Tôi muốn bắt đầu bằng: "Houston, chúng ta gặp rắc rối rồi".
Chúng ta đang bước vào thế hệ thứ hai của sự ngừng tiến bộ
trong việc bay vào không gian của con người.
Thực tế, chúng ta đang đi lùi.
Chúng ta đang đối mặt với nguy cơ đánh mất đi khả năng truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ
để đứng ra và tiếp quản công việc quan trọng này,
công việc mà loài người chúng ta đã luôn thực hiện.
Có nghĩa là, một cách bản năng, chúng ta đã bước ra
và vượt qua những khó khăn, hướng tới những thách thức
và rồi ngạc nhiên nhận ra rằng đó là lý do chúng ta tồn tại.
Và tôi chắc chắn rằng
nó sẽ không đủ nếu chúng ta có một thế hệ trẻ
mà chúng chỉ biết trông chờ vào một phiên bản tốt hơn
của một chiếc điện thoại di động có hỗ trợ video.
Chúng cần trông đợi những cuộc thăm dò, trông đợi quá trình khai phá không gian,
chúng cần trông đợi vào những đột phá.
Chúng ta cần truyền cảm hứng cho chúng, vì chúng sẽ dẫn dắt chúng ta
và giúp đỡ để chúng ta tồn tại trong tương lai.
Tôi đặc biệt cảm thấy khó chịu
về những việc NASA đang làm với học thuyết Bush
trong một và một nửa thập kỉ tiếp theo -- tôi tiêu rồi
Chúng ta có những quy định đặc biệt ở đây là không được nói về chính trị
(Cười)
Những gì chúng ta đang mong đợi là
(Vỗ tay)
Những gì chúng ta đang mong đợi
không chỉ là cảm hứng của thế hệ sau
mà những kế hoạch hiện tại thậm chí còn không cho phép
những con người sáng tạo nhất đất nước này - các kỹ sư không gian
của Boeing và Lockheed có thể mạo hiểm và tìm kiếm những điều mới.
Chúng ta sẽ trở lại mặt trăng ... 50 năm sau đó?
Và chúng ta sẽ thực hiện nó theo đúng như kế hoạch
để không thể học thêm bất kì điều gì mới.
Tôi thực sự băn khoăn bởi điều này. Nhưng dù thế nào thì đó là --
cơ bản về những điều mà tôi muốn chia sẻ với bạn hôm nay,
nó trở lại với việc chúng ta truyền cảm hứng cho người khác
những người sẽ lãnh đạo chúng ta sau này
Đó sẽ là chủ đề cho 15 phút tiếp theo của tôi ở đây.
Và tôi nghĩ rằng cảm hứng bắt đầu khi bạn còn rất trẻ:
3 tuổi, cho đến 12, 14 tuổi.
Những gì lũ trẻ nhìn thấy là điều quan trọng nhất.
Hãy cùng nhìn lại một chút về ngành hàng không
Đã từng có một khoảng thời gian 4 năm ngắn ngủi tuyệt vời
khi những thứ kì diệu xảy ra.
Nó bắt đầu vào năm 1908, khi anh em nhà Wright bay trên bầu trời Paris,
và mọi người bắt đầu nói:
"Ồ, này, tôi có thể làm điều đó." Chỉ vài người có thể bay vào đầu năm 1908.
Trong bốn năm, 39 quốc gia đã có đến hàng trăm chiếc máy bay,
và hàng ngàn phi công. Máy bay đã được sáng chế theo chọn lọc tự nhiên.
Giờ ta có thể nói rằng bản thiết kế ngày đó đã tạo ra máy bay ngày nay.
nhưng đã không có "thiết kế thông minh" nào
thực sự tạo ra những chiếc máy bay thời đó.
Có ít nhất 30000 các mẫu khác nhau đã được thử,
khi chúng lao xuống và giết chết phi công, đừng dùng lại mẫu đó.
Các mẫu bay được lên và hạ cánh là OK, chỉ vì không có
phi công được đào tạo, những người được định nghĩa là có chất lượng bay tốt.
