တကယ်က ကျွန်မ ဒီကိုရောက်လာတာက
လူတွေကို စိမ်ခေါ်မှုတစ်ခု လုပ်ချင်လို့ပါ။
လူတွေမှာ စိမ်ခေါ်မှုတွေ အများကြီး ရှိဖူးတာကို သိပါတယ်။
ကျွန်မ လုပ်တော့မယ့်ဟာက
ငြိမ်းချမ်းရေးရဲ့ တကယ့်အဓိပ္ပါယ်က ဘာလဲ
ပြန်လည်ရယူဖို့ အချိန်ရောက်ပြီဆိုတာပါ။
ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ ကုမ်ဘာရာ ၊ အရှင်ကြီး မဟုတ်ဘူး။
ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ ချိုးငှက်နဲ့ သက်တံ မဟုတ်ဘူး။
ချစ်စရာတော့ ကောင်းသား။
ချိုးငှက်နဲ့ သက်တံ
သင်္ကေတတွေကို တွေ့တဲ့အခါ
ကိုယ့်တစ်ကိုယ်စာ အေးချမ်းမှုကို တွေးမိတယ်။
တရားရှုမှတ်တာကို တွေးမိတယ်။
ကျွန်မ ငြိမ်းချမ်းရေးလို့ ယူဆမိတာကိုတော့
မတွေးမိဘူး။
ဒါက အဓွန့်တည်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး၊
တရားမျှတမှုနဲ့ တန်းတူ ညီမျှမှုနဲ့ပါ။
ဒါက အဓွန့်တည်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး၊
အဲဒီမှာ ဒီကမ္ဘာပေါ်က လူအများစုဟာ
ဂုဏ်သိက္ခာရှိတဲ့ ဘဝတွေမှာ
ရှင်သန်ဖို့အတွက် လုံလောက်တဲ့ အရင်းအမြစ်တွေ
လက်လှမ်းမီနိုင်တယ်။
အဲဒီမှာ ဒီလူတွေဟာ ပညာရေးနဲ့ ကျန်းမာရေး
စောင့်ရှောက်မှုတွေ အလုံအလောက်
လက်လှမ်းမီနိုင်တဲ့နေရာပါ။
သူတို့တွေ လိုချင်မှုကနေကင်းပြီး အကြောက်တရားကနေ
ကင်းလွတ်နိုင်အောင်ပေါ့။
ဒါကို လူသား အာမခံချက်လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ပြီးတော့ ကျွန်မဟာ ကျွန်မရဲ့ အရမ်း အရမ်း ​
အကြမ်းခံတဲ့ အကြမ်းမဖက်တဲ့ သူငယ်ချင်းတွေလို
ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီ စစ်စစ်ကြီး မဟုတ်ပါဘူး။
Mairead McGuire လိုပေါ့။
ကျွန်မနားလည်တာက လူသားတွေဟာ
စာလုံးကောင်းလ​ေးသုံး ပြောရရင်
အရမ်းကို "ဆတ်ဆော့တယ်"။
အကြောင်းက အမေ့ကို လူသူရှေ့မှာ "ဆဲ"တဲ့
စကားလုံး မသုံးစေရဘူးလို့ ကတိပေးထားလို့ပါ။
န​ောက်ပြီး ပို ပို ကြိုးစားနေတယ်။
အမေရေ၊ သမီးတကယ် ကြိုးစားနေတာနော်။
ကျွန်မတို့ ရဲတပ်ဖွဲ့ နည်းနည်းလိုတယ်။
ကျွန်မတို့ စစ်တပ် နည်းနည်းလိုတယ်။
ဒါပေမဲ့ ကာကွယ်ရေးအတွက်ပါ။
ဒီကမ္ဘာထဲမှာ ဘာက ကျွန်မတို့ကို
