W rozmowie o robotach chirurgicznych
nie możemy pominąć chirurgii.
Przygotowując się, chciałam uniknąć zbyt drastycznych zdjęć,
lecz pamiętajcie, że chirurdzy mają odmienne od zwykłych ludzi
nastawienie do krwi.
Przecież, to co chirurg robi pacjentowi
byłoby zbrodnią
gdyby było wykonywane bez zgody pacjenta.
Chirurdzy są krawcami, hydraulikami,
stolarzami, niektórzy powiedzieliby: rzeźnikami
medycznego świata.
Tną, przekształcają, odtwarzają,
omijają, naprawiają.
Nie należy jednak mówić o narzędziach chirurgicznych
pomijając ewolucję technologii w chirurgii.
Więc żeby przedstawić wam obraz
tego gdzie jesteśmy
i dokąd zmierzamy,
jeśli chodzi o roboty chirurgiczne,
pokażę wam, w małej perspektywie,
jak doszliśmy do obecnego poziomu.
Jak, w ogóle, zdołaliśmy uwierzyć,
że chirurgia jest OK,
że jest czymś możliwym do przeprowadzenia,
że ten rodzaj cięcia i odtwarzania jest OK.
Tak więc troszkę perspektywy -
jakieś 10 000 lat perspektywy.
To jest trepanowana czaszka.
Trepanacja to po prostu wycięcie dziury w czaszce.
Wiele, wiele setek czaszek jak ta
znaleziono na wykopaliskach archeologicznych
na całym świecie,
i mają one od pięciu do dziesięciu tysięcy lat.
Pięć do dziesięciu tysięcy lat wstecz. Wyobraźcie to sobie.
Jesteście uzdrowicielami w wiosce w epoce kamienia.
Macie jakiegoś faceta, któremu nie wiadomo co jest.
Oliver Sacks urodzi się dopiero w dalekiej przyszłości.
Facet ma jakiś atak, a wy nie rozumiecie tego,
jednak myślicie sobie:
"Nie jestem całkiem pewien co mu jest,
ale może jeśli wytnę mu dziurę w głowie będę to mógł naprawić."
(Śmiech)
To właśnie jest myślenie chirurgiczne.
Mamy tutaj do czynienia z początkiem chirurgii interwencyjnej.
Co jest w tym zadziwiające to fakt,
że nawet jeśli nie wiemy, ile naprawdę
było w tym zamierzeń religijnych
a ile terapeutycznych,
to możemy jasno stwierdzić, że ci pacjenci żyli.
Sądząc po zaleczonych krawędziach tych dziur,
żyli dni, miesiące, a nawet lata po trepanacji.
A zatem jesteśmy świadkami
wyrafinowanej techniki,
która była przekazywana przez tysiące lat
na całym świecie.
I rozwinęła się niezależnie, wszędzie,
w miejscach, które nie miały ze sobą kontaktu.
Naprawdę, widzimy tu narodziny chirurgii interwencyjnej.
Teraz przenieśmy się o tysiące lat,
do epoki brązu i poza nią.
Odnajdujemy nowe, ulepszone narzędzia.
Chirurdzy tej ery są jednak nieco bardziej konserwatywni
niż ich śmiali, trepanujący przodkowie.
Ci faceci ograniczają swoje operacje
do stosunkowo płytkich urazów.
Chirurdzy byli raczej wyrobnikami
niż doktorami.
Ten statut utrzymywał się jeszcze w późnym renesansie.
Uratowano wtedy renomę pisarzy,
ale nie za bardzo oszczędzono chirurgów.
Wciąż im nie ufano.
Chirurdzy mieli problem z wizerunkiem publicznym,
ponieważ scena była zdominowana
przez wędrownych cyrulików.
To byli ludzie, którzy podróżowali z wioski do wioski, z miasta do miasta,
dokonując operacji jako formy sztuki publicznej.
Ponieważ jesteśmy w wieku przed wynalezieniem anestezji,
agonia pacjenta
jest tak naprawdę taką samą częścią spektaklu
jak sama operacja.
Jeden z najsławniejszych z tych ludzi: Frere Jacques,
tutaj, w trakcie litotomii,
usuwa kamienie z pęcherza,
to jeden z najbardziej inwazyjnych zabiegów tamtych czasów,
który musiał trwać mniej niż 2 minuty.
Trzeba było mieć w sobie żyłkę dramatyzmu
i być bardzo, bardzo szybkim.
Tak więc tu widzicie go w trakcie usuwania kamieni.
Przypisuje się mu wykonanie ponad 4000 takich publicznych operacji
w trakcie wędrówek po Europie.
