Cfare do mund te quanim nje fundjete te mire?
E kam fjalen per fundin perfundimtar.
E kam fjalen per vdekjen.
Te gjithe ne mendojme per te jetuar mire.
Une kam deshire te flas per te rritur mundesite qe te vdesim mire.
Nuk jam nje gjeriatrik.
Une projektoj libra leximi per parashkollor.
Ajo qe di per kete subjekt
vjen nga nje studim kualitativ ne nje cift.
Gjate viteve te fundit, kam ndihmuar dy miq
qe te kene fundin e jetes qe ata deshirojne
Jim dhe Shirley Modini kaluan 68 vitet e marteses tyre
duke jetuar pa elektricitet ne fermen e tyre 1.700-aker
ne malet e rrethit Sonoma.
Ata mbajten thjesht mjaftueshem bageti
ne menyre qe shumica e fermes tyre te mbetej nje strehe
per arinjte dhe luanet dhe per shume gjera te tjera
qe jetonin aty.
Kjo ishte endrra e tyre.
I njoha Jim dhe Shirley rreth 80-at e tyre.
Ishin te dy femije te vetem qe kishin zgjedhur mos kishin femije.
Gjate kohes qe u miqesuam, une u bera e besuara e tyre
dhe avokatja mjekesore,
por me e rendesishmja, une u bera
personi qe administroi eksperiencat e fund-jetes se tyre.
Dhe ne mesuam disa gjera se si te kesh nje fund te mire.
Ne vitet e tyre te fundit, Jim dhe Shirley
u perballen me kancerin, frakturat, infeksione si dhe semundjetj neurologjike.
Eshte e vertete.
Ne fund, funksioni i trupit tone
dhe pavaresia bie ne zero.
Ajo cfare zbuluam eshte se, me nje plan dhe me njerezit e duhur,
cilesia e jetes mund te qendroje e larte.
Fillimi i fundit shkaktohet
nga nje rast ndergjegjesimi mbi vdekshmerine, dhe gjate kesaj kohe
Jim dhe Shirley zgjodhen ruajtjen e natyres ACR
per te marre persiper fermen e tyre kur ata te largohen.
Kjo i dha qetesine atyre per te ecur para.
Mund ta quajme nje diagnostikim por mund te jete dhe intuita jote.
Por nje dite, ti do thuash "kjo dicka do me marri mua".
Jim dhe Shirley e kaluan kete kohe
duke i lejuar miqte e tyre te dine se fundi i tyre ishte afer
dhe se ata nuk e kishin problem kete.
Vdekja nga kanceri dhe vdekja nga nje semundje neurologjike
jane te ndryshme.
Ne te dyja rastet, ditet e fundit jane disi qetesuese.
Jim vdiq i pari. Ai ishte i ndergjegjshem deri ne fund,
por diten e fundit ai nuk mund te fliste.
Duke i lexuar syte, ne kuptonim se kur ai kishte nevoje ta degjonte,
"Gjithcka eshte ne rregull, Jim. Ne do kujdesemi per Shirley
ketu ne ferme,
dhe ACR do kujdeset pergjithmone per kafshet e egra te fermes tende.
Nga kjo eksperience, do ndaj me ju pese praktika.
Kam vendosur ne rrjet plane,
dhe nese deshironi, ju mund te planifikoni vete fundin tuaj.
E gjitha fillon me nje plan.
Shumica e njerezve thone, "do kisha deshire te vdisja ne shtepi."
Tetedhjete perqind e Amerikaneve vdesin ne nje spital
ose ne nje azil.
Duke thene se deshirojme te vdesim ne shtepi nuk eshte plan.
Shume njerez thone, "Nese behem ashtu, me mire me qelloni."
As ky nuk eshte nje plan; kjo eshte e paligjshme.
(te qeshura)
Nje plan perfshin pergjigjet
e pyetjeve te drejtperdrejta per sa i perket fundit qe deshironi.
Ku deshironi te gjendeni kur nuk mund te jeni me te pavarur?
Cfare deshironi per termat e nderhyrjes mjekesore?
Dhe kush do jete ai qe te realizoje planin tuaj te ndiqet?
Do t'ju duhen avokate.
Duke pasur me shume se nje, rrit mundesite tuaja
per te pasur fundin qe deshironi.
Mos supozoni se zgjedhja natyrale eshte bashkeshkorti ose femija.
Ju duhet dikur qe ka kohen dhe afersine
qe te realizoje kete pune mire, dhe ju duhet dikush
qe mund te punoje me njerez nen presionin
e nje situate te ndryshimit te perhershem.
Gatishmeria e Spitalit eshte kritike.
Me shume mundesi do ju drejtojne ne nje urgjence,
dhe ju duhet ta beni kete ne menyre te sakte.
Pergatisni nje permbledhje ne nje faqe letre te historise tuaj mjekesore,
te barnave farmaceutike dhe informacion per mjeket.
Vendoseni kete nje zarf shume te ndritshem
me fotokopje te siguracionit tuaj, proces-verbalin,
dhe urdherin tuaj te mos-ringjalljes.
Sigurohuni qe avokatet te mbajne nje kopje ne makine.
Vendosni dhe nje kopje ne frigoriferin tuaj.
Kur te shfaqeni ne Urgjence me kete pako,
pohimi juaj eshte i efektshem ne nje menyre materialiste.
Do ju duhen kujdestare
Do ju duhet te vleresoni personalitetin tuaj si dhe situaten ekonomike
per te vendosur nese nje komunitet per kujdesjen e te moshuarve
ose qendrimi ne shtepi eshte zgjedhja juaj me e mire.
Ne secilin rast, mos u pajtoni.
Kemi kaluar nje numer shume te madh te kujdestareve jo-te mire
para se te gjejme ekipin perfekt
i cili drejtohet nga Marsha,
qe nuk do ju lejojne te fitoni bingon vetem se ju po vdisni
por do shkojne te filmojne fermen tuaj
kur ju nuk mund te dilni atje jashte,
dhe Caitlin, qe s'do te lejoje te anashkaloni ushtrimet e mengjesit
por di kur ju keni nevoje te degjoni
se gruaja juaj eshte ne duar te sigurta.
Perfundimisht, disa fjale.
Cfare keni deshire te degjoni ne fundin tuaj
dhe nga kush deshironi ta degjoni?
Nga eksperienca ime, do doni te degjoni
se per gjithcka qe ju shqeteson, do shkoje mire.
Dhe kur te besoni qe eshte ne rregull te largoheni, do largoheni.
Pra, kjo eshte nje teme e cila normalisht shkakton frike dhe mohim.
Ajo cka kam mesuar
eshte se nese i japim pak kohe planifikimit te fund jetes,
kemi mundesite me te mira per te mirembajtur cilesine e jetes.
Ketu eshte Jim dhe Shirley pak pasin kane vendosur
se kush do kujdesej per fermen e tyre.
Ketu eshte Jim disa jave para se te vdiste,
duke festuar nje ditelindje te cilen nuk besonte qe do e shikonte.
Dhe ketu eshte Shirley disa dite para se te vdiste
qe po i lexonin nje artikull te gazetes se asaj dite
per rendesine e strehes se kafsheve te egra
ne fermen Modini.
Jim dhe Shirley paten nje fund jete te mire,
dhe duke ndare historine e tyre me ju,
Shpresoj te rrise shanset tona per te bere te njejten gje.
Faleminderit.
(Duartrokitje)