როდესაც ამერიკის ფსიქოლოგთა ასოციაციის პრეზიდენტი ვიყავი,
ვსწავლობდი მასმედიასთან ურთიერთობას,
ჩემი ერთ-ერთი გამოსვლა CNN-ზე,
კარგად აღწერს დღევანდელ თემას -
ოპტიმიზმის მე-11 მიზეზს.
ჟურნალ „Discover“-ის რედაქტორმა 10 დაასახელა,
ხოლო მე მოგიყვებით მე-11 მიზეზის შესახებ.
მოკლედ, CNN-ის თანამშრომლებმა მკითხეს:
„პროფესორო სელიგმან, შეგიძლიათ მოგვითხროთ თანამედროვე ფსიქოლოგიის შესახებ?
ინტერვიუ გვინდოდა თქვენგან“. „შესანიშნავია“ ვუპასუხე მე.
„ეს CNN-ია, ამიტომ გთხოვთ რამდენიმე სიტყვით გვიპასუხოთ“.
„რამდენია, ეს რამდენიმე სიტყვა?“- ვიკითხე.
„ერთი“ - მიპასუხა მან.
(სიცილი)
ჩაირთო კამერები და ის მეკითხება:
„პროფესორო სელიგმან, როგორია თანამედროვე ფსიქოლოგიის მდგომარეობა?“
„კარგი“
(სიცილი)
„გამორთეთ კამერები! ასე არ გამოვა.
ალბათ აჯობებს უფრო მეტი დრო მოგცეთ“.
„ახლა რამდენი სიტყვის თქმა შემეძლება?“ - „ვფიქრობ, ასე ორის."
„დოქტორო სელიგმან, როგორია თანამედროვე ფსიქოლოგიის მდგომარეობა?“
„არაა კარგი“
(სიცილი)
„დოქტორო სელიგმან,
როგორც ჩანს თავს ვერ გრძნობთ კომფორტულად ასეთ ფორმატში,
ამიტომ სჯობს მეტი დრო მოგცეთ -
ამჯერად თქვენ შეგიძლიათ სამი სიტყვა თქვათ"
„პროფესორო სელიგმან, როგორია თანამედროვე ფსიქოლოგიის მდგომარეობა?“
„არაა საკმარისად კარგი“. აი, ამის შესახებ მინდა მოგითხროთ.
მინდა გიამბოთ, თუ რატომ იყო ფსიქოლოგიის მდგომარეობა კარგი და ცუდი
და როგორ შეიძლება უახლოესი 10 წლის განმავლობაში გახდეს საკმარისად კარგი.
პარალელურად, იგივე ითქმის ტექნოლოგიის, გართობისა და დიზაინის შესახებ.
იმიტომ რომ ეს საკითხები ჰგავს ერთმანეთს.
მაშ ასე, რატომ იყო ფსიქოლოგია კარგ მდგომარეობაში?
60 წელზე მეტია ფსიქოლოგია მუშაობს პათოლოგიებზე.
10 წლის წინ, თვითმფრინავით ვმგზავრობდი,
როდესაც მეზობელ სავარძელში მჯდომ მგზავრს ვუყვებოდი, თუ რას ვსაქმიანობდი,
ის ჩემგან მოშორებით გადაჯდა.
ალბათ სრულიად სამართლიანად ვარაუდობდა, რომ ფსიქოლოგიის მიზანია
ფსიქიკური გადახრების მკურნალობა, როგორც გადაცემაში „ვინაა შიზოფრენიკი?“
როდესაც დღეს ვყვები რითიც ვარ დაკავებული, ცდილობენ ახლოს გადმოჯდნენ ჩემთან.
ფსიქოლოგიის მდგომარეობა იმით იყო კარგი, რომ ფსიქიკური
ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტის (NIMH) 30 მლრდ დოლარის ინვესტიციის წყალობით,
პათოლოგიებზე კონცენტრირების წყალობთ,
ასევე იმის წყალობით,
რომ ფსიქიკურ დაავადებათაგან, რომლებიც 60 წლის წინ არ იკურნებოდა -
იყო მხოლოდ მკურნალობის შამანური მეთოდი,
დღეს 14 ძირითადი პათოლოგია იკურნება.
მათ შორის 2 სრულიად იკურნება.
