خوب، من فکر می کنم این از اثرات جهانی سازی باشد که شما می توانید
در روی کوهِ اِورِست کوکا کولا و یک راهِبِ بودایی را در شهرِ مانِرِی پیدا کنید.
(خنده)
دو روز پیش، بنابر دعوتِ پُر محبت شما، از هیمالیا رسیدم اینجا.
پس من نیز میخواهم شما را برای مدتی به خودِ هیمالیا دعوت کنم.
و بشما مکانی را نشان بدهم که مراقبه کُنانی، همانند خودم،
که یک زمانی ویژهگرِ زیستِ شیمی درموسسة پاستور بود،
و طریقِ خود را بسوی کوهها یافت.
خُب، اینها تعداد معدودی از عکسهاییست که من افتخارِ گرفتن آنها و بودن در آنجا را داشتم.
این کوهِ کِیلَش در تِبِتِ شرقیست -- منظرة حيرتانگيزیست.
این یکی، از سرزمینِ مارلبورو است.
(خنده)
این دریاچة فیروزه (Turquoise) است.
یک مراقبه کُننده.
این گرمترین روزِ سال است طرفهای تِبِتِ شرقی در اولین روزِ ماهِ اوت.
و شب پیشَش، آنجا اُردو زدیم، و دوستانِ تِبِتیم گفتند،
«ما قرار است که بیرون بخوابیم.» گفتم، «چرا؟ ما بقدر کافی توی چادر جا داریم .»
گفتند، «آری، ولی تابستان است!»
(خنده)
و حال در مورد خوشحالی صحبت خواهیم کرد.
به عنوان یک مرد فرانسوی، باید بگویم که روشنفکرانِ فرانسوي فراوانی وجود دارند
که عقیده دارند، خوشحالی یک موضوع غیرِ جالب توجه ایست.
(خنده)
من اخیراً یک مقاله ای راجع به خوشحالی نوشتم، و باعث مباحثه ای شد.
و شخصی یک مقاله نوشت و گفت: «بر ما این کارِ زشتِ خوشحالی را تحمیل نکن...
(خنده)
...ما اهمیتی به خوشحالی نمیدهیم. احتیاج داریم که با اغراض‌ نفسانی زندگی کنیم.
به اوجها و پستیهاي زندگی قانعیم.
و مصیبتهایمان را دوست داریم، زیرا عالیست موقعی که برای مدتی متوقف میشوند.»
(خنده)
این منظره ایست که من از روی بالکني کُلبه ام در هیمالیا مشاهده میکنم.
حدودِ دو در سه متر است و تمامي شما هر وقت که بخواهید، خوش آمدید.
(خنده)
حال، رجوع کنیم به خوشحالی یا رفاه.
اولاً، عليرغمِ آنچه روشنفکرانِ فرانسوی میگویند،
بنظر میاید که کسی صبح بیدار نمیشود با این فکر که،
«آیا تمام روز رنج خواهم برد؟»
(خنده)
که این معنی را میدهد: چه آگاهانه یا غیرِ آگاهانه،
مستقیماً یا غیر مستقیم، در کوتاه یا دراز مدت،
هر کاری را که انجام میدهیم، هر امیدی که داریم، هر آرزویی که داریم --
به طریقی، وابسته به یک خواستِ ژرفیست بسوی رفاه یا خوشحالی.
همانطور که پَسکِل (Pascal) گفت: حتی شخصی که خودش را دار میزند،
به طریقی، در پي از بین بردنِ رنجهاست -- که متاسفانه راهِ دیگری را پیدا نکرده است.
لیکن، اگر به ادبياتِ شرقی و غربی نگاه کنید،
میبینید که تعاریف بسیار گوناگونی برای خوشحالی وجود دارد.
بعضى از اشخاص میگویند، من فقط به یادِ گذشته،
و به آینده پنداشتن اعتقاد دارم، نه برای حالِ حاظر.
بعضى از اشخاص میگویند که خوشحالی در حالِ حاظر است؛
آن، کیفیتِ تازگي زمانِ حال است.
و به این دلیل، هِنری بِرگسِن (Henri Bergson) فیلسوفِ فرانسوی میگوید:
«تمامِ متفکرانِ غني بشریت، مفهومِ خوشحالی را به نحوِ مبهم وا گذاشته اند
تا بتوانند تعریفش کنند -- تا هر یک از آنها بتوانند اصطلاحِ خود را تعریف کنند.»
