Prawdę mowiąc, jestem tutaj,
aby rzucić ludziom wyzwanie.
Jestem świadoma, iż ludzie wielokrotnie byli wystawiani na próbę.
Moje dzisiejsze wyzwanie brzmi:
nadszedł czas, abyśmy na nowo ustalili,
co oznacza pokój.
Pokój to nie "Przyjdź do nas, Panie".
Pokój to nie gołąb i tęcza,
jak słodkie by nie były.
Kiedy widzę symbole
tęczy czy gołębia,
myślę o wewnętrznym spokoju.
O medytacji.
Nie myślę
o tym, co uważam za pokój,
czym jest trwały pokój
wraz ze sprawiedliwością i równością.
To trwały pokój,
gdzie większość ludzi
na Ziemi
ma dostęp do wystarczających zasobów,
aby żyć godnie;
gdzie ludzie ci mają dostęp
do edukacji
i opieki zdrowotnej,
które umożliwią im życie wolne od niedostatków
i od strachu.
Tym właśnie jest ludzkie bezpieczeństwo.
Nie jestem stuprocentową pacyfistką
jak niektórzy moi bardzo, bardzo wpływowi,
pokojowi znajomi,
tacy jak Mairead McGuire.
Wiem, że ludzie
są tak pokręceni --
delikatnie mówiąc,
bo obiecałam mamie,
że przestanę przeklinać publicznie.
I coraz mocniej i mocniej się staram.
Mamo, naprawdę się staram.
Potrzebujemy policji,
potrzebujemy też wojska,
ale dla obrony.
Musimy na nowo zrozumieć,
co na tym świecie
zapewnia nam bezpieczeństwo.
To nie zbrojenie kraju
po zęby.
To nie pozwalanie innym krajom
na kompleksowe zbrojenia
przy użyciu broni, którą produkujemy,
i którą im sprzedajemy.
To bardziej racjonalne rozporządzanie pieniędzmi,
aby uczynić państwa bezpieczniejszymi,
aby uczynić ludzi na świecie bezpieczniejszymi.
Myślałam o
ostatnich wydarzeniach
w Kogresie,
gdzie prezydent proponuje
8,4 miliarda dolarów
na program START.
Zdecydowanie popieram program START.
Ale mówi on o 84 miliardach dolarów
na unowocześnianie
broni nuklearnej.
Czy wiecie, ze kwota, o jakiej mówi ONZ
przeznaczona na realizację Milenijnych Celów Rozwoju
to 80 miliardów dolarów?
Tylko tyle pieniędzy,
oczywiście, chciałabym sama tyle mieć
na swoim koncie, ale...
W skali światowej to ledwie odrobina pieniędzy.
Ale jest ona przeznaczana na modernizację broni,
której nie potrzebujemy
i od której nie uwolnimy się jak długo żyjemy,
chyba że podniesiemy nasze...
I przemienimy słowa w czyn --
chyba, że uwierzymy iż
to wszystko, o czym słuchaliśmy tutaj
przez ostatnie dwa dni
to część pakietu, który
uczyni ludzi bezpieczniejszymi.
To ratowanie tygrysów.
To mówienie nie piaskom bitumicznym.
To dostęp do
aparatury medycznej,
która może zdiagnozować raka.
To wszystkie te rzeczy.
To przeznaczanie naszych funduszy na to wszystko.
Chodzi o działanie.
Kilka tygodni temu
byłam w Hiroszimie,
gdzie Jego Świątobliwość --
siedzieliśmy na wprost tysięcy ludzi,
wśrod nas było chyba ośmiu laureatów Nagrody Nobla.
A jest złym gościem, zachowuje się jak niegrzeczne dziecko w kościele.
Gapiliśmy się na wszystkich, czekając na swoją kolej, aby mówić,
gdy nachyla się do mnie i mówi:
"Jody, jestem buddyjskim mnichem".
Odpowiadam: "Oczywiście, Wasza Świątobliwość,
widać to po waszej sukni".
(Śmiech)
Kontynuuje: "Wiesz,
całkiem lubię medytację. Modlę się."
Mówię: "Świetnie. Świetnie.
Potrzebujemy tego na świecie.
To nie w moim stylu, ale to niezłe."
Odpowiada: "Ale stałem się sceptyczny.
Nie wierzę,
że medytacja i modlitwa
zmienią ten świat.
Myślę, że potrzebujemy
czynów."
Jego Świątobliwość w swej szacie
jest moim nowym bohaterem czynu.
Rozmawiałam z Aung San Suu Kyi
ledwie kilka dni temu.
Zapewne wiecie, że
walczy ona o demokrację w Birmie, swej ojczyźnie.
Wiecie pewnie też, że
z ostatnich 20 lat, 15 spędziła
w więzieniu, za swe wysiłki
na rzecz demokracji.
Została uwolniona zaledwie kilka dni temu,
bardzo się martwimy, jak długo pozostanie na wolności,
gdyż już jest ponownie na ulicach Rangunu,
agitując na rzecz zmian.
Znów jest na ulicach, pracując ze swoją partią,
próbując ją odbudować.
Rozmawiałam z nią z powodu wielu kwestii.
Ale jedno chciałam powiedzieć,
gdyż przypomina mi to słowa Jego Świątobliwości.