შემდეგი მნიშვნელოვანი მიღწევა იყო მეცნიერების განვითარება,
ფსიქიკურ დაავადებათა მეცნიერების -
რომ ისეთი ბუნდოვანი ცნებები, როგორიც არის დეპრესია და ალკოჰოლიზმი,
ექვემდებარება მკაცრ გაზომვას;
რომ შესაძლებელია ფსიქიკურ დაავადებათა კლასიფიცირება;
შესაძლებელია მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის დადგენა ფსიქიკურ აშლილობებს შორის;
რომ შესაძლებელია დავაკვირდეთ პაციენტებს ხანგრძლივი დროის მანძილზე -
მაგალითად, გენეტიკურ მიდრეკილებას შიზოფრენიისკენ, -
და გამოვიკვლიოთ გარემოცვისა და გენეტიკის გავლენა,
და ფსიქიკურ დაავადებებზე ექსპერიმენტების ჩატარებით
შევძელით გარეშე ფაქტორების იზოლირება.
ყველაზე დიდი მიღწევა 50 წლის განმავლობაში,
არის მედიკამენტური და ფსიქოლოგიური მკურნალობის დანერგვა.
მკაცრი ტესტირების რეჟიმში,
საკონტროლო ჯგუფებზე დაკვირვებით შესაძლებელი გახდა
მკურნალობის არაეფექტური მეთოდების ამოღება და ეფექტური მეთოდების დატოვება.
აქედან შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ ბოლო 60 წლის მანძილზე
ფსიქოლოგია და ფსიქიატრია უბედურ ადამიანს, ხდის ნაკლებად უბედურს.
მე ვთვლი, რომ ეს შესანიშნავია და ვამაყობ ამით.
მაგრამ ამ მდგომარეობას მოჰყვა, სამი ცუდი შედეგი:
პირველი - მორალური პრობლემა,
რომ ფსიქოლოგები და ფსიქიატრები გახდნენ ვიქტიმოლოგები და პათოლოგისტები,
ადამიანის ბუნება გაიგებოდა ისე, თითქოს პრობლემებს თავში აგურის დაცემა იწვევს
დაგვავიწყდა, რომ ხალხი აკეთებს არჩევანს და იღებს გადაწყვეტილებას
ჩვენ დაგვავიწყდა პასუხისმგებლობა. ეს იყო პირველი საფასური.
მეორე საფასური - დაგვავიწყდა ისეთი ხალხი, როგორიც თქვენ ხართ, შევეშვით იმაზე ფიქრს,
თუ როგორ გავაუმჯობესოთ ნორმალური ხალხის ცხოვრება,
როგორ გავხადოთ შედარებით უპრობლემო ხალხის ცხოვრება უფრო ბედნიერი, უფრო სრულყოფილი,
უფრო პროდუქტიული. „გენიალური“ და „ნიჭიერი“ გახდა ცუდი სიტყვები.
არავინ არ მუშაობს ამაზე.
მესამე პრობლემა პათოლოგიებზე კონცენტრირებისა, არის ის,
რომ მცდელობებში დავხმარებოდით პრობლემების მქონე ადამიანს,
ვთვლიდით, რომ აუცილებელია მხოლოდ დარღვევების აღდგენა,
და აზრადაც არ მოგვსვლია ზემოქმედება მოგვეხდინა ადამიანზე -
მისთვის ბედნიერების მინიჭების მიზნით, ვგულისხმობ პოზიტიურ ზემოქმედებას.
აი, რა არ იყო კარგად ფსიქოლოგიაში.
ამ პრობლემებმა განაპირობა ის, რომ ნენსი ეტკოფი, დენ გილბერტი,
მაიკ ჩიკსენთმიჰაი და მეც, ვმუშაობთ იმაზე, რასაც დავარქვი „პოზიტიური ფსიქოლოგია“.
პოზიტიური ფსიქოლოგია ისახავს სამ მიზანს:
პირველი არის ის, რომ ადამიანის გონებრივი სიძლიერე
ისევე უნდა აინტერესებდეს ფსიქოლოგიას, როგორც მისი გონებრივი სისუსტე,
ზრუნავდეს ძლიერი მხარეების განვითარებაზე ისევე, როგორც სისუსტეების გამოსწორებაზე.
დაინტერესდეს ცხოვრების საუკეთესო მხარეებით.
და შეეცადოს გახადოს ნორმალური ადამიანის ცხოვრება უფრო სრულყოფილი -
ხელი შეუწყოს მისი გენიალურობის გამოვლენას, სტიმული მისცეს ბუნებრივი ნიჭის გამოვლენას.
