Rozpocznę słowami: "Houston, mamy problem".
Wchodzimy w drugie pokolenie bez jakiegokolwiek postępu
w dziedzinie lotów człowieka w kosmos. Prawdę mówiąc, uwsteczniliśmy się.
Jest bardzo prawdopodobne, że stracimy możliwości zainspirowania młodzieży
do podjęcia i kontynuowania tej istotnej rzeczy,
którą my, jako gatunek, zawsze robiliśmy.
A chodzi o to, że instynktownie szliśmy przed siebie
i zdobywaliśmy niedostępne, wrogie środowiska
i ku naszemu zaskoczeniu okazało się, że właśnie dlatego przetrwaliśmy.
I stanowczo twierdzę,
że nie wystarczy by przyszłe pokolenia
myślały, że wystarczy spokojnie poczekać na lepszą wersję
telefonu komórkowego z wbudowanym odtwarzaczem wideo.
Nasze dzieci muszą pragnąć eksplorować, wyczekiwać kolonizacji,
cieszyć się na przyszłe przełomowe zdarzenia. Koniecznie.
My z kolei musimy je inspirować, ponieważ to one poprowadzą nas
i pomogą przetrwać w przyszłości.
Szczególnie niepokoi mnie, że to co NASA robi w tej chwili i ta nowa doktryna Busha
-- przez kolejne piętnaście lat -- o kurczę, schrzaniłem.
Wyraźnie nam kazali nie mówić tu o polityce.
(Śmiech)
To czego oczekujemy to --
(Oklaski)
to czego oczekujemy,
to nie tylko inspiracja dla naszych dzieci,
ale aktualny plan nie pozwala nawet
najbardziej kreatywnym ludziom w tym kraju -- inżynierom kosmicznym
Boeinga i Lockheeda -- podejmowania ryzyka i testowania nowych zabawek.
Zamierzamy powrócić na księżyc -- 50 lat później --
i mamy zamiar zrobić to w zaplanowany sposób, tak by nie nauczyć się niczego nowego.
Naprawdę mnie to niepokoi. Ale tak czy inaczej to
właśnie sedno tego, czym chcę się dziś mimo wszystko z wami podzielić,
to powrót do inspirowania ludzi,
którzy będą w przyszłości naszymi przywódcami.
I o tym właśnie będę mówił przez kolejne 15 minut.
Myślę, że inspiracja zaczyna się w bardzo młodym wieku:
od trzeciego roku życia, do dwunastego, może czternastego.
Najważniejsze jest na co my -- na co oni patrzą.
Spójrzmy na lotnictwo.
To był cudowny okres czterech lat,
gdy wydarzały się wspaniałe rzeczy.
Wszystko zaczęło się w 1908, gdy bracia Wright polecieli w Paryżu. I każdy stwierdził
"Hej, ja też tak mogę". Na początku 1908 roku poleciało zaledwie
kilka osób. W przeciągu czterech lat już 39 krajów posiadało setki samolotów,
tysiące pilotów. Samoloty wynaleziono drogą doboru naturalnego .
Dziś możemy powiedzieć, że współczesne samoloty są projektowane jak inteligentny projekt,
ale pierwsze samoloty nie powstawały w ten sposób.
Wypróbowano prawdopodobnie co najmniej 30 tysięcy różnych sposobów,
a gdy samolot się rozbił, a pilot zginął, dobra, drugi raz robimy inaczej.
Te które poleciały i bezpiecznie wylądowały,
mimo braku przeszkolonych pilotów,
idealnie nadawały się do latania już z samej definicji.
Zatem, próbując każdej metody, przeprowadzając tysiące prób,
w tym okresie czterech lat, rozwinęliśmy idee
samolotów, którymi latamy dziś. I właśnie dlatego są one tak bezpieczne,
ponieważ pozwoliliśmy na sprawdzenie co jest dobre, a co nie.
W lataniu w kosmosie sytuacja jest inna.
Wypróbowano na razie jedynie dwa pomysły -- dwa amerykańskie i jeden rosyjski.
Cóż, kogo zainspirował tamten okres czasu?
Zostałem poproszony przez Aviation Week o sporządzenie listy osób,
które według mnie pociągały za sznurki w pierszym stuleciu lotnictwa.
