ถ้าเรามองไปรอบๆตัวเรา
สิ่งของส่วนใหญ่
เริ่มจากก้อนหินหรือโคลน
ที่ถูกฝังอยู่ใต้พื้นดินรอบๆโลก
แต่แน่นอนว่าตอนนี้มันไม่เหมือนหินหรือโคลนเละๆแล้ว
พวกมันดูเหมือนกล้องวีดีโอ จอภาพ
และไมโครโฟนที่น่ารำคาญ
นี่คือสิ่งที่ผมอยากทำในโปรเจกของผม
การแปลงหินโคลนให้กลายเป็นของใช้
ซึ่งเป็นที่รู้จักในนาม โปรเจกต์เครื่องปิ้งขนมปัง​ (Toaster Project)
ผมได้รับแรงบันดาลใจ
จากคำพูดของดักลาส อดัมส์ (Douglas Adams)
เป็นตอนหนึ่งของหนังสือ "คู่มือท่องกาแล็กซี ฉบับนักโบก (The Hitchhiker's Guide to the Galaxy)"
เรื่องราวมีอยู่ว่า
ตัวเอกของเรื่อง เป็นมนุษย์จากศตวรรษที่ 20
ไปปรากฎอยู่บนโลกอีกใบ
ที่มีเพียงมนุษย์ล้าหลัง
เขาจึงคิดว่า
ในมุมมองของมนุษย์ล้าหลังพวกนี้
เขาจะกลายเป็นจักรพรรดิ
เปลี่ยนแปลงสังคมนั้น
ด้วยการใช้เทคโนโลยี
และวิทยาศาสตร์
แต่แน่นอน เขาพบว่า
ถ้าไม่มีสังคมที่เหลือของเขา
เขาทำไม่ได้แม้กระทั่งแซนวิช
เรื่องเครื่องปิ้งนี่ลืมไปได้เลย
แต่เขาไม่มีวิกิพีเดีย
ผมเลยคิดว่า
ผมจะลองสร้างเครื่องปิ้งขนมปังดูเอง
และด้วยความคิดที่ว่า
เครื่องปิ้งขนมปังที่ถูกที่สุด
น่าจะเป็นเครื่องที่ถอดแบบได้ง่ายที่สุดด้วย
ผมเลยไปหาซื้อเครื่องปิ้งขนมปังที่ถูกที่สุด
เอากลับบ้าน
แล้วแอบท้อใจ
เมื่อรู้ว่าเครื่องตัวนี้
ที่ผมซื้อมาด้วยราคาเพียง 3.94 ปอนด์
มีชิ้นส่วนกว่า 400 ชิ้น
ทำมาจากวัสดุกว่า 100 ชนิด
ผมคงไม่ใช้เวลาที่เหลือทั้งชีวิตไปกับโปรเจกต์นี้
ผมมีอย่างมากก็ เก้าเดือน
ผมเลยตั้งเป้าไว้สักห้าเดือนก่อน
และนี่คือเหล็กกล้า แร่ไมกา
พลาสติก ทองแดง และโลหะขาว
ผมเริ่มจากเหล็กกล้า เราสร้างเหล็กกล้าได้อย่างไร?
ผมเดินทางไปพบ
ประธานบริษัท ริโอ ตินโต ฝ่ายการสกัดแร่ธาตุขั้นสูง (Rio Tinto Chair of Advances Mineral Extraction)
ที่โรงเรียนรอยัลสคูลออฟไมนส์ (Royal School of Mines)
แล้วถามว่า "คุณสร้างเหล็กกล้าอย่างไร?"
ศาสตราจรย์ซิลเลียรส์น่ารักมากครับ
เขาเล่ากระบวนการทั้งหมดให้ผมฟัง
และด้วยความรู้ที่เลือนลางจากวิทยาศาสตร์ชั้นม.ปลาย
เหล็กกล้ามาจากธาตุเหล็ก
ผมเลยโทรไปหาเหมืองเหล็ก
แล้วบอกว่า "สวัสดีครับ ผมกำลังพยายามทำเครื่องปิ้งขนมปังอยู่
ผมอยากได้ธาตุเหล็กสักหน่อยจะได้ไหมครับ?"