Co jest zadziwiającą liczbą,
wiedząc, że taka operacja musiała być wówczas środkiem ostatecznym.
Bo przecież, kto by się na to narażał?
Do czasu anestezji – znieczulenia.
Demonstrując inhalator eteru
w bostońskim szpitalu Massachusetts General, w 1847,
Morton zapoczątkował nową erę chirurgii.
Anestezja dała chirurgom wolność by operować,
by eksperymentować
i wniknąć głębiej w ciało.
To naprawdę była rewolucja w chirurgii.
Ale był z tym jeden duży problem.
Po tych długich, ciężkich operacjach,
kiedy próbowano wyleczyć to co jeszcze nigdy nie było dotykane,
pacjenci umierali.
Umierali z powodu rozległych infekcji.
Operacja już nie bolała,
ale zabijała cię całkiem szybko.
Infekcje zbierały żniwo wśród pacjentów
do czasu kolejnej rewolucji w chirurgii,
była nią technika odkażania.
Joseph Lister był największym orędownikiem
odkażania i sterylności,
mimo sceptycznych opinii grona chirurgów,
którzy ostatecznie zmienili zdanie.
Bracia Mayo przyjechali odwiedzić Listera w Europie.
Po powrocie do Ameryki
przekazali swoje doświadczenie kolegom z kliniki
mówiąc, że mycie rąk jest tak samo istotne
przed jak i po operacji.
Coś tak prostego.
W rezultacie śmiertelność pooperacyjna znacznie spadła.
Operacje były teraz naprawdę efektywne.
Z pacjentem, który nie odczuwał bólu
i sterylną salą operacyjną,
ryzyko nie istniało, nie było ograniczeń.
Można było zacząć operować wszystko:
wnętrzności jamy brzusznej, wątrobę,
serce, mózg.
Przeszczep organu z jednego pacjenta
do drugiego, przynosił pożądany efekt.
Chirurdzy wreszcie zdobyli szacunek.
Stali się bogami.
Nadeszła era „wielki chirurg, wielkie cięcia”.
Ale miała swoją cenę.
Ponieważ ratowali życia,
ale niekoniecznie ich jakość.
Podczas gdy zdrowi nie potrzebują operacji,
chorzy długo i w mękach wracają do normy po takim cięciu.
Należało zadać pytanie:
„Czy możemy robić te same operacje,
ale przez małe nacięcia?”
Odpowiedzią była laparoskopia --
operowanie długimi narzędziami, poprzez małe nacięcia.
To naprawdę zmieniło obraz chirurgii.
Niektóre narzędzia laparoskopii powstały około stu lat wcześniej,
Ale używano ich tylko do diagnozowania
aż do lat 80.,
kiedy to ulepszono kamery i pokrewną technologię
co pozwoliło na użycie tego sprzętu w prawdziwych operacjach.
To co widzicie – to pierwszy obraz operacji -
podążamy wzdłuż tunelu przez nowy otwór prowadzący do wnętrza ciała.
Ten zabieg różni się od przeciętnego wyobrażenia o operacji.
Narzędzia wprowadzamy poprzez
dwa osobne nacięcia z boku,
a następnie możemy zacząć manipulować tkanką.
W czasie dziesięciu lat od pierwszej operacji pęcherzyka żółciowego
zrobionej metodą laparoskopową,
większość operacji pęcherzyka żółciowego
była przeprowadzana tą metodą.
Prawdziwa rewolucja.
Ale byli także ci, którzy w tej rewolucji polegli.
Techniki te były trudniejsze do opanowania
niż przewidywano.
Proces uczenia się był bardzo długi,
a w trakcie, wszystko jeszcze bardziej się komplikowało.
Chirurdzy musieli wyzbyć się widzenia przestrzennego - 3D
Musieli poświęcić swoje nadgarstki
i pozbyć się intuicyjnych ruchów instrumentami.
Ten chirurg ma ponad 3 000 godzin praktyki z metodą laparoskopową.
To jest wyjątkowo frustrujące użycie igły.
To jest trudne.
Jednym z powodów utrudniających pracę
są okropne zewnętrzne warunki pracy.
Długie instrumenty i praca z przesuniętym środkiem symetrii.
Instrumenty zasadniczo pracują jak w lustrzanym odbiciu.
Żeby przenieść możliwości swoich rąk
i użyć ich po drugiej stronie tego małego nacięcia,
należy dołożyć do tego narzędzia nadgarstek.
I tak docieramy do robotów --
robot da Vinci
dał nam ten nadgarstek po drugiej stronie nacięcia.
