Houston, ilk olarak şunu söylemeliyim ki, bir sorunumuz var.
Uzayda insan faaliyeti ile ilgili hiç bir gelişmenin olmadığı
ikinci devreye giriyoruz. Aslında, geriledik bile.
Tür olarak her daim yaptığımız gibi
gençlerimizi bu çok önemli şeyi devam ettirme konusunda özendirme
imkanımızı kaybetme tehlikesiyle karşı karşıyayız.
Bahsettiğim şey, içgüdüsel olarak gidip
daha zor yerlere tırmanıp, daha düşmanca yerlere gitmemiz
ve sonradan --belki de afallayarak-- anladık ki, hayatta kalmamızın tek sebebi bu.
Ve gerçekten hissediyorum ki
daha iyi model bir videolu cep telefonu
için bekleyen bir yeni nesle sahip olmak
bizim için yeterince iyi değil.
Onların keşfetmeyi beklemeleri lazım, onların kolonileşmeyi beklemeleri lazım,
onların yeni buluşları sabırsızlıkla beklemeleri lazım. Onlara bu lazım.
Onlara esin kaynağı olmalıyız, çünkü onların bize önderlik etmesi
ve gelecekte hayatta kalmamızı sağlamaları lazım.
Beni özellikle rahatsız eden NASA'nın yeni Bush Doktriniyle ne yaptığı
bu önümüzdeki on beş yıla yönelik --- o tüh, saçmaladım.
Burada siyaset konuşmama konusunda kesin talimatlarımız var.
(Kahkahalar)
Heyecanla beklediğimiz şey..
(Alkışlar)
Heyecanla beklediğimiz şey
sadece çocuklarımızı özendirmek değil,
şu an yürürlükte olan bu plan, hala hazırda bu ülkedeki
en yaratıcı insanlara ---Boeing'in ve Lockheed'in
uzay mühendislerine, dışarı çıkıp risk almalarına ve yeni şeyler denemelerine izin vermiyor.
50 yıl sonra Ay'a geri dönüyoruz
ve bunu yaparken planlarımızı özellikle hiç yeni bir şey öğrenmemek için yapıyoruz.
Bu beni gerçekten rahatsız ediyor. Her neyse, bu konu --
bugün sizinle paylaşmak istediğim konunun temeli aslında,
yani, ileride büyük liderler olacak insanlara
esin kaynağı olmaya geri dönmek istiyorum.
Bu, benim burada geçireceğim kalan 15 dakikamın teması olacak.
Ben birşeye özenmenin çok erken yaşlarda başladığını düşünüyorum:
üç ila 12 yaşındakilerle, 14 yaşındakilerle.
En önemli şey, bizim -- onların neyi bekliyor olduklarıdır.
Havacılık alanına kısaca bir göz atalım.
Çok kısa süren dört yıllık bir zaman dilimi vardı
fevkalade şeylerin gerçekleştiği bir zaman dilimi vardı
Bu 1908'de Wright kardeşler Paris'te uçtuklarında başladı. Ve herkes
"Aa, hey ben bunu yapabilirim" dedi. 1908'in başlarında uçabilen sadece bir kaç kişi
vardı. Dört yıl içinde, 39 ülke yüzlerce uçak,
binlerce pilot sahibi oldu. Uçaklar doğal seçilimle icat edildi.
Bugün, ¨akıllı tasarımın¨ günümüz uçaklarını tasarladığını söyleyebilirsiniz,
ama ilk uçakları tasarlayan böyle bir ¨akıllı tasarım¨ yoktu.
Muhtemelen en az 30,000 farklı şey denendi,
ve ne zaman kaza yapıp pilotu öldürdüğünde, bir daha o modeli denemediler.
Uçup, konabilenler tamam,
çünkü doğal olarak hiç eğitimli,
iyi uçuş niteliği olan pilot yoktu.
Böylece biz, bir çok teşebbüs, binlerce teşebbüs ederek,
o dört yıllık zaman diliminde, şu an uçtuğumuz uçakların
konseptlerini icat ettik. Ve bu yüzden çok güvenliler.
çünkü en iyisini bulabilmek için çok denedik.
Uzay uçuşlarında bu hiç yaşanmadı.
Uzay için sadece 2 konsept denendi: ikisi ABD ve biri de Ruslar tarafından.
Peki bu zaman dilimi kimlere ilham verdi?