უკანასკნელი 10 წლის გამოცდილებაზე დაყრდნობით და მომავლის იმედით,
ჩვენ ვხდებით პოზიტიური ფსიქოლოგიის დაბადების მოწმენი
მეცნიერება იმის შესახებ, რისთვისაც ღირს სიცოცხლე.
როგორც აღმოჩნდა, ბედნიერების სხვადასხვა ფორმები ექვემდებარება გაზომვას.
ნებისმიერ თქვენგანს შეუძლია შევიდეს ეკრანზე ნაჩვენებ საიტზე და
უფასოდ გაიაროს ბედნიერებასთან დაკავშირებული ტესტების კრებული.
შეადაროთ ვის უფრო მეტი პოზიტიური ემოცია გაქვთ, ვინ უფრო გააზრებულად ცხოვრობთ,
რამდენად გიტაცებთ საყვარელი საქმე, შეძლებთ შეედაროთ ათეულობით ათას ადამიანს.
ჩვენ შევქმენით ერთგვარი შეშლილობის საპირისპირო დიაგნოსტიკური სახელმძღვანელო,
ძლიერი და ღირსეული თვისებების კლასიფიკაცია სქესთან დამოკიდებულების გათვალისწინებით,
როგორ განვსაზღვროთ და დავუსვათ დიაგნოზი,
რა უწყობს, ან უშლის ხელს ამ თვისებების განვითარებას.
ჩვენ შევძელით დაგვედგინა მიზეზ-შედეგობრივი კავშირი პოზიტიურ მდგომარეობებს შორის,
რომ თავის ტვინის მარცხენა
და მარჯვენა ნახევარსფეროებს შორის ურთიერთქმედება იწვევს ბედნიერებას.
მე მთელი ცხოვრება ვმუშაობდი კლინიკურად უბედურ ადამიანებთან
და გამიჩნდა შეკითხვა,
რით განსხვავდება ძალიან უბედური ხალხი დანარჩენებისგან?
დაახლოებით 6 წლის წინ, ეს შეკითხვა დავსვით ძალიან ბედნიერ ხალხთან მიმართებაში -
რით განსხვავდებიან ისინი ჩვენგან?
მათ განასხვავებს ერთი მხარე, -
ეს არ უკავშირდება რელიგიას, ჯანმრთელობას,
სიმდიდრეს, სილამაზეს...
არც იმას, რომ მათ ცხოვრებაში მეტი წარმატებაა ვიდრე წარუმატებლობა
ერთადერთი რაც ასეთ ადამიანს განასხვავებს - ისინი ძალიან კომუნიკაბელურები არიან.
ისინი არ დადიან სემინარებზე შაბათ დილით.
(სიცილი)
ისინი არ ხარჯავენ დროს მარტოობაში.
ყველა მათგანს აქვს რომანტიკული ურთიერთობა,
და ჰყავს დიდი და მრავალფეროვანი სამეგობრო წრე.
მაგრამ ეს მხოლოდ კორელაციაა და არა მიზეზ-შედეგობრივი კავშირი
და გულისხმობს პირველ რიგში ე.წ. ჰოლივუდურ ბედნიერებას,
სავსეს სიხარულითა და კარგი ხასიათით.
სულ რამდენიმე წუთში გაჩვენებთ თუ რატომ არ არის ეს საკმარისი.
აღმოჩნდა, რომ ადამიანზე ზემოქმედებას აქვს მრავალსაუკუნოვანი ისტორია,
ბუდადან ტონი რობინსამდე (მოტივ. სპიკერი)
შევიმუშავეთ ზემოქმედების დაახლოებით 120 მეთოდი,
რომელთა საშუალებით შესაძლებელია ადამიანი გავაბედნიეროთ.
ჩვენ შევძელით, ბევრი მათგანის სახელმძღვანელოში გაერთიანება
და შემთხვევითი შერჩევით, ჩავატარეთ ეფექტურობის
და ეფექტიანობის დადგენის კვლევები
კონკრეტულად თუ როგორ ზემოქმედებას მიჰყავს ადამიანი სტაბილურ ბედნიერებამდე?
შედეგების შესახებ რამდენიმე წუთში მოგიყვებით,
მაგრამ მთავარია, რომ ფსიქიკურ დაავადებათა განკურნების მისიასთან ერთად,
მინდა ფსიქოლოგია ემსახურებოდეს ახალ მისიას,
ანუ არა მარტო - უბედურ ადამიანებს ხდიდეს ნაკლებად უბედურს,
არამედ შესაძლებელია თუ არა ფსიქოლოგია ადამიანს ხდიდეს ჭეშმარიტად ბედნიერს?
