Ben Uygulamalı Matematik ile uğraşıyorum
ve bizim yönetim danışmanları
gibi olmamız, bu konu ile uğraşan
herkese özgü bir problem.
Hiç kimse bizim ne halt ettiğimizi bilmiyor.
Bugün size tam olarak ne yaptığımı
açıklamayı deneyeceğim.
Dans etmek en insani faaliyetlerden biridir.
Daha sonra izleyeceğiniz bale virtüözlerinden ve
step dansçılarından çok hoşlanırız.
Bale olağanüstü düzeyde uzmanlık,
yüksek düzeyde bir beceri
ve muhtemelen iyi bir genetik bileşeni olan
başlangıç uygunluğu gerektirir.
Ne yazık ki, Parkinson hastalığı gibi nörolojik bozukluklar,
eskiden usta bir balet olan arkadaşım
Jan Stripling'e yaptığı gibi,
yavaş yavaş bu olağanüstü yeteneği yok eder.
Yıllar içinde büyük ilerleme ve iyileştirme gerçekleştirildi.
Buna rağmen, dünya çapında bu hastalığa sahip
6.3 milyon kişi bulunmakta ve onlar, tedavisi olmayan
halsizlik, titreme, esneksizlik ve
bu hastalıkta görülen diğer belirtilerle yaşamak zorundalar.
Bu yüzden, ihtiyacımız olan şey bu hastalığı çok geç
olmadan saptamaya yönelik araçlar.
İlerlemeyi objektif olarak ölçebilmeliyiz
ve en sonunda, kesin tedavi yöntemini bulduğumuz zaman
bunu bilmemizin tek yolu,
bunu doğrulayabilecek objektif bir ölçüdür.
Malesef, Parkinson hastalığı ve diğer hareket bozuklukları
için bir biyolojik durum göstergesinin olmaması can sıkıcı.
Bu yüzden yapabileceğiniz basit bir kan testi yoktur,
ve yapabileceğimizin en iyisi
20 dakikalık nörolojik bir testtir.
Bunu yapmak için kliniğe gitmek zorundasınız ki bu aşırı derecede pahalı,
Bunun anlamı, bu test klinikler dışında
başka bir yerde asla yapılmamaktadır.
Fakat ya eğer hastalar bu testi evde yapabilirlerse?
Bu aslında zor bir klinik gezisinden tasarruf ettirebilir,
ve ya eğer hastalar o testi kendileri yapabilirlerse, değil mi? Pahalı personelin mesaisini gerektirmez.
O zaman, bu testi bir nöroloğun kliniğinde yapabilmek için
gerekli olan yaklaşık 300$ civarındaki
tutarı ödemek gerekmezdi.
Benim size önermek istediğim şey,
bunu başarmamızı sağlayabilecek alışılmamış bir yol.
Çünkü, takdir edersiniz ki hepimiz, en azından bir anlamda
arkadaşım Jan Stripling gibi virtüözleriz.
İşte burada titreşen ses kirişlerini gösteren bir videomuz var.
Bu sağlıklı ve konuşma seslerini yapan birini gösteriyor.
Biz de kendimizi sesli bale dansçıları gibi düşünebiliriz,
çünkü, ses çıkardığımız zaman bütün bu ses organlarını
koordine etmemiz gerekmekte ve aslında
bunun için, FoxP2 gibi gerekli genlere de sahibiz.
Ayrıca, balet gibi olağanüstü düzeyde bir çalışma gerektirir.
Yani, bir çocuğun konuşmayı öğrenmesi ne kadar zaman alır bir düşünün.
Sesten dolayı titreştiği için aslında
seskirişlerinin yerini takip edebiliriz,
ve Parkinson hastalığında sadece kol ve bacaklar etkilenir,
aynen ses organlarında olduğu gibi.
Aşağıdaki çizimde düzensiz ses kirişlerinin
titreşimlerini gösteren bir örneğini görebilirsiniz.
Tüm benzer belirtileri görüyoruz.
Vokal titreme, halsizlik ve esneksizlik görüyoruz.
Konuşma aslında bir süre sonra daha sessiz ve daha hırıltılı
bir hale gelir ve bu belirtilerin örneklerinden biridir.
Bu efektler bazı durumlarda gerçekten kolay göze çarpmaz.
