Opowiem o nowych mediach
i ich znaczeniu dla tych, którzy chcą coś przekazać
w dowolnej części świata.
Zilustruję to kilkoma historiami.
Pierwsza: listopad zeszłego roku, wybory prezydenckie.
Pewnie czytaliście o tym w gazetach.
Obawiano się, że w pewnych rejonach kraju
wyborcy mogą zostać pozbawieni prawa głosu.
Zrodził się pomysł, żeby wybory sfilmować.
Plan był taki, że ludzie
z telefonami umożliwiającymi nakręcanie filmów,
mieli dokumentować przebieg głosowania.
Mieli rejestrować przypadki naruszania praw wyborczych
i umieszczać je w internecie.
Rodzaj straży obywatelskiej.
Obywatele nie mieli tylko głosować,
ale też zachować nienaruszalność prawa głosu.
Ten model zakłada, że to nasz wspólny problem.
Znaczenie ma tutaj
nie kapitał techniczny,
lecz społeczny.
Te gadżety nie stają się społecznie interesujące,
póki nie znudzą się technologicznie.
Nie od razu po wejściu na rynek potrafimy wykorzystać
potencjał społeczny nowinek technologicznych.
Dzieje się to dopiero, gdy całkowicie spowszechnieją.
Obecnie media stają się coraz bardziej społeczne,
innowacja może nastąpić gdziekolwiek,
ludzie są pewni, że wszyscy w tym uczestniczą.
Postrzegamy media jako coś,
co rozwija się wszędzie
i z łatwością przemieszcza.
To ogromna zmiana.
W czasach obecnych,
w obecnym pokoleniu
obserwujemy największy wzrost zdolności ekspresyjnej
w historii ludzkości.
Poprę to twierdzenie argumentami.
W ciągu ostatnich 500 lat media tylko 4-krotnie
zmieniły się na tyle, żeby nazwać to rewolucją.
Pierwszy moment to wynalazek druku:
ruchoma czcionka, tusze olejne i inne wynalazki,
które umożliwiły drukowanie,
i przewróciły XV-wieczną Europę do góry nogami.
Kilkaset lat później:
innowacja w komunikacji dwukierunkowej,
media konwersacyjne: telegraf, telefon.
Najpierw rozmowy oparte na tekście, potem na głosie.
Następnie, 150 lat temu,
zapis mediami innymi niż druk:
najpierw zdjęcia, później dźwięk, filmy,
wszystkie rejestrowane maszynowo.
W końcu, 100 lat temu, użycie fal elektromagnetycznych
do przesyłania dźwięku i obrazu - radio i telewizja.
To media znane z XX wieku.
Media, przy których
wielu z nas się wychowało.
Jest tu jednak pewna asymetria.
Media ułatwiające konwersację
nie tworzą grup.
A te ułatwiające tworzenie grup,
nie ułatwiają konwersacji.
Jeżeli chcemy porozmawiać,
rozmawiamy z jedną osobą.
Dla grupy tworzymy jedną wiadomość
i wysyłamy do wszystkich,
czy to z pomocą wieży transmisyjnej, czy druku.
Tak wyglądały media XX wieku.
Oto, co się zmieniło.
Ta kolorowa plama
to mapa internetu Billa Cheswicka.
Śledzi on indywidualne sieci
i nadaje im określony kolor.
Internet to pierwsze medium,
posiadające mechanizm wsparcia grup
i konwersacji w tym samym czasie.
Telefon to przekaz między dwoma osobami,
a telewizja, radio, gazety, książki,
to przekaz od osoby do grupy.
Internet to przekaz między grupami.
Po raz pierwszy
media ułatwiają tego rodzaju konwersacje.
To pierwsza ze zmian.
Drugą jest to,
że dzięki ucyfrowieniu mediów
internet wspiera działanie
innych mediów.
Telefony, gazety, filmy
przenoszone są do internetu.
Każde medium
ma kontakt ze wszystkimi innymi.
Innymi słowy,
media stają się coraz mniej źródłem informacji,
a bardziej platformą koordynacji,
bo słuchacze i widzowie
mogą się zebrać i rozmawiać między sobą.
Trzecią wielką zmianą jest fakt,
że dawniejsi widzowie, jak nazywa ich Dan Gilmore,
mogą być dzisiaj producentami, a nie konsumentami.
Gdy nowy konsument
dołącza się do mediów,
dołącza także nowy producent,
bo telefony i komputery
pozwalają na używanie i tworzenie.
Jakbyś kupując książkę, dostawał prasę drukarską,
albo miał telefon, który zamienia się w radio,
jeśli wciśniesz odpowiednie guziki.
To ogromna zmiana
w krajobrazie mediów, które znaliśmy.
Nie chodzi tu tylko o internet, czy jego brak.
W powszechnej formie
internet istnieje już prawie 20 lat
i ciągle się zmienia,
bo media stają się coraz bardziej społeczne.