လုံခြုံအောင် လုပ်ပေးလဲ ဆိုတာ
ပြန် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဖို့ လိုပါတယ်။
ကျွန်မတို့တိုင်းပြည်ကို သွားတွေအထိ
လက်နက်ဆင်ထားတာ မဟုတ်ဘူး။
ကျွန်မတို့ ထုတ်ပြီး၊ သူတို့ကို ရောင်းတဲ့
လက်နက်တွေနဲ့ အခြားတိုင်းပြည်တွေကို
သူတို့ဘာသာ သွားတွေအပြည့်
လက်နက်ဆင်ခိုင်းတာ မဟုတ်ဘူး။
ကမ္ဘာ့ပေါ်က တိုင်းပြည်တ​ွေ လုံခြုံအောင်၊
ကမ္ဘာပေါ်ကလူတွေ လုံခြုံအောင်လို့
ငွေကို ပိုပြီး နှိုင်းနှိုင်း ချိန်ချိန် သုံနေတာ မဟုတ်ဘူး။
ကျွန်မ စဉ်းစားနေတာက
ကွန်ဂရက်မှာ မကြာခင်က
ဆက်ဖြစ်နေတဲ့ အကြောင်းပါ။
အဲဒီမှာ သမ္မတက လက်နက်လျှောပေါ့ရေး
ဆွေးနွေးပွဲတွေကို မဲပေးဖို့
ဒေါ်လာ ၈.၄ ဘီလီယံ ကမ်းလှမ်းနေတယ်။
လက်နက်လျှော့ပေါ့ရေး မဲပေးတာ​ လုံးဝ
ထောက်ခံပေမဲ့ အနုမြူလက်နက်တွေ
ခေတ်မီအောင်လုပ်ဖို့ ကို ဒေါ်လာ ၈၄ ဘီလီယံ
ကမ်းလှမ်းနေသေးတယ်။
U.N က ထောင်စုနှစ် ဖွံ့ဖြိုးရေး
ရည်မှန်းချက်တွေ ဖြည့်ဆည်းရေးအတွက်
ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၈၀ လို့ပြောတာ သိကြလား။
ဒီလောက်ပိုက်ဆံလေးများ၊ ကျွန်မအနေနဲ့
ကျွန်မ ဘဏ်စာရင်းထဲမှာ ရှိချင်လိုက်တာ၊
အဲလိုမဟုတ်တော့ ၊ ဒါပေမဲ့..
တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ဆို မဖြစ်စလောက်ငွေလေးပါ။
ကျွန်မတို့ လိုလည်းမလို၊ ကျွန်မတို့
တစ်သက်လုံး ရှင်းလို့လည်းမရနိုင်တဲ့
လက်နက်တွေကို ခေတ်မီအောင်လုပ်တော့မယ်၊
ဒါမဖြစ်အောင် နိုးကြားပြီး ... အရေးယူဖို့
မလုပ်ကြဘူး ဆိုရင်
ဒီ နှစ်ရက်အတွင်း ကြားနေခဲ့ရတာတွေ
အားလုံးဟာ
လူသားတွေ လုံခြုံရေးအတွက်
စုစည်းထားတဲ့ အစိတ်အပိုင်းလို့ဆိုတာ
စတင် မယုံကြည်ဘူးဆိုရင်၊
ဒါဟာ ကျားတွေကို ကယ်တင်နေတာပါ။
ရေနံကတ္တရာတွေကို တားဆီးနေတာ၊
ကင်ဆာရှိတဲ့လူကို ပြောပြနိုင်တဲ့
ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ
ကိရိယာတွေကို ရရှိစေနိုင်တာပါ။
ဒါဟာ အရာအားလုံးပါ။
ဒါတွေအားလုံးအတွက် ကျွန်မတို့ငွေတွေကို သုံးနေခြင်းပါ။
ဒါဟာ လုပ်ဆောင်မှုနဲ့ ဆိုင်တာပါ။
ပြီးခဲ့တဲ့ တစ်ပတ် နှစ်ပတ်လောက်က
ဟီရိုရှီးမားမှာရှိခဲ့တယ်။
ပြီးတော့ ဒလိုင်းလားမားနဲ့....
