Jam këtu në fakt
për të sfiduar njerëzit.
E di që ka pasë mjaft sfida drejtuar njerëzve.
Ajo që do të bëj unë
është që ka ardhur koha që ne
të rivendosim se ç'do të thotë fjala paqe.
Paqja nuk është "Kumbaya, im Zot."
Paqja nuk është pëllumbi me ylber --
edhe pse ata janë të lezetshëm.
Kur shoh simbolet
e ylberit dhe pëllumbit,
mendja më vete te qetësia personale.
Mendoj për meditimin.
Nuk mendoj
për atë që konsideroj që është paqe,
që është paqe e qëndrueshme
me drejtësi dhe barazi.
Është një paqe e qëndrueshme
në të cilën shumica e njerëzve
në këtë planet
kanë qasje të mjaftueshme te burimet
për të jetuar jetë me dinjitet,
ku këta njerëz kanë mjaft qasje
tek arsimimi
sigurimi shëndetësor,
në mënyrë që të jetojnë të lirë nga dëshirat
dhe të lirë nga frika.
Kjo quhet siguri njerëzore.
Unë nuk jam pacifiste në mënyrë komplete
sikurse disa nga shoqet e mia
vërtetë pacifiste,
sikurse për shembull Mairead McGuire.
Unë kuptoj që qeniet njerëzore
janë aq keq të katandisur --
për të përdorur fjalë të mirë,
ngaqë i premtova nënës
që nuk do përdorja fjalë të ndyta në publik.
Dhe po mundohem shumë e më shumë të mbaj premtimin.
Nënë, me të vërtetë po mundohem!
Ne na duhet pak forcë policore;
na duhet pak forcë ushtarake,
por për mbrojtje.
Duhet të ridefinojmë
se çka na bën të sigurtë
në këtë botë.
Nuk është armatimi i vendit tonë
deri tek dhëmbët.
Nuk është ajo që të bëjmë vendet tjera
të armatohen deri tek dhëmbët
me armë që ne prodhojmë
dhe që iu shesim.
Është të përdorim ato para në mënyrë më racionale
që të bëjmë vendet e botës të sigurta,
të bëjmë njerëzit e botës të sigurtë.
Po mendoja në lidhje me
zhvillimet e fundit
në Kongres,
ku Presidenti po mundohet të ofrojë
8.4 miliardë dollarë
që të fitojë vota programi START (Traktati i Zvogëlimit Strategjik të Armëve me Rusinë).
Unë natyrisht mbështes këtë program.
Por Presidenti po ofron 84 miliardë dollarë
për modernizimin
e armëve bërthamore.
A e dini që shifra për të cilën flet OKB-ja
për të përmbushur Qëllimet Zhvillimore të Mijëvjeçarit
është 80 miliardë dollarë?
Veç ato pak para,
të cilat për mua, do të doja t'i kisha në llogarinë time bankare --
nuk janë, por...
në termat botëror, është pak para.
Por do të modernizojë armë
që nuk na duhen
dhe që nuk do të hiqen qafe sa jemi gjallë,
përveç nëse qojmë prapanicën
dhe ndërmarrim diçka për të realizuar këtë,
dhe fillojmë të besojmë
që të gjitha gjërat për të cilat kemi dëgjuar
në këto ditët e fundit
janë elemente që përbëjnë atë që quhet
siguri për njerëzimin.
Po i shpëton tigrat.
Është ndalimi i rërës me bitum.
Pastaj çasja në
mjete shëndetësore
që mund të na tregojnë kush në fakt ka kancer.
Janë të gjitha këto gjëra.
Pra është përdorimi i parave për të gjitha këto gjëra.
Ka të bëj me aksionin.
Isha në Hiroshima
para dy javësh,
dhe Shenjtëria e tij, Dalai Lama
teksa ishim të ulur aty para mijëra njerëzve në qytet,
dhe ishim rreth tetë nga ne, fituesit e çmimit Nobel.