ეს კითხვა რომ დავსვათ, (სიტყვა ბედნიერებას ხშირად არ ვიყენებ),
გავშალოთ ის და მოვახდინოთ კითხვის გონივრული ფორმულირება.
ვთვლი, რომ არსებობს სამი სახის განსხვავებული ბედნიერი ცხოვრება.
„განსხვავებულს“ ვახსენებ იმიტომ, რომ ისინი საჭიროებენ ზემოქმედების სხვადასხვა ფორმას,
შესაძლოა გქონდეთ ამ ცხოვრებიდან ერთ-ერთი რომ იყოთ ბედნიერი.
მაშ, 3 სხვადასხვა სახის ბედნიერი ცხოვრება:
პირველი - ესაა იცხოვრო სიამოვნებისთვის,
იცხოვრო მაქსიმალური პოზიტიური ემოციებით აღსავსე ცხოვრებით
და იცოდე ამ ემოციების გაძლიერების ხერხები.
მეორე - ესაა საყვარელი საქმით გატაცება
სამუშაო, ბავშვების აღზრდა, სიყვარული, დასვენება, როდესაც შენთვის დრო ჩერდება.
სწორედ ამაზე საუბრობდა არისტოტელე.
და მესამე - ესაა იცხოვრო გააზრებულად.
ცოტ-ცოტას მოგიყვებით
სამივე სახის ბედნიერი ცხოვრების შესახებ.
პირველი სახე - სიამოვნებისთვის ცხოვრება, ძალიან მარტივია,
„სიამოვნებების“ მაქსიმალური რაოდენობა,
პოზიტიური ემოციების მაქსიმალური მოცულობა,
პლიუს ამ ემოციების დროსა და სივრცეში გახანგრძლივების უნარი
სიამოვნებისგან მაქსიმალური ეფექტის მიღებით.
მაგრამ ასეთ ცხოვრებას აქვს სამი ნაკლი,
იმიტომ, რომ პოზიტიური ფსიქოლოგია მეტია ვიდრე მეცნიერება სიამოვნების შესახებ:
პირველი ნაკლი - სიამოვნებისა არის ის,
რომ პოზიტიური ემოციებისთვის ცხოვრება მემკვიდრეობით გადაეცემა და
ასეთი ადამიანების 50%-ს არც თუ ისე ძლიერად სურს ცხოვრების წესის შეცვლა.
ამიტომ იმ მეთოდთა 15-20%-ის მიზანი, რასაც ვიყენებთ მე, მეთიუ რიკარდი და სხვები,
არის ასეთი ადამიანის ცხოვრებაში
უკვე არსებული პოზიტიური ემოციების რაოდენობის გაზრდა.
მეორე ნაკლი - არის ის, რომ პოზიტიურ ემოციებს სწრაფად ეჩვევი, როგორც ნაყინს:
პირველი ნაყინის დაგემოვნებით იღებ 100 პროცენტიან სიამოვნებას,
მაგრამ მეექვსე ნაყინის შემდეგ მისი გემო მთლიანად იკარგება.
მესამე ნაკლი - როგორც აღვნიშნე, ადამიანი ძნელად იცვლის ასეთი ცხოვრების წესს.
ამას გადავყავართ ბედნიერი ცხოვრების მეორე ფორმაზე.
მოგიყვებით ჩემი მეგობრის, ლენ-ის შესახებ,
რათა გაჩვენოთ, თუ რატომ არის პოზიტიური ფსიქოლოგია უფრო მეტი,
ვიდრე მეცნიერება სიამოვნების შესახებ.
30 წლის ასაკში ლენმა შეძლო ამ სამიდან ორ მნიშვნელოვან სფეროში წარმატების მიღწევა.
პირველი სფერო - სამსახური:
20 წლის ასაკში, ის ვაჭრობდა ბირჟაზე, ხოლო
25 წლის ასაკში, ის გახდა მულტიმილიონერი
და სავაჭრო კომპანიის ხელმძღვანელი.
მეორე სფერო - გართობა: ლენი არის ქვეყნის ჩემპიონი ბრიჯის თამაშში.
მესამე უმნიშვნელოვანესი სფერო - სიყვარული ლენი ამ სფეროში უიმედოდ წარუმატებელია.