แต่เมื่อผมไปถึง ผมพบกับเรย์
เขาเข้าใจผมผิดไป
นึกว่าผมไปหาเขา เพราะผมจะทำโปสเตอร์ ไม่ใช่โทสเตอร์
เขาเลยไม่ได้เตรียมตัวให้ผมเข้าไปในเหมือง
แต่หลังจากที่ผมเซ้าซี้อยู่สักพัก เขาก็ยินยอม
(วีดีโอ) เรย์: นี่คือหินปูนคาร์บอนิเฟอรัส (Crease Limestone)
ถูกสร้างขึ้น
โดยสัตว์ใต้ท้องทะเล
เมื่อ 350 ล้านปีที่แล้ว
ในสภาพแวดล้อมที่
ทั้งอุ่นและได้รับแสงแดดเพียงพอ
ถ้าคุณได้เรียนวิชาธรณีวิทยา
คุณจะเห็นว่ามันเคยเกิดอะไรขึ้นบ้าง
มีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญเกิดขึ้น
ธอมัส ทเวทส์: คุณเห็นได้ว่า พวกเขากำลังตกแต่งสำหรับวันคริสต์มาส
เหมืองนี้ไม่ได้ใช้งานแล้ว
แม้ว่าเรย์จะเป็นคนงานเหมืองที่นั่น
แต่เหมืองถูกปิดลงแล้ว
พร้อมถูกเปิดขึ้นใหม่ ในฐานะสถานที่ท่องเที่ยว
เพราะเหมืองนี้ไม่สามารถแข่งขันกับ
การทำเหมืองในระดับใหญ่
ในอเมริกาใต้หรือออสเตรเลีย
แต่อย่างไรก็ตาม ผมได้แร่เหล็กมากระเป๋าหนึ่ง
ลากมันกลับไปลอนดอน
แล้วพบกับปัญหาต่อมา
ผมจะทำอย่างไรให้หินก้อนๆเหล่านี้
กลายเป็นชิ้นส่วนของเครื่องปิ้งขนมปัง
ผมเลยกลับไปหาศาสตราจารย์ซิลเลอรส์
เขาบอกผมว่า "ไปหาที่ห้องสมุดสิ"
ผมก็เลยไปที่ห้องสมุด
ผมหาหนังสือระดับปริญญาตรีเกี่ยวกับการแยกโลหะ
มันไม่ได้ช่วยผมเอาซะเลย
เพราะหนังสือไม่บอกว่าจริงๆแล้วต้องทำอย่างไร
เพราะเราไม่มีโรงงานหลอมเหล็กที่บ้าน
ผมเลยไปลงเอยที่ห้องสมุดประวัติศาสตร์ทางวิทยาศาสตร์
แล้วเจอหนังสือเล่มนี้
นี่คือหนังสือเล่มแรกเกี่ยวกับการแยกโลหะ
เขียนในประเทศทางตะวันตก
แม่พิมพ์ที่คุณเห็นนั้น
คือแบบเดียวกับสิ่งที่ผมทำขึ้นมา
แต่แทนที่จะใช้ที่สููบแบบดั้งเดิม ผมใช้เครื่องเป่าพกพาแทน
(เสียงหัวเราะ)
และนั่นคือสิ่งที่เกิดขึ้นตลอดระยะเวลาของโปรเจกต์นี้
นั่นคือ ยิ่งเราสร้างสิ่งของในปริมาณน้อยลงเท่าไหร่
เราก็ยิ่งต้องย้อนเวลากลับไปมากเท่านั้น
และนี่คือสิ่งที่ผมได้
จากการหลอมแร่เหล็ก
เป็นเวลากว่าวันครึ่ง
ผมได้สิ่งนี้มา
ซึ่งไม่ใช่เหล็ก
แต่ด้วยความโชคดี
ผมเจอสิทธิบัตรบนอินเตอร์เน็ต
สำหรับเลียนแบบเตาหลอมอุตสาหกรรมโดยใช้ไมโครเวฟ