မြို့ထဲက ထောင်နဲ့ချီတဲ့ လူတွေရှေ့မှာ ထိုင်နေခဲ့ပြီး
ကျွန်မတို့ နိုဘယ်လ်ဆုရှင် ရှစ်ယောက်ပါ။
သူက လူဆိုးလေးပါ။ ဘုရားကျောင်းမှာ ကလေးဆိုးပါ။
လူတိုင်းကို ငေးကြည့်နေပြီး ပြောရမယ့် အလှည့်ကို စောင့်နေတယ်။
သူက ကျွန်မဘက် ကိုယ်ကိုင်းပြီး ပြောတာက
"Jody ငါက ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ဘုန်းကြီးပါ၊"
ကျွန်မက "ဟုတ်ကဲ့ပါ အရှင်ဘုရား"
အရှင့် သင်္ကန်းက ဖော်ကောင်လုပ်နေပါတယ်။
(ရယ်သံများ)
သူက " နင်သိလား၊
ငါက တရားထိုင်နေသလိုမျိုးပါ၊ ငါ ဆုတောင်းပါတယ်။
ကျွန်မက သာဓုပါ၊ သာဓုပါ၊
ဒါက ကမ္ဘာမှာ လိုတာပေါ့။
ကျွန်မတော့ မလိုက်နာပေမဲ့ ဒါက ကောင်းပါတယ်၊
ဒါနဲ့ သူပြောတာက "ဒါပေမဲ့ ငါအယုံအကြည်မဲ့လာပြီ၊
ဒီ တရားထိုင်တာနဲ့
ဆုတောင်းတာဟာ ကမ္ဘာကြီးကို
ပြောင်းလဲလာလိမ့် လို့ မယုံကြည်ဘူး၊
ငါတို့လိုတာက
လုပ်ဆောင်ချက်လို့ ထင်တယ်။"
သင်္ကန်းဝတ်ထားတဲ့ အရှင်ဘုရားဟာ
အက်ရှင်ကားထဲက ကျွန်မရဲ့ ဇာတ်လိုက် အသစ်ပါ။
အောင်ဆန်းစုကြည့်နဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့
တစ်ရက် နှစ်ရက်က စကားပြောခဲ့တယ်။
ရှင်တို့ အများစု သိတဲ့အတိုင်း
သူမဟာ သူမရဲ့တိုင်းပြည် မြန်မာပြည် အတွက် ဒီမိုကရေစီ သူရဲကောင်းလေ။
ရှင်တို့ သိနိုင်သေးတာက
သူမဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ အနှစ် ၂၀ ထဲက ၁၅ နှစ်က
သူမရဲ့ ဒီမိုကရေစီ ဖော်ဆောင်ဖို့
ကြိုးပမ်းမှုတွေအတွက် အကျဉ်းကျခံခဲ့ရတာလေ။
လွတ်လာတာ ရက်ပိုင်းပဲ ရှိသေးတယ်။
သူမ ဘယ်လောက်ကြာကြာ လွတ်နေမလဲ ဆိုတာ ကြည့်ဖို့ စိုးရိမ်နေတာက
သူမဟာ အပြောင်းအလဲအတွက် လှုံ့ဆော်ဖို့
ရန်ကုန်လမ်းတွေပ​ေါ် ထွက်နေပြီလေ။
သူမ လမ်းတွေပေါ် ထွက်ပြီး ပါတီကို ကြိုးစားပြီး ပြန်တည်ဆောက်ဖို့
ပါတီနဲ့ တွဲလုပ်နေတယ်။
ဒါပေမဲ့ ကျွန်မ သူမကို ကိစ္စရပ်မျိုးစုံ ပြောခဲ့တယ်။
ဒါပေမဲ ကျွန်မ ပြောချင်တာတစ်ခုက