Fakat herhangi bir dijital mikrofon ile ve
günümüzde gelişmiş düzeyde olan bilgisayarlı eğitimdeki
en son gelişmelerle kombinasyon halinde olan
duyarlı ses analiz yazılımı kullanımı sayesinde,
bugün tam olarak sadece ses sinyallerini kullanarak
sağlık ve hastalık arasındaki süreklilikte
birinin nerede bulunduğunu ölçebiliriz
Peki sese dayalı bu testler uzman klinik testleriyle
karşılaştıkları zaman ne olur? İkisinin de fiziksel rahatsızlık verici bir yönü yoktur.
Nörologların testi de aynıdır. Her ikisi de mevcut altyapıyı kullanır.
Bu testi yapmak için tam teşekküllü hastaneler kurmaya gerek yok.
Ayrıca her ikisi de kesindir. Tamam, ama buna ek olarak,
sese dayalı testler uzman değillerdir.
Bunun anlamı onlar kendi kendine uygulanabilen testlerdir.
Onlar çok seridir, azami 30 saniye içinde test tamamlanır.
Aşırı düşük maliyetlidir, hepimiz bunun ne anlama geldiğini biliyoruz.
Ne zaman bir şey son aşırı düşük maliyet olursa
onun fiyatı bir bütün olarak tırmanmaya elverişlidir.
İşte burada üstesinden gelebileceğimizi düşündüğüm bazı harika hedefler var.
Hastalarla beraber bazı lojistik sorunları azaltabiliriz.
Sıradan bir check-up için kliniğe gitmeye gerek yok.
Nesnel veriye ulaşmak için yüksek sıklıklı gözetim yapabiliriz.
Klinik muayeneleri için düşük maliyetli eleman işe alınabilir
ve ilk kez uygulanacak bir
nüfus ölçekli tarama yapabiliriz.
Çok geç olmadan hastalığın eski biyolojik belirteçleri için
araştırma yapmaya başlayabilecek fırsatımız var.
Bu yüzden, bugün bu amaca doğru ilk adımları atarak,
Parkinson Ses Girişimi'ni başlatıyoruz.
"Aculab" ve "PatientsLikeMe" ile, bu dört hedefe ulaşmaya
başlamaya yetecek kadar veriyi toplamak üzere dünya
çapında çok sayıda ses kaydetmeyi hedefliyoruz.
Dünyadaki bir milyar insanın dörtte üçünün erişebileceği
bölgesel numaralarımız var.
Sağlıklı veya Parkinsonlu herkes çok ucuza, sadece birkaç sente,
danışabilir ve kayıt bırakabilir.
Ve hedefimizin yüzde altısına sadece sekiz saat içinde
ulaştığımızı bildirmekten dolayı çok memnunum.
Teşekkür ederim. (Alkışlar)
(Alkışlar)
Tom Rielly: Evet Maks, tüm bu örnekleri alarak,
10,000 kişi diyelim,
kimin sağlıklı kimin hasta olduğunu söyleyebilecek misin?
Bu örneklerden yola çıkarak neye ulaşacaksın?
Maks Little: Evet. Şimdi olacak olan şey şu;
anlayacağın çağrı esnasında hasta olup olmadığını
belirtmek zorundasın. TR: Doğru.
ML: İşte kimileri bunu yapamayabilir. Bunun üstesinden gelemeyebilirler.
Fakat biz birçok farklı durumdan toplanan pek çok
veri örneği temin edeceğiz ve bizim örnekleri farklı
durumlardan almamız önemli çünkü sonra
karışıklığa neden olan faktörleri çekip ayırıyoruz,
ve hastalığın gerçek göstergelerine bakıyoruz.
TR: O zaman şu anda yüzde 86 oranda kesinsiniz?
ML: Bundan çok daha iyi.
Aslında, öğrencilerimden Thanasis'i belirtmek zorundayım,
çünkü o birçok harika iş çıkardı.
Sistemin cep telefonu ağları üzerinden de çalıştığını kanıtladı
ki bu projeyi olanaklı kılıyor, böylece yüzde 99 oranında kesinlik elde edebiliyoruz.
TR: Doksan dokuz. Evet, bu tam bir gelişmedir.
O zaman bunun anlamı, insanlar —
ML: (Gülüyor)
TR: İnsanlar cep telefonlarından arayarak bu testi
yapabilecekler ve Parkinson hastalığına sahip olanlar
danışabilecek ve seslerini kaydedecekler, daha sonra doktorları onların
durumunu kontrol edebilecek ve hastalığın hangi etabında olduklarını tespit edebilecek.
ML: Kesinlikle
TR: Maks Little ve herkese çok teşekkürler.
ML: Teşekkürler, Tom. (Alkışlar)