Als je om je heen kijkt,
zie je dat het meeste om ons heen
ontstaan is uit allerlei stenen en prut
die op verschillende plekken in de wereld begraven zitten.
Maar ze lijken ze niet meer op stenen en prut;
ze lijken op tv-camera's, beeldschermen,
irritante radio-microfonen.
Waar ik mij in mijn project mee bezighoud,
is deze magische transformatie.
Het project heet het Toaster Project.
Het was ook geïnspireerd door dit citaat
van Douglas Adams.
Het komt uit "Het Transgalactische Liftershandboek".
De situatie die het beschrijft is
dat de held van het verhaal - een man uit de twintigste eeuw --
terechtkomt op een vreemde planeet,
alleen bewoond door mensen die op technisch gebied zijn achtergebleven.
Hij neemt aan dat, jawel,
hij de keizer zal worden
van deze dorpelingen
en hun samenleving compleet zal veranderen
met zijn unieke kennis van technologie
en wetenschappen en de elementen,
maar hij komt erachter
dat hij, zonder hulp van de rest van de mensheid,
nauwelijks een broodje kan maken,
en al helemaal geen broodrooster.
Maar hij had geen Wikipedia.
Dus ik dacht, okee,
ik ga een elektrische broodrooster maken vanuit niets.
Met de gedachte
dat de goedkoopste broodrooster
ook de eenvoudigste zou zijn om te ontleden,
kocht ik de goedkoopste broodrooster die ik kon vinden,
nam hem mee naar huis
en kwam er tot mijn ontsteltenis achter
dat dit apparaat,
dat ik voor 3,49 pond gekocht had,
uit 400 verschillende stukjes bestaat,
gemaakt van meer dan honderd verschillende materialen.
Ik had niet de rest van mijn leven de tijd voor dit project;
ik had misschien negen maanden.
Dus ik dacht, okee, ik begin met vijf materialen:
staal, mica,
plastic, koper en nikkel.
Om te beginnen met staal: hoe maak je dat?
Ik ging langs bij
de Rio Tinto Leerstoel
van de Koninklijke Mijnschool, afdeling Gevorderde Mineraalextractie,
en zei: "Hoe maken jullie staal?"
Professor Cilliers was erg aardig
en vertelde het me.
En ik kan me vagelijk van mijn scheikunde-examen herinneren
dat staal uit ijzer komt,
dus ik belde een ijzermijn.
En zei: "Hoi, ik probeer een broodrooster te maken.
Kan ik langskomen om wat ijzer te halen?"
Helaas, toen ik daar kwam -- daar was Ray.
Hij had me niet begrepen
en dacht dat ik langskwam omdat ik een poster wilde maken,
en dus was hij er niet op voorbereid me mee te nemen in de mijn.
Maar na wat zeuren deed hij dat wel.
(Videp) Ray: Het was eerst kalk.
Dat was gemaakt
door zeedieren
350 miljoen jaar geleden.
In een aangename,
zonnige omgeving.
Als je geologie studeert,
kun je zien wat er in het verleden gebeurd is.
Er waren enorme veranderingen.
Thomas Thwaites: Zoals je ziet, er hing kerstversiering.
Natuurlijk was het geen echt werkende mijn meer,
want, hoewel Ray er vroeger mijnwerker was,
was de mijn nu gesloten
en heropend als een soort toeristische attractie.
Want qua productiviteit kan de mijn natuurlijk niet concurreren
met huidige grote mijnen
in Zuid-Amerika, Australië, waar dan ook.
Maar goed, ik kreeg mijn koffer met ijzererts,
nam hem per trein terug naar Londen,
en had toen het volgende probleem:
Okee, hoe maak je van deze brokken
onderdelen van een broodrooster?
Dus ik ging terug naar Professor Cilliers,
en hij zei: "Ga naar de bibliotheek."
Dus dat deed ik
en ik bekeek de handboeken metallurgie --
totaal onbruikbaar voor wat ik probeerde te doen.
Want natuurlijk vertellen ze je niet precies hoe je het moet doen
als je het zelf wil doen en geen hoogoven hebt.
Dus ging ik naar de Bibliotheek van Wetenschapsgeschiedenis
en keek naar dit boek.
Dit is het eerste boek over metallurgie,
althans, in het westen geschreven.
Je ziet daar die houten mal,
dat is wat ik uiteindelijk ben gaan doen.
Maar in plaats van een blaasbalg had ik een bladblazer.
(Gelach)
Dat was iets dat vaker terugkwam gedurende het project:
hoe kleiner de schaal waarop je wilt werken,
hoe verder je moet teruggaan in de tijd.
Dit is het resultaat
na een dag en ongeveer een halve nacht
ijzer smelten.
I haalde dit spul eruit,
en het was geen ijzer.
Maar gelukkig
vond ik online een patent
voor industriële ovens die microgolven gebruiken.