Do đó ta, bằng rất nhiều nỗ lực, trải qua hàng ngàn cuộc thử nghiệm
trong khoảng thời gian 4 năm, ta đã tạo ra các ý tưởng
của máy bay hiện nay. Và đó là lí mà chúng rất an toàn,
bởi chúng ta đã bỏ rất nhiều công sức để tìm hiểu điều gì là phù hợp.
Nhưng điều đó vẫn chưa xảy ra với tàu không gian
Chỉ mới có 2 ý tưởng được thử nghiệm -- hai bởi người Mỹ và một bởi người Nga
Vậy, ai đã được truyền cảm hứng trong những năm tháng ấy?
Aviation Week đã đề nghị tôi lập ra danh sách những người mà tôi nghĩ
là đã có những đột phá trong 100 năm đầu của ngành hàng không.
Và tôi đã liệt kê họ ra và sau đó phát hiện ra rằng tất cả bọn họ
đều chỉ mới là những cậu bé trong thời kỳ phục hưng đó của ngành hàng không.
Những việc xảy ra khi tôi còn nhỏ là -- cũng là những việc khá là "nặng đô"
Kỉ nguyên của máy bay phản lực và tên lửa bắt đầu. Von Braun đã ở trên đó
chỉ ra cách để lên sao Hỏa -- nó xảy ra trước cả vệ tinh Sputnik.
Tại thời điểm mà sao Hỏa vẫn còn là một nơi thú vị hơn nhiều so với bây giờ.
Chúng ta đã nghĩ là có động vật trên đó;
ta biết có cây cối trên đó vì có sự thay đổi màu sắc,
đúng không?
Nhưng NASA đã làm hỏng việc do họ đã gửi robot lên đó
và chúng chỉ đều đáp xuống sa mạc.
(Cười)
Nếu bạn nhìn vào những gì đã xảy ra --
Đường màu đen tượng trưng cho tốc độ bay nhanh nhất mà con người đạt được
Đường màu đỏ là tốc độ nhanh nhất của máy bay quân sự
và đường màu xanh là của máy bay thương mại
Như bạn thấy, họ đã có một bước đột phá trong khi tôi còn là một đứa nhóc --
Và tôi nghĩ là nó đã động viên tôi
để làm những điều mà người khác không dám làm.
Tôi đã làm gì khi tôi còn là đứa trẻ?
Tôi không chơi xe Hotrods, không có các cô gái trẻ, không nhảy nhót
và thời đó cũng không có thuốc phiện.
Nhưng tôi đã thi thiết kế các mô hình máy bay.
Tôi đã dành khoảng 7 năm trong cuộc chiến tranh Việt Nam
để bay thử các máy bay cho Không Lực.
Sau đó, tôi tham gia và vui vẻ chế tạo các loại máy bay
mà người khác hoàn toàn có thể chế tạo trong nhà xe của họ.
Và hiện nay, có khoảng 3000 chiếc đang được sử dụng. Một trong số đó
là chiếc Voyager-vòng-quanh-thế-giới. Tôi đã thành lập một công ty khác năm 82,
Đó chính là là công ty của tôi bây giờ.
Từ năm 82, chúng tôi đã luôn cho ra ít nhất một loại máy bay mới vào mỗi năm.
Và tôi không thể ho các bạn thấy được hết với biểu đồ này.
Chiếc máy bay ấn tượng nhất, đối với tôi, đã được thiết kế
chỉ 12 năm sau khi chiếc máy bay phản lực đầu tiên được đưa vào hoạt động
Nó đã phục vụ cho đến khi trở nên quá rỉ sét để bay.
Vào năm 98, chúng tôi đã quay lại sử dụng một thứ được phát triển năm 56.
Bạn có tin được không?
Chiếc tàu vũ trụ ấn tượng nhất, theo tôi,
là một bộ phận đáp kiểu Grumman Lunar. Nó -- như bạn biết, đã hạ cánh xuống và
cất cánh khỏi mặt trăng mà không cần bất kì nhân viên hỗ trợ nào --
nó tuyệt lắm.
Chúng ta đã đánh mất khả năng đó. Chúng ta đã bỏ phế nó năm 72.
Thứ này được thiết kế chỉ 3 năm sau khi Gagarin lần đầu bay vào vũ trụ năm 1961.
