Pat Mitchell: Senin "efsane" olayından hoşlanmadığını biliyorum.
Marian Wright Edelman: Evet.
(Gülüşmeler)
PM: Peki neden, Marian?
Çünkü sen efsane gibi bir şeysin.
Bunu uzun süredir yapıyorsun,
hala kurucu ve başkan olarak oradasın.
MWE: Çünkü annem ve babam bizi hizmet etmek için yetiştirdi,
biz hizmet eden liderleriz.
Bu yüzeysel şeylerle veya etiketlerle alakalı değil,
büyük ihtiyaçların ve büyük adaletsizliklerle birlikte
bunları değiştirebilecek büyük fırsatların kesiştiği bir dönemde
doğduğum için kendimi dünyanın en şanslı insanı gibi hissediyorum.
Hizmet edebildiğim, bir fark yaratabildiğim için sadece minnettarım.
PM: Ne güzel söyledin.
(Alkış)
Sen Amerika'nın güneyinde büyüdün,
her çocuk gibi
kişiliğinin büyük çoğunluğu ebeveynlerin tarafından şekillendirildi.
Söylesene, eylem oluşturma hakkında ne öğrettiler?
MWE: Annemle babam inanılmazdı. Çok şanslıydım.
Annem tanıdığım en iyi düzenleyiciydi.
O zamanlarda bile kendi parasını kazanmakta ısrar etti.
Kendi parasına sahip olabilmek için bir mandıra kurdu.
Bu bağımsızlık duygusu bana da kesinlikle geçti.
Babam vaizdi ve gerçek birer partnerdiler.
En büyüğümüz ablam,
ben en küçüğüm, arada da üç erkek kardeş var.
Her zaman erkek kardeşlerim kadar akıllı olduğumu bilirdim.
Tam bir erkek fatmaydım.
Hep erkek kardeşlerimle aynı büyük hedeflere sahiptim.
Fakat en önemlisi biz çok şanslıydık
çünkü ciddi ayrımcılığın yaşandığı
küçük bir Güney Karolina kasabasında büyüyor olmamıza rağmen
bunun yanlış olduğunu biliyorduk.
Dört yaşımdan beri hep biliyordum.
Asla bir yere yerleştirilmeyi kabul etmeyecektim.
Babamla annem hep sıkıntının bizde değil, dış dünyada olduğunu
fakat bunu değiştirebilecek güçte olduğumuzu düşünürlerdi.
Ben de erkenden yapmaya başladım.
Her şeyden önemlisi çok iyi birer rol modeldiler
çünkü her zaman: "Eğer bir ihtiyaç görüyorsan
neden biri bir şey yapmıyor diye sorma,
sen ne yapabilirsin ona bak" derlerdi.
Bizim mahallede yaşlılar için bir yer yoktu.
Papaz Reddick, 50 sene sonra öğrendiğimize göre Alzheimer hastasıymış.
Sokaklarda dolanmaya başlamış.
Annemle babam da gidebileceği bir yere ihtiyacı olduğuna karar vermişler
böylece bir yaşlılar evi kurduk.
Çocukların sorumluluğu yemek, temizlik ve hizmet etmekti.
O zamanlar hiç sevmiyorduk ama kendi kendine yetemeyenlere
bakma sorumluluğunun bizde olduğunu bu şekilde öğrendik.
Benim 12 tane üvey kardeşlerim vardı.
Annem onları biz evden çıkmadan önce ve çıktıktan sonra eve alırdı.
Ne zaman bir ihtiyaç görseniz onu doldurmaya çalışırsınız.
Babam derdi ki Tanrı tam zamanlı çalışma ekonomisi yürütüyor.
(Gülüşmeler)
Eğer bir ihtiyacı takip ederseniz
hiçbir zaman amaçsız kalmaz ve yapacak bir şey sıkıntısı yaşamazsınız.
Çocuk Savunma Fonunun da bugün yürüttüğü işler
çok kişisel ve çocukluğumdan gelen şeyler.
Küçük Johnny Harrington, bizden üç ev ötede oturuyordu.
Bir çiviye bastı; büyükannesiyle yaşıyordu,
tetanoz kaptı, hastaneye gitti, tetanoz aşısı falan yok, öldü.
On bir yaşındaydı, bunu hatırlıyorum.
Bizim önümüzdeki otoyolda bir kaza oldu,
meğerse iki beyaz kamyon şoförü,
göçmen ve siyahi bir aile arasında olmuştu.
Hepimiz yardıma koştuk.
Kaza kilisenin önünde oldu ve bir ambulans geldi.
Beyaz kamyon sürücülerinin yaralanmadığını
ve siyahi göçmen çalışanların yaralı olduklarını gördüler;
dönüp gittiler.