خُب، این کفایت میکرد، اگر خوشحالی، یک اشتغال‌ِ ثانوی در زندگی میبود.
ولی اگر قرار است که آن، تعیین کنندة
کیفیتِ تمامِ لحظاتِ زندگیمان باشد،
پس بهترست که بدانیم چیست و آگاهي واضح تری از آن داشته باشیم.
و محتملاً، بدلیلِ عدم این آگاهیست که ما غالباً،
با اینکه خوشحالی را میطلبیم، بنظر میاید که برعکس، پشتمان را به آن میکنیم.
هر چند که از رنجها دوری میکنیم، بنظر میاید که بیشتر بسوی آنها روان هستیم.
و این نیز میتواند از گیجیها سر چشمه گیرید.
یکی از این گیجیها، خوشحالی و لذت هستند.
اگر شما به خصوصیات این دو توجه کنید،
خواهید دید که لذت، مشروط به زمان، مفعول و مکان است.
این، ربط به تغییراتِ طَبع دارد.
کیکِ زیبایِ شُکُلات: اولین سهم خوشمزه است،
دومین، آنقدر نه، و سپس احساسِ تنفر خواهیم داشت.
(خنده)
این فطرتِ چیزهاست: ما خسته میشویم.
من سابقاً، طرفدارِ باک (Bach) بودم. آهنگهایش را با گیتار مینواختم.
میتوانستم به آنها دو بار، سه بار، یا پنج بار گوش کنم.
ولی اگر مجبور میبودم، بیست و چهار ساعته، بدون توقف، به آنها گوش دهم، خیلی خسته کننده میبود.
وقتی که سَردِتان است، خودتان را به آتش نزدیک میکنید، چه عالیست.
سپس، بعد از چند لحظه، کمی فاصله میگیرید، و بعد از آن شروع میکنید به سوختن.
به نوعی، همزمان با تجربه کردنِ آن، این حالت خودش را مصرف میکند.
و همچنین، دوباره، میتواند -- چیزیست که شما --
چیزی نیست که در بیرون از شما متشعشع شود.
همانند اینکه شما میتوانید لذتِ شدیدی را حس کنید
و همزمان، اشخاصی در اطراف شما در رنجِ بسیار باشند.
پس، خوشحالی چه خواهد بود؟
البته، خوشحالی، کلمه ایست بسیار مبهم، پس بیایید و بگوییم رفاه.
بنظرم، از دیدگاهِ بودایی، بهترین معنی
اینست که رفاه، صرفاً یک حسِ فرح بخشی نیست.
آرامش و خرسندي عمیقی است.
حالتیست که عملاً زمینه و نفوذ کنندة تمام حالتهای احساسی
و تمام شادمانیها و سوگهای فرد است.
شاید برای شما، این حیرت انگیز باشد.
آیا ما میتوانیم این نوع رفاه را در حالِ افسردگی داشته باشیم؟ به یک وجهی، چرا که نه؟
زیرا در مورد یک سطحِ مختلفی داریم صحبت میکنیم.
به این موجهایی که بسوی ساحل میآیند نگاه کنید.
وقتی که در تَهِ موج هستید، میخورید به تَهِ دریا.
میخورید به سنگها.
وقتی که در روی آن، موج سواری میکنید، کاملاً برافراشته اید.
پس از برافراشتگی به افسردگی میروید، هیچ عُمقی وجود ندارد.
حال، اگر به دریای آزاد نگاه کنید، چه بخواهد همانند آیینه، یک اقیانوسِ زیبا و آرام باشد.
و چه بخواهد هوا طوفانی باشد، عُمقِ اقیانوس، بدون هیچ تغییری، وقوع دارد.
پس این چگونه ممکن است؟
به این گونه که یکی از حالاتِ وجود است، نه تنها یک شور و احساسِ زودگذر.
حتی شادی میتواند از خوشحالی سرچشمه بگیرد.
ولی شادي شریر هم وجود دارد، میتوانید در مقابلِ رنجِ کسی شادی کنید.
پس به چه وجهی جستجوی خود را بسوی خوشحالی ادامه دهیم؟ غالبِ اوقات، ما به بیرون مینگریم.