Aviation Week bana havacılık tarihinin
ilk 100 yılına damgasını vuranların bir listesini yapmamı istedi.
Listeyi yazdım ve sonradan farkettim ki listedekilerin her biri
havacılığın renösans döneminde küçük birer çocuktu.
Aslında ben küçük bir çocukken olanlar da...epeyce büyük olaylardı.
Jet çağı başladı. Füze çağı başladı. Von Braun hayattaydı ve
Mars'a nasıl gidileceğini gösteriyordu. Ve tüm bunlar Sputnik'ten önceydi.
Ve o zaman Mars şu ankinden dağlar kadar fazla
ilgi çekiyordu. Orada hayvanların olduğunu düşünüyorduk,
ve orada bitkiler var diye biliyorduk --çünkü rengi değişiyordu-- değil mi?
Ama biliyorsunuz NASA bunu mahvetti çünkü oraya robotlar yolladılar
ve robotlara sadece çöllere iniş yaptırdılar.
(Kahkakalar)
Eğer ne olduğuna bir bakarsanız -- bu küçük siyah çizgi insanların uçtuğu en yüksek hız,
ve kırmızı çizgi ordu savaş uçaklarının en yükseği.
ve mavi çizgi ise ticari hava ulaşımı.
Farkediyorsunuz ki burada büyük bir sıçrama var. Ben küçük bir çocukken --
ki bence o olay bana dışarı çıkma ve başkalarının denemeye cesareti
olmayan şeyleri deneme cesaretini verdi...
Peki, ben çocukken ne yaptım o zaman?
Ben süratli modifiye arabalar, kızlar ve dans etmeyle uğraşmadım.
Ve aslında o günlerde uyuşturucu da yoktu. Ama ben yarışmalık model uçaklar yaptım.
Vietnam Savaşı sırasında yedi yıl
Amerikan Hava Kuvvetleri için test uçuş uçakları yaptım.
Bunun ardından insanların kendi garajlarında yapabilecekleri uçaklar
yapmaktan büyük zevk aldım.
Bunlardan 3,000 kadarı uçuyor. Tabi ki, bunlardan biri
dünyanın etrafında uçan, Voyager. 1982'de şu anki şirketim olan
ikinci bir şirket kurdum.
Ve biz 1982'den beridir her yıl yeni birkaç tür uçak geliştirdik.
Bunlardan bir çoğunu size bu tabloda gösteremeyeceğim.
İnaniyorum ki, gelmiş geçmiş tasarlanan en etkileyici uçak
ilk operasyonel jetten 10 yıl sonra tasarlandı.
Paslanıncaya kadar kullanımda kaldı, ve sonra kullanımdan çıkarıldı.
Biz bunu 98 yılında, bu uçağı 56'da geliştirilmiş bir şeye geri dönüştürdük. Ne?
İnanıyorum ki, gelmiş geçmiş en etkileyici uzay gemisi
Grumman Lunar Lander'di. Bu şey -- bildiğiniz gibi, aya iniş yaptı ve
Ay'dan kalkış yaptı, hem de hiç bir tamirata ihtiyaç duymadan. --
Bu harkulade bişey.
Bu kapasitemizi kaybettik. Bunu 1972 de terk ettik.
Bu araç Gagarin'in 1961'de uzaya ilk uçuşundan üç yıl sonra tasarlandı.
Üç yıl. Ve bunu şimdi yapamıyoruz.
Delice. Kısaca yenililik döngülerinden, gelişen şeylerden, yüksek aktivitede çalışan
ve sonra kullanım dışı kalıp, yeni birşeylerle değiştirilen şeylerden bahsetmek istiyorum.
Bunlar her 25 yılda yaşanan şeyler.
40 yıl aralıklarla. Bu cümleyi
her türlü teknolojiye kullanabilirsiniz. Burada ilginç olan şey --
bu yenilik döngülerinin hız --affedersiniz-- yüksek-hız seyahati
başlığı altına düşüyor olması. Fakat burada böyle birşey yok.
Bu iki uçak 1958 yılında yapılmış DC8 ile aynı hız kapasine sahip.
Sorun işte bu...eğer devlet üretip, devlet kullanırsa
yenilik döngüleri oluşmaz.
Bilirsiniz, buna en uygun örnek tabii ki DARPA net.
Bilgisayarlar önce orduda kullanıldı, sonra maliye bakanlığında.
