κατέβηκαν οι σκαλωσιές,
συνειδητοποιήσαμε ότι είχαμε ένα καθεδρικό ναό,
τον καθεδρικό του "πράσινου"
και τον καθεδρικό της πράσινης εκπαίδευσης.
Η καρδιά του σχολείου αποτελείται από 7 χιλιόμετρα
μπαμπού.
Μέσα σε τρεις μήνες από το τέλος της υποδομής,
είχαν μπει τα πατώματα και η στέγη.
Ίσως να μην είναι το μεγαλύτερο μπαμπού κτίριο στον κόσμο,
όμως πολλοί άνθρωποι πιστεύουν
πώς είναι το πιο όμορφο.
Είναι κάτι τέτοιο εφικτό στη δική σας κοινότητα;
Πιστεύουμε πως είναι.
Το Πράσινο Σχολείο είναι ένα πρότυπο για τον κόσμο.
Είναι πρώτυπο και για το Μπαλί.
Πρέπει απλώς να ακολουθήσετε αυτούς τους απλούς κανόνες:
δράστε τοπικά,
αφήστε το περιβάλλον να σας καθοδηγήσει
και αναλογιστείτε
πώς πιθανότατα θα κατασκευάζουν τα εγγόνια σας.
Οπότε, κύριε Γκορ, σας ευχαριστώ.
Μου καταστρέψατε τη ζωή,
αλλά μου δώσατε ένα λαμπρό μέλλον.
Εάν ενδιαφέρεστε να εμπλακείτε
στην ολοκλήρωση του προτζεκτ "πράσινο Σχολείο"
ώστε να φτιαχτούν άλλα 50 σ' όλο τον κόσμο,
θα είναι χαρά μας να έρθετε να μας δείτε.
Σας ευχαριστώ.
(χειροκρότημα)