ما تصور میکنیم که اگر این چیز یا آن چیز و یا تمام وضعیتهای خاص را گرد آوری کنیم،
خوشحالی بدست میآید.
مانندِ ضربالمثلِ: همه چیز داشتن، خوشحالی داشتن.
خودِ این جُمله، حُکمِ ویران شدنِ خوشحالی را فاش میکند.
داشتنِ همه چیز. اگر چیزی را جا بگذاریم، تمامیش فروریخته میشود.
و همچنین، وقتی که وضعیتمان بد میشود، سعی میکنیم که شرایط بیرونی را درست کنیم،
ولی کنترل ما به دنیای بیرونی محدود، موقتی، و کراراً غیر واقعیست.
پس، به حالاتِ درونی نگاه کنید. آیا قویتر نیستند؟
آیا این ذهن نیست، که شرایطِ بیرونی را به صورت خوشحالی و رنج تفسیر میکند؟
و آیا آن قویتر نیست؟
ما این را تجرباً میدانیم، که میتوانیم در مکانی که آنرا بهشتِ نُقلی نامش داده ایم، اقامت داشته باشیم،
ولی، کُلاً باطناً ناخوش باشیم.
یکبار، دالی لاما، در کشور پرتغال بود
و همه جا پُر از کارهای ساختمانی بود.
بنابراین، در یکروز گفت: «نگاه کنید، شما اینهمه کار دارید انجام میدهید،
ولی بهتر نیست که در درون نیز چیزی بسازید؟»
و گفت: «بدونِ آن، حتی اگر یک آپارتمانی، با تكنولوژيهاي بسيار مُدِرن
در صدمین طبقة یک ساختمانِ مدِرن و راحت، داشته باشید،
اگر باطناً ناکام باشید،
تنها چیزی را که دنبالش خواهید گشت، پنجرة خواهد بود که از آن بپرید بیرون.»
سپس، عکسِ قضیه،
ما خیلی از اشخاص را میشناسیم که در زیرِ شرایطهای بسیار سخت
قادر به نگاهداری از آرامش، قوتِ درونی، آزادي درونی، و اعتماد بنفسِ خویش هستند.
پس، اگر شرایطِ درونی قویترند --
البته، شرایطِ بیرونی تاثیر گذارند،
و خیلی عالیه که بتوان زندگي طولانیتر و سالمتری داشت،
و دستیابی به اطلاعات و آموزش و پرورش داشت. و قادر به مسافرت کردن،
و آزادی داشتن بود. اینها بطور فوق چیزهای پسندیده اند.
بهر حال، اینها کفایت نمیکنند؛ اینها صرفاً کمکهای اضافی و شرایط هستند.
تجربه ای که همه چیز را تفسیر میکند، در درونِ ذهن حضور دارد.
پس از خود این سؤال را میکنیم که چگونه شرایطِ خوشحالی
و باطنی را میتوان پرورش داد و کدام یک ازآنها قادر به تحلیلِ خوشحالی خواهند بود.
و این احتیاج به تجربه دارد.
ما از طریقِ تجربة خودمان باید بدانیم که، حالاتِ ذهني معینی وجود دارند
که موجبِ همچنین شِکُفتنها و رفاه هستند،
همانی که یونانیها،eudaimonia (خوشحالی) نام بردند، شِکُفتن.
و حالاتی وجود دارند که مخالف چنین رفاهی است.
اگر از دیدگاهِ تجربة خودمان نگاه کنیم میبینیم که --
عصبانیت، تنفر، حسادت، تکبر، خواسته های عقده ای، حرصهای قوی --
بعد از تجربه، ما را در حالتِ خوشی رها نمیکنند.
بعلاوة اینکه، باعث خسارتِ خوشحالي بقیه نیز میباشند.
پس میتوانیم ملاحظه کنیم که هر چقدر بیشتر آنها ذهنِ ما را تجاوز و اشغال کنند،
همانندِ واکنش زنجیره ای، ما بیشتر احساسِ بدبختی و عذاب خواهیم داشت.
و در مقابلش، همة ما اینرا باطناً میدانیم که، بوسیلة یک عَمَلِ سخاوتِ از خود گذشته ای،
-- اگر از راهِ دور، بدون دانش کسی به آن --
میتوانیم زندگي بچه ای را نجات دهیم، و کسی را خوشحال کنیم.
