Cerrahi robotlar hakkında bir konuşma
aynı zamanda cerrahi hakkında bir konuşmadır.
Resimlerin çok fazla grafiksel olmaması için uğraşmış olsam da,
cerrahların kanla ilişkisinin normal insanlarınkinden farklı olduğunu
akılda tutmalısınız.
Çünkü nihayetinde cerrahın hastaya yaptığı bir şey,
eğer rızası alınmadan yapılmışsa,
suç sayılır.
Cerrahlar tıp dünyasının terzileri, tesisatçıları,
marangozlarıdır, bazıları da kasapları
olduğunu söyleyecektir.
Kesme, şekil değiştirme, düzeltme,
yolunu değiştirme, onarma.
Ancak, cerrahi aletleri ve cerrahi teknolojinin evrimini
birlikte ele almalısınız.
Bu şekilde, cerrahi robotlarla şu anda
nerede olduğumuza ve gelecekte
nerede olacağımıza dair size belli bir
bakış açısı sunmak için,
bu noktaya nasıl geldiğimiz hakkında
bir parça perspektif sağlamak istiyorum.
Bizler cerrahinin kabul gördüğüne,
ve bunun olması mümkün olan bir şey olduğuna,
bu şekilde kesme ve düzeltmenin
kabul gördüğüne nasıl inandık?
Bu şekilde, bir parça perspektif --
yaklaşık 10,000 yıl öncesine dair bir perspektif.
Bu, trepanasyon yapılmış bir kafatası.
Ve trepanasyon, basitçe kafatasında sadece bir delik açmak demektir.
Tüm dünyada, arkeolojik bölgelerde
5-10 bin yıl öncesinden kalma
bunun gibi yüzlerce kafatası
bulunmuştur.
5-10 bin yıl! Hayal edin.
Taş Devri köyünde bir şifacısınız.
Ve nesi olduğundan tam emin olmadığınız bir hastanız var.
(Oliver Sacks gelecekte ortaya çıkmış olacak.)
Bir çeşit nöbet bozukluğu var. Ve bunu anlamıyorsunuz.
Ama kendi kendinize düşünüyorsunuz,
''Bu adamda ne olduğundan tam da emin değilim.
Ama belki kafasında bir delik açarsam düzeltebilirim.''
(Kahkahalar)
İşte bu cerrahi bir düşüncedir.
Şu anda girişimsel cerrahinin doğuşundayız.
Bunun hakkında şaşırtıcı olan şeyse,
bunun ne kadarının inanca dayalı, ya da
ne kadarının terapötik amaçlı
olduğunu bilmediğimiz halde söyleyebileceğimiz,
bu hastaların hayatta kalmış olduğudur!
Bu deliklerin etrafındaki iyileşmeden anlaşılarak,
trepanasyondan sonra günler, aylar, yıllar boyunca yaşamışlardır.
Böylelikle, gördüğümüz şey
tüm dünyada binlerce yıldır
aktarılmakta olan yenilenmiş bir tekniğin
kanıtıdır.
Bu, birbiriyle hiçbir iletişimi olmayan yerlerde
bağımsız bir şekilde ortaya çıkmıştır.
Girişimsel cerrahinin doğuşunu gerçekten görüyoruz.
Şimdi Tunç Çağı ve sonrasına doğru binlerce yıl öteye
hızlıca ilerleyebiliriz.
Yeni iyileştirilmiş aletlerin ortaya çıktığınız görmekteyiz.
Ancak bu çağlardaki cerrahlar, cesur atalarından
biraz daha fazla ihtiyatlıdır.
Bu adamlar onların cerrahisini
tamamıyla yüzeysel yaralarla sınırlandırmışlar.
Ve cerrahlar doktordan ziyade
esnaf olmuşlar.
Bu durum Rönesans'a kadar ve Rönesans boyunca devam etmiş.
Yazarları kurtarmış olabilir ama
cerrahları gerçek anlamda çok da fazla kurtarmamıştır.
Hala bir hayli güvenilmezdiler.
Hala bir miktar sınıf problemleri vardı.
Çünkü etrafta gezgin berber cerrahlar
hakim olmuştu.