Dhe ai është "personi i keq". Ai është sikur fëmiu që sillet keq në kishë.
Ne po shikonim turmen dhe po prisnim rradhën për të folur,
dhe ai më afrohet dhe më thotë:
"Jody, unë jam murg budist".
Unë thashë: "Po, shenjtëria juaj.
Po më tregon rroba që e keni të veshur."
(Të qeshura)
Ai tha: "E di,
mua më pëlqen meditimi, dhe unë lutem."
Unë thashë: "Ajo është gjë e mirë.
Ne na duhet ajo në botë.
Unë personalisht nuk e bëj, por është gjë shumë e mirë."
Dhe ai tha: "Por jam bërë skeptik.
Nuk besoj
që meditimi dhe lutjet
do të ndryshojnë botën.
Mendoj që ajo që na duhet
është aksioni."
Shenjtëria e tij, në rrobet e tij,
është heroi im i ri i aksionit.
Kam folur me Aung Sun Suu Kyi
para dy ditësh.
Sikurse shumë nga ju e dini,
ajo është heroinë e demokracisë në vendin e saj, në Burma.
Ju mbase po ashtu e dini
që ajo ka kaluar 15 nga 20 vitet e fundit
e burgosur për shkak të punës të saj
për të sjellur demokraci.
Ajo vetëm sa është liruar para disa javësh,
dhe ne jemi të merakosur dhe po ndjekim se për sa kohë ajo do të jetë e lirë,
sepse ajo vetëm është jashtë në rrugët e Rangoon-it,
duke kërkuar ndryshim.
Ajo është jashtë nëpër rrugë, duke punuar me partinë
e duke u munduar të rindërtojë atë.
Por fola me të për një sërë çështjesh.
Por një gjë që dua të them,
sepse është e ngjashme me atë që ka thënë Shenjtëria e tij.
Ajo tha: "E di, kemi një rrugë të gjatë para nesh
që më në fund të arrijmë demokracinë në vendin tim.
Por unë nuk besoj në shpresë
pa përpjekje.
Unë nuk besoj në shpresën për ndryshim,
përveç nëse ndërmarrim aksion
për ta bërë të tillë."
Ja ku është edhe një grua heroinë e imja.
Ajo është shoqja ime, Dr. Shirin Ebadi,
gruaja e para muslimane
që ka pranuar çmimin Nobel për Paqe.
Ajo ka qenë në mërgim
gjatë një viti e gjysëm.
Nëse e pyesni se ku jeton - pra ku jeton në mërgim?
Ajo thotë që jeton nëpër aeroportet e botës.
Ajo po udhëton meqenëse ishte jashtë vendit
gjatë kohës së zgjedhjeve.
Dhe në vend që të kthehej në shtëpi,
ajo u këshillua me të gjitha femrat tjera me të cilat punon,
të cilat i thanë: "Qëndro jashtë, na duhesh jashtë vendit.
Na duhet të jemi ne gjendje të flasim me ty nga jashtë,
në mënyrë që ti të dërgosh mesazhin
e asaj që po ndodh këtu."
Një vit e gjysëm --
ajo ishte jashtë duke folur
për femrat tjera në vendin e saj.
Wangari Maathai --
fituesja e çmimit Nobel për Paqe në vitin 2004.
E quajnë "Zonja e Pemëve,"
por ajo është shumë më tepër se "Zonja e Pemëve."
Puna për paqe
kërkon shumë kreativitet.
Është punë e rëndë secilën ditë.
Kur ajo mbillte ato pemë,
mendoj që shumë njerëz nuk e kuptojnë
që, në të njejtën kohë,
ajo po përdorte aksionin
duke mbledhur njerëzit për të mbjellur ato pemë
flisnin se si të tejkalonin
regjimin autoritativ në vendin e saj.
Njerëzit nuk mund të mblidheshin
po u ndaluar dhe burgosur.