Đã chỉ mất 3 năm, và bây giờ thì chúng ta lại không thể làm được. Điên rồ thật.
Nói ngắn gọn về chu kỳ đổi mới: những thứ mới mọc lên,
được sử dụng nhiều, rồi chúng trở thành lỗi thời khi có một thứ khác thay thế.
Chu kỳ này thường lặp lại mỗi 25 năm.
40 năm dài, với một sự trùng lặp. Bạn có thể nhìn thấy điều đó
trong tất cả các lĩnh vực công nghệ. Điều thú vị ở đây --
sẵn tiện, nói về tốc độ, du lịch tốc độ nhanh
đang là tiêu để của những chu kỳ đổi mới. Nhưng ở đây lại không có sự đổi mới nào.
Hai chiếc máy bay mới hiện nay có tốc độ
chỉ ngang bằng với chiếc DC8 được hoàn thành năm 1958.
Và quan trọng là ở đó, bạn sẽ không có một chu kỳ đổi mới nào
nếu chỉ có chính phủ phát triển và sử dụng nó.
Một ví dụ cho thấy là mạng DARPA.
Máy tính ban đầu được dùng cho pháo binh, sau đó cho IRS.
Nhưng sau khi giao cho chúng ta,
nó đã được cải tiến để có tất cả giá trị sử dụng và lợi ích như hiện nay.
Công việc này phải được tư nhân thực hiện.
Hãy ghi nhớ điều đó. Tôi ghi nhận sự đổi mới --
Tôi tìm kiếm sự đổi mới trong ngành không gian.
nhưng không thấy gì cả.
Trong năm đầu tiên kể từ khi Gararin bay vào vũ trụ,
và vài tuần sau đó là Alan Shepherd, đã có tổng cộng 5 chuyến bay
có người lái vào không gian -- chỉ trong năm đầu tiên.
Vào năm 2003, tất cả những người được Mỹ gửi vào không gian đều chết.
Chỉ có khoảng ba, bốn chuyến bay vào năm 2003.
Vào năm 2004, chỉ có hai chuyến bay: hai tàu vũ trụ Soyuz của Nga bay
lên trạm vũ trụ quốc tế có người. Và tôi cùng với nhóm của mình gồm vài chục người.
đã phải gửi lên thêm 3 người ở Mojave.
để có được tổng cộng là năm.
Đó cũng chính là số người được gửi lên năm 1961.
Không có sự tăng thêm nào,
không có bất kì hoạt động nào, chẳng có gì hết.
Đây là một bức ảnh được chụp từ tàu SpaceShipOne.
Còn bức này được chụp từ quỹ đạo.
Mục tiêu chúng tôi là cho phép bạn có thể nhìn thấy những bức ảnh
và thật sự thưởng thức nó.
Chúng tôi đã làm được điều đó trong các chuyến bay không hết một vòng quỹ đạo.
làm nó đủ an toàn --
ít nhất là an toàn như các máy bay ở buổi đầu -- để nó có thể được thực hiện.
Và tôi nghĩ là tôi muốn chia sẽ một chút về lý do đã cho tôi động lực
để đứng dậy và thực hiện nó dù chỉ mới là một công ty nhỏ.
Vậy, đầu tiên, cái gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Ngành công nghiệp đầu tiên sẽ chiếm một tỷ trọng lớn, với rất nhiều người chơi.
Có một thông báo khác vào tuần trước.
Và đó sẽ là ngành công nghiệp bay dưới quỹ đạo. Và lý do mà nó phải là, là do
không có một giải pháp để đảm bảo an toàn trong việc đưa công chúng lên quỹ đạo.
Các chính phủ -- ba chính phủ đã làm công việc này trong vòng 45 năm.
và tỉ lệ người chết khi rời khỏi bầu khí quyển vẫn là 4%.
Nó thật là -- Bạn sẽ không muốn làm ăn với một chỉ số an toàn như vậy.
Nó sẽ chiếm tỷ trọng lớn; chúng tôi nghĩ là sẽ có 100000 người bay vào năm 2020.