Ama, en yüksek hareketlilik ve fayda
sıra bize gelince yaşandı. Özel sektörün yapması lazım.
Bunu aklınızda tutun. Yenililiği --
Uzaydaki yenililik döngülerini araştırdım, ve hiçbir şey bulamadım.
İlk yıl, Gagarin'in uzaya gitmesiyle başladı
ve bunu haftalar sonra Alan Shephard takip etti. O ilk yıl
sadece beş uzay uçuşu yapıldı.
2003'te ABD'nin uzaya gönderdiği herkes öldü.
2003'te toplam üç veya dört uçuş yapıldı.
2004'te sadece iki uçuş yapıldı: Uluslarası uzay istasyonuna
olan iki Rus Soyuz uçuşu. Ve ben Mojave'de
toplam beş uçuş rakamına ulaşabilmek için
birkaç düzinelik ekibimle, üç uçuş yaptım
ki bu rakam 1961 yılındaki rakamın aynısı.
Herhangi bir ilerleme yok. Hiçbir hareketlilik yok. Hiçbirşey olmuyor.
Bu resim SpaceShipOne (Uzay Aracı 1)'den alınmış bir resim.
Bu resim, yörüngedeyken alınmış bir resim.
Amacımız bu resimdekileri görmekten zevk alınacak kılmak
Bunu yarı-yörüngeden uçarak nasıl yeteri kadar güvenli bir şekilde --
ya da en azından ilk çağlardaki uçaklar kadar güvenli bir şekilde -- yapılabileceğini biliyoruz.
Sanırım biraz küçük bir şirket olarak bunu yapacak cesareti
neden bulduğumuzu anlatmak istiyorum.
Peki, ilk olarak, bundan sonra ne olacak?
İlk endüstri çok yüksek hacme sahip olacak: birçok oyuncu olacak.
Daha geçen hafta yeni bir şirket açıklandı.
Ve ilk alan yarı-yörünge olacak. Yarı-yörünge olmasının sebebi
sivil toplumu yörüngeye kadar yeteri kadar güvenli bir şekilde
uçurmak için henüz bir çözüm yok. Devletler bunu--
üç devlet bunu 45 yıldır yapıyor,
ama hala daha atmosferi aşan insanların yüzde dördü ölüyor.
Böyle bir güvenlik istatistiği olan bir şirketi çalıştırmak istemezsiniz.
Hacim çok yüksek olacak; bizce 2020'ye kadar 100,000 kadar kişi uzaya uçacak.
Size bunun ne zaman başlayacağını söyleyemem
çünkü rakiplerimin programımı öğrenmelerini istemiyorum.
Ama bunun başladığı zaman, sorunlarımıza çözümler bulacağız.
Ve hızlı bir şekilde, yörüngemizde oteller göreceksiniz.
Ve bu çok kolay olabilecek birşey, yani ayın etrafında bir tur atarak
ve güzel manzarasını görürmek. Ve bu çok zevkli olacak.
Ayın atmosferi olmadığı için --
bir elips yörüngesi yaparak 10 adımla onu kaybedebilirsiniz.
Ah, bu çok eğlenceli olacak.
(Kahkalar)
OK. Eleştirmenlerim diyor ki `¨Hey, Rutan sadece
milyarderlerden aldığı parayı milyarderlerin pahalı zevkleri için harcıyor.¨
Bu da neyin nesi? Bu bir ulaşım sistemi değil, bir tür eğlence.¨
Eskiden bu eleştirilerden çok rahatsız olurdum, ama sonradan düşünmeye başladım,
ve dedim ki, dur bir dakika. İlk Apple bilgisayarımı 1978'te satın aldım
ve satın alma sebebim ise ¨benim bir bilgisayarım var, ve senin yok¨ deyebilmek içindi.
¨Ne için kullanıyorsun?¨Gelsene, Frogger oynayabiliyorsun¨ Tamam.
(Kahkahalar)
Bank'ın veya Lockheed'in bilgisayarı değil,
ama ev bilgisayarı oyunlar için yaratılmıştı.
On yıl boyunca eğlence içindi -- ve ne için olduğunu bilmiyorduk.
Ama olan şuydu, sahip olduğumuz bu büyük endüstri
büyük gelişme, büyük ilerleme, kapasite ve saire
yeteri kadar eve ulaşınca, yeni bir icat için hazırdık.
Bu icatın yaratıcıları bu seyircilerin arasında.