A tu widzicie operację z użyciem tego nadgarstka.
I teraz, w przeciwieństwie do laparoskopii,
można precyzyjnie umieścić igłę w narzędziu,
przetransportować ją do środka
i śledzić jej trajektorię.
Stało się to o wiele prostsze ponieważ,
jak widzicie u dołu,
narzędzia dokładnie podążają,
za ruchem dłoni.
Pomostem pomiędzy narzędziami a dłońmi,
jest ten duży, względnie skomplikowany robot.
Chirurg siedzi przy konsoli
i kontroluje robota tymi dźwigniami.
A robot zasila i porusza
instrumentami wewnątrz ciała.
Jest kamera trójwymiarowa, więc i trójwymiarowy obraz.
A ponieważ to wszystko zostało wprowadzone w 1999,
wiele z tych robotów jest w użyciu
do interwencji chirurgicznych takich jak np. prostatektomia.
To jest gruczoł krokowy, umieszczony głęboko w miednicy,
który wymaga czystego wycięcia,
i delikatnego operowania,
żeby uzyskać dobry rezultat chirurgiczny.
Można też wszyć pomostowe naczynie wieńcowe (bypass) do bijącego serca,
bez otwierania klatki piersiowej.
Wszystko jest robione pomiędzy żebrami.
I można wejść do środka serca
żeby naprawić zastawki od wewnątrz.
Mamy te technologie -- dziękuję --
(Oklaski)
Możecie powiedzieć: "Wow, to jest świetne!
Więc powiedzcie mi mądrale, dlaczego wszystkich operacji nie wykonuje się w ten sposób?"
Są ku temu powody, dobre powody.
Koszty są jednym z nich.
Mówiłam o dużych, skomplikowanych robotach.
Z pełnym wyposażeniem, jeden z tych robotów
będzie was kosztował tyle, co chirurg ze złota.
Będzie bardziej pożyteczny niż chirurg ze złota,
ale wciąż będzie to znaczna inwestycja kapitałowa.
Jednak kiedy już go macie, koszty proceduralne spadają.
Ale istnieją inne bariery.
Coś takiego jak prostatektomia -
gruczoł krokowy, jest mały i w jednym miejscu.
Robota można ustawić bardzo precyzyjnie,
żeby pracował w tym jednym miejscu,
więc do czegoś takiego jest perfekcyjny.
I, prawdę mówiąc, jeśli wy lub ktokolwiek znajomy
miał usuwaną prostatę w przeciągu kilku ostatnich lat,
istnieje duża szansa, że było to zrobione jednym z tych systemów.
Ale jeśli trzeba dotrzeć do wielu miejsc,
trzeba przesuwać robota.
trzeba zrobić nowe nacięcia,
trzeba mu zmieniać ustawienia.
I trzeba mu dodawać coraz więcej portów.
Problem w tym, że staje się to czasochłonne i nieporęczne.
Z tego powodu wiele operacji chirurgicznych
po prostu nie jest wykonywanych robotem da Vinci.
Musieliśmy sobie zadać pytanie: „Jak możemy to naprawić?”
A gdybyśmy mogli to zrobić, bez zmiany ustawień,
za każdym razem gdy chcemy przesunąć się gdzie indziej?
Co jeśli moglibyśmy przenieść wszystkie instrumenty
razem w inne miejsce?
Jak zmieniłoby to możliwości chirurga?
I doświadczenie pacjenta?
Żeby to zrobić,
musimy być w stanie wsunąć kamerę
i narzędzia, razem, przez jedną małą rurkę,
jak ten tunel, który widzieliście przy filmie z laparoskopii.
Albo, wcale nie tak przypadkowo, przez rurkę taką jak ta.
To co wyjdzie z tej rurki,
jest debiutem nowej technologii,
ten nowy robot będzie mógł dotrzeć wszędzie.
Gotowi? Oto nadchodzi.
To jest kamera i trzy narzędzia.
Wyłaniają się,
by zrobić z nich użytek,
ale muszą pozostać rozwarte.
Muszą być w stanie odchylać się od środka symetrii
żeby potem do niego powrócić.
To mały i zuchwały diabełek.
Ale zapewnia,
tak ważną wolność poruszania się
w różne strony,
tak, że można ciąć, można szyć,
i robić wszystkie te rzeczy, które są konieczne
do zabiegów chirurgicznych.
To wszystko umieszczane jest przez jedno nacięcie.
To nie takie proste.
Ale jest tego warte z powodu wolności, którą nam daje
kiedy poruszamy się w środku.
A dla pacjenta wszystko jest przejrzyste.