საქმე იმაშია, რომ ლენი არის გულქვა
(სიცილი)
ლენი არის ინტროვერტი.
პაემანზე ამერიკელი ქალები ლენს ეუბნებიან:
„შენთან მოვიწყინე, არავითარი პოზიტიური ემოცია, დაიკარგე“.
ლენს აქვს საშუალება ფსიქოლოგისთვის „პარკ ავენიუდან“ (ძვირიანი ფსიქოლოგები)
ლენი 5 წლის განმავლობაში ცდილობდა მოეძებნა „სექსუალური ტრავმა“,
რომელმაც თოთქოსდა დაბლოკა მისი პოზიტიური ემოციები.
მაგრამ როგორც გაირკვა არავითარი „სექსუალური ტრავმა“ არ არის „დამნაშავე“.
აღმოჩნდა, რომ... ლენი იზრდებოდა ლონგ-აილენდში,
თამაშობდა ამერიკულ ფეხბურთს, უყვარდა ფეხბურთის ყურება, ბრიჯის თამაში...
აღმოჩნდა, რომ ე.წ. პოზიტიური მგრძნობელობის დიაგრამაზე ლენი უკანასკნელ 5%-შია.
ისმის კითხვა, არის თუ არა ლენი უბედური? მინდა გითხრათ, რომ არა.
ფსიქოლოგია ამტკიცებს - თუ ადამიანი პოზიტ. მგრძნობ. დიაგრამაზე 50%-ზე დაბლა იმყოფება,
ის არ არის ბედნიერი. მიუხედავად ამისა, მე ვთვლი, რომ ლენი
ერთ-ერთი ყველაზე ბედნიერი ადამიანია ჩემს ნაცნობებში.
ის დარდით არ იტანჯება რადგან მას, როგორც დამსწრეთა უმრავლესობას,
შეუძლია გატაცებული იყოს საყვარელი საქმიანობით.
დილის 9:30 საათზე, როგორც კი შედის „AMEX“-ის ბირჟის მოედანზე,
მისთვის დრო ჩერდება ვაჭრობის დასრულებამდე.
პირველი ბარათის გაცემის მომენტიდან
10 დღიანი ტურნირის დასრულებამდე, ლენისთვის დრო ჩერდება.
სწორედ ამის შესახებ საუბრობდა მაიკ ჩიკსენთმიჰაი, ესაა „დინება“ (Flow).
ეს სიამოვნება, ჩვეულებრივი სიამოვნებისგან განსხვავდება ერთი ძირითადი პარამეტრით -
ჩეულებრივი „სიამოვნების“ მიღების დროს ადამიანი აცნობიერებს და შეიგრძნობს მას,
მაგრამ, როგორც გუშინ მაიკმა თქვა, „დინების“ დროს უგრძნობები ხდებით.
თქვენ ერთიანდებით მუსიკასთან. თითქოს თქვენთვის დრო ჩერდება,
მთლიანად კონცენტრირებული ხართ საქმეზე.
ძირითადად, სწორედ ეს არის კარგი ცხოვრების დამახასითებელი ნიშანი.
ვთვლით, რომ ცხოვრების ასეთი წესის მისაღწევად არსებობს „რეცეპტი“.
დაადგინოთ თქვენი ძლიერი მხარეები -
ამისათვის არსებობს საიმედო ტესტი,
რომელიც დაგეხმარებათ თქვენი 5 ყველაზე ძლიერი მხარის დადგენაში.
ამის შემდეგ ცხოვრების ორგანიზება ისე, რომ მაქსიმალურად გამოიყენოთ ძლიერი მხარეები:
სამსახურში, სიყვარულში,
„ჰობი“-ში, მეგობრობაში, ბავშვების აღზრდაში.
მოვიყვან ერთ მაგალითს. ჩემი კლიენტებიდან ერთ-ერთი მუშაობდა სუპერმარკეტში შემფუთავდ.
ის ვერ იტანდა თავის სამუშაოს
და მუშაობდა სწავლის საფასურისთვის.
მისი ყველაზე ძლიერი მხარე იყო კომუნიკაციის უნარი,
ამიტომ ისეთი ორგანიზება გაუკეთა შეფუთვის პროცესს, რომ მასთან შეხვედრა
კლიენტის დღის აღსანიშნავი მოვლენა ყოფილიყო
რა თქმა უნდა ზოგჯერ ეს არ გამოსდიოდა,
მაგრამ მისი მცდელობა ორიენტირებული იყო
თავისი ძლიერი მხარის მაქსიმალურ გამოყენებაზე არსებული ყველა საშუალებით.
