Şimdiye kadar kaçınız
kullanmamanız gerekirken
bir arabanın direksiyonunun başına geçtiniz?
Belki de tüm gün boyunca yoldaydınız ve
tek istediğiniz eve gitmekti.
Yorgundunuz ama biraz daha gidebilecek gibi hissettiniz,
Belki de,
herkesten az içtiğiniz için
eve gitmeniz gerektiğini düşündünüz.
Ya da aklınız tamamen başka bir yerdeydi.
Bu size tanıdık geliyor mu?
Böyle durumlarda, gösterge panosunda
tek bir basışınızla, sizi evinize
güvenli bir şekilde götürebilecek bir düğme olsaydı harika olmaz mıydı?
Otonom araçların bizlere vaad ettiği şey buydu.
En azından 1939'da General Motors'un Dünya Fuarı'ndaki
Futurama standında sunduğu bu fikirden beri
herkesin hayali buydu.
Hep önümüzdeki 20 yılda
gerçekleşecek hayallerden bir tanesi gibi.
İki hafta önce, bu rüya
Nevada eyaletinin Google'un otonom arabasına
test yapması için lisans verip
bunun mevzuata uygun olduğunu
kabul etmesi ile bir adım daha ileri gitti.
Şu an, Kalifoniya da benzer bir düzenleme düşünüyor
ve bu da otonom arabanın sadece Vegas'ta kalmayacak
şeylerden biri olacağını kesinleştiriyor.
(Gülüşmeler)
Stanford'daki laboratuvarımda otonom arabalar üzerine çalışıyoruz
ancak biraz farklı bir açıdan yaklaşarak.
Şimdi, kendilerini fiziksel performansın
limitlerine kadar zorlayabilen
robotik yarış arabaları üzerine çalışmaktayız.
Peki, neden böyle bir şeyi yapmak isteyelim?
Aslında, bunun için iki iyi nedenimiz var.
Birincisi, insanların kontrolü otonom arabalara
bırakmalarından önce otonom araçların
en az, en iyi sürücü insanlar kadar iyi olmaları gerektiğine inanıyoruz.
Eğer siz de benim gibi ortalama üstü bir sürücü olduğunu düşünen
diğer %70'in içindeyseniz,
bunun yüksek bir çıta olduğunu anlarsınız.
Başka bir neden daha var.
Tıpkı yarış sürücülerinin olabildiğince hızlı gitmek için
lastik ve yol arasındaki sürtünmeyi,
arabanın tüm kapasitesini kullanmaları gibi,
bu yetenekleri kazaların engellenmesi
için kullanmak istiyoruz.
Şimdi, arabanızı sadece
hızlı gitmek için değil, koşullar değiştiğinde
yolun buzlu bir kısmına denk geldiğinizde limitlerine
kadar zorlayabilirsiniz.
Böyle tur durumlarda,
fiziksel olarak önlenebilecek
her kazayı önleyebilecek bir araba istiyoruz.
İtiraf etmeleyim ki, üçüncü bir motivasyon daha var.
Gördüğünüz gibi, yarışmaya karşı bir tutkum var.
Eskiden, bir yarış arabası sahibi,
ekip şefi ve sürücü koçuydum.
Aslında her ne kadar beklediğiniz seviyede olmasa da.
Laboratuvarda geliştirdiğimiz şeylerden biri de
- aslında bir kaç araç geliştirdik -
bize göre dünyanın otonom drift yapan
ilk arabasıydı.
Muhtemelen çok fazla rekabetin olmadığı
kategorilerden bir tanesi.
(Gülüşmeler)
Bu P1. Tamamen öğrenciler tarafından yapılmış
elektrikli, arkadan itişli,
ve ön tekerlerden kontrollü
köşeleri kayarak dönebilen bir araç.
Ralli sürücüsü gibi yana kayış yapabilir,
kaygan ya da değişken zeminde bile
asla yoldan çıkmadan
her zaman en keskin virajları alabilir.
Ayrıca, Volkswagen Oracle'la Shelly üzerinde çalıştık.