และด้วยกำลังไฟเต็มที่เป็นเวลาครึ่งชั่วโมง
ผมก็ได้เหล็กกล้าออกมา
ต่อไป --
(เสียงปรบมือ)
สิ่งที่ผมต้องการคือทองแดง
เหมืองนี้
เคยเห็นเหมืองทองแดงที่ใหญ่ที่สุดในโลก
มันไม่ใช่เหมืองแล้ว
แต่ผมพบศาสตราจารย์ทางธรณีวิทยาท่านหนึ่ง
ที่อาสาจะพาผมไป
เขากล่าวว่า "ผมอนุญาตให้คุณเอาน้ำจากในเหมืองไปได้"
และที่ผมสนใจในน้ำนี้
ก็เพราะน้ำที่ไหลผ่านเหมือง
มีสภาพเป็นกรด
และมันจะกัดกร่อนและกักเก็บ
แร่ธาตุที่อยู่ในเหมือง
ยกตัวเช่น ที่ริโอ ตินโต
ในประเทศโปรตุเกส
คุณจะเห็นว่า มันมีแร่ธาตุเจือจางอยู่มากมาย
มากจนเสียว่า
มันกลายเป็นบ้านของแบคทีเรีย
ที่ชอบสภาพแวดล้อมที่เป็นกรดสูง และเป็นพิษมากๆ
แต่อย่างไรก็ตาม น้ำที่ผมได้มา
จากเกาะแองเจิลซีย์
มีทองแดงอยู่มากพอ
ที่ผมจะสามารถทำขั้วทองแดง
ที่ใช้เป็นปลั๊กไฟของผมได้
อย่างต่อไป ผมไปที่สกอตแลนด์
เพื่อหาไมกา
ไมกาเป็นแร่ธาตุ
ที่เป็นฉนวนอย่างดี
สามารถป้องกันการรั่วไหลของไฟฟ้าได้ดี
นั่นคือผมตอนกำลังหาไมกาครับ
และสิ่งสุดท้ายที่ผมอยากพูดในวันนี้คือพลาสติก
และแน่นอน
เครื่องปิ้งของผมต้องมีกรอบพลาสติก
พลาสติกคือสิ่งที่บ่งบอก
ว่าชิ้นงานของผมเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าราคาถูก
พลาสติกมาจากน้ำมัน ผมเลยโทรหาบริษัทบีพี (BP)
ใช้เวลากว่าครึ่งชั่วโมง
เพื่อโน้มน้าวเจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์ของบริษัทบีพี
เข้าใจว่าถ้าเขาส่งผมไปแท่นขุดเจาะน้ำมัน
แล้วให้ผมตักน้ำมันออกมาสักกระบวยหนึ่ง
จะเป็นเรื่องที่ดีต่อเขามาก
บริษัทบีพีคงเข้าใจผมมากขึ้นในวันนี้
แต่ในตอนนั้น
เขาไม่เข้าใจผม
เขาบอกว่าจะโทรกลับหาผม แต่ก็ไม่เคยโทรมา
ผมเลยไปหาวิธีอื่น
และจริงๆแล้วคุณสามารถผลิตพลาสติก
ได้จากน้ำมันที่มาจากพืชและแป้ง
นี่คือความพยายามของผม
ที่จะสร้างพลาสติกจากแป้ง
มันดูดีอยู่ครู่หนึ่ง
ผมเทมันลงในแม่พิมพ์
ที่ผมทำขึ้นจากท่อนไม้
มันดูดีอยู่ครู่หนึ่ง
แต่เมื่อผมเอาไปตากแดดทิ้งไว้
แล้วกลับมาดูอีกรอบ
ผมเจอหอกทากกำลังกินแป้งที่เหลืออยู่
ด้วยความสิ้นหวังแล้ว