İnterneti Al Gore icat etti, ve bu yüzden
bütün bir yıldır kullandığımız birşey -- affedersiniz,
on yıllık eğlence aracımız, herşeryimiz haline geldi -- ticaretimiz, araştırmamız
iletişimimiz, ve, eğer Google çalışanlarına birkaç haftasonu
düşünmek için izin verirsek, bu listeye birkaç şey daha ekleyebiliriz.
Ve çok uzak olmayan bir gelecekte çocuklarımızı eskiden
evlerimizde bilgisayarlarımızın olmadığına inandıramayacağız
Kısacası, eğlence savunulabilir.
Tamam, şimdi size biraz karışık bir tablo göstermek istiyorum,
bunlar benim tahminimce olacak olan şeyler.
Bu arada bir konu daha yüzeye çıkıyor.
Öne çıkan bir grup insan var, ve bunların bir çoğunu tanımasanız da
öne çıkanların hepsi
üç ila 15 yaşlarındayken, yani daha çok küçükken
bizim yörüngemize ve aya gittiğimiz
o zaman diliminden esinlendiler.
Paul Allen, Elan Musk, Richard Branson, Jeff Bezos,
şu anda Rusların yarı-yörünge şeyini ödeyen Ansari Ailesi,
Bob Bigelow, özel uzay istasyonu, ve Carmack.
Bu insanlar paralarını ilginç bir alana yatırıyor,
ve bence paralarını daha iyi bir cep telefonu veya başka
bişeye yatırmaktan çok daha iyi yapıyorlar. Ama onlar paralarını çok [anlaşılmayan]
alanlara koymaları bizim kapasitemizi yükseltecek,
ve bizi sıradaki büyük şeye yönlendirecek
ve keşfetmemizi sağlayacak. Ve sanırım sonunda
bu bizim kolonileşmemizi ve yokolmamamızı sağlayacak.
Onlar büyük ilerlemelerden esinlendiler. Ama ondan sonra olan ilerlemelere bakın.
Birkaç tane örnek vardı.
Askerlerin -- en yüksek performanslı uçağı
SR71di. Bütün bir yaşam döngüsünü tamamladı, uçamayacak kadar paslandı
ve sonra kullanımdışı bırakıldı. Concord, uçak seyahati hızını iki katına çıkarttı.
Yaşam döngüsünü hiç rakibi olmadan tamamladı;
servis dışı bırakıldı. Ve yeniden burada sıkıştık kaldık.
1950lerde sahip olduğumuz
askeri ve ticari kapasite seviyesindeyiz.
Ama çocuklarımızı esindirebilecek bir şey var --
Yani eğer şimdi bir bebeğiniz,
veya on yaşında bir çocuğunuz varsa.
Bu alanda gerçekten ilginç birşeyler olacak.
Çok kısa bir zaman içerisinde,
şu an işlevde olan herhangi bir yüksek performanslı askeri uçaktan daha hızlı,
ve daha yükseğe uçabilmek için bilet alabileceksiniz. Bu daha önce hiç olmadı.
Burada bu tür bir performansla takılıp kalmış olmaları
şey yüzünden, bilirsiniz, savaşı 12 dakikada kazanabilirsiniz,
neden daha iyi bişey isteyesiniz ki?
Ama sizler yakında biletlerinizi satın alıp, yarı-yörüngesel uçuşlarla
uçmaya başlayınca... bekleyin bir dakika
ne oluyor burda, askeri araçlarımız olacak
ki yarı yörüngesel kağasiteye sahip ve sanırım yakında...
Ama ilginç olan tarafı, ilk gidecek olanların ticari adamların olması.
Tamam, ben sabırsızlıkla deylim ki ¨yeni kapitalist uzay yarışını¨ beklemekteyim
1960lardaki uzay yarışı bildiğniz gibi prestijle ilgiliydi
Çinki aşılması gereken iki dönüm notasını kaybettık
Teknik olarak kaybetmedik.Bu donanıma sahip olduğumuz için
birşeyi yörüngeye koymak için Von Braun'un uçurtmasına izin verdik,
ki aslında bunun bir teknik kayıp olduğunu savunamazsınız.
Sputnik teknik bir kayıp değildi, ama prestij kaybıydı.
Amerika -- dünya Amerikanın teknoloji lideri olmadığını gördü
ve bu çok güçlü bişeydi.