Por nëse ishin bashkë duke mbjellur pemë për ambientin,
ishte në rregull,
pra - kreativiteti.
Por nuk janë vetëm femrat ikonë
sikurse Shirin
sikurse Aung Sun Suu Kyi, e Wangari Maathai,
ka femra tjera në botë
të cilat po ashtu po punojnë bashkë
për të ndryshuar këtë botë.
Lidhja e Femrave në Burma,
11 organizata të ndryshme të femrave nga Burma
janë mbledhur së bashku ngase ka fuqi në numra.
Puna e përbashkët është ajo që ndryshon botën tonë.
Fushata e një milion nënshkrimeve
e femrave brenda Burmës
puna e përbashkët për të ndryshuar të drejtat e njerëzve atje,
për të sjellur demokraci te ai vend.
Kur një arrestohet dhe burgoset,
një tjetër del jashtë dhe i bashkohet lëvizjes,
duke kuptuar se po të punojnë së bashku,
ato më në fund do të sjellin ndryshimin
në vendin e tyre.
Mairead McGuire në mes,
Betty Williams në anën e djathtë,
sjellin paqe në Irlandën e veriut.
Do të iu tregoj historinë shumë shpejtë.
Një shofer i IRAsë ishte qëlluar,
dhe makina e tij ishte përplasur me njerëzit
në anën e rrugës.
Ishte një nënë me tre fëmijët e saj.
Fëmijët u vranë në vend.
Ishte e motra e Mairead-as.
Në vend që t'i dorëzohej
pikëllimit, depresionit dhe disfatës
në përballje me atë dhunë,
Mairead u bashkua me Betty-n
një protestante e fortë me një katolike të fortë,
dhe ato dolën në rrugë
për të thënë: "Stop dhunës."
Dhe ato arritën
të mblidhnin me dhjetëra mijëra njerëz, shumica femra e disa meshkuj
nëpër rrugë, për të sjellur ndryshimin.
Dhe ato kanë qenë
pjesë e asaj që solli paqe në Irlandën e veriut,
dhe ato ende po punojnë
sepse ka ende edhe shumë për të bërë.
Kjo është Rigoberta Menchu Tum.
Ajo po ashtu ka marrë çmimin Nobel për Paqe.
Ajo tani po konkuron për presidente.
Ajo po arsimon vendasit në vendin e vet
në atë se ç'do të thotë të jesh demokraci,
se si sillet demokracia në vend,
në lidhje me arsimimin, në lidhje me se si të votohet,
por që demokracia nuk është vetëm votimi;
është të qenurit qytetar aktiv.
Kjo është ajo që kam qenë duke bërë,
fushata kundër minave tokësore.
Një nga gjërat që ka bërë që kjo fushatë të funksionojë
është ngase jemi rritur nga dy OJQ
në mijëra
në 90 vende anë e mbanë botës,
duke punuar së bashku për të ndaluar përdorimin e minave tokësore.
Disa nga njerëzit që kanë punuar në fushatën tonë
kanë mundur të punojnë mbase një orë në muaj.
Ata mund të punonin vullnetarisht vetëm aq.
Kishte të tjerë, si puna ime,
të cilët punonin me orar të plotë.
Por ishte aksioni, i të gjithë neve së bashku
që solli ndryshimin.
Për mendimin tim, ajo që na duhet sot
është që njerëzit të ngriten
dhe të ndërmarrin aksion
që të rivendosin kuptimin e paqes.
Nuk është fjalë e ndyrë.
Është punë e rëndë secilën ditë.
Dhe nëse secili nga ne
që interesohet në gjëra të ndryshme
qon prapanicën
dhe bën punë vullnetare
sa më shumë kohë që të mundemi,
ne do të ndryshonim këtë botë,
ne do të shpëtonim këtë botë.
Dhe nuk mund të presim për tjetrin. Duhet ta bëjmë vetë.
Ju faleminderit!
(Duartrokitje)