ამის შედეგად შეიძლება ვერ გახდეთ ღიმილიანი,
დები რეინოლდსის (ვარსკვლავი) გარეგნობით,
მაგრამ თქვენ შეძლებთ იყოთ მოცული თქვენი სამუშაოთი. ესაა ამ მეთოდის არსი.
ანუ, პირველი არის პოზიტიური ემოციები და ძლიერი მხარეების დადგენა, ხოლო
მეორე არის იყოთ სამსახურით გატაცებული, თქვენს ძლიერ მხარეებზე კონცენტრირებით.
მესამე არის გააზრებული ცხოვრება.
ტრადიციულად, ეს ყველაზე მნიშვნელოვანი რამეა ბედნიერებისთვის.
გააზრებულ ცხოვრებაში იგულისხმება საკუთარი ძლიერი მხარეების გაცნობიერება ისე,
რომ მათი გამოყენებით ვემსახუროთ რაღაც იმაზე დიდ საქმეს,
ვიდრე ჩვენ თვითონ ვართ დღეს.
მე ვახსენე, რომ ბედნიერი ცხოვრების სამივე წესში - სიამოვნებისთვის ცხოვრება,
საქმით გატაცება და გააზრებული ცხოვრება, ხალხს აინტერესებს პასუხი ერთ კითხვაზე -
არსებობს თუ არა რაიმე სტიმული, რომ ვიცხოვროთ ყოველთვის ბედნიერად?
ჩვენი პასუხი არის დიახ. გიჩვენებთ რამოდენიმე მაგალითს ამ თემაზე.
კვლევა ემყარება მკაცრ სამეცნიერო საფუძველს.
მეთოდები იგივეა, რაც წამლის ეფექტიანობის დადგებისას.
შემთხვევითი შერჩევით, პლაცებო კონტროლირებადი
ხანგრძლივვადიანი კვლევები სხვადასხვა ზემოქმედებისთვის.
მოვიყვან ზემოქმედების მაგალითებს, რომლებსაც რაღაც ეფექტი აღმოაჩნდა.
სიამოვნებისთვის ცხოვრების სწავლებისას, როცა გასწავლით თუ როგორ უნდა მიიღოთ
ცხოვრებისგან მაქსიმალური სიამოვნება,
ერთ-ერთი ამოცანაა ემოციებზე კონცენტრირების სიამოვნების ზრდის უნარის განვითარება.
თქვენი დავალებაა დაგეგმოთ ერთი იდეალური დღე, -
მომავალ შაბათს, გამოყავით დღე, თქვენთვის იდეალური დღის დასაგეგმად
ამავე დროს შეეცადეთ მიიღოთ მაქსიმალური სიამოვნება ამ დღისაგან.
დადასტურებულია, რომ ასეთი მეთოდით შევძლებთ მაქსიმალურად სასიამოვნო ეფექტის მიღებას.
მეორე დავალება - „ვიზიტი მადლიერებისთვის“. გთხოვთ ეს ტესტი ახლავე გაიაროთ.
დახუჭეთ თვალები.
გაიხსენეთ ადამიანი, რომელმაც რაღაც ძალიან მნიშვნელოვანი გააკეთა თქვენთვის,
რის შემდეგაც თქვენი ცხოვრება საუკეთესო მიმართულებით შეიცვალა,
თუმცა, ამ ადამიანისთვის მადლობა არასდროს გითქვამთ.
რა თქმა უნდა, ამოირჩიეთ ცოცხალ ადამიანთა შორის.
ახლა გაახილეთ თვალები.
იმედი მაქვს ყველას ვიღაც გაგვახსენდა.
დავალება „ვიზიტი მადლიერებისთვის“ გულისხმობს იმას,
რომ მას დაუწეროთ სამადლობელი წერილი დაახლოებით 300 სიტყვის მოცულობით,
დაურეკოთ მას, და უთხრათ, რომ მისი ნახვა გსურთ,
მაგრამ მიზეზი არ უთხრათ... დგახართ მის კართან და კითხულობთ მადლიერების წერილს.
როგორც წესი, ასეთ დროს არავის არ შეუძლია სიხარულის ცრემლების შეკავება.