Spisałem ich nazwiska i później odkryłem, że każda z tych osób
w tym wspaniałym okresie renesansu lotnictwa była małym dzieckiem.
To, co wydarzyło się, gdy ja byłem mały, to -- też były wielkie rzeczy.
Rozpoczęła się era odrzutowców, era pocisków rakietowych. Von Braun
pokazywał jak dostać się na Marsa -- i nie było jeszcze Sputnika.
To był czas, gdy Mars był znacznie bardziej interesujący,
niż jest teraz. Myśleliśmy, że znajdziemy tam zwierzęta,
wiedzieliśmy, że są tam rośliny, że występują zmiany kolorów, prawda?
Ale, no wiecie, NASA schrzaniło, ponieważ wysłali tam roboty
i umieścili je jedynie na pustyniach.
(Śmiech)
Jeśli spojrzycie na to, co się stało -- ta czarna linia pokazuje jak najszybciej leciał kiedykolwiek człowiek,
czerwona to największa prędkość wojskowych myśliwców,
a niebieska linia pokazuje samoloty pasażerskie.
Zauważycie duży skok. Gdy byłem mały --
i myślę, że to miało coś wspólnego z odwagą
spróbowania czegoś, czego inni ludzie nie mieli odwagi spróbować.
Co robiłem, gdy byłem dzieckiem?
Nie zajmowałem się samochodami, dziewczynami, potańcówkami.
I nie mieliśmy wtedy narkotyków. Ale brałem udział w konkursach modeli samolotów.
Spędziłem około siedmiu lat podczas Wojny wietnamskiej
na testowaniu samolotów dla wojsk lotniczych.
A potem zacząłem się bawić w budowanie samolotów,
które ludzie mogli sobie złożyć we własnym garażu.
I jakieś 3 tysiace z nich lata. Oczywiście jednym z nich jest
Voyager, który obleciał świat dookoła. Założyłem kolejną firmę w 1982,
której dalej jestem właścicielem.
Od 1982 co roku opracowujemy więcej niż jeden nowy rodzaj samolotu.
I wiele więcej, których nie jestem w stanie pokazać na wykresie.
Myślę, że najwspanialszy samolot zaprojektowano
kilkanaście lat po pierwszym odrzutowcu.
Latał aż do chwili, gdy był już zbyt zardzewiały, by znieść się w powietrze.
Cofnęliśmy się w 1998 do czegoś, co opracowano w 1956. Co takiego?
Uważam, że najbardziej imponującym statkiem kosmicznym wszech czasów
był lądownik księżycowy Grummana. To był, no wiecie, wylądował na księżycu,
wystartował z księżyca, nie wymagał ludzkiej obsługi --
to było całkiem niezłe.
Straciliśmy nasze zdolności. Porzuciliśmy je w 1972.
Ten statek zaprojektowano trzy lata po pierwszym locie Gagarina w kosmos w 1961.
Trzy lata, a teraz tego nie potrafimy.
Szaleństwo. Porozmawiajmy pokrótce o cyklu innowacji, rozwoju,
są bardzo aktywne, a umierają, gdy zostają zastąpione czymś innym.
Rzeczy te zdarzają się co ćwierć wieku.
40 lat z hakiem. Można to stwierdzenie umieścić w kontekście
wielu różnych technologii. Interesująca rzecz --
przy okazji, prędkość, przepraszam, większa prędkość podróżowania
jest tematem tych cyklów innowacji. Tu jej nie zobaczymy.
Te dwa samoloty latają z taką samą prędkością jak DC8 wykonany w 1958.
I tu wielka rzecz, nie będzie żadnych cyklów innowacji,
jeśli rząd nie opracuje ich i rząd ich nie wykorzysta.
Wiecie, dobrym przykładem oczywiście jest sieć DARPA.
Komputery najpierw wykorzystywano w artylerii, następnie w urzędach skarbowych.
Ale gdy dano je ludziom, wtedy powstał stopień aktywności,
z którego wszycy korzystają. To musi zrobić sektor prywatny.
Pamiętajmy. Pomyślałem o innowacji --
szukałem cyklów innowacji w kosmosie i nie znalazłem ich.