Bunlar ameliyatı bir sanat gösterisiymiş gibi yapan,
köy köy, kasaba kasaba gezen insanlardı.
Anesteziden önceki yıllarda olduğumuzdan dolayı,
hastanın acı çekmesi, gerçekten
ameliyatın kendisi kadar halka açık
bir gösterinin bir parçasıydı.
Bu adamların en ünlülerinden biri, Frere Jacques,
burada mesaneden taşların çıkartıldığı
litotomi yaparken gösteriliyor,
ki bu da o zamanlar iki dakikadan az sürmesi gereken,
ve en istilacı ameliyatlardan biriydi.
Dramatik olması için oldukça gösterişli
ve gerçekten hızlı olmalıydınız.
Bu şekilde, onu bir litotomi yaparken görüyorsunuz.
Ve bu adam Avrupa'yı gezerek, halka açık ameliyatların
4,000'inden fazlasını gerçekleştirmiştir.
Ki bu da, ameliyatın son çare olması gerektiğini
düşündüğünüzde gerçekten hayret verici bir sayıdır.
Demek istediğim, kim kendine bu uygulamayı kabul edecekti ki?
Hissetmenin yok edildiği anesteziye dek.
1847'de Massachusetts Genel Hastanesi'nde
Morton Eter İnhaler'in tanıtılmasıyla
cerrahide tamamıyla yeni bir çağ açılmıştır.
Anestezi cerrahlara ameliyat etme özgürlüğü vermiştir.
Anestezi, deney yaparak, vücut içinde
daha derinlere gitme özgürlüğü vermiştir.
Bu, cerrahide tam anlamıyla bir devrimdir.
Ama burada biraz büyükçe bir problem vardı.
Daha önce hiç ulaşamadıkları yerleri tedavi etmeye kalktıkları
bu çok uzun, detaylı ameliyatlardan sonra,
hastalar ölüyordu.
Yoğun infeksiyondan ölüyordu.
Ameliyat artık acı vermiyordu,
ama sizi çok çabuk öldürüyordu.
Ve infeksiyon hastaların büyük çoğunluğunda devam edecekti,
ta ki, cerrahide bir sonraki büyük devrime kadar.
Bu da, aseptik teknikti.
Joseph Lister çok şüpheli ameliyatlar için
asepsinin ya da sterilitenin
en büyük savunucusuydu.
Ve en sonunda onun dediğine gelindi.
Mayo kardeşler Avrupa'ya Lister'ı ziyarete geldi.
Ve Amerika'daki kliniklerine geri döndüklerinde,
ameliyattan önce ve sonra
ellerini yıkamanın çok önemli olduğunu
öğrendiklerini söylediler.
Oldukça basit bir şey.
Ve sonunda, ameliyat mortalitesi son derece düşmüştü.
Bu ameliyatlar artık gerçekten etkili oluyordu.
Acıya duyarsız bir hasta ve
steril bir operasyon alanında
artık her şey olabilirdi, sınır yoktu.
Artık her yerde ameliyat yapabilirdiniz,
bağırsakta, karaciğerde,
kalpte, beyinde.
Transplantasyon: birinden bir organı çıkartıp
başka birine verebilirdin, ve işlevi devam edecekti.
Cerrahların artık saygınlık problemi yoktu.
Tanrı olmuşlardı.
''büyük ameliyat, büyük kesik'' devri başlamıştı.
Ama çok yüksek bir fiyatta.
Çünkü hayat kurtarıyorlardı,
ama gerekli olan yaşam kalitesini değil.
Çünkü sağlıklı insanların genellikle ameliyata ihtiyacı olmaz.
ve hasta insanlar bunun gibi bir kesiğin iyileşmesi için çok zor zamanlar geçirir.
Sorulması gereken soru şuydu,
''Aynı ameliyatları
küçük kesikler yoluyla yapabilir miyiz?''
Laparoskopi, bu şekilde yapılan bir ameliyattır.
Uzun ekipmanlarla, küçük kesikler içinden yapılan bir ameliyat.
Gerçekten cerrahinin görünümünü değiştirmiştir.