Tôi không thể nói khi nào nó sẽ bắt đầu,
bởi vì tôi không muốn các đối thủ biết được kế hoạch của mình.
Nhưng một khi mà nó bắt đầu, chúng ta sẽ giải quyết được các vấn đề,
và nhanh thôi, bạn sẽ thấy những khu nghĩ dưỡng ở trên quỹ đạo.
Và một điều dễ dàng thực hiện, đó là bay vòng qua mặt trăng
để có được cảnh quan tuyệt vời này. Chắn chắn nó sẽ rất tuyệt.
Bởi vì mặt trăng không có bầu khí quyển --
Bạn có thể bay theo quỹ đão elip và cách mặt đất chỉ 10 feet nếu muốn.
Ôi, chắc sẽ tuyệt lắm.
(Cười)
Được rồi, các nhà phê bình của tôi nói: "Này, Rutan chỉ đang tiêu tiền của
các tỷ phú để tạo ra các chuyến đi ăn chơi dành cho tỷ phú.
Cái gì đây? Đó không phải một hệ thống giao thông, nó chỉ để cho vui thôi."
Tôi đã từng bị điều này làm phiền, nhưng sau đó tôi suy nghĩ lại,
đợi chút, tôi mua máy tính Apple lần đầu tiên năm 1978
và tôi đã mua nó để có thể nói: "Tôi có máy tính còn anh thì không",
"Anh dùng nó để làm gì?", "Tôi chơi Frogger."
(Tiếng cười)
Không như các máy tính của ngân hàng hay của Lookheed,
máy tính ở nhà đã được dùng để chơi game.
Trong cả một thế kỉ, máy tính chỉ dùng để mua vui --
chúng ta còn không biết phải làm gì với nó.
Vậy điều gì đã xảy ra?
Ngành công nghiệp máy tính đã trở nên lớn mạnh,
sự phát triển nhanh chóng, kèm theo những đột phá
và những khả năng to lớn.
Và máy tính đã có mặt ở mọi nhà --
đây là thời điểm hoàn hảo cho một phát minh mới.
Và nhà phát minh đó đang ở trong buổi gặp này.
Al Gore đã phát minh ra Internet và do đó,
một thứ ta đã dùng trong cả một năm -- xin lỗi --
cả một thế kỉ chỉ để mua vui, đã trở thành mọi thứ của chúng ta --
tài chính, nghiên cứu, liên lạc, ...
Nếu ta để cho anh bạn Google thong thả suy nghĩ thì sẽ có thêm hàng tá thứ nữa
để thêm vào danh sách. (Cười)
Và không lâu nữa đâu, bạn sẽ không thể nối dối với con bạn
rằng bố mẹ đã không phải lúc nào cũng có máy tính trong nhà.
Vậy, thú vui của bọn nhóc đã được bảo vệ.
OK, Tôi muốn cho các bạn thấy một sơ đồ khá là phức tạp,
nhưng nó là dự đoán của tôi về những thứ sắp xảy ra.
Và nó còn cho thấy một điều nữa, ngay ở đây.
Có một số người đã bước lên
bạn không biết tất cả bọn họ -- nhưng những người đó
đã nhận được cảm hứng khi còn nhỏ. Một đứa nhóc chỉ từ 3 đến 15 tuổi,
đã có được động lực và đi lên mặt trăng, ngay tại đây,
trong khoảng thời gian này.
Paul Allen, Elan Musk, Richard Branson, Jeff Bezos, gia đình Ansari,
gia đình mà hiện đăng tài trợ cho chương trình bay dưới quỹ đạo của người Nga,
Bob Bigelow, một trạm không gian tư nhân, và Carmack.
Đó là những người đang đặt tiền vào một lĩnh vực thú vị,
và tôi nghĩ như vậy sẽ tốt hơn so với việc họ đấu tư vào lĩnh vực
điện thoại hay đại loại thế -- nhưng họ đang đầu tư cho lĩnh vực này
và điều đó cho phép chúng tôi thúc đẩy các khả năng,
và sẽ dẫn chúng ta đến một điều vĩ đại kế tiếp
và nó sẽ cho phép khám phá. Và sau cùng, tôi nghĩ nó sẽ
cho phép chúng ta định cư ở nơi khác và tránh khỏi nguy bị cơ tuyệt chủng.