Powiedziała: "Wiesz, przed nami długa droga
do demokracji w moim kraju.
Ale nie wierzę w nadzieję
bez wysiłków.
Nie wierzę w nadzieję na zmiany,
o ile nie podejmiemy czynów,
aby je wprowadzić w życie".
A oto moja kolejna bohaterka,
moja przyjaciółka, dr Shirin Ebadi,
pierwsza muzułmanka
uhonorowana Pokojową Nagrodą Nobla.
Jest na wygnaniu
od półtora roku.
Zapytasz jej gdzie mieszka - gdzie mieszka na wygnaniu?
Mówi, że na lotniskach.
Podróżuje, gdyż była poza krajem
w czasie wyborów.
Zamiast wracać do kraju,
rozmawiała z kobietami, z którymi współpracuje,
i które powiedziały: "Zostań poza krajem. Potrzebujemy Cię.
Musimy mieć możliwość porozmawiania z Tobą,
po to, abyś mogła przekazać informację,
co tu się dzieje."
Półtora roku później --
przemawia
w imieniu kobiet swego kraju.
Wangari Maathai --
laureatka Pokojowej Nagrody Nobla 2004.
Nazywa się ją drzewną panią,
ale jest kimś więcej niż tylko drzewną panią.
Praca na rzecz pokoju
wymaga kreatywności.
To ciężka codzienna praca.
Kiedy sadzi te drzewa,
większość ludzi nie uświadamia sobie,
że w tym samym czasie,
używa czynów, aby
zebrać ludzi razem, by sadzić te drzewa,
by rozmawiać o tym, jak przezwyciężyć
autorytarne rządy w jej kraju.
Ludzie nie mogą się gromadzić
bez groźby bycia zatrzymanym czy pójścia do więzienia.
Ale gdy sadzą drzewa na rzecz środowiska,
wszystko jest w porządku --
to kreatywność.
Ale to nie tylko kobiety-ikony,
jak Shirin,
Aung San Suu Kyi czy Wangari Maathai,
to reszta kobiet na świecie,
które walczą wspólnie,
aby zmienić świat.
Liga Kobiet Birmańskich --
11 oddzielnie dzialających organizacji kobiet birmańskich --
zjednoczyło się, gdyż w ilości siła.
Współpraca zmienia oblicze naszego świata.
Kampania Miliona Podpisów
kobiet w Birmie,
które pracują wspólnie, aby zmienić prawa człowieka,
aby w ich kraju nastała demokracja.
Kiedy jedna jest aresztowana i osadzana w więzieniu,
inna przychodzi i dołącza się do ruchu --
rozumiejąc, że jeśli działają wspólnie,
doprowadzą ostatecznie do zmian
w swoim własnym kraju.
Mairead McGuire w centrum,
Betty Williams po prawej stronie --
przynosząc pokój Irlandii Północnej.
Opowiem krótką historię.
Szofer IRA został zastrzelony,
a jego auto wjechało w ludzi
po stronie jezdni.
Stała tam matka z trójką dzieci.
Dzieci zginęły na miejscu.
Matką była siostra Mairead.
Zamiast poddawać się
bólowi, depresji, przegranej
w obliczu tej przemocy,
Mairead zawarła sojusz z Betty --
zagorzała protestantka i zagorzała katoliczka --
i wyszły na ulice,
by powiedzieć "Dość przemocy."
I były w stanie pociągnąć za sobą
dziesiątki tysięcy, głównie kobiet, ale i mężczyzn --
na ulice, aby zaprowadzić zmiany.
I były częścią procesu, który
doprowadził do pokoju w Irlandii Północnej.
I wciąż nad tym pracują,
gdyż wciąż pozostaje o wiele więcej do zrobienia.
Oto Rigoberta Menchu Tum.
Też dostała pokojowego Nobla.
Startuje w wyborach prezydenckich.
Uczy tubylczą ludność swego kraju,
co oznacza bycie u progu demokracji,
jak zaczyna się demokracja w kraju,
jak uczyć ludzi, jak głosować --
ale też, że demokracja to nie tylko głosowanie,
to bycie aktywnym obywatelem.
To, czym ja się zajmuję --
kampania przeciwminowa.
Jedną z przyczyn sukcesu kampanii
było to, że z kilku organizacji pozarządowych
rozrośliśmy się do tysięcy
w 90 krajach świata,
pracując nad wspólnym celem zakazu stosowania min przeciwpiechotnych.
Niektórzy ludzie biorący udział w naszej kampanii
mogli pracować tylko godzinę w miesiącu.
Mogli poświęcić tylko tyle.
Byli też inni, jak ja,
którzy pracowali na pełnym etacie.
Ale to działanie nas jako całości
przyniosło tę zmianę.
Uważam, że obecnie potrzebujemy
ludzi, którzy powstaną
i podejmą zadanie
zredefiniowania znaczenia pokoju.
To nie jest brzydkie słowo.
To żmudna, codzienna praca.
I jeśli każdy z nas,
troszczących się o różne rzeczy,
podniósłby swoje cztery litery
i poświęcił
tyle czasu, ile może,
moglibyśmy zmienić ten świat,
moglibyśmy ocalić ten świat.
I nie możemy czekać na tę drugą osobę. Sami musimy to zrobić.
Dziękuję.
(Brawa)