Bunu hiç unutmadım.
Çocuk Savunma Fonu'nda üzerine çalıştığım ilk şeylerden biri
aşılama, bağışıklık kazandırmaydı.
Her çocuğun önlenilebilir hastalıklara karşı aşılandığını garantilemek.
Eşitsiz okullar...
(Alkış)
ayrı ve eşitsiz, beyazların okullarından elden düşme şeyler.
Bizim evde hep kitaplar olurdu.
Babam çok okurdu.
Her akşam onunla beraber kitap okuturdu.
15 - 20 dakika boyunca oturmam gerekirdi.
Bir gün "Life Magazine" içine "True Confessions" koydum.
Babam bana yüksek sesle okumamı söyledi.
Bir daha "True Confessions" okumadım.
(Gülüşmeler)
Çok iyi okuyucuydular.
İkinci çift ayakkabıdan önce kitaplarımız vardı,
bu çok önemliydi.
Siyahi okullar için elden düşme kitaplarımız
ve her şey elden düşme olsa da
kitap büyük bir ihtiyaçtı.
Babam, okumanın dış dünyaya açılan bir pencere olduğunu gösterdi.
Bu, onların bize en büyük hediyesiydi.
Pekiştirilen ders her zaman Tanrının tam-zamanlı ekonomi yürüttüğü,
ihtiyacı takip ettiğimiz sürece
hayatta bir amaç edinme sorunu yaşamayacağın oldu.
Benim için de bu böyle oldu.
Son derece ayrım yapılmış küçük bir kasabmız vardı.
O zamandan asiydim; dört - beş yaşlarımdaydım,
bir mağazaya gittim,
"beyaz" ve "siyah" diye su tabelaları vardı
fakat ben bunu bilmiyordum ve çok da dikkat etmedim,
pazar okulu öğretmenlerimden biriyleydim.
Yanlış su çeşmesinden içmişim.
Öğretmenim beni tutup çekti ve ne olduğunu anlamadım.
Sonra bana siyah ve beyaz su çeşmesinden bahsetti.
Ben bunu bilmiyordum,
sonrasında darbe alan aklımı alıp eve ebeveynlerime gittim,
ne olduğunu onlara anlattım, "Benim neyim var?" diye sordum.
Onlar da bana "Sende yanlış olan bir şey yok, yanlışlık sistemde" dediler.
Bundan sonra ben de gittiğim her yerde çeşmelerin tabelalarını değiştirirdim.
(Gülüşmeler)
Bu, beni çok iyi hissettirirdi.
(Alkış)
PM: Bu efsanenin biraz asi olduğuna hiç şüphe yok,
uzun süredir de böyleydi.
Sivil Haklar Hareketi ile avukat olarak çalışmaya başladın,
Dr. King ile birlikte asıl Yoksul Halk Kampanyasında çalıştın.
Sonrasında da, 45 yıl önce,
çocuklar için bir ulusal savunma kampanyası yapmaya karar verdin.
Neden çocuklar için özellikle böyle bir hizmeti seçtin?
MWE: Çünkü Mississippi'de ve Güney'de gördüğüm çoğu şey çocuklarla alakalıydı.
Bu ülkede karnı şiş çocuklar gördüm.
Açlık sınırında olan,
aç olan, kıyafetsiz;
kimse aç çocuklar olduğuna inanmak istemiyordu.
Bu, yavaş ilerleyen bir süreç.
Kimse dinlemek istemedi.
Mississippi'ye gelen her milletvekiline "gidin görün" derdim
ama çoğu bununla ilgili bir şey yapmak istemiyodu.
Yoksulluğun arttığını görüyordum.
Seçmen kayıtları sırasında ve siyahi vatandaşların kaydı için
yardım için dışardan getirilen beyaz çocuklarla Mississipi eyaleti,
herkesin oradan gitmesini istiyorlardı ve açlıkla onları sürmeye çalıştılar.
Bedava yiyecek ürünlerinden
iki dolara alınabilen yemek kuponlarına geçiş yaptılar.
İnsanların bir geliri yoktu
ve Amerika'da kimse,
Amerika'da geliri olmayan kişiler olduğuna inanmak istemiyordu.
Ben yüzlercesini, binlercesini biliyordum.
Zafiyet büyük bir sorun haline geliyordu.
Bir gün Dr. King -- Mississippi'nin reddettiği --
Head Start programını tekrar finanse ettirebilmek için
mücadele verdiğimiz birçok konu üzerine buraya geldi.
Yoksul kesimin herhangi bir yardım almadan yürüttüğü bir merkeze girdi.
Bir öğretmenin sekiz ya da on çocuk için bir elmayı bölmeye çalıştığını gördü.