W pierwszym roku, gdy Gagarin poleciał w kosmos,
a kilka tygodni później Alan Shepherd, wtedy świat wysłał
w kosmos pięć statków z załogą, w pierwszym roku.
W 2003 każda osoba, którą Stany Zjednoczone wysłały w przestrzeń kosmiczną, zginęła.
W 2003 odbyły się tylko trzy lub cztery loty.
W 2004 jedynie dwa: dwa rosyjskie loty
na międzynarodową stację załogową. Musiałem polecieć trzykrotnie z Centrum w Mojave
wraz z niewielką grupką kilkunastu osób,
po to, by dopełnić liczbę lotów w 2004 do pięciu,
takiej samej ilości lotów, co w 1961.
Nie ma postępu. Nie ma działań. Niczego nie ma.
Oto zdjęcie zrobione z SpaceShipOne.
To zdjęcie zrobiono z orbity.
Naszym celem było zrobienie tego zdjęcia, tak byście mogli je zobaczyć i podziwiać.
Wiemy jak to obecnie zrobić w lotach suborbitalnych, jak zrobić to wystarczająco bezpiecznie --
przynajmniej tak bezpiecznie jak przy wczesnych lotach lotniczych, by było dobrze.
Chciałbym powiedzieć trochę o tym skąd wzięliśmy odwagę
spróbować tego będąc małą firmą.
Po pierwsze, co będzie się działo potem?
Pierwsze przedsięwzięcie będzie ogromne, wielu graczy.
Kolejne ogłoszono nie dalej, niż w zeszłym tygodniu.
I będzie ono suborbitalne. A powodem, dlaczego będzie ono suborbitalne
jest to, że brakuje rozwiązań oferujących odpowiednie bezpieczeństwo
publicznych lotów na orbitę. Rządy robią to --
trzy rządy robią to od 45 lat,
a mimo wszystko cztery procent osób, które opuściły atmosferę zginęło.
To jest -- nie chcecie prowadzić interesów przy takich wynikach bezpieczeństwa.
To będzie ogromne; uważamy, że 100 tysięcy osób poleci do 2020.
Nie chcę mówić kiedy się to zacznie,
ponieważ nie chcę by moi konkurenci znali moje plany.
Ale myślę, że gdy to nastąpi, będziemy mieli rozwiązania.
I wkrótce zobaczycie kurorty na orbicie.
I ta prosta rzecz, którą jest przelot dookoła księżyca,
by podziwiać ten świetny widok. I będzie to naprawdę fajne,
bo księżyc nie ma atmosfery --
można krążyć po orbicie eliptycznej i jeśli chcemy można zboczyć z niej o 3 metry.
To naprawdę będzie świetna zabawa.
(Śmiech)
OK. Moi krytycy mówią: "Hej, Rutan właśnie wydał
mnóstwo pieniędzy tych miliarderów na przejażdżki dla miliarderów.
O co chodzi? To nie jest system transportu, przecież to tylko dla zabawy".
I trapiło mnie to, ale potem zacząłem myśleć.
No chwileczkę, kupiłem swój pierwszy komputer Apple w 1978.
Kupiłem go, ponieważ mogłem powiedzieć, "Mam w domu komputer, a wy nie.
Do czego go używam? No dajcie spokój. Można grać w Froggera". OK.
(Śmiech)
To nie komputery w bankach czy komputery Lockheed,
ale właśnie komputery w domu służyły do gier.
Przez całą dekadę służyły do zabawy -- nawet nie wiedzieliśmy po co to wszystko.
Stało się to, że zaistniał wielki przemysł,
wielki rozwój, wielka poprawa i możliwości, i tak dalej,
i pojawiło się to w wystarczającej ilości domów, by dojrzeć do nowych wynalazków.
A wynalazca jest między nami.
Al Gore był mecenasem Internetu i dzięki temu,
coś -- coś z czego korzystaliśmy przez cały rok -- wybaczcie,
przez całą dekadę rozrywki, stało się wszystkim -- naszym handlem, naszymi badaniami,
naszym sposobem komunikacji i, jeśli pozwolimy gościom z Google'a
pomyśleć jeszcze przez kilka weekendów, będziemy mogli tę listę jeszcze wydłużyć.
I nie minie wiele czasu, nim nie będziecie w stanie przekonać dzieci,
że były czasy, gdy nie mieliśmy w domu komputerów.