Họ đã nhận được cảm hứng bởi những bước tiến lớn.
Nhưng hãy nhìn vào sự tiến bộ ngay sau đó.
Đã có một vài ví dụ ở đây.
Không quân có một -- chiếc máy bay chiến đấu có hiệu xuất lớn nhất
đã từng là chiếc SR71. Nó đã phục vụ trong cả quãng đời của mình
trước khi trở nên quá rỉ sét để bay và được cho ngừng hoạt động.
Chiếc Concorde đã tăng gấp đôi tốc độ của ngành du lịch hàng không.
Nó phục vụ trong cả quãng đời của mình mà không có sự cạnh tranh nào,
và đã được cho ngừng hoạt động. Và chúng ta vẫn đang mắc kẹt ở đó
với cùng một khả năng của máy bay quân sự
và máy bay du lịch mà ta đã có vào những năm 50.
Nhưng vẫn còn một điều gì đó để truyền động lực cho lũ trẻ.
Và tôi đang nói nếu như bạn đang có một em bé
hoặc một đứa nhóc 10 tuổi.
Điều đó chính là có đang có một thứ thú vị sắp diễn ra.
Sớm thôi, bạn sẽ có thể mua vé
và bay cao hơn và nhanh hơn máy bay quân sự
tốt nhất đang hoạt động. Nó chưa từng xảy ra trước đó.
Thực tế là chúng ta đã mắc kẹt ở đây với cùng một khả năng từ đó tới giờ,
và, bạn biết đấy, bạn chiến thắng một trận chiến chỉ trong 12 phút.
tại sao bạn lại cần một thứ tốt hơn?
Nhưng tôi nghĩ khi bạn bắt đầu mua vé và
bay các chuyến bay dưới quỹ đạo, sớm thôi -- chờ một chút,
chuyện gì đang xảy ra ở đây? Chúng ta sẽ có máy bay quân sự
có thể bay dưới quỹ đạo, và tôi nghĩ tới đầu tiên là nó.
Nhưng điều thú vị ở đây là bên thương mại sẽ đi trước.
OK, tôi đang trông chờ một cuộc chạy đua.
Hãy gọi nó là: "Chạy đua vào không gian kiểu tư bản".
Bạn hãy nhớ rằng cuộc chạy đua không gian những năm 60 là cho uy danh của quốc gia,
vì chúng ta đã bỏ lỡ hai cột mốc quan trọng.
Về kĩ thuật, chúng ta đã không thua họ. Thực tế, chúng ta đã có trang thiết bị
để đưa thứ gì đó vào không gian khi ta cho Von Braun bay nó --
Bạn có thể nói rằng đó không phải là thua thiệt về kĩ thuật.
Sputnik không phải là sự mất mát về kĩ thuật, mà là sự mất mát về uy tín.
Nước Mỹ - thế giới đã không xem nước Mỹ như một nước đi đầu về công nghệ,
và điều đó rất quan trọng.
Và sau đó chúng ta cho Alan Sheperd bay vài tuần sau Gararin,
không phải vài tháng hay vài thập kỉ, hay đại loại thế.
Vậy chúng ta đã có đủ khả năng.
Nhưng Mỹ lại thua. Chúng ta thua.
Và vì thế, chúng ta đã tạo một cú nhảy vọt lớn để giành lại nó.
Và lần nữa, điều thú vị ở đây là chúng ta đã thua người Nga ở vài cột mốc đầu.
Bạn không thể mua vé vào không gian ở Mỹ, không thể mua được.
Nhưng bạn có thể mua nó ở Nga.
Bạn có thể bay với thiết bị của Nga. Điều này có thể thực hiện
là do chương trình không gian của Nga đang "chết đói".
và nó thật thuyệt vời, họ sẽ có được 20 triệu cứ với một chỗ ngồi.
Đây là thương mại. Nó cũng có thể gọi là du lịch không gian.
Họ còn đang giới thiệu một chuyến đi
vòng quanh mặt trăng, như tàu Apollo 8 đã làm.
Với 100 triệu đô-la -- này, tôi có thể đi đến mặt trăng.