Zmiana ta następuje nawet u grup,
które nie bardzo umieją posługiwać się Internetem.
Druga historia.
Zeszłego maja w Chinach, w prowincji Syczuan
było straszne trzęsienie ziemi, 7.9 w skali Richtera,
olbrzymie zniszczenia na dużym obszarze.
O trzęsieniu donoszono jeszcze w momencie jego trwania.
Ludzie wysyłali SMSy. Robili zdjęcia budynków.
Kręcili filmy wstrząsanych budynków.
Wrzucali to na QQ, największy chiński serwis internetowy.
Wrzucali to na Twittera.
W momencie trzęsienia
wiadomości przekazywano na żywo.
Dzięki tym połączeniom społecznym
i chińscy uczniowie
i międzynarodowe firmy z siedzibami w Chinach,
i ludzie na całym świecie słuchali tych wiadomości.
BBC dowiedziało się o trzęsieniu właśnie z Twittera.
Twitter doniósł o trzęsieniu ziemi
jeszcze zanim agencja geologiczna USA
napisała coś o tym online.
Przy poprzednim wstrząsie tej wielkości
Chiny przyznały się dopiero po 3 miesiącach.
(Śmiech)
Możliwe, że woleliby zrobić to samo,
niż oglądać te zdjęcia w internecie.
Nie mieli jednak wyboru,
bo obywatele ich wyprzedzili.
Nawet rząd dowiedział się o trzęsieniu od obywateli,
nie od agencji informacyjnej Xinhua.
Wiadomości rozprzestrzeniły się z prędkością światła.
Przez pewien czas
10 najbardziej popularnych linków na Twiterze,
globalnym serwisie do wysyłania krótkich wiadomości,
dziewięć na dziesięć linków dotyczyło trzęsienia.
Ludzie zestawiali informacje,
wskazywali źródła,
kierowali do Instytutu Geologicznego.
10 link prowadził do zabawnych kotków, ale taki właśnie jest internet.
(Śmiech)
Ale 9 na 10 dotyczyło trzęsienia.
Po kilku godzinach wystartowały strony charytatywne,
a donacje płynęły z całego świata.
Niesamowita, skoordynowana, globalna reakcja.
Chińczycy poluzowali cenzurę,
dali zielone światło
raportom obywateli.
Wtedy stało się.
Ludzie w Syczuanie zrozumieli,
że zawaliło się tak wiele szkół,
a niestety dzieci były w szkołach,
zawaliło się tak wiele szkół,
bo za łapówki skorumpowani urzędnicy
pozwalali na budowę niezgodnie z przepisami.
Dziennikarze-amatorzy zaczęli donosić również o tym.
Wtedy pojawiło się to niesamowite zdjęcie.
Mogliście je zobaczyć na okładce New York Timesa.
Lokalny urzędnik dosłownie leży plackiem
przed protestującymi,
żeby tylko przestali i odeszli.
Mówi: "Zrobimy wszystko, by was udobruchać
tylko przestańcie protestować publicznie".
Jednak ci ludzie się zradykalizowali,
bo przez politykę jednego dziecka
stracili całe następne pokolenie.
Po śmierci jedynego dziecka
nie mają już nic do stracenia.
Protest wciąż trwał.
Chiński rząd zastosował sankcje.
Dosyć wolnych mediów.
Zaczęto aresztować protestantów.
Zamykano media, dzięki którym trwał protest.
Chiny to chyba najsprawniej działający
cenzor internetu na świecie.
Używają tzw. Wielkiego Cyfrowego Muru.
Wielki Cyfrowy Mur
jest zbiorem zasad zakładających,
że media są wynikiem pracy profesjonalistów,
że większość informacji napływa z zewnątrz,
fragmentarycznie
i stosunkowo powoli.
Dzięki tym czterem właściwościom,
można filtrować informacje wpływające do kraju.
Ale tak jak w przypadku Linii Maginota,
Wielki Cyfrowy Mur skierowano w złą stronę,
bo żadna z 4 właściwości się tu nie sprawdziła.
Media były wynikiem pracy lokalnych amatorów.
Powstawały szybko i w takiej ilości,
że nie było sposobu ich przefiltrowywać.
Po latach efektywnej filtracji
rząd chiński musiał zdecydować,
czy usankcjonować, czy zamknąć wszystkie serwisy.
Transformacja w amatorskie media
przybrała takie rozmiary, że nie było większego wyboru.
Dzieje się to nawet w tym tygodniu.
W dwudziestą rocznicę Tian'anmen,
dwa dni temu, ot tak ogłoszono,
że dostęp do Twittera zostanie odcięty,
bo nie ma innego sposobu na filtrowanie informacji.
Musieli całkowicie zakręcić kurek.
Te zmiany dotykają nie tylko cenzorów.
Wpływają też na tych, którzy chcą wiadomości wysyłać,
ponieważ to transformacja całego systemu,
nie strategia dotycząca jego konkretnej części.