Na 30 minuten op vol vermogen,
kon ik het proces afmaken.
Dus mijn volgende --
(Applaus)
Het volgende punt was koper.
Deze mijn is weer niet
de grootste kopermijn in de wereld.
Niet meer,
maar ik vond een gepensioneerde geologieprofessor
die me mee wilde nemen.
Hij zei: "Okee, ik geef je water uit de mijn."
De reden dat ik water uit de mijn wilde,
is omdat water uit mijnen
zurig wordt
en opgeloste mineralen uit de mijn
begint op te nemen.
Een goed voorbeeld hiervan is de Rio Tinto,
een rivier in Portugal.
Zoals je ziet zijn er nogal wat mineralen in opgelost.
Zoveel dat het
alleen bewoond wordt door bacteriën
die echt houden van zure, giftige omstandigheden.
Maar goed, in het water dat ik meenam,
vanuit het eiland Anglesey, waar de mijn was --
daar zat voldoende koper in
om de pinnetjes te gieten
voor mijn metalen elektrische stekker.
Volgende plan: ik ging naar Schotland
om mica te halen.
Mica is een mineraal,
een goed isolerend mineraal
dat elektriciteit heel goed isoleert.
Kijk, hier haal ik mica.
Het laatste materiaal van vandaag is plastic.
Natuurlijk
had mijn broodrooster een plastic buitenkant.
Plastic komt voor in werkelijk alle
goedkope elektrische apparaten.
Plastic komt uit olie, dus ik belde BP
en probeerde een half uur lang
hun PR-bureau te overtuigen
dat het voor hen een kans zou zijn
om mij naar een boorplatform te vliegen
zodat ik een jerrycan olie kon krijgen.
BP heeft op het moment duidelijk belangrijkere zaken aan zijn hoofd.
Maar ook toen
kon ik ze niet overtuigen
en ze zeiden: "We bellen terug," -- dat deden ze niet.
Dus ik zocht naar andere manieren om plastic te maken.
Je kunt dus plastic maken
uit olie afkomstig uit planten, maar ook uit zetmeel.
Hier probeer ik aardappelzetmeel
in plastic te veranderen.
En het zag er even goed uit.
Ik goot het in de vorm, die je hier ziet,
die ik gemaakt heb uit een boomstam.
En het leek even goed te gaan,
maar ik liet het buiten staan om te laten drogen
en toen ik terugkwam
vond ik slakken die de onverwerkte stukjes aardappel opaten.
Dus uit een soort wanhoop,
besloot ik dat ik een zijstap moest maken.
Geologen hebben onze tijd omgedoopt --
althans, er wordt over gesproken
om de tijd waarin wij leven, om te dopen --
ze hebben het erover dit een nieuw geologische periode te noemen:
het Antropoceen, de tijd van de Mens.
De reden is dat toekomstige geologen
een snelle overgang zouden zien
in de aardlagen die nu ontstaan.
Ploseling zal het wat radioactiviteit bevatten van Tsjernobyl
en de ongeveer 2.000 atoombommen
die sinds 1945 ontploft zijn.
Er zou ook een uitstervingsincident zijn --
fossielen zouden ineens verdwijnen.
En ook, dacht ik,
zouden er synthetische polymeren,
plastics, zijn
begraven tussen het gesteente.
Dus ik zocht naar een plastic --
ik besloot dat ik wel wat van deze
hedendaagse erts zou kunnen mijnen.
En ik ging naar Manchester
om Axion Recycling te bezoeken.
Zij zijn druk bezig met de WEEE,
de Europese richtlijn voor elektrisch en electronisch afval.
Die richtlijn is gestart
om te kunnen omgaan met de afvalberg
die steeds gemaakt wordt
en zich opstapelt in onze huizen
en dan naar de vuilnisbelt gaat.
Dit is het.
(Muziek)
(Gelach)
En hier is een foto
van mijn broodrooster.
(Applaus)
Dit is zonder met de plastic buitenkant.
En hier lig hij in de schappen.
Dankuwel.
(Applaus)
Bruno Giussani: Ik heb gehoord dat je hem ook hebt ingeplugd.
TT: Ja, ik heb hem ingeplugd.
Ik weet niet of je het kunt zien,
maar ik heb geen isolatie kunnen maken voor de draden.
Kew Gardens heb ik niet kunnen overtuigen
om me in hun rubberboom te laten hakken.
Dus de draden waren niet geïsoleerd.
Dus er ging 240 volt
door deze handgemaakte koperen kabels,
en handgemaakte stekker.
Gedurende vijf seconden
roosterde de broodrooster,
maar toen, helaas,
smolt het element.
Maar ik beschouw het eerlijk gezegd als een gedeeltelijk succes.
BG: Thomas Thwaites. (TT: Bedankt.)