در آنگاه، ما محتاج به سپاسگزاری نخواهیم بود.
صرفاً عملِ آن، ماهیتِ ژرفِ ما را پُر از احساسِ شایستگی میکند.
و ما میخواهیم که همیشه اینطوری باشیم.
پس آیا امکان دارد که ما بتوانیم جهتِ هستیمان را عوض کنیم، و تغییر شکل به ذهنمان دهیم؟
و آیا آن احساساتِ منفی یا مخرب،
چسبنده به ماهیتِ ذهن هستند؟
آیا احساسات، ویژه گیها و خُلق و خویِ ما قادرِ به تغییر هستند؟
باید اینرا بپرسیم: ماهیتِ ذهن چسیت؟
و اگر از دیدگاهِ تجربی نگاه کنیم،
یک کیفیتِ عمده ای از دانستگی، وجود دارد،
که صرفاً وجودِ مُسَلَمِ با معرفت و آگاه بودن است.
دانستگی، مانند آیینه ایست که اجازه میدهد تمام تصویرها رویش ظهور کنند.
میتوانید صورتهای زیبایی یا زشتی داشته باشید.
آیینه به آن رخصت میدهد، ولی آیینه، لکه دار یا
اصلاح شده نیست. بوسیلة آن تصاویر تغییر نمیپذیرد.
بهمچنین، پُشت هر اندیشه ای، یک آکاهي عاری و پاکی وجود دارد.
این ماهیت است. ذاتاً نمیتواند بوسیلة تنفرها و حسادتها آلوده شود،
زیرا، اگر همیشه آنجا بود -- مانندِ رنگی که به تمام پارچه نفوذ میکند --
آنگاه، همیشه در جایی ظهور میافت.
ما میدانیم که همیشه عصبانی، حسود و بخشنده نیستیم.
چندان که اساسِ اصلي آگاهی
آن کیفیت پاکِ معرفت است که بین خود و یک سنگ فرق قائل میشود،
امکان تغییر پذیرفتن وجود دارد، زیرا تمام احساسات، زودگذرند.
این پایة پرورشِ ذهنی است.
پرورش ذهنی، مبنا بر اینست که دو عاملِ متفاوتِ فکری
نمیتوانند هم زمان اتفاق بیافتند.
میتوانست از عشق به نفرت رفت.
ولی نمیتوانید هم زمان بسوی همان چیز
یا همان شخص، سود و زیان برسانید.
نمیتوانید با یک رفتارِ یکسان، دست به کسی بدهید و مُشتشان بزنید.
پس تریاقهای طبیعي برای احساسات وجود دارند
که مخربِ رفاهِ باطني ما هستند.
پس بدینوسیله میبایست پیش رفت: شادی در برابرِ حسادت.
یک نوع آزادگي باطنی در مقابلِ حرصهای شدید و عقدة روحی.
خیر خواهی و عشق و علاقة قلبی در مقابلِ نفرت.
البته، هر احساسی، احتیاج به یک تریاقِ خاص خواهد داشت.
راهِ دیگرش اینست که سعی کنید یک تریاقِ عمومي برای تمام احساسات پیدا کنید
و آن بوسیلة دقت داشتن به عینِ ماهیت.
معمولاً، وقتی که از کسی رنجیده، ناراحت، و عصبانی هستیم،
یا اینکه غرقِ چیزی هستیم، ذهنمان به تکرار بسوی همان موضوع میرود.
هر بار که بسوی آن موضوع میرود، آن عُقدة روحی و آزردگی را تقویت میکند.
پس آن، یک فرایندة خود جاويد سازی است.
پس بجای به بیرون نگریستن، میبایست به درون بنگریم.
خودِ عصبانیت را ملاحظه کنید؛
همانند ابرِ بادموسمى یا توفانِ تندری، بسیار تهدید کننده است.
فکر میکنیم که میتوانیم روی ابرها بنشینیم، لیکن اگر به آنجا برویم خواهیم دید که فقط مه است.
بهمچنین، اگر به افکارِ عصبانی نگاه کنید،
خواهید دید که همانند شبنم زیرِ نورِ خورشیدِ صبح، ناپدید میشود.