To jest wszystko co zobaczy.
Ekscytuje mnie myśl o rozwoju tej technologii.
Możemy napisać scenariusz następnej rewolucji w chirurgii.
Wykorzystując te możliwości i docierając do nowych miejsc
jednocześnie decydujemy na czym będą polegały nowe operacje.
I uważam, że do całkowitego wykorzystania możliwości
w tej rewolucji,
musimy zacząć używać naszych rąk,
i przede wszystkim oczu, w nowy sposób.
Musimy widzieć co jest pod powierzchnią.
Potrzebna jest precyzja
w dokonywaniu nacięć.
To jest operacja usunięcia raka.
Jednym z problemów,
nawet dla chirurgów, którzy długo się w tym specjalizują,
jest fakt, że nie można zobaczyć raka,
zwłaszcza jeśli jest ukryty pod powierzchnią.
Więc to co zaczynamy robić,
polega na wstrzykiwaniu do krwiobiegu
specjalnie stworzonych markerów lokalizujących raka.
Namierzają go i krępują.
A w dodatku świecą.
Wtedy my, za pomocą, specjalnych kamer,
możemy podziwiać nowotwór.
Teraz wiemy gdzie należy ciąć,
nawet jeśli jest to pod powierzchnią.
Możemy też wstrzyknąć markery w obszarze guza
i obserwować ich wędrówkę z tego miejsca,
żeby określić pierwsze miejsca przerzutów raka.
Możemy też wstrzyknąć te barwniki do krwiobiegu,
żeby, przy pracy nad nowym naczyniem,
i omijaniu zatoru w sercu,
sprawdzić czy obieg jest rzeczywiście drożny,
zanim znowu zamkniemy pacjenta.
Coś, czego wcześniej nie byliśmy w stanie zrobić
bez użycia napromieniowania.
Możemy rozświetlać guzy,
jak ten guz nerki,
by dokładnie zobaczyć gdzie przebiega granica
pomiędzy guzem, a tą częścią nerki, którą chcemy zostawić.
Albo pomiędzy guzem wątroby, a tą częścią, którą chcemy zostawić.
I nie musimy nawet ograniczać się
do dużych obrazów.
Mamy giętkie sondy mikroskopowe,
które można wprowadzić w ciało.
I możemy patrzeć bezpośrednio na komórki.
Tutaj obserwuję nerwy. Widzicie je na dole,
a na górze mikroskopowa sonda trzymana przez ramię robota.
To jest wszystko bardzo prototypowe w tym momencie.
Ale jeśli czeka Cię operacja, to zależy ci na nerwach.
Ponieważ pozwalają Ci powstrzymywać potrzeby fizjologiczne
i spełniać funkcje seksualne, po wykonaniu zabiegu.
Co w sumie jest raczej istotne dla pacjenta.
Więc poprzez kombinację tych technologii
możemy dotrzeć wszędzie i wszystko zobaczyć.
Możemy wyleczyć chorobę.
i zostawić pacjenta całego, w nienaruszonym stanie,
tak by mógł później funkcjonować.
Mówiłam o pacjencie
w taki sposób, jakby był kimś abstrakcyjnym,
poza tą salą.
A tak nie jest.
Wiele z was, być może wszyscy,
staniecie w pewnym momencie, albo już stanęliście, w obliczu diagnozy raka,
albo choroby serca, albo innej dysfunkcji jakiegoś organu
która umówi was na randkę z chirurgiem.
I kiedy dojdziecie do tego momentu --
Chodzi o to, że te choroby nie dbają
o to, ile książek napisaliście,
jak wiele firm otworzyliście,
o Nagrodę Nobla, którą jeszcze chcecie odebrać
i czas, który zamierzaliście spędzić ze swoimi dziećmi.
Te choroby nie robią wyjątków.
I prospekt, który wam oferuję, łatwiejszej operacji...
czy to sprawi, że diagnoza będzie mniej przerażająca?
Nie wiem nawet czy chciałabym, żeby tak było.
Ponieważ stawianie czoła własnej śmiertelności
powoduje ponowną ocenę priorytetów
i reorientację waszych celów w życiu, jak nic innego.
I nigdy nie chciałabym pozbawić was tego oświecenia.
Zamiast tego chcę,
żebyście byli cali, nienaruszeni
i funkcjonowali na tyle, żeby wyruszyć i ratować świat,
po tym jak zdecydujecie, że musicie to zrobić.
I to jest właśnie moja wizja waszej przyszłości.
Dziękuję.
(Oklaski) tłumaczenie: Anna Tokarczyk i Jakub Bruszewski