Klasyczny problem zajmujący media od XX wieku:
jak organizacja może przesłać
konkretną wiadomość
do ludzi na krańcach sieci.
Odpowiedź z zeszłego stulecia.
Zapakować i wysłać ją do wszystkich.
Wiadomość państwowa mająca dotrzeć do jednostki.
Stosunkowo mała liczba producentów.
Bardzo kosztowne w wykonaniu,
więc nie ma zbytniej konkurencji.
Tak właśnie dociera się do ludzi.
Ale koniec z tym.
Media są coraz bardziej społeczne,
wszechobecne i tanie.
Większość organizacji chcących przekazać informacje
do szerokiego kręgu odbiorców
przyzwyczaiło się już do tej zmiany.
I odbiorcy mogą odpowiadać.
Trochę to dziwaczne, ale można się przyzwyczaić.
Tak naprawdę, to nie jest szalona zmiana.
Prawdziwie szalona zmiana to fakt,
że skończyła się separacja,
konsumenci stali się producentami,
odbiorcy mogą się porozumiewać,
bo jest więcej amatorów niż profesjonalistów,
i ponieważ wielkość sieci
i jej złożoność
to liczba uczestników do kwadratu.
Co oznacza, że rosnąca sieć
rozrasta się niewyobrażalnie.
Niedawno, w zeszłej dekadzie,
większość ogólnodostępnych mediów,
była produkowana przez profesjonalistów.
Te dni się jednak skończyły i nigdy nie powrócą.
Zielone linie są teraz źródłem wolnej informacji,
co prowadzi nas do ostatniej historii.
Jedne z najbardziej pomysłowych zastosowań
mediów społecznych widzieliśmy podczas kampanii Obamy.
Nie chodzi o pomysłowość w sensie politycznym,
tylko o pomysłowość w ogóle.
Jednym z pomysłów kampanii Obamy,
było słynne otwarcie witryn
MyBarackObama.com, myBO.com
Milion obywateli pośpieszyło,
żeby się włączyć i mu pomóc.
Nawiązała się niesamowita konwersacja.
Dokładnie rok temu
Obama ogłosił, że zmieni zdanie na temat FISA,
czyli ustawy o inwigilacji wywiadu.
Powiedział w styczniu, że nie podpisze ustawy
gwarantującej fimom telekomunikacyjnycm
możliwość szpiegowania amerykańskich obywateli.
W połowie kampanii, Obama powiedział:
"Przemyślałem sprawę i zmieniłem zdanie.
Poprę ustawę".
Wielu z jego zwolenników,
na jego stronie internetowej, wpadło w szał.
Stronę tworzono, gdy był jeszcze senatorem, później zmieniono nazwę.
"Prosimy, przemyśl dobrze FISĘ".
W ciągu kilku dni od powstania grupy
stała się jedną z najszybciej rosnących na stronie myBO.com,
a w kolejnych tygodniach, największą z nich.
Obama musiał wygłosić komunikat prasowy.
Musiał przedstawić swoje stanowisko.
Powiedział: "Przemyślałem sprawę.
Rozumiem, że jesteście przeciwni ustawie.
Po przemyśleniu zdecydowałem, że jednak ją poprę.
Rozumiem, że się ze mną nie zgadzacie
i jestem gotowy zebrać za to cięgi".
Nikomu się to nie spodobało, ale wkrótce zdarzyło się coś zabawnego.
Członkowie tej grupy uświadomili sobie,
że Obama nigdy nie próbował ich uciszyć.
Nikt ze sztabu wyborczego Obamy nie próbował zamknąć grupy,
utrudniać wstępu do niej,
zaprzeczać jej istnieniu, kasować ją,
czy po prostu wyłączać.
Zrozumieli, że ich rolą w myBO.com
było zbieranie zwolenników,
nie kontrolowanie ich.
Oto rodzaj dyscypliny,
którego potrzeba, jeśli chce się używać mediów
w sposób dojrzały.
Medialny krajobraz, który znaliśmy,
tak znajomy i prosty,
bazujący na idei, że profesjonaliści
przakazują informacje do amatorów
coraz bardziej odchodzi w zapomnienie.
W świecie, gdzie media są globalne, społeczne, wszechobecne i tanie,
w świecie, gdzie odbiorcy
stają się coraz aktywniejsi,
coraz mniej chodzi tylko
o tworzenie jednego przekazu
kierowanego do jednostek.
Coraz częściej media
są środowiskiem dla powstawania
i popierania różnych grup.
Wybór, przed którym staje każdy
kto chce coś przekazać,
gdziekolwiek na świecie,
nie dotyczy wyboru środowiska medialnego.
Tylko takie media mamy.
Stajemy przed problemem:
"Jak najlepiej te media wykorzystać?
Nawet jeśli oznacza to całkowitą zmianę w sposobie ich funkcjonowania".
Dziękuję bardzo.
(Brawa)