Bonneville Salt Flats'de saatte 240 km hızla yarışan
otonom yarış aracı Shelly,
Thunderhill Raceway Park etrafını,
güneş, rüzgar ve yağmur altında dolandı
ve Colorado'daki Pikes Peak Hill Climb yolunda
direksiyonda kimse yokken 153 tur atarak
20 kilometresinde yol yaptı.
(Gülüşmeler)
(Alkışlar)
Sanırım bu yaparken çok eğlendiğimizi
söylememe gerek yok.
Ama aslında, otonom araba geliştirme sürecinde
geliştirdiğimiz başka bir şey var.
Gerçek araba yarışçılarının
yeteneklerine muazzam bir takdir geliştirdik.
Bu araçların ne kadar iyi performans gösterdiğini sorgulamak istediğimizde
onları karşı emsalleri olan insanlarla karşılaştırmak istedik.
Sonuç olarak insan emsallerinin inanılmaz olduğunu keşfettik.
Şimdi, bir yarış pistinin haritasını
ve bir arabanın matematiksel modelini alalım,
bir kaç iterasyon ile aslında o pistteki
en hızlı güzergahı belirleyebiliriz.
Bu veriyi profesyonel bir sürücüden elde ettiğimiz
veri ile karşılaştırdığımızda
benzerlik kesinlikle inanılmaz.
Evet, burada bazı ince farklar var,
ama insan yarış sürücüsü
bir viraja son hızla girme ve düzlükte
hızı düşürme arasında kıyaslama
yapabilen bir algoritmadan faydalanmaksızın
inanılmaz derecede hızlı bir güzergahta
seyredebilme yeteneğine sahip.
Sadece bu değil,
bunu turdan tura tekrar tekrar yapabiliyorlar.
Bunu her seferinde arabayı limitlerine kadar zorlayarak,
tutarlı şekilde yapabiliyorlar.
Bunu izlemek tamamen sıradışı.
Onları yeni bir arabaya koyuyorsunuz,
sadece bir kaç tur sonra en hızlı güzergahı buluyorlar
ve yarışa hazır oluyorlar.
Bu kesinlikle sizi
beyinlerinde neler geçtiğini meraka sevk ediyor.
Araştırmacılar olarak, bulmaya karar verdiğimiz şey buydu.
Sadece arabayı cihazlarla takip yerine,
yarış sürücülerini beyninlerinde de
bu işi yaparken neler geçtiğini anlamak için
takip etmeye karar verdik.
Bu Dr. Lene Harbort, John Morton'un başına elektrodlar
bağlarken görünüyor.
John Morton eski bir Can-Am ve IMSA sürücüsü,
ayrıca Le Mans'da sınıfında şampiyonluğu var.
Harika bir sürücü ve master öğrencilerine ve bu tür araştırmalara
katlanmakta çok istekli biri.
Dr. Harbort burada, yarış boyunca John'un beynindeki
elektriksel aktiviteyi takip edebilmemiz için
elektrotlar yerleştirmekte.
Şimdi, kesinklikle sadece bir kaç elektrot koyarak
kafasında geçen tüm düşünceleri anlayacak değiliz.
Ancak, nörobilimciler, buradan
önemli çıkarımlarda bulunabileceğimiz bazı şablonlar belirlediler.
Örneğin, dinlenmekte olan bir beyin
bir çok alpha dalgası yayma eğilimindedir.
Diğer taraftan, teta dalgaları
görsel işlemleme, sürücünün düşünme durumu gibi
birçok bilişsel aktivite ile ilişkilidir.
Şimdi, bunu ölçebiliyoruz
ve teta ve alfa dalgaları arasındaki göreceli
güç farkına bakabiliyoruz.
Bu bize, parkur boyunca hangi anlarda zihinsel
olarak ne kadar zorlandığı göstererek
sürücünün zihinsel iş yükü hakkında bir ölçüt veriyor.
Şimdi, bunu gerçekten parkurda gözlemlemek istedik ve
bunun için güneye Laguna Seca'ya gittik.
Laguna Seca, Salinas ve Monterey
arasındaki efsanevi bir yarış pisti.
Tirbuşon adında bir viraja sahip.