ერთი კვირის, ერთი თვის ან სამი თვის შემდეგ ჩატარებული ტესტები გვიჩვენებს,
რომ მონაწილეები გაცილებით ბედნიერები არიან და იშვიათად უფუჭდებათ ხასიათი.
შემდეგი მაგალითია „პაემანი ძლიერ მხარეებთან“. ვთხოვთ წყვილებს ტესტებით
დაადგინონ თავიანთი ძლიერი მხარეები, ხოლო შემდეგ,
საღამო დაგეგმონ და გაატარონ ისე, რომ ორივე ამჟღავნებდეს თავის ძლიერ მხარეებს.
დადგინდა, ეს მეთოდი ურთიერთობას ამყარებს და ძალიან სახალისოა.
და ბოლოს, ქველმოქმედება გართობის ნაცვლად.
აქ (TED-ზე) ყოფნა, იმ ხალხთან, რომლებიც ეწევიან ქველმოქმედებას,
ძალიან შთამაგონებელია.
ჩემმა სტუდენტებმა და თანამშრომლებმა, ჯერ ვერ აღმოაჩინეს ეს მხარე
ამიტომ ჩვენ ვურჩევთ მათ, რომ ჯერ გააკეთონ რაღაც სხვის სასარგებლოდ,
ხოლო შემდეგ გააკეთონ რაღაც თავის გასართობად და შემდეგ შეადარონ.
აღმოჩნდა, რომ როდესაც თქვენ რამეს აკეთებთ გასართობად,
სიამოვნება ისევე მალე მიდის, როგორც მოდის.
ხოლო უანგარო ქველმოქმედებისგან მიღებული სიამოვნება გრძელდება და გრძელდება.
ასეთია პოზიტიური ზემოქმედების მაგალითები.
ბოლო თემა, რაზედაც მინდა ვისაუბროთ,
არის თუ რამდენად კმაყოფილია ხალხი საკუთარი ცხოვრებით.
ჩვენი მიზანია ადამიანები მიისწრაფვოდნენ ბედნიერი ცხოვრების სამივე მიმართულებით.
ამ სამი მიმართულებიდან რამდენად კმაყოფილები ვართ?
(სლაიდი: სრულყოფილი VS ცარიელი ცხოვრება)
ჩავატარეთ ათასობით ადამიანის 15-ჯერადი გამოკითხვა იმის თაობაზე თუ რა გავლენა აქვს
ადამიანის ცხოვრებით კმაყოფილებაზე,
სწრაფვას სიამოვნებისთვის ცხოვრებასა და პოზიტიური ემოციების მიღებისკენ;
სწრაფვას საყვარელი საქმიანობით გატაცებისკენ,
როდესაც დრო ჩერდება; სწრაფვას გააზრებული ცხოვრებისკენ.
ჩვენდა გასაკვირად, მივიღეთ ასეთი შედეგები: სიამოვნებისთვის ცხოვრებისკენ სწრაფვით
პრაქტიკულად, ადამიანი ვერ ხდება ცხოვრებით კმაყოფილი.
ყველაზე დადებითი გავლენა აქვს გააზრებულ ცხოვრებას.
ასევე ძალიან დადებითად მოქმედებს საყვარელი საქმიანობით გატაცება (დინება - Flow).
როდესაც ცხოვრობთ გააზრებულად და თან გატაცებული საყვარელი საქმით(დინების დროს)
ასეთ დროს სიამოვნებას მოაქვს კმაყოფილება, რომელიც გადაიქცევა გემრიელ დესერტად.
ეს არის სავსე ცხოვრებას, როცა სამივე მიმართულების დაჯამებით ვიღებთ მაქსიმუმს
და პირიქით, თუ არცერთი მიმართულებით არ მივისწრაფვით,
ცხოვრება ცარიელია. ჯამი ნაკლებია ნაწილებზე.
საინტერესოა, თუ არსებობს მსგავსი კავშირი
ჯანმრთელობას, ავადმყოფობას, სიცოცხლის ხანგრძლივობასა
და პროდუქტიულობას შორის? შეიძლება საკითხი ასე დაისვას -
დამოკიებულია თუ არა შრომის პროდუქტიულობა
პოზიტიურ ემოციებზე, საყვარელი საქმით გატაცებასა
და გააზრებულ ცხოვრებაზე?
დამოკიდებულია თუ არა ჯანმრთელობა იგივეზე?
არსებობს საფუძველი ვივარაუდოთ, რომ პასუხი ორივე შეკითხვაზე არის „დიახ“.