အကြောင်း ဒါက ဒလိုင်းလားမားကို ပြောခဲ့တာနဲ့ တူလို့ပါ။
သူမက " ရှင်သိတဲ့အတိုင်း ကျွန်မတိုင်းပြည်မှာ နောက်ဆုံး
ဒီမိုကရေစီရဖို့ လျှောက်ရမယ့်လမ်းက အဝေးကြီး ကျန်သေးတယ်။
ဒါပေမဲ့ အားထုတ်မှုမပါတဲ့ မျှော်လင့်ချက်ကို
ကျွန်မ မယုံကြည်ဘူး။
အပြောင်းအလဲဖြစ်ဖို့ လုပ်ဆောင်ချက်မပါဘူးဆိုရင်
ပြောင်းလဲခြင်းရဲ့မျှော်လင့်ချက်
ဆိုတာကို ကျွန်မ မယုံဘူး။
ဒါကတော့ ကျွန်မရဲ့ နောက်ထပ် အမျိုးသမီး သူရဲကောင်းပါ။
သူမတော့ ကျွန်မရဲ့ မိတ်ဆွေ Dr. Shirin Ebadi ပါ။
ပထမဆုံး နိုဘယ်လ်ဆု ချီးမြင့်ခံရတဲ့
မူဆလင်အမျိုးသမီးပါ။
ပြီးခဲ့တဲ့ တစ်နှစ်ခွဲလုံး
ပြည်နှင်ဒဏ် ခံရသူပါ။
သူမဘယ်မှာနေလဲ မေးလိုက်ပါ၊ ပြည်နှင်ဒဏ်ကျတော့ ဘယ်မှာနေလဲ။
သူပြောတာက ကမ္ဘာ့ လေဆိပ်တွေမှာ နေတယ်တဲ့။
သူမ ခရီးထွက်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းက ရွေးကောက်ပွဲတွေ ကျင်းပချိန်မှာ
နိုင်ငံ အပြင်ဘက် ရောက်နေလို့ပါ။
ဒါနဲ့ အိမ်ပြန်မဲ့အစား
သူမနဲ့တွဲလုပ်တဲ့ အခြားအမျိုးသမီးတွေနဲ့ တိုင်ပင်နေခဲ့တယ်
သူမကိုပြောကြတာက " အိမ်မပြန်ပါနဲ့၊ အပြင်မှာ ရှင့်ကို လိုအပ်တယ်
ဒီမှာ ဖြစ်နေတာတွေ ရှင်ကနေ
သတင်းတွေ ပို့ပေးနိုင်အောင်
အပြင်မှာ ရှင့်ကို ပြောဆိုနိုင်ဖို့ လိုတယ်။
တစ်နှစ်ခွဲကြာ....
သူမနိုင်ငံက အခြားအမျိုးသမီးတွေ ကိုယ်စား
ဖွင့်ဟ ပြောဆိုနေခဲ့တယ်။
Wangari Maathai.....
၂၀၀၄ ခုနှစ် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆုရှင်ပါ။
သူမကို " သစ်ပင် အမျိုးသမီး" လို့ခေါ်ကြတယ်၊
ဒါပပေမဲ့ "သစ်ပင် အမျိုးသမီး" ထက် ပိုပါတယ်။
ငြိမ်းချမ်းရ​ေးအတွက် လုပ်ဆောင်တာဟာ
အရမ်းကို ဆန်းသစ်ပါတယ်။
ဒါက နေ့စဉ် ကြိုးစားရတဲ့ အလုပ်ပါ။
သူမ ဒီအပင်တွေ စိုက်နေချိန်မှာ
အဲဒီအချိန်မှာပဲ လူအများစုက
ဒါကိုနားလည်တယ် လို့တော့ ကျွန်မ မထင်ဘူး။
သူမရဲ့ တိုင်းပြည်က အာဏာပိုင် အစိုးရကို
ဘယ်လို ကျော်လွှားရမယ်ဆိုတာ