Tirbuşon, yol üç kat alçalırken
hızlı bir sağa dönüşü ile sürmekte olan yapay bir sert viraj.
Şimdi, buradaki sürüş stratejisi bana şu şekilde açıklanmıştı:
Uzaktaki çalılıkları hedefliyorsunuz, ve yol aşağıya doğru indiğinde
bunun aslında bir ağacın üst ucu olduğunu fark ediyorsunuz.
Tamam, Standford'daki Revs programı sayesinde,
John'u oraya götürüp,
1960 model Porsche Abarth Carrera'nın
direksiyonun başına geçirebildik.
Hayat sıkıcı arabalar için çok kısa.
İşte, burada John'u pistte görebiliyorsunuz,
tepeye tırmanıyor - birileri bunu sevdi -
ve burada zihinsel iş yükünü görebiliyorsunuz.
- kırmızı bar ile ölçülüyor -
yaklaştıkça eylemlerini görebiliyorsunuz.
Şimdi izleyin, şimdi vitesi küçülmeli.
Şimdi sola dönmeli.
Ağaca bakıyor ve aşağı iniyor.
Beklenildiği üzere, bunun zorlayıcı bir iş olduğunu görüyorsunuz.
Bu zorlukta bir iş için
tahmin edebileceğiniz gibi
zihinsel yükünün bu sırada ani çıkış yaptığını görebiliyorsunuz.
Ama aslında ilgi çekici olan
pistte zihinsel yükünün artmadığı alanlar.
Şimdi sizi pistin diğer
tarafına götüreceğim.
Üçüncü dönüş. John bu köşeye doğru gidecek
ve arabanın arkası kaymaya başlayacak.
Bunu direksiyon ile düzeltmesi gerekecek.
John'u burada bunu yaparken izleyin.
Zihinsel işyükünü ve direksiyonu izleyin.
Araba kaymaya başlıyor, düzeltmek için dramatik bir manevra
ve görüldüğü gibi zihinsel iş yükünde bir değişiklik yok.
Zorlayıcı bir iş değil.
Aslında tamamen reflekse dayalı.
Şimdi, bu konudaki verilerimiz hâlâ ön bulgular aşamasında,
ama yarış sürücülerinin
bu fenomenal yetenekleri
iç güdüsel olduğu görülüyor.
Basitçe yapmayı öğrendikleri şeyler var.
Bu şaşırtıcı işleri yapmaları için
çok az zihinsel iş yükü kullanmaları gerekiyor.
Yaptıkları şeyler fantastik.
Bu durumda arabayı kontrol etmek için
direksiyonda kesinlikle yapmak isteyeceğiz şey budur.
Şimdi, bu bizlere otonom araçlarımız için inanılmaz bir iç görü
ve ilham verdi.
Şu soruyu sormaya başladık:
Onları biraz daha az algoritmik ve
biraz daha fazla sezgisel yapabilir miyiz?
En iyi yarış sürücülerinde gördüğümüz
bu refleksif tepkileri alıp
arabalarımıza ya da ilerde
arabamıza yüklenebilecek bir
sisteme ekleyebilir miyiz?
Bu, en iyi insanlar kadar
iyi araba kullanabilen
otonom arabalar için büyük bir adım olurdu.
Ama, bu bizleri biraz daha derin düşünmeye de sevk etti.
Arabamızdan basitçe bir şoför olmasından fazla
bir şey istiyor muyuz?
Arabamızın, muhtemelen bir partner, bir koç
durumu anlayacak ve potansiyelimize ulaşmamızı sağlayacak biri
olmasını mı istiyoruz?
Aslında teknoloji sadece insanların yerine geçmek yerine
bizlerin sahip olduğumuz refleks ve ön sezi kapasitesine
ulaşmamızı sağlayabilir mi?
Bu teknolojik geleceğe doğru ilerlerken,
bir anlığına durup düşünmenizi istiyorum.
İnsan ve makine arasındaki ideal denge nedir?
Bunu düşünürken,
hep beraber insan vücudunun
ve insan zihninin kesinlikle inanılmaz yeteneklerinden
ilham alalım.
Teşekkürler.
(Alkışlar)