Gagarinden haftalar sonra Alan Shepherd'i uçurttuk
aylar veya yıllar sonra değil. Yani bu potansiyele sahiptik.
Ama Amerika kaybetti. Biz kaybettik. Ve bu yüzden, bunu kurtarmak için büyük bir sıçrama yaptık.
Ama işin ilginç yanı, Ruslara karşı ilk dönüm noktalarında
hala hazırda kaybetmiş olmamızdı.
Amerikada ticari olarak uzaya uçmak için bilet alamazsınız --
bunu yapamazsınız. Ama bunu Rusya'da yapabilirsiniz.
Rus donanımlarıyla uçabilirsiniz. Bütün bunlar mevcut
çünkü Rus uzay programı açlıktan ölüyor
ve onların koltuklarından birini 20 milyon dolara satın almak iyi...
Bu tamamen ticarari. Buna uzay turizmi de diyebiliriz. Ayrıca,
ayın etrafında tur atmak için bir gezi düzenliyorlar, tıpkı Apollo Sekiz'in yaptığı gibi.
100 milyon dollar -- hey, aya gidebilirim.
Ama biliyorsunuz, 60larda uzay yarışı sürerken
ilk kapitalistik yapılabilecek şeyin
Rus bir araçla aya gitmek için
bilet almak olabileceğini düşünebilirmiydiniz?
Ve peki, aya giden Rus araçlarının yolclarının içindekilerin
Rus olmayacağını siz veya Ruslar düşünebilir miydi?
Belki Japonlar ya da Amerikan milyarderleri olabilir
Ama bu çok garip, biliyorsunuz, gerçekten.
Herneyse, ben onları yine yenmemiz gerektiği kanısındayım.
Bence çok ama çok başarılı bir
özel uzay uçak endüstrisi kuracağız. İlk olanın biz veya başkası olması önemli değil.
Ruslar aslında Concorde'dan önce süpersonik bir araç uçurttular.
Ve ondan sonra birkaç kargo uçağı uçurttular ve sonra servis dışı bıraktılar.
Sanırım benzer paralelleri ticari araçların
teklif edildiklerinde de görebilirsiniz.
Biraz daha ticari insan uzay araçları geliştirmek hakkında konuşacağız.
Bu küçük şey (özel sektörün) 2020'ye kadar
NASA'dan 5 kat daha fazla olduğunu söyliyor. Size söylemeliyim
hala hazırda yaklaşık bir buçuk milyar ila 1.7 trilyon arası
yatırım tamamen özel ve hiçbir devlet yardımı olmadan
bütün dünyada yapılıyor. Eğer okursanız -- Google'da ararsanız
harcanan toplam paranın yarısını bulabilirsiniz, ama bunun iki katı kadarı
şu anda bu alana kayıyor-- henüz harcanmamış, sadece
gelen seneler için ayrılmış ve planlanmış. Hey, bu çok fazla.
Ama ben tahmin ediyorum ki, her ne kadar bu sektör karlı olsa bile
--ki insanları 200,000 dolardan uçurduğunuz zaman gerçekten karlıdır--
maliyetinin 10da birinde veya daha azında çalıştırdığınız birşey
karlı olacak.
Tahmin ediyorum ki, bu alana yağılacak yatırım
Amerikalı bir vergi ödeyeninin NASA'nın
insanlı uzay araçlarına harcadığının yarısı kadar olacak.
Ve buraya harcanan her bir dolar 10 ila 15 kat daha
daha verimli kullanılacak. Ve bunun anlamı
insanlı uzay araçlarının, vergi parası olmadan
insanlı uzay araç araştırması şu anki NASA
bütçesinden 5 kat daha fazla olacak.
Ve bu da bizim yüzümüzden. Bu özel endüstri.
Böyle şeyleri yapmak için devlete güenmemek lazım
ve bunu uzun zaman yaptık. NASA'dan önce NACA
hiçbir uçak geliştiremedi, ve hiçbir uçak işletmedi.
Ama NASA uzay araçları tasarlıyor, hep yaptıkları gibi,
ve sadece uzay araçları yapıyorlar. Tamam. Ve biz bundan uzak durduk
çünkü korkuyorduk. Ama Haziran 2004'ten itibaren
küçük bir grubun bunu başarabileceğini,
bir başlangıç yapabileceğini gösterdiğim zaman, herşey değişti.
Tamam, çok teşekkürler.
(Alkışlar)