ပြောဆိုဖို့ သစ်ပင်တွေစိုက်ဖို့
လူစုတဲ့ လှုပ်ရှားမှုကို သုံးနေတာပါ။
လူတွေဟာ အဖမ်းအဆီးမခံ၊ ထောင်အကျမခံပဲနဲ့
စုရုံးလို့ မရနိုင်ဘူးလေ။
ဒါပေမဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်အတွက် သစ်ပင်တွေ အတူစိုက်ကြရင်တော့
အဆင်ပြေတာပေါ့။
တီထွင်ဖန်းတီးမှုလေ။
ဒါပေမဲ့ အထင်ကရဖြစ်တဲ့ အမျိုးသမီးတွေက
Shirin လို၊
အောင်ဆန်းစုကြည်လို၊ Wangari Maathai တို့ပဲ မဟုတ်သေးပါဘူး၊
ကမ္ဘာကို ပြောင်းလဲဖို့ အတူတကွ
ရုန်းကန်လှုပ်ရှားနေသူ အခြား အမျိုးသမီးတွေ
လည်း ကမ္ဘာပေါ်မှာ ရှိပါသေးတယ်။
မြန်မာ့ အမျိုးသမီး အဖွဲ့ချုပ်၊
မြန်မာ့ အမျိုးသမီး သီးခြား အဖွဲ့ အစည်း ၁၁ ဖွဲ့ဟာ
အရေအတွက် ဟာ အင်အားဆိုတာကြောင့် စုစည်းမိပါတယ်။
အတူတကွ လုပ်ဆောင်ခြင်းဟာ ကျွန်မတို့ ကမ္ဘာကို ပြောင်းလဲစေတာပါ။
မြန်မာပြည်တွင်းက အမျိုးသမီးတွေရဲ့
The Million Signatures Campaign ဟာ
လူ့အခွင့်အရေးတွေ ပြောင်းလဲဖို့၊ ဒီတိုင်းပြည်မှာ ဒီမိုကရေစီ
ထွန်းကားဖို့ အတူတကွ လုပ်ဆောင်နေတာပါ။
တစ်ယောက်ယောက် အဖမ်းခံရပြီး ထောင်ချခံရတယ်ဆိုရင်
နောက်တစ်ယောက်က ထွက်လာပြီး လှုပ်ရှားမှုမှာ ပူးပေါင်းလိုက်တယ်။
သူတို့တွေ အတူတကွ လုပ်ဆောင်ရင် နောက်ဆုံး သူတို့
တိုင်းပြည်မှာ အပြောင်းအလဲ ဖြစ်လာလိမ့်မယ်
ဆိုတာကို အသိအမှတ်ပြုရင်းပေါ့။
အလယ်က Mairead McGuire ပါ၊
ညာဘက်ဘေးက Betty Williams ပါ။
မြောက်အိုင်ယာလန်ကို ငြိမ်းချမ်းရေး
ယူလာသူတွေပါ။ ဇာတ်လမ်းတိုလ​ေး ပြောပြပါ့မယ်။
IRA ကားမောင်းသူ အပစ်ခံရပြီး
သူ့ကားဟာ လမ်းဘေးမှာရှိတဲ့ လူတွေထဲကို
တိုးဝင်သွားခဲ့တယ်။
အဲဒီမ​ှာ အမေ တစ်ယောက်နဲ့ ကလေး သုံးယောက်ရှိတယ်
ကလေးတွေက ပွဲချင်းပြီး သေသွားတယ်။
အဲဒါက Mairead ရဲ့ ညီအမတော်သူပါ။
အဲဒီ အကြမ်းဖက်မှုကို ရင်ဆိုင်ရာမှာ
ပူဆွေးတာ၊ စိတ်ဓာတ်ကျတာ အရှုံးပေးတာကို
အညံ့ခံမယ့်အစား
Mairead ဟာ Betty နဲ့ ချိတ်ဆက်လိုက်တာ....