Nếu trở lại những năm 60, khi cuộc chạy đua không gian đang diễn ra,
liệu bạn có nghĩ một thứ mang tính thương mại kiểu tư bản
như bán vé đi lên mặt trăng, sẽ được thực hiện bởi người Nga?
Và liệu bạn sẽ nghĩ rằng, liệu người Nga sẽ nghĩ rằng,
khi mà họ đi lên mặt trăng lần đầu với tàu của họ,
những người trong tàu sẽ không phải là người Nga? Mà có thể sẽ là người Nhật
hoặc một tỷ phú người Mỹ? Thật là kì lạ, nhưng quả thật nó là vậy.
Nhưng dù sao, tôi nghĩ chúng ta cần đánh bại họ lần nữa.
Tôi nghĩ chúng ta sẽ được thấy một ngành công nghiệp không gian tư nhân
thành công, rất thành công.
Việc chúng ta có đạt được nó trước hay không không quan trọng.
Người Nga thật ra đã bay một máy bay vận tải siêu âm trước chiếc Concorde,
và sau đó họ đã bay vài chuyến bay chở hàng hóa và cho nó ngừng hoạt động.
Tôi nghĩ bạn sẽ thấy điều tương tự như vậy xảy ra
khi mà những thứ mang tính thương mại được cung cấp.
Ok, chúng sẽ nói một chút về sự phát triển thương mại cho việc bay vào
không gian cùng với con người.
Một chi tiết nhỏ ở đây nói là: gấp năm lần
so với những gì NASA đang làm trước 2020. Tôi muốn nói là
đã có khoảng 1.5 tỷ đến 1.7 tỷ
tiền đầu tư cho các chuyến bay tư nhân và nó hoàn toàn không từ chính phủ --
đã có rồi, trên thế giới. Nếu bạn đọc -- nếu bạn tìm trên Google,
bạn chỉ thấy khoảng một nửa số tiền đó, nhưng một lượng tiền gấp đôi như vậy
đang được ký kết ngoài kìa. Vẫn chưa giao dịch, nhưng đang được ký kết
và được lên kế hoạch cho vài năm sau. Nè, nhiều thiệt đó.
Tôi dự đoán rằng ngành công nghiệp này sẽ rất có lời
và nó chắn chắn sẽ có lời khi bạn cho mọi người bay với giá 200 000 đô-la
trên một thứ mà bạn có thể vân hành chỉ với một phần mười khoảng đó,
hoặc ít hơn -- nó chắc chắn sẽ rất có lời.
Tôi cũng dự đoán rằng khoảng tiền đầu tư chảy vào đây
sẽ trở thành một nửa khoảng tiền thuế
mà Mỹ tài trợ cho chương trình tàu không gian có người lái của NASA.
Và như thế mỗi đô-la tiền đầu tư sẽ được sử dụng hợp lý hơn
từ 10 đến 15 lần. Và điều đó có nghĩa là, trước khi chúng ta kịp nhận ra
thì chương trình không gian của con người, một chương trình không phải đóng thuế,
sẽ ở một cấp độ cao hơn khoảng năm lần
so với khoảng tiền mà NASA đang dành cho chương trình tàu không gian của mình.
Và điều đó xảy ra bởi vì đó là chúng ta. Đó là một ngành công nghiệp tư nhân.
Bạn không nên dựa vào chính phủ để làm những việc như thế này --
chúng ta đã tự làm nó từ lâu rồi.
NACA, trước cả NASA,
chưa bao giờ phát triển máy bay chở khách hay mở một hãng hàng không.
Nhưng NASA đang phát triển tàu vũ trụ,
và có một và điều hành chỉ một cơ quan hàng không vũ trụ thôi, OK.
Và chúng ta đã luôn cố tránh điều đó bởi vì chúng ta sợ điều đó.
Nhưng vào tháng sáu năm 2004,
khi mà tôi chỉ ra rằng một nhóm nhỏ nào đó ngoài kia cũng có thể làm điều đó,
cũng có thể khởi đầu với nó, mọi thứ đã thay đổi sau đó.
Cảm ơn rất nhiều.
(Vỗ tay)