Zatem aspekt rozrywki się broni.
OK. Chciałbym pokazać wam trochę przeładowany informacjami diagram,
ale zawiera on moje przypuszczenia o tym, co wydarzy się w przyszłości.
I porusza on także kolejną kwestię, w tym miejscu.
Jest taka grupa pionierów --
i nie znacie ich wszystkich -- ale ci, którzy to rozpoczęli
zostali zainspirowani jako małe dzieci, jako dzieci w wieku od trzech do 15 lat,
podróżami na orbitę i lotami na księżyc,
dokładnie w tym okresie.
Paul Allen, Elan Musk, Richard Branson, Jeff Bezos, rodzina Ansari,
która finansuje teraz ten rosyjski interes suborbitalny,
Bob Bigelow, właściciel prywatnej stacji kosmicznej oraz Carmack.
Ci ludzie inwestują pieniądze w interesujące dziedziny,
uważam, że to dużo lepiej, że nie inwestują tych pieniędzy
w ulepszanie modeli telefonów lub czegoś podobnego -- ale umieszczają je w bardzo trafnych
dziedzinach i to doprowadzi nas do osiągnięcia możliwości,
do następnego naprawdę wielkiego kroku,
i umożliwi nam eksplorację. Uważam, że w końcu
umożliwi nam to kolonizację i zapobiegnie wymarciu gatunku.
Zainspirował ich wielki postęp. Ale spójrzmy na postęp, który nastąpił poźniej.
Mamy tu kilka przykładów.
Najbardziej wyczynowym myśliwcem był
SR71. Przeszedł przez cały cykl życia produktu, zestarzał się
i go wycofano. Concorde podwoił prędkość podróży lotniczych.
Przez cały cykl swojego życia nie miał sobie równych;
wycofano go. I utknęliśmy przy
takich samych możliwościach myśliwców
i samolotów pasażerskich, jakie mieliśmy w latach 50.
Ale jest coś, co może zainspirować nasze dzieci.
Mówię o sytuacji, gdy właśnie urodziło Wam się dziecko,
lub jeśli Wasza pociecha ma obecnie 10 lat.
Jest to coś bardzo interesującego co się wydarzy.
Wkrótce będziecie mogli kupić bilet
i polecieć wyżej i szybciej, niż najbardziej wyczynowy
samolot wojskowy. Tego nigdy wcześniej nie było.
Fakt, że utknęli w jednym miejsu przy tych samych możliwościach
spowodowany jest tym, że, no wiecie, wojnę da się wygrać w 12 minut,
zatem po co komu coś lepszego?
Ale myślę, że gdy zaczniecie kupować bilety i odbywać
suborbitalne loty w kosmos, już wkrótce -- chwileczkę,
to co się tu dzieje, będziemy dysponować wojskowymi myśliwcami
o możliwościach lotów suborbitalnych i myślę, że to nastąpi wkrótce.
Ale co ciekawe najpierw polecą samoloty pasażerskie.
OK, nie mogę się doczekać tego nowego kapitalistycznego wyścigu kosmicznego, tak to nazwijmy.
Pamiętacie, że w wyścigu kosmicznym w latach 60. chodziło o prestiż narodowy,
ponieważ przegraliśmy dwa pierwsze etapy.
Nie przegraliśmy ich technicznie. Fakt, że posiadaliśmy sprzęt,
który można było umieścić na orbicie, gdy pozwoliliśmy by projektem kierował Von Braun,
możecie się spierać, że nie jest to porażka techniczna.
Sputnik nie był porażką techniczną, ale prestiżową.
Ameryka -- świat zobaczył Amerykę przegrywającą pod względem technologii,
i była to bardzo mocna rzecz.
A potem Alan Shepherd poleciał kosmos kilka tygodni po Gagarinie,
nie miesięcy czy dziesięcioleci. Zatem mieliśmy możliwości.
Ale Ameryka przegrała. My przegraliśmy. I z tego powodu zrobiliśmy wielki krok by to naprawić.
Cóż, ponownie, interesujące jest to, że przegraliśmy
z Rosjanami już kilka wielkich pierwszych etapów.