ผมเลยคิดว่าผมน่าจะลองคิดนอกกรอบดู
ผมพบว่าเหล่านักธรณีวิทยาได้ตั้งชื่อ
จริงๆแล้วก็ยังถกเถียงกันอยู่ ว่าจะตั้งชื่อ
ให้กับช่วงเวลาที่เราอาศัยอยู่นี้ดีไหม
พวกเขากำลังถกเถียงว่าควรจะกำหนดยุคสมัยทางธรณีวิทยาใหม่ไหม
โดยเรียกว่า แอนโทรโปซีน (Anthropocene) หรือยุคสมัยแห่งมนุษย์
เพราะว่านักธรณีวิทยาในอนาคตนั้น
จะพบกับการเปลี่ยนแปลงอย่างเฉียบพลัน
ในชั้นหินที่จะเกิดจากช่วงเวลานี้
ในทันใด พวกเขาจะพบชั้นหินที่มีกัมมันตภาพรังสีจากเชอร์โนบิล
กับระเบิดนิวเคลียร์อีกกว่า 2,000 ลูก
ที่ถูกจุดระเบิดมาตั้งแต่ปีค.ศ. 1945
แถมยังมีเหตุการณ์สูญพันธ์ --
เช่นการที่ซากฟอสซิลหายไปดื้อๆ
ผมเลยคิดว่า
มันน่าจะมี
สารโพลีเมอร์สังเคราะห์ (synthetic polymers)
หรือพลาสติก ที่ฝังอยู่ในชั้นหิน
ผมเลยมองหาพลาสติกนี้
ผมตัดสินใจว่า ผมสามารถขุดหาพลาสติก
ได้จากว่าที่ 'ชั้นหิน' ในอนาคตนี้ได้
ผมเลยไปที่แมนเชสเตอร์
เพื่อไปหาสถานที่ที่เรียกว่า แอกเซียน รีไซคลิ่ง (Axion Recycling)
มันคือหน่วยงานภายใต้ชื่อ WEEE
ที่เกิดขึ้นจากคำสั่งสหภาพยุโรปว่าด้วยขยะอิเล็กทรอนิกส์
ซึ่งถูกสร้างขึ้น
เพื่อแก้ปัญหาขนาดมหึมา
ของสิ่งที่ถูกผลิตขึ้น
ถูกใช้งานสักพักตามบ้านของเรา
และสุดท้ายก็ไปกองรวมกันในกองขยะ
และนี่คือผลงานของผมครับ
(เสียงดนตรี)
(เสียงหัวเราะ)
นี่คือภาพ
ของเครื่องปิ้งขนมปังที่ผมสร้างขึ้น
(เสียงปรบมือ)
เครื่องปิ้งที่ไม่มีกรอบนอก
ตั้งอยู่บนชั้นวาง
ขอบคุณครับ
(เสียงปรบมือ)
บรูโน กีสซานี: ผมได้ยินมาว่าคุณเคยเสียบปลั๊กมันด้วย
ธอมัส ทเวทส์: ใช่ ผมเคยเสียบปลั๊กมัน
ผมไม่รู้ว่าคุณจะเห็นไหมนะ
แต่ผมไม่เคยมีโอกาสทำฉนวนพันสายไฟเลย
สวนพฤกษ์ศาสตร์หลวงคิว (Kew Gardens) เน้นย้ำ
ไม่ให้ผมเข้าไปกรีดต้นยางของเขา
สายไฟพวกนี้เลยไม่มีฉนวนพัน
และด้วยไฟแรงดันกว่า 240 โวลต์
ผ่านสายไฟทำมือ
และปลั๊กไฟทำมือเหล่านี้
เครื่องปิ้งผมใช้งานได้ดี
อยู่ประมาณ 5 วินาที
ก่อนที่มัน
จะเริ่มละลายตัวเอง
แต่ผมก็คิดว่ามันเป็นความสำเร็จที่ใช้ได้นะ จากใจเลย
บรูโน กีสซานี: และนี่คือ ธอมัส ทเวทส์ ครับ (ธอมัส: ขอบคุณครับ)