Gözleri yaşlı bir şekilde dışarıya koşarak çıkması gerekti, inanamadı.
Sadece Robert Kennedy gelmeye karar veridğinde,
saldırdıkları için,
Head Start programıyla ilgili bilgilendirmeye gitmiştim.
Gelip kendileri görmeleri için yalvardım,
aç insanları ve açlıktan ölmek üzere olan çocukları görmeliydiler.
Geldiler ve basını da birlikte getirdiler, eylemin ilerlemesini sağlayan bu oldu.
Bütün fakir insanları kuzeye itmeye çalışıyolardı
böylece seçmen olmalarını engellemiş olacaklardı.
Mike Epsy'yle gurur duyuyorum.
Dün akşam kaybetmiş olsa da bir gün kazanacak.
(Alkış)
Böylesine açlık görmemişsinizdir,
o üç genç delikanlıyı kaybettiğimiz 1964 yılındaki yaz projesi için
seçmenleri kaydettirmek üzere dışardan yardıma gelen beyaz çocuklar vardı.
Onlar gidince basın da gitti,
İnanılmaz bir ihtiyaç vardı
fakat insanlar yoksulları çıkarmaya çalışıyordu.
Sonra Head Start başladı,
eyalet reddettiği için biz de başvurduk.
Yoksullar için sağlık yardımı almayan birçok eyalet için geçerli bir durum.
Ülkedeki en büyük Head Start programını yürütüyorduk,
bu onların hayatını değiştirdi.
Kitaplarda kendilerine benzeyen çocuklar vardı,
bu sebepten her yönden saldırıldık.
İşin özü, birçok açıdan Mississippi
Çocuk Savunma Fonu'nun kurulmasına vesile oldu.
Anladım ki çocuklar, önleyici yatırım;
masraflı bakımdan, başarısızlık ve ihmalden kaçınmak
ilerlemek için daha stratejikti.
Böylelikle Yoksul Halk Kampanyasından
Çocuk Savunma Fonu doğdu.
Fakat adına ne derseniz deyin,
siyah bağımsız yada esmer bağımsız,
giderek küçülen seçmenlere sahip olacaktı.
Kim iki aylık bir bebeğe ya da iki yaşındaki bir çocuğa kızabilir?
Birçok insan kızabilir.
Gördüğümüz kadarıyla onları beslemek de istemiyorlar.
Doğru bir karar verildi.
Böylelikle Yoksul Halk Kampanyasında
iki yıl boyunca poliçe koordinatörü olarak çalışmanın verdiği ayrıcalıkla,
hem de iki tane vardı, bu bir başarısızlık değildi,
çünkü değişimin tohumları ekilir;
aynı zamanda küçük işlerde çalışan ve iş takibi yapan insanlar olmalı.
Ben iyi bir küçük iş insanıyım ve ısrarcı biriyim.
Sonuç olarak,
yemek pulları alanlar bugün Resurrection City'de
çamur içinde yaşayan o yoksul insanlara teşekkür etmeliler.
Uzun süre takip ve detaylı çalışma ve asla uzaklaşmamak gerekiyor.
PM: Sen bunu 45 senedir yapıyorsun ve inanılmaz sonuçlar elde ettin.
Çocuk Savunma Fonu'nda en gururlandığın şey nedir?
MWE: Çocuklarla ilgili konuların yaygınlaştığını düşünüyorum.
Birçok yeni yasalarımız var.
Milyonlarca çocuk besleniyor.
Milyonlarca çocuk avantajlara sahip.
Milyonlarca çocuk Head Start alıyor,
iyi bir başlangıç yapılıyor,
Çocuk Sağlık Sigortası Programı, kısaca ÇSSP,
Medicaid'in çocukları da kapsaması.
Yıllardır çocuk yardım sistemini düzeltmeye çalışıyoruz.
Bu sene büyük bir atılım yaptık.
Dediler ki biri harekete geçmeye hazırken önerilerinizle hazır olun,
bu beş yıl, on yıl, yirmi yıl süreblir ama siz oradasınız.
Çocukları, aileleri ve önleyici hizmetlerle
koruyucu aile bakımından ve kurumlardan uzak tutmaya çalışıyorum,
bu kabul edildi.
Umudu ve erken çocukluk haklarına erişimi olan milyonlarca çocuk var.
Henüz işimiz bitmedi,
çocuk yoksulluğunu dünyanın en zengin ulusunda bitirmedikçe
işimizin tamamlandığını hissetmeyeceğiz.
Bunu talep ediyor oluşumuz bile gülünç.
(Alkış)
PM: Başarılara rağmen birçok sorun var.