W Ameryce nie można kupić biletów, by rekreacyjnie polecieć w kosmos --
nie da rady. Można to zrobić w Rosji.
Można polecieć w rosyjskim statku. To możliwe,
ponieważ rosyjski program kosmiczny jest pozbawiony środków finansowych,
i dla nich fajnie jest dostać 20 milionów raz na jakiś czas za sprzedaż jednego miejsca.
To handel. Można to określić jako turystykę kosmiczną. Oferują również wycieczkę
dookoła księżyca, jak to zrobiono z Appollo 8.
100 milionów dolców -- hej, mogę polecieć na księżyc.
Ale, czy w latach 60. ktoś pomyślał
gdy trwał wyścig kosmiczny,
że pierwsza komercyjna, kapitalistyczna możliwość
zakupienia biletu na pasażerski lot na księżyc będzie możliwa na rosyjskim sprzęcie?
A czy pomyślelibyście, czy Rosjanie pomyśleliby,
że gdy pierwszy raz polecą na księżyc w opracowanym przez nich statku,
że ci goście wewnątrz nie będą Rosjanami? Może będzie to japoński
czy amerykański miliarder? Coż, to dziwne, wiecie, naprawdę dziwne.
Ale mniejsza o to, myślę, że musimy znów ich pokonać.
Myślę, że uda nam się zobaczyć odnoszącą sukcesy, prawdziwe sukcesy,
prywatną branżę lotów kosmicznych. Czy jesteśmy pierwsi czy nie, nie ma znaczenia.
Rosjanie w rzeczywistości odbyli lot z prędkością naddźwiękową przed concordem.
A potem odbyli kilka lotów towarowych i wycofali samolot.
Myślę, że dostrzegacie podobną sytuację
jeśli chodzi o loty pasażerskie.
OK, porozmawiamy trochę o rozwoju handlowym dla lotów człowieka w kosmos.
Ten slajd pokazuje, że sektor prywatny robi pięciokrotnie
więcej, niż NASA zrobi do 2020. Chcę Wam powiedzieć, że już teraz
od około miliarda do miliarda siedemset milionów dolarów
inwestowanych w prywatne loty kosmiczne nie pochodzi z funduszy rządowych;
już teraz, na całym świecie. Jeśli przeczytacie -- jeśli wyszukacie w Google,
znajdziecie informacje o około połowie tej sumy, ale chodzi tu o dwa razy więcej
pieniędzy -- które jeszcze nie zostały wydane, ale są już przeznaczane
i planowane na kolejnych kilka lat. Hej, to wielka sprawa.
Jednak przewiduję, ponieważ ten przemysł będzie bardzo dochodowy --
i oczywiście jest dochodowy, gdy przewozi się ludzi za 200 tysięcy dolarów
czymś, co w rzeczywistości można obsługiwać za 1/10 tej ceny
lub mniej -- że branża będzie bardzo dochodowa.
Również przewiduję, że inwestycje, które w ten biznes wpłyną
wyniosą około połowę tego, co wydają amerykańscy podatnicy
na badania NASA nad załogowymi statkami kosmicznymi.
A każdy dolar, który wpłynie, zostanie spożytkowany dziesięciokrotnie,
a nawet piętnastokrotnie lepiej. A to oznacza w chwili, gdy już teraz to wiemy,
to że postęp w ludzkich lotach w kosmos, bez pieniędzy podatników,
będzie na poziomie pięciokrotnie wyższym,
niż obecny budżet NASA dla lotów człowieka w kosmos.
I to wszystko przez nas. Przez sektor prywatny.
Nie należy polegać na rządzie przy robieniu takich rzeczy --
a robimy to już długo. NACA, przed NASA,
nigdy nie opracowało samolotu pasażerskiego i nigdy nie prowadziło linii lotniczych.
Ale NASA opracowuje statki kosmiczne, zawsze opracowywała,
i prowadzi jedynie linię kosmiczną, OK. Wzbranialiśmy się przed tym,
ponieważ baliśmy się tego. Ale rozpoczynając ponownie w czerwcu 2004,
gdy pokazałem, że mała grupa ludzi rzeczywiście jest w stanie to zrobić,
potrafi zacząć, wszystko się wtedy zmieniło.
OK, bardzo dziękuję.
(Oklaski)