Bunun için kullanılan aletlerin bazıları yüzlerce yıldır kullanılmaktaydı
ama 1980lere kadar sadece
teşhis amaçlı kullanılmaktaydı.
Kamera teknolojisi vb. alanlardaki değişimlerle
ameliyatlar için kullanılmasına olanak sağlanmış oldu.
Gördüğünüz gibi -- ilk cerrahi resim bu --
tübün içinde ilerliyoruz, bu vücuda yeni bir giriş yolu.
Sizin beklediğiniz şekilde bir ameliyattan çok farklı görünüyor.
Kenar kısımlarda iki ayrı kesikten
aletlerle içeri giriyoruz
ve ardından dokuda işleme başlayabilirsiniz.
10 yıl içerisinde, safra kesesi ameliyatlarının
yapılmaya başlamasıyla,
bu ameliyatların büyük çoğunluğu
laparoskopik olarak yapılıyor hale geldi.
Bu gerçekten büyük bir devrimdir.
Ama bu devrimin de sebep olduğu bazı şeyler vardı.
Tekniğini öğrenmek insanların beklediğinden
biraz daha zordu.
Öğrenme aşaması çok uzun olmuştu.
Ve bu evrede komplikasyonlar öncekinden oldukça fazlaydı.
Cerrahlar, 3 boyutlu görüntüyü terk etmek zorunda kalmışlardı.
Bileklerinden vazgeçmek zorunda kalmışlardı.
Ekipmanlarla sezgisel hareketi terk etmek zorunda kalmışlardı.
Bu ameliyat, 3,000 saatlik bir laparoskopik deneyimin sonucudur.
İşte burada, iğnenin sinir bozucu bir biçimde boşa geçirilmesi gösteriliyor.
Ama bu çok zordur.
Bu kadar zor olmasının sebeplerinden biri de
kullanılan aletlerin berbat olmasıdır.
Bu uzun ekipmanlarla ve merkez hattınızın dışında çalışıyorsunuz
ve ekipmanlar aslında ters yöne çalışıyor.
Öyleyse yapmanız gereken, el becerinizi kullanmak
ve kesiğin diğer tarafında işlem yapmak için,
aletin üzerine bileğinizi yerleştirmek.
Ve bunun gibi -- robotlar hakkında konuşmaya başlıyorum --
Da Vinci robotu
kesiğin diğer tarafına bileği yerleştirin.
Ve işte burada bu bileğin ameliyat edişini görüyorsunuz.
Artık, laparoskopinin tersine
iğneyi tam olarak istediğiniz yere yerleştirip
tüm yol boyunca geçirebiliyorsunuz
ve geçtiği yerleri takip edebiliyorsunuz.
Bunun bu kadar kolay hale gelmesinin sebebi de,
altta gördüğünüz gibi,
eller hareket ediyor ve
aletler de bunların aynısını takip ederek uyguluyor.
Şimdi de, bu aletler ve ellerin arasına büyük
ve oldukça karmaşık bir robot ekleniyor.
Cerrah bir konsola oturuyor ve
bunlarla robotu kontrol ediyor.
Robot, çevresindeki aletleri hareket ettiriyor
ve vücut içerisine girmesini sağlıyor.
3D kameranız var, öyleyse 3 boyutlu görme imkanınız var.
1999'da tanıtımı yapılmasından bu yana
bu robotlardan üretiliyor ve
bu robotlar prostatektomi gibi cerrahi prosedürlerde kullanılıyor.
Ki bu da, iyi bir ameliyat sonucu elde etmek için
pelvisin iç kısmındaki prostatın
iyi bir şekilde incelenmesini ve
hassas bir çalışmayı gerektiriyor.
Aynı zamanda, göğsü açmadan kalp üzerine
bypass - atlatma - damarlarını dikebilirsiniz.
Bu işin tamamı kaburgaların altında yapılır.
Kalp içine ulaşabilir ve
içeriden kalp kapakçıklarını onarabilirsiniz.
Bu teknolojiye artık sahibiz -- Teşekkürler --
(Alkış)
Şöyle söyleyebilirsiniz, ''Vay be, bu gerçekten iyiymiş!
Öyleyse, çok bilmişler, neden tüm ameliyatlar bu şekilde yapılmıyor?''