အခိုင်အမာ ပရိုတက်စတင့်ဝါဒီနဲ့ အခိုင်အမာ ကက်သလစ်ဝါဒီလေ။
သူတို့တွေ လမ်းတွေပေါ်ထွက်ပြီး
"အကြမ်းဖက်တာ အလိုမရှိ" လို့ဆိုကြတယ်။
ဒီတော့ အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပေါ်ဖို့
သောင်းချီတဲ့ အဓိကအားဖြင့် မိန်းမတွေနဲ့ ယောက်ျားတစ်ချို့ကို
လမ်းတွေပေါ် ခေါ်နိုင်ခဲ့တယ်။
သူတို့တွေဟာ မြောက်အိုင်ယာလန်
ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်ထွန်းဖို့ တစ်ကဏ္ဍ
ဖြစ်ခဲ့ပြီး အခုလည်း လုပ်နေကြတုန်းပါ။
အကြောင်းက နောက်လုပ်စရာတွေက အများကြီးရှိသေးလို့ပါ။
ဒါကတော့ Rigoberta Menchu Tum ပါ။
သူမလည်း နိုဘဲလ်ဆု လက်ခံရရှိခဲ့တယ်။
အခု သူမဟာ သမ္မတအတွက် ပြိုင်နေတယ်။
သူမရဲ့ တိုင်းပြည်က ဒေသခံတွေကို
ဒီမိုကရေစီဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာ၊
ဒီမိုကရေစီကို ဘယ်လို ဆောင်ကြဉ်း ရတယ်ဆိုတာ၊
ဘယ်လို မဲပေးရတယ်ဆိုတာကို သင်ပေးနေတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒီမိုကရေစီဆိုတာ မဲပေးရုံတင် မဟုတ်ပါဘူး၊
ဒါက တက်ကြွတဲ့ နိုင်ငံသားဖြစ်ခြင်းပါ။
ဒါက ကျွန်မ ငြိတွယ်သွားတဲ့ အရာပါ။
မြေမြှုပ်ဗုံး လှုံဆော်မှုပါ။
ဒီလှုံ့ဆော်မှု အလုပ်ဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းတစ်ခုက
ကျွန်မတို့ဟာ NGO နှစ်ခုကနေ
ကမ္ဘာတစ်လွှား နိုင်ငံပေါင်း ၉၀ မှာရှိတဲ့
ထောင်ပေါင်းများစွာထိ ကြီးထွားလာလို့ပါ။
မြေမြှုပ်ဗုံးတွေကို တားဆီးဖို့ တူညီတဲ့ အရေးမှာ အတူတူလုပ်နေတာပါ။
ကျွန်မတို့ လှုံ့ဆော်မှုက လူတစ်ချို့ဟာ
တစ်လ တစ်နာရီလောက်ပဲ လုပ်ချင်လုပ်မယ်၊
အဲဒီလောက်ပဲ လုပ်ပေးနိုင်တာ ဖြစ်လောက်တယ်
ကျွန်မလို အချိန်ပြည့် လုပ်တဲ့
အခြားသူတွေလည်း ရှိပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒါက လှုပ်ရှားမှုတွေ၊ ကျွန်မတို့အားလုံး အတူတကွ
ပြောင်းလဲခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့တာပါ။
ကျွန်မ အမြင်မှာ ဒီနေ့ ကျွန်မတို့လိုအပ်တာက
လူတွေဟာ တက်ကြွ၊
လှုပ်ရှားပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးရဲ့
အဓိပ္ပါယ်ကို ပြန်လည် တောင်းဆိုဖို့ပါ။
ဒါက ညစ်ပတ်တဲ့ စကားလုံး မဟုတ်ဘူး။
ဒါက နေ့စဉ် ကြိုးစားလုပ်ကိုင်ရတာပါ။
နောက်ပြီး ကျွန်မတို့ တစ်ဦးချင်းစီက
ကိုယ် ဂရုထားတဲ့ မတူညီမှုတွေကို ဂရုထားပြီး
ကျွန်မတို့ တတ်နိုင်သလောက်
လုံ့လစိုက်ပြီး
လုပ်အားပေးလိုက်ကြရင်
ဒီကမ္ဘာကို ပြောင်းလဲစေပါလိမ့်မယ်။
ဒီကမ္ဘာကို ကယ်တင်ပေးပါလိမ့်မယ်။ သူများကို
မစောင့်နိုင်ဘူး၊ ကိုယ်တိုင် လုပ်ဖို့ပါ။
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
(လက်ခုပ်သံများ)