Bunların birkaçından bahsettiğin için teşekkürler Marian --
Özgürlük Okulları,
Çocuk Savunma Fonu programlarını tamamlamış nesillerce çocuklar.
Etrafımıza baktığımızda,
hem bu ülkede hem de diğer ülkelerde,
hala birçok problem olduğunu görüyoruz.
Seni en çok endişelendiren ne?
MWE: Beni endişelendiren, yetki sahibi olan biz yetişkinlerin
daha sağlıklı bir dünya yaratmakta ne kadar sorumsuz olduğumuz.
"Bulletin of Atomic Scientists" okuduğum zaman
sona ne kadar yaklaştığımızı görmek beni endişelendiriyor,
giderek de yaklaşıyoruz.
Hala şiddetle yönetilen bir dünyada yaşayarak
geleceğimizi, çocuklarımızın geleceğini ve güvenliğini riske attık.
Buna bir son vermeliyiz.
Savaşa yatırım yapmayı bıraklmalı, gençlere ve barışa yatırım yapmalıyız.
Şu anda bundan çok uzaktayız.
(Alkış)
Ben torunlarımın tekrar tekrar bunların mücadelesini vermelerini istemiyorum,
böylelikle daha da radikalleşiyorum.
Yaşım geçtikçe radikalliğim de artıyor,
gelecek nesiller için biz yetişkinlerin yapması gereken bazı şeyler var.
Bayan Hamer'ın ve Mississippi'deki birçok insanın fedakarlıklarına baktım,
bize daha iyi bir hayat verebilmek için kendi hayatlarını riske attılar.
Amerika Birleşik Devletleri çocuklarına yatırım yapamadığını kabullenmek zorunda.
Ülkenin zayıf noktası budur.
Nasıl dünyanın en büyük ekonomilerinden biri olup
her şeyi yapabilecek güçteyken
13.2 milyon çocuğun yoksulluk içinde yaşamasına izin verebilir,
çocukların evsiz olmasına razı gelir?
İnsanlar olarak kim olduğumuzu tekrar düşünmemiz gerekiyor,
dünyaya örnek olunmalı.
Hiç yoksulluk olmamalı.
Hatta dünyada yoksulluğa son vereceğiz demeliyiz.
İçerden başlayın.
Gerçekten çok yol katettik
fakat çok zorlu bir çalışma,
bizim zayıf noktamız da bu olacak.
Üzgünüm millet ama bebeklere ve onların bakımına değil,
trilyonerlere daha fazla vergi kesintisi yapmalıyız.
Önceliklerimizi belirlemeliyiz.
(Alkış)
Bu hem doğru hem de uygun maliyetli değil.
Bu ülkenin çözümü eğitimli bir çocuk nüfusu olacak,
yine de en düşük seviyede bile
okuma yazma bilmeyen bir sürü çocuğumuz var.
Yanlış şeylere yatırım yapıyoruz,
Eğer aç, evsiz ve eğitimsiz çocuklar olmasaydı,
kimsenin bir trilyonu, 10 trilyonu olması
beni bu kadar sinirlendirmezdi.
Aslında bu, yaşamak ve hayatı yürütmenin ne anlama geldiğiyle alakalı.
Neden bu dünyaya getirildik?
Dünyaya gelecek nesiller adına bir şeyleri iyileştirmek için getirildik.
Şimdi de iklim değişikliğinden ve küresel ısınmadan kaygılanıyoruz.
Her zaman alıntılıyorum,
"Bulletin of Atomic Scientists" sitesine her yıl bakarım.
Şimdi "Gece yarısına iki dakika" diyor.
Çocuklarımıza daha iyi bir gelecek bırakmak konusunda
biz yetişkinler aklımızı mı kaçırdık?
Bizim amacımız bu, herkes için daha iyi bir dünya bırakmak.
"Herkes için yeterli olan" kavramını benimsemek.
Bu dünyada, sahip olduğumuz refahla hiç aç çocuk olmamalı.
Bundan daha büyük bir sebep göremiyorum.
Galiba azmim inancımdan geliyor.
Hizmet etmek bir onurdu.
Her zaman çok iyi rol modellerim vardı.
Babam her zaman "Tanrı tam zamanlı çalışma ekonomisi yürütür" derdi.
Eğer ihtiyacı takip edersen hayatta hep bir amacın olur.
İksinin ortaklıklarını izledim -- çünkü annem gerçek bir eş, ortaktı.
Her zaman erkek kardeşlerim kadar zeki olduğumu biliyordum.
Her zaman sadece kendimizle olmamamız gerektiğini,
buraya hizmet etmek için geldiğimizi biliyorduk.
PM: Marian, dünya üzerindeki tüm çocuklar adına,
tutkun için, amacın ve savunuculuğun için
teşekkürler.
(Alkış)