اگر اینرا تکرار کنید، تمایلِ طبیعی
و گرایش برای عصبانی شدن،
کم کم کاهش میابد، با هر باری که حلش میکنید.
و در آخر، اگر چه احتمالاً سر بزند، تنها از سطح ذهنمان عبور خواهد کرد،
مانند پرنده ای که، بدونِ نشانه ای، آسمان را طی میکند.
پس این عمدة پرورشِ ذهنی است.
خُب، وقت میبرد، زیرا -- طول کشید تا تمامِ نقصها و
تمایلاتِ افکاري ما بنا شوند، پس رها کردنِ آنها نیز طول خواهد کشید.
ولی، این تنها راهش است.
دگرگونگي ذهن، همان معني عیني مراقبه است.
یعنی آشنایی با روشِ وجود داشتنِ نُوینی،
روشِ نُوینی برای درک کردن، که شایستگي بیشتری با هستی،
اتکاء متقابل، و دگرگونگي پیوسته، دارد.
همانندِ شخصیتِ وجودی و آگاهي ما.
خُب، خط اتصال با علومِ شناختی (پژوهش علمی دربارة ذهن یا هوشمندی).
چون ما باید این موضوع را میبایست
در زمان چنین کوتاهی توجه دهیم.
با وجودِ انعطاف مغزی، تصور بر این بود که مغز، کم و بیش، ثابت است.
تمام اتصالهای صوری، در تعداد و کمیت، --
تا بیست سالِ پیش، گمان بر این بود که، کم و بیش، به هنگامِ رسیدن به سنِ بالغی، ثابت اند.
حال، اخیراً کشف شد که میتواند تغییراتِ بسیاری داشته باشد.
یک ویالُن زنی، همانطوری که شنیدیم، که ده هزار ساعت تمرینِ ویالُن طی کرده است،
بعضی از محیطهای مغزي او که، حرکاتِ انگشتانش را کنترلِ میکند، تغییر بسیار یافته اند،
که باعثِ افزایشِ تقویت اتصالهای سلول هاي سوماتيكی شد.
پس آیا میتوانیم همین کار را با صفاتِ انسانی انجام دهیم؟
با عشق و علاقة قلبی، صبوری، و پی بردگی انجام دهیم؟
پس این همان کاریست که آن مراقبه گَرانِ عظیم قادر به انجام دادنشان هستند.
تعدادی از آنها که به آزمایشگاههای مَدیسُن، ویسکانسِن، و بِرکلی آمدند،
حدودِ ۲۰ تا ۴۰۰۰۰ ساعت تمرکز کردند.
همانند خلوت گزینیي سه ساله، که روزی ۱۲ ساعت تمرکز میکنند.
و بعد، برای سایر عمرشان، روزی سه یا چهار ساعت انجام میدهند.
آنها قهرمانهای اصلي اُلمپیکِ پرورشِ ذهنی هستند.
(خنده)
این مکانیست که مراقبه کننان -- میبینید که تا حدی الهام بخش است.
حال، اینجا با ۲۵۶ الکترود (قطبِ مغناطیسی).
(خنده)
پس چه چیزی را کشف کردند؟ البته، همان چیز.
ممنوعیتِ علمی -- اگر هرگز به طبیعت تقدیم شود،
امیدوارآ، پذیرفته خواهد شد.
آن سر و کار به حالاتِ مِهر و شَفَقَتِ غیرِ شرطی دارد.
ما از مراقبه کننانی که این کار را برای سالهای بسیار انجام داده اند، خواهش کردیم که
ذهنشان را در حالتی که بجز لطف و عنایت نیست قرار دهند --
دسترسي کامل به شخصیتِ حساس.
البته، در طی دورة آموزش، ما آن را با اشیاء انجام میدهیم.
ما به افرادی که رنج میکشند فکر میکنیم، به اشخاصی که علاقه داریم فکر میکنیم،
ولی، در یک نکتة معینی، این میتواند یک حالت نفوذ بخشی باشد.
و این نتیجة مقدماتی است که میتوانم نشان بدهم چون قبلاً نشان داده شده است.
و این خط منحنی، ۱۵۰ تا از کنترلها را نشان میدهد، و مورد نظرش،
تفاوتِ بینِ لب قدامی مغزِ راست و چپ است.