Bunun bazı nedenleri, bazı iyi nedenleri var.
Ve fiyat da bunlardan bir tanesi.
Size büyük ve karmaşık olan bir robottan bahsettim.
Tüm şatafatlarıyla beraber, bu robotlardan biri
size saf altından bir ameliyata mal olur.
Bu tip bir ameliyattan daha elverişlidir
ama yine de oldukça büyük bir sermaye yatırımı gerektirir.
Ancak bunu sağladığınızda, prosedür fiyatlarınız düşecektir
ama başka engeller de var.
Bir prostatektomide olduğu gibi,
prostat küçüktür ve tek bir bölgededir.
Bu tek bölgede çalışmak için robotu buraya
tam olarak yerleştirebilirsiniz.
Bunun gibi bir şey için mükemmeldir
ve siz ya da tanıdığınız birinin
son birkaç yıl içinde prostatı alınmışsa
gerçekten de bu sistemlerden biriyle yapılmıştır.
Ama birden fazla bölgeye ulaşmanız gerekliyse
robotu hareket ettirmeniz ve
yeniden birkaç kesik açmanız gerekir.
Robotu yeniden ayarlamanız ve
gitgide daha fazla bağlantı noktası eklemeniz gerekir.
Ayrıca zaman alıcı ve zahmetli olması da problem yaratır
ve bu sebepten çoğu ameliyat
da Vinci robotuyla yapılamamaktadır.
Öyleyse şu soruyu sormalıyız, ''Peki bunu nasıl düzelteceğiz?''
Farklı bir yere ulaşmak istediğimizde
her seferinde yeniden ayarlamamız gerekmeyecek
şekilde değiştirdiğimizi, tüm ekipmanları
tek bir yerde topladığımızı farzedelim.
Bu durum ameliyatın kapasitesini nasıl değiştirirdi?
Hastanın karşı karşıya kaldıklarını nasıl değiştirirdi?
Bunu yapmak için,
kamera ve ekipmanları laparoskopi videosunda
gördüğünüz gibi küçük bir tüp içinde
biraraya getirmemiz gerekiyor.
Ya da bu şekilde birarada olmasa da, bunun gibi bir tüp içinde.
Buradan ortaya çıkacak olan şey,
yeni bir teknolojinin başlangıcıdır,
bu yeni robot her yere ulaşabilecek kapasitededir.
Hazır mısınız? İşte geliyor.
Bunlar, kamera ve üç ekipman.
Ortaya çıkışını gördüğünüz gibi,
gerçekten yararlı bir şey olması için,
bu şekilde kümelenmiş olarak kalamaz.
Merkez noktasından ayrılıp, ardından
tekrar geri gelebilmelidir.
Bu robot, küçük sevimli bir şeytandır.
Fakat size tüm önemli çekiş gücünü
ve aksi yönde çekiş imkanını
sağlar.
Böylelikle parçalara ayırabilirsiniz, dikebilirsiniz,
yapmanız gereken her şeyi,
tüm cerrahi işlemleri yapabilirsiniz.
Ama hepsi tek bir kesi içinden yapılıyor.
Ve bu o kadar basit değil.
Ama gezip dolaşırken
bize sağladığı rahatlık için buna değer.
Ancak hastalar için, gözle görülemez.
Tüm görecekleri budur.
Bu konuda nereye ulaştığımızı düşünmek gerçekten heyecan verici.
Cerrahide yeni bir devrimin senaryosunu yazdık.
Bu kapasiteye ulaşıp bir sonraki aşamaya geçtiğimizde,
yeni ameliyatların neler olacağına karar verme noktasına geliyoruz.
Ben bu devrimde yolun geri kalan kısmına
gerçekten ulaştığımızı düşünüyorum.
Yeni tekniklerde sadece ellerimizi değil
gözlerimizi de buna dahil etmemiz gerekiyor.
Yüzeyin diğer tarafını görmemiz gerekiyor.
Neyi kestiğimizi daha iyi bir şekilde
takip etmemiz gerekiyor.
Bu, bir kanser ameliyatı.