კრის ანდერსონმა თქვა - ბოლო სპიკერს (TED-ზე) აქვს შანსი შეაჯამოს ყველა ლექცია.
დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა ამ ყველაფერმა, ადრე არ გამოვსულვარ ასეთ კონფერენციაზე,
არ მინახავს ერთად ამდენი სპიკერი, რომლებიც ცდილობენ გვაჩვენონ
შესაძლებელიც და შეუძლებელიც, რაც თავის მხრივ შესანიშნავი რამეა.
ამავე დროს, მე აღმოვაჩინე, რომ ფსიქოლოგიის პრობლემები გარკვეულწილად ძალიან ჰგავს
ტექნოლოგიის, გართობის და დიზაინის სფეროს პრობლემებს.
ყველამ ვიცით, რომ ტექნოლოგიაც, გართობაც და დიზაინიც
გამოყენებული ყოფილა და შესაძლოა გამოყენებული იქნას,
დესტრუქციული მიზნებით.
ისევე როგორც ტანჯვის შემსუბუქებისთვის,
სხვათა შორის, სხვაობა ტანჯვის შემსუბუქებასა და
ბედნიერი ცხოვრების აწყობას შორის, ძალიან მნიშვნელოვანია.
როდესაც 30 წლის წინ პირველად დავკავდი თერაპიით, ვთვლიდი,
რომ თუ ადამიანს განვკურნავდი დეპრესიისაგან,
მღელვარებისაგან, გაღიზიანებისაგან, მე მას გავხდიდი ბედნიერს.
თუმცა ასე არ გამოდიოდა. საუკეთესო შედეგი მისი ნეიტრალურ მდგომარეობამდე მიყვანა იყო,
მაგრამ მისი ცხოვრება იყო ცარიელი.
ასე რომ, ბედნიერი ცხოვრება: სიამოვნებისთვის ცხოვრების,
საყვარელი საქმით გატაცებისა და გააზრებული ცხოვრების უნარები,
როგორც აღმოჩნდა, ძალიან განსხვავდება ტანჯვის შემსუბუქების უნარებისგან.
ანალოგიურად ხდება
ტექნოლოგიის, გართობისა და დიზაინის სფეროებში.
დღევანდელი მსოფლიოს სწორედ ამ მამოძრავებელ სფეროებს
შეუძლიათ გაზარდონ ბედნიერების დონე და პოზიტიური ემოციები თუ გამოვიყენებთ მათ
იმ მიზნით, როგორც ჩვეულებრივ ვიყენებთ.
მაგრამ, თუ ბედნიერება არაა დამყარებული აღნიშნულ კომპონენტებზე,
მარტო პოზიტიური ემოციები არაა საკმარისი სრულყოფილ ცხოვრებისთვის.
აუცილებელია საყვარელი საქმით გატაცება და გააზრებული ცხოვრება.
ლაურა ლიმ (მომღერალი და კომპოზიტორი) თქვა,
დიზაინი (და მე დავამატებდი გართობა და ტექნოლოგია),
შესაძლოა გამოყენებულ იქნას საყვარელი საქმიანობით გატაცების გაძლიერებისათვის.
ოპტიმიზმის მე-11 მიზეზის დასასრულს,
მინდა აღვნიშნო,
რომ ტექნოლოგიის, გართობისა და დიზაინის დახმარებით,
ჩემი აზრით, ჩვენ შევძლებთ
ადამიანური ბედნიერების გაზრდას პლანეტაზე.
თუ მომდევნო 10-20 წელი, ტექნოლოგია ხელს შეუწყობს პოზიტიური ემოციების მიღებას,
საყვარელი საქმით გატაცებასა და გააზრებულ ცხოვრებას, ეს საკმარისად კარგია.
თუ გართობის სფერო მიმართული იქნება პოზიტიური ემოციების გაზრდაზე,
საყვარელი საქმიანობით გატაცებასა და გააზრებულ ცხოვრებაზე, ესეც ძალიან კარგია.
თუ დიზაინიც ასევე მიმართული იქნება პოზიტიური ემოციების გაზრდაზე,
საყვარელი საქმიანობით გატაცებასა და გააზრებულ ცხოვრებაზე,
მაშინ ყველაფერი, რასაც მომავალში ერთად გავაკეთებთ, იქნება შესანიშნავი. გმადლობთ
(აპლოდისმენტები)