خلاصاً، اشخاصی که در سمتِ راستِ قشر مُخِشان فعالیت بیشتری دارند،
بیشتر افسرده و به خود فرو رفته اند -- آنها زیاد وانمودهای مثبت را توصیف نمیکنند.
برای سمتِ چپ کاملاً بلعکس آنست: برای آنها گرایشِ بشتری بسوی بشر دوستی،
خوشحالی، بیان کردن، و حسِ کنجکاوی و غیره وجود دارد.
پس یک رشتة اساسي برای اشخاص وجود دارد. و همچنین میتواند تغییر یابد.
اگر یک فیلمِ خنده دار ببینید، بسوی چپ خواهید رفت.
اگر شما در مورد چیزی خوشحال باشید، بیشتر بسوی سمتِ چپ خواهید رفت.
اگر یک کشمکشِ افسردگي داشته باشید، بسوی سمتِ راست خواهید رفت.
در اینجا، ۰۵- یک معیارِ کاملِ انحرافي
یک مراقبه کن است که در روی شفقت تمرکز کرده است.
چیزی است که کاملاً از این خط منحنی بیرون است.
پس، من وقت اینرا ندارم که داخلِ جزءیات نتایج مختلف علمی بشوم.
امیدواراً، خواهند آمد.
ولی آنها این را بعد از سه ساعت و نیم در زیرِ MRI کشف کرده اند،
که مانند بیرون آمدن از یک سفینة فضایی است.
و همچنین، در آزمایشگاههای دیگر نیز نشان داده شده --
برای مثال، در آزمایشگاهِ پال اِکمَن در بِرکلی --
که بعضی از مراقبه کننان
میتوانند واکنشِ حسی خود را، بیشتر از آنکه تصور میشد، کنترل کنند.
مثلِ تجربیاتِ تکان دهنده و وحشت آمیز.
اگر شما یک شخصی را با تمام این نوع لوازمِ سنجیدنِ فیزیولوژی در روی صنیدلي بنشانید،
و یکدفعه یک بُمبی منفجر بشود، طبیعتن، از جا پریدن، یک واکنشِ غریزه ایست،
که آنها در طی ۲۰ سال، کسی را که به این صدا واکنش نشان ندهد را ندیده اند.
و اما، بعضی از مراقبه کننان، بدون اینکه سعی کنند آنرا توقف دهند،
صرفاً با وجود شکفتنِ کامل،
و تصور بر اینکه این صدایِ بلند، تنها مانند یک واقعة کوچکی است مانند شهابِ ثاقب،
قادر هستند که هیچ نوع حرکتی از خود نشان ندهند.
پس، نکتة اصلی این نیست که همانندِ سیرک
نشان بدهیم که اشخاصِ استثنایی چگونه میتوانند بپرند یا غیره.
بیشتر بر اینست که بیان کنیم که آموزشِ ذهنی چقدر مهم است.
این یک نوع ویتامینِ اضافی برای روح نیست؛
این چیزیست که کیفیتِ همة لحظاتِ زندگیمان را تعیین میکند.
ما آمادة این هستیم که ۱۵ سال طیِ کسبِ آموزش و پرورش صرف کنیم.
ما علاقة بسیار به آهسته دویدن و تندرستی داریم.
ما کارهای بسیاری انجام میدهیم که زیبا بمانیم.
با اینحال، ما تعجبانه، زمانِ خیلی کمی را برای چیزهایی که اهمیتِ بسیار دارند صرف میکنیم:
طریقی که ذهنمان عمل میکند.
که، دوباره، نهایی ترین چیزیست که کیفیت تجربیاتمان را تعیین میکند.
حال، شفقتِ ما قرار است که دست به عمل زند.
این همان چیزیست که ما سعی میکنیم در جاهای مختلف انجام دهیم.
تنها همین مثال ارزشِ بسیار دارد:
این بانو، با مرض سلِ استخوانی، تنها در یک چادر رها شده، او با تنها دخترش خواهند مُرد.
یک سال بعد، ببینید که چگونه است!
مدارسِ و درمانگاههای مختلفی در تِبِت ساخته ایم.
و تنها، شما را با زیبایي این نگاهها ترک میکنم
که میتوانند بهتر از من، خوشحالی را شرح دهند.
و راهب های پرندة تِبِت.
(خنده)
راهب های پرواز کُننده.
خیلی متشکرم.