Bununla ilgili problemlerden biri,
uzun süredir işin içinde olan cerrahlar için bile,
kanseri görememenizdir,
özellikle de yüzey altında saklanmışsa.
Bu yüzden yapmaya başladığımız şey,
kanseri hedef almış şekilde tasarlanan işaretleyicileri
kan dolaşımına enjekte etmektir.
Bunlar gidip kanser hücresine bağlanacaktır.
Bu işaretleyicileri ışıklandırabiliyoruz
ve özel kameralar kullanarak
içeriyi görebiliyoruz.
Artık yüzeyin altında olsa bile
nereyi kesmemiz gerektiğini biliyoruz.
Bu işaretleyicileri alıp tümör bölgesine enjekte edebiliriz
ve bu bölgeden nereye gittiğini takip edebiliriz.
Böylece kanserin ilk olarak nereye yerleşeceğini görebiliriz.
Bu boyaları kan dolaşımına enjekte edebiliriz.
Böylelikle yeni bir damarı diktiğimizde ve
kalpte bypass tıkanıklığı oluşturduğumuzda
hastayı kapatmadan önce
gerçekten bağlantı oluşturup oluşturmadığımızı görebiliriz.
Bu, önceden radyasyon kullanmadan
yapamadığımız bir şeydi.
Bu böbrek tümörü gibi
tümörleri aydınlatabiliriz.
Böylece böbrek tümörü ve geride bırakacağınız böbrek,
ya da karaciğer tümörü ve geride bırakacağınız karaciğer arasındaki
sınırı tam olarak görebilirsiniz.
Bu büyük görüşle yetinmek
zorunda da değiliz.
Vücut içine girebilen
esnek, mikroskobik miller var
ve bunlarla hücre içine direkt olarak bakabiliriz.
Şimdi sinir hücrelerine bakıyorum. İşte bunlar, aşağıda gördükleriniz,
ve yukarıda da robotik ellerle tutulan mikroskobik miller.
Bu noktadayken hepsi oldukça örneklenmekte,
ama eğer ameliyatlık bir hastaysanız sinir hücrelerine dikkat edersiniz.
Çünkü sinirler ameliyattan sonra ölçülülügü,
mesane kontrolünü ve seksüel fonksiyonu devam ettirmenizi sağlar.
Bunların hepsi hasta için oldukça önem taşır.
Bu yüzden bu teknolojilerin kombinasyonu ile
her şeye ulaşabiliyor, her şeyi görebiliyoruz.
Hastalığı iyileştirebiliyoruz
ve sonrasında hastayı tastamam, sağlam
ve fonksiyonel bir şekilde bırakıyoruz.
Hep hasta hakkında konuştum, sanki hasta
bu odanın dışında, herhangi bir şekilde
var olmayan biriymiş gibi.
Ama bu söz konusu değil.
Çoğunuz, belki de hepiniz,
sizi bir cerrahtan randevu almaya itecek bir kanser teşhisi,
kalp hastalığı veya bir organ bozukluğu ile
karşı karşıya kaldınız veya bir gün kalacaksınız.
Ve bu noktaya geldiğinizde, --
demek istediğim bu hastalıklar
kaç kitap yazdığınıza,
kaç şirket kurduğunuza,
kazanacak olduğunuz Nobel Ödülü'ne,
çocuklarınızla ne kadar zaman geçirmeyi planladığınıza aldırmaz.
Bu hastalıklar hepimizin başına gelir.
Size sunduğum şey, en basit bir ameliyatta bile
teşhisin daha az korkutucu olmasını sağlayabilir mi?
Gerçekten bunu istediğimden bile emin değilim.
Çünkü diğer olayların aksine, öleceğinizle yüzleşmek,
önceliklerinizi yeniden değerlendirmenize,
hayattaki hedeflerinizi yeniden sıraya koymanıza sebep olur.
Sizi bu manzaradan asla yoksun bırakmak istemem.
Bunun yerine sizden istediğim,
yapmanız gerekene karar verdikten sonra,
çıkıp dünyayı kurtarmak için eksiksiz, sağlam
ve yeterli derecede fonksiyonel olmanızdır.
Geleceğiniz için benim vizyonum budur.
